Recherche 'sailh...' : 14 mots trouvés
Page 1 : de sailh-1 (1) à sailhour-kontell (14) :- sailh .1sailh .1
f. –où
I.
(1) Seau.
●(1499) Ca 179a. Saill. g. ceau / a eaue. ●(1633) Nom 159b. Hydria, fitula, modiolus : seau : saill. ●159b-160a. Haustrum : seau à puiser l'eau : saill da tennaff dour.
●(1659) SCger 108b. seau d'eau, tr. «saill dour.» ●(1732) GReg 423a. Foncer un baquet, un seau, tr. «strada ur c'helorn, ur sailh, pr. et.» ●852b. Seau, vaisseau à puiser & à porter de l'eau, tr. «Sailh. p. sailhou. seilh. p. seilhou. Van[netois] seilh. p. seilhéü.» ●(1744) L'Arm 160b. Foncer un seau, un bacquet, tr. «Foncein ur seille, ur bailloc ou ranjott.»
●(1897) EST 75. get ur sailh koed don.
●(1925) FHAB Gouere 268. sailh an dour fank. ●(1926) FHAB Genver 27. podezou hudur, kirinennou pe zailhou louz.
(2) Corps de pompe, cylindre de machine.
●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. sailh, tr. «corps de pompe (Pleudaniel).» ●(1931) VALL 177b. Cylindre de machine à pistons, tr. «sailh m.» ●574b. corps de pompe, tr. «sailh m.»
II. Leun evel ur sailh : très plein.
●(1766) (Li) C.-M. le Laé MM 1361-1362. edo gata e bistolen / carguet leun sail betec ar pen.
- sailh .2sailh .2
m. & adv. –où
I. M.
(1) Saut, bond.
●(1732) GReg 848b. Saut, tr. «sailh. p. sailhou.» ●(1744) L'Arm 33a. Bond, tr. «Sailleu.. eu. m.» ●350b. Saut, tr. «Saille.. leu.»
●(1907) VBFV.fb 12b. bond, tr. « saill, m. (pl. eu).» ●(1921) BUFA 140. Er lon gouiù (...) hag a dauleu sail e za aben de Franséz. ●(1931) DIHU 245/263. ur saill a drest er hoah.
(2) Troc'hañ sailh : décamper par bonds.
●(1939) RIBA 40. Hag en tad-gad koutellein, trohein saill.
(3) Lamm-sailh : bond.
●(1908) PIGO II 12. Itien a reas eul lamm-sailh. ●51. Ma c'halon a reas eur lamp-zailh 'n em c'hreiz. ●(1935) BREI 392/stag 6. oc'h ober eul lamm-sailh.
(4) =
●(1744) L'Arm 291a. Petillement, tr. «Bouill ; berhuë ; Tarh : Saille. m.»
(5) Plongeon.
●(1902) PIGO I 168. kemer a reaze lans, ha… bloump ! e reaz eur sailh en toull.
(6) A-daoloù sailh : par des bonds répétés.
●(1921) BUFA 140. Er lon gouiù, p’en des ean guélet, e saù, e skrign é zent hag a dauleu saill e za aben de Franséz.
II. Adv. Dañs, koroll a-sailhoù : danse sautée.
●(1939) RIBA 99. de gorol a sailleu. ●(1963) TDBB 143. Dans un petit terroir à l'est de Quimperlé (autour d'Arzano et Plouay) l'expression dañs a ruz (danse qui glisse) oppose la gavotte à la dañs a zailheu (danse qui saute) du proche Morbihan. ●295. En dro, avec son style a zailheu remonte au nord au moins jusqu'à Inguiniel.
- sailh-pik
- sailh-tousegsailh-touseg
m. Mauvais coup.
●(1879) ERNsup 160. lamm ou zaill tosek, (faire un) mauvais coup, St-M[ayeux].
- sailh-ujeni
- sailhad
- sailhadennsailhadenn
f. –où
(1) Saut.
●(c.1718) CHal.ms i. bond rejaillissement, tr. «sailladen, sailladenneu.»
●(1906) DIHU 11/190. Pipi (...) e geméré é randon, hag é hé en ur sailladen én tu ral d'er pont.
(2) En ur sailhadenn : en un rien de temps.
●(1866) FHB 100/380a. em beuz sternet ma marc'h en eur zailladenn, ha setu me en hent.
- sailhadur
- sailhañ / sailhiñ / sailhal / sailhatsailhañ / sailhiñ / sailhal / sailhat
v.
I. V. intr.
(1) Sauter, bondir.
●(1499) Ca 179a. Saillaff. g. saillir. ●(1580) G 1176. sayllet dyambaf en scaff se, tr. «Sautez sans hésiter dans cette barque»
●(1659) SCger 15b. bondir, tr. «sailla.» ●107b. saillir, tr. «sailla.» ●108b. sauter, tr. «sailla.» ●(1732) GReg 848b. Sauter, tr. «sailha. pr. sailhet. Van[netois] sailheiñ.» ●(1744) L'Arm 33a. Bondir, tr. «Saillein.» ●351a. Sauter, tr. «Saillein.»
