Devri

Recherche 'ruilhal...' : 1 mots trouvés

Page 1 : de ruilhal-ruilhan-ruilh (1) à ruilhal-ruilhan-ruilh (1) :
  • ruilhal / ruilhañ / ruilh
    ruilhal / ruilhañ / ruilh

    v.

    I. V. intr.

    A.

    (1) Rouler.

    ●(1499) Ca 177b. Ruill. g. […] l. rutorium / rii. ●(c.1500) Cb. Ruill. g. rouler. l. rutorium / rij. ●(1521) Cc [ruill]. Ruill. ga. rouler. la. hoc rutorium / rij.

    ●(1659) SCger 170a. ruilla, tr. «rouler.» ●(1732) GReg 832a. Rouler, se mouvoir circulairement, tr. «Ruilha. ruilhal. ppr. ruilhet.»

    (2) (en plt d'un véhicule) Rouler.

    ●(1909) KTLR 32. ar c'hirri a ruille paravia.

    (3) (en plt du sang, de l'eau, etc.) Couler à flots, en quantité.

    ●(1878) EKG II 83. guelet ar goad o ruilla dre-oll. ●(1894) BUZmornik 87. enn eur lakaat ar goad da ruill.

    ●(1911) BUAZperrot 402. goad ar verzerien a ruilhas. ●433. an dour a ruilhe gant herr. ●(1957) BLBR 98/14. Gwad peb rummad tud o tond war an douar a rank ruilh a flao.

    (4) Produire un effet de roulement.

    ●(1838-1866) PRO.tj 177. Va bleo mélen (…) / Var ma chupenn a ruilhe rodellet.

    B. sens fig. Rouler (dans la tête de qqn).

    ●(1859) MMN 32. ar sonjesonou a ruille dre va speret en eur vont kuit eus an Ilis.

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Rouler, faire rouler.

    ●(1557) B I 470. Chetu an pip ann orriplaff / Ameux quet caffet da quentaff / Evit he ruyllaff, tr. «Voici ce que je viens de trouver : c'est le tonneau qui lui fera le plus de mal en roulant ainsi, car il est léger.»

    ●(1732) GReg 832a. Rouler, faire mouvoir circulairement, tr. «Ruilha. ruilhal. ppr. ruilhet.»

    ●(1878) EKG II 215. ar mor (...) o ruilla ar biliennou an eil var gorre e-ben. ●(1880) SAB 228. un Eal, a ruillas ar meen braz divar ar bez goullo.

    ●(1902) PIGO I 12. tri den 'm euz gwelet, avad, o ruial, gant pep a sparl, eun û war-draoun gant ar vourc'h. ●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 173. an eil tôl-mor an nevoa ruilhet anean beteg an a-rôg.

    (2) Manier.

    ●(1878) EKG II 173. o tistrei kartou nag o ruilla dominoiou.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 51. Ne ruillan ket eveldo aour nag arc'hant aleiz !

    (3) Ruilhañ e gorf gant ub. : se vautrer avec qqn.

    ●(1955) VBRU 155. gisti a diegezh vat hag a ruilhe o c'horf gantañ.

    B. sens fig.

    (1) Rouler (des idées, des pensées, etc.) dans sa tête.

    ●(1860) BAL 19. choum da ruilla ur zonj vad bennac.

    ●(1909) KTLR 94. Hag e chomaz da ruil sonjou en he phenn. ●(1928) BFSA 212. e chomas eno, eur pennad mat, hep finval, o ruilha en e spered an traou burzudus en doa gwelet.

    (2) Rouller (qqn), le tromper.

    ●(1974) GAME 10. Arabad deoh koll kalon. Me gavo an tu da ruilla neañ.

    III. V. pron. réfl. En em ruilhal : se rouler, se vautrer.

    ●(1877) EKG I 44. an dud o doa c'hoant d'en em ruill er pec'hejou hudur. ●(1894) BUZmornik 127. hag ec'h en em ruillaz etouez ar spern.

    ●(1906) KPSA 97. An diaoulou en em ruillo warnomp. ●(1911) BUAZperrot 792. Houman a en em ruilhe var an douar evel pa vije bet perc'hennet gant an droug-spered.

    IV. Loc. verb. Ruilhal ha diruilhal.

    (1) Rouler sans cesse.

    ●(1877) EKG I 96. trouz ar biliennou a ruille hag ziruille divar an eil roc'h var eben.

    ●(1981) ANTR 194. Tamm dre damm eo ruilled ha diruilled ar pemoh er c’hoalenn glaz, er c’hoalenn groz, ha kased a bodezadou, beteg ar c’helorn.

    (2) Rouler par terre par suite de libations.

    ●(1977) PBDZ 784. (Douarnenez) ruilhal-diruilhal, tr. «passer son temps à s'énivrer de bistro en bistro et à rouler de caniveau en caniveau.»

    V. [empl. comme un subs. au dimin.]

    ●(1877) FHB (3e série) 30/233b. Dragoned Franz a raio c'hoaz ruillaic !

    ●(1935) CDFi 28 décembre. al lano o c'hoari ruilhaïg gant bili glas aochou Lokirieg. ●(1937) YBBK 184. C'hoari ruilhaik. ●(1959) BRUD 7/24. e vije bet eet ar harr da hoari ruilhaig.

    VI.

    (1) Ruilhal ar voul gant ub. : voir boul.

    (2) Ruilhañ ub. er pri : voir pri.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...