Devri

Recherche 'sell...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de sell (1) à sellva (20) :
  • sell
    sell

    m. & adv. –où

    I. M.

    A.

    (1) Regard.

    (1659) SCger 102b. regard, tr. «sell.» ●(1732) GReg 793b. Regard, action de regarder, tr. «sêll. p. sèllou.» ●Un regard benin, tr. «Ur sell cun.» ●Un regard affreux, tr. «Ur sell têval. ur sell rust. ur sell garo. ur sell terrupl.»

    (1849) LLB 148. Lausket ur sel de goeh ar hou kaih bugalé.

    (2) Ar sell : le regard de tout le monde.

    (1905) HFBI 92. ac ar zel a voa out'ho car da maréou-zé é voa roués ar voituriou é toues ar baisantet.

    (3) Ober ur sell ouzh ub., udb. : jeter un regard à qqn, qqc.

    (1878) EKG II 64. Ha Paol a reaz eur zell ouc'h Anna Roue.

    (1933) MMPA 94. Greomp breman eur sell ouz Mari e kreiz he labour.

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur selloù : un regard.

    (1902) PIGO I 38. eur zellou ken du. ●(1908) PIGO II 47. gant eur zellou ken birvidik. ●(1927) FHAB Genver 15. eur zellou spouronnet.

    (4) Selloù rous : regards méchants.

    (1936) DIHU 296/28. Selleu rous e estan get en ol.

    (5) Ober selloù treuz ouzh, war da ub. : regard qqn de travers.

    (1902) PIGO I 170. Ar blei a re warnean zellou treuz. ●44. oc'h ober eur zell-treuz outan. ●(1910) MBJL 44. ne reont ken d'ei sello ken treuz. ●158. hon amezeien a ra d'imp sello treuz.

    (6) Parañ e selloù war ub. : poser son regard sur.

    (1960) LLMM 79/75. parañ a rae he selloù war ar saverien o fri.

    (7) Bezañ sell ouzh udb. =

    (1878) EKG II 309. Mez ouc'h an nevezenti e vez sell atao, pe e vezont mad, pe ne vezont ket.

    (8) Sell a-gorn : regard en coin.

    (1882) BAR 223. Ar plac'h iaouank, tenval he fenn, a reaz eur zell a gorn var ar Verc'hez. ●(1889) SFA 251. an diaoul a rea out-han eur zell a gorn.

    (1902) PIGO I 102-103. Per a reaz d'ean eur zell a gorn. ●(1915) MMED 276. aoun rak eur zell a gorn.

    (9) Selloù a-dreuz : regards suspicieux.

    (1957) AMAH 100. Dipitus e kavemp evelato selloù a-dreuz ha brizh-c’hoarzh ar re a ranke hon daremprediñ.

    (10) Dindan sell ub. : en la présence de qqn.

    (1942) DHKN 88. Ne vehè ket erhat, emé nezé timat, ur hadour bras ha koant, en ur seùel liant, ma vo Clet é e lodenno didan hor sel, hoh Mac Dâthô.

    B.

    (1) Bezañ war sell da : avoir l'intention de.

    (1877) EKG I 264. dre oll oar var zell da harza ouzit.

    (2) Bezañ e sell ub : attendre, compter sur qqn.

    (1871) KTB.ms 15 p 34. rag ne oa den en sell anezhi.

    (3) Bezañ e sell da : avoir l’intention de.

    (1963) LLMM 99/264. e kredas d’an tec’her e oa ar gwaz-se en sell da sparlañ dezhañ e hent.

    (4) Ur sell : (?) en un rien de temps (?).

    (17--) VO 61. ur fetan hac e fourniss deur de zihuë-bloumèn, peré e strinq en deur-ze ur seèll én air ag en amzér.

    II. Loc. adv. Dre sell : de vue.

    (1878) EKG II 220. M'en diviche c'hoaz anavezet, dre zell, an Itroun ?

    III.

    (1) Ober ur sell a dalvez c'hwec'h real : voir real.

    (2) Ober ur sell a bevarzek real : voir real.

  • sell-korn
    sell-korn

    m. selloù-tro Regard en coin.

    (1902) PIGO I 172. Ar blei a reaz eur zell-korn. ●(1909) FHAB Meurzh 80. Ar gosa eus ar merc'hed he devoa great eur zell korn hag he devoa gwelet ment an tri bara. ●(1909) NOAR 45. oc'h ober sellou korn oc'h an aotrou person.

  • sell-tro
    sell-tro

    m. Coup d'œil à la ronde.

    (1927) FHAB Meurzh 60a. Ar mesaer a reas eur zell-tro. ●(1968) BAHE 57/22. mar felle deoc'h ober ur sell-tro war al lodenn-mañ-lodenn eus an diskouezadeg.

  • sellad
    sellad

    m. –où Regard.