●(1834) SIM 146. sailla rê dreist ar c'hleuyou. ●(1849) LLB 725-726. Lausket hou marh dihaud (…) / de saillal. ●1202. saillal ar er ponteu risklus. ●(1857) HTB 123. Na daolas ket evez ouz eun toull braz doun hag en em gavas euen war he hent, ha dre drouk-eur e eas da salat ebarz. ●220. sallat gant joa.
●(1906) HIVL 145. Deruder hum laka de saillar. ●(1907) VBFV.fb 12b. bondir, tr. «saillal.» ●(1942) DADO 10. ha kaer ho po lammat ha sailhat, e klevot ho kentel penn-da-benn.
(2) Sortir.
●(c.1500) Cb. g. entree et issue secrette. b. lech secret da antren ha da saillaff.
(3) Commencer, éclater (révolte, etc.).
●(1915) HBPR 33. Pa saillaz ar Revolusion. ●244. araog ma saillaz ar Revolusion.
(4) (en plt de paroles) Sailhañ digant ub. =
●(1907) AVKA 320. Me am eus gwelet an Aotro, a saillas diganthi, ha setu ar pez am eus klevet ganthan.
(5) S'élancer.
●(1872) ROU 82b. S'élancer, tr. «sailla.» ●102a. Saillir, sortir brusquement, s'élancer, tr. «Sailla.»
(6) (en plt du cœur) Battre fort.
●(1744) L'Arm 33a. Le cœur me bondit, me palpite, tr. «Saillein a-ra me halon énn an, quena eelan m'emm bout me henale.»
●(1907) BSPD I 135. kalon er sant e saill get er joé. ●(1925) VINV 51. um dapet me halon de saillein én-an.
(7) Jaillir.
●(1633) Nom 259b. Profiuuium natium, cruptio sanguinis è naribus : saillie de sang hors du nez : pa saill an goat ves an fry.
●(1907) BSPD II 10. ur fetan deur biù e sail ag er roh-sé. ●(1921) BUFA 122. ur vammen kriù e saillas ag er roh.
(8) Sailhañ da c'hoarzhin : éclater de rire.
●(1910) MAKE 30. Kement-hini a oa en ti a zailhas da c'hoarzin e walc'h.
(9) triv. Baiser, coïter.
●(1947) LEBR (d’après SONE n° 249 1979, [p. 2], et voir PLNN 6/1980-1981, p. 54). Re ledan ma reor, ma bitouzenn re moan, / Met daoust da ze me ’gar sailhañ ! ●note à me ’gar : pe : me oar.
II. V. tr.
A. V. tr. i.
(1) Sailhañ gant udb. : sauter, se jeter sur qqc.
●(1642) CAntiquou 83/10. An Azier à saill gant ar boet.
(2) Sailhañ gant ub. : sauter, se jeter sur qqn.
●(1893) IAI 98. An diskolperien milliget ne reant forz gant piou sailla.
(3) Sailhañ war ub. : sauter, se jeter sur qqn.
●(1868) KMM 173. mall ganto sailla varna. ●(18--) SAQ II 254. an den diskrouget a saillaz var an hini hen doa he zoveteet.
(4) Sailhañ war : attaquer.
●(1894) BUZmornik 131. ha setu hema ha dastum eun arme evit sailla var Rom.
●(1911) BUAZperrot 77. ar bleizi a glaskas sailha varnan. ●221. eur strollad Saozon gouez o sailha war e vro.
(5) sens fig. Sailhañ war : fondre sur.
●(1907) KANngalon Gwengolo 494. nag a valeuriou zo saillet var ar Franz !
(6) Sailhañ ouzh : assaillir.
●(1659) SCger 9b. assaillir, tr. «sailla oc'h.»
B. V. tr. d.
(1) Sauter par-dessus.
●(1849) LLB 1259. saillal ur harh.
(2) Couvrir, saillir.
●(1931) VALL 167a. Couvrir ; saillir, tr. «sailha (taureau).»
III. Sailhañ er bailh : voir bailh.
- sailhersailher
m. –ien
(1) Sauteur.
●(1732) GReg 849a. Sauteur, tr. «sailhèr. p. sailhéryen. Van[netois] sailhour. p. yon, yan.» ●(1744) L'Arm 351a. Sauteur, tr. «Saillour.. lerion. m.»
●(1907) VBFV.bf 67a. saillour, m. pl. –erion, tr. «sauteur.»
(2) Marc'h-sailher : étalon.
●(1732) GReg 162a. Cheval entier, tr. «marc'h sailher.»
●(1931) VALL 806. Etalon, tr. «marc'h sailher.»
- sailherez
- sailherezh
- sailhetsailhet
adj. Qui a explosé.
●(1941) DIHU 357/233. Ur spont é guélet, én amen dehon, berneu obuseu saillet.
- sailhour-kontellsailhour-kontell
m. (entomologie) Grande sauterelle verte Tettigonia viridissima.
●(1925) DIHU 172/343. (Groe) Saillour, saillour-koutel, tr. «(s. m.) sauterelle.» Dastumet de Vleimor.