    (1659) SC 92. oc'h en em dihoall eus ar selladou, compsou, guersou ha gestou dishonest. ●110. selladou lubric. ●(1659) SCger 85b. œillade, tr. «sellat.» ●102b. regard, tr. «sellat.» ●171b. sellat, tr. «regard.» ●(1732) GReg 793b. Regard, action de regarder, tr. «sèllad. p. sèlladou

    (1876) TDE.BF 562a. Sellad, s. m., tr. «Regard, œillade, coup-d'œil.»

    (1907) VBFV.bf 68b. sellad, m. pl. eu, tr. «regard.» ●(1927) GERI.Ern 9. sellad, tr. «regard.» ●(1931) BAGA 121. da sellad diweza.

  • selladenn
    selladenn

    f. –où Regard.

    (c.1718) CHal.ms ii. Il m'a Ietté une oeillade de pityé, d'amour, tr. «groeit endes din, lausquet endés guenin, ur sell', ur selladen a druhé, a garanté.»

    (1867) GBI II 286. gra ouzin ur selladenn, tr. «tourne vers moi un regard.»

    (1927) GERI.Ern 10. selladenn, tr. «un (seul) regard.»

  • sellant
    sellant

    adj.

    (1) Regardant, exigeant.

    (1854) PSA I 17. ret-é, a dra-sur, bout goal sellant aquêrh eid hur havouèt-ni cablus.

    (2) Regardant, avare.

    (1879) ERNsup 170. zellañd, adj. avare, regardant, Trév[érec], St-Mayeux (Cornouaille).

    (1931) VALL 636a. Regardant, chiche, tr. «sellant.» ●(1936) BREI 443/2d. Gwall-sellant eo e wreg.

  • sellata
    sellata

    v. intr. Faire le curieux.

    (1931) VALL 177a. faire le curieux, tr. «selleta

  • sellataer
    sellataer

    m. –ion Personne curieuse.

    (1879) ERNsup 153. selletar, un curieux, qui regarde partout, Gur[unhuel]. ●(1896) GMB 596. selletar un curieux, qui regarde partout (...) à Gurunhuel.

    (1927) GERI.Ern 141. selleta(e)r, tr. «celui qui regarde partout, curieux.» ●(1929) SVBV 154. ne doun ket eur sellataer evelkent. ●(1931) VALL 177a. Curieux, tr. «selletaer.» ●(1949) KROB 20/29. N'oa ket ar baleer-mañ eur zellataer anezañ, tra ! ●(1931) VALL 177a. Curieux, tr. «selletaer

  • selledoù
    selledoù

    plur.

    (1) Vue.

    (1959) BAHE 19/2. Selledoù war hor stourm.

    (2) Consiérations, circonstances.

    (1931) VALL 146a. Considérations, circonstances, tr. «selledou pl.»

    (3) Sellout ar selledoù : y bien regarder.

    (1956) BAHE 9/3. Rak pa vo sellet ar selledoù ne deo ar Skolioù nemet ur sternig en ur stern brasoc'h.

    (4) (religion) Ar selledoù : les saintes écritures.

    (1865) LZBt Here 60. goude sellat ar zelledo, e ve laret enn-hi [er barrouz] ken liez a Chapeled hag enn hon Mision vihan. ●(1879) ERNsup 170. levr ar zellédou, les saintes Écritures (Plougonver, ce mot est connu des vieux).

  • seller
    seller

    m. –ion

    (1) Homme qui regarde.

    (1903) MBJJ 53. evit ober plijadur d'ar zellerien. ●(1908) FHAB Gwengolo 268. D'an dro-serr, Fanch evel just a oue ar gounider, Philip ar seller, ha Per ar c'holler. ●(1909) FHAB Gouere 218. Eur bern sellerien ha sellerezed.

    (2) spécial. Spectateur.

    (1732) GReg 57a. Assistant, spectateur, tr. «Van[netois] Sellour. p. selleryon

    (1870) FHB 298/295a. Ar sellerien neuze a stracle ho daouarn.

    (1934) BRUS 301. Un spectateur, tr. «ur sellour.» ●(1935) BREI 422/4a. e welomp hirie, er prosezionou, muioc'h a zellerien eget a heuilherien.

  • seller-gwizi
    seller-gwizi

    m. Languyeur.

    (1936) CDFi 21 Mars. Bet oun (...) seller gwizi.

  • seller-moc'h
    seller-moc'h

    m. Langueyeur.

    (1876) TDE.BF 562a. Seller, s. m., tr. «Ce mot, dérivé de sellet, regarder, ne s'emploie qu'avec le pluriel moc'h, des cochons, es pourceaux. On appelle seller-moc'h celui qui dans les foires, fait métier de visiter la bouche des porcs pour s'assurer qu'ils nont pas de maladie.»

  • sellerez
    sellerez

    f. –ed Femme qui regarde.

    (1909) FHAB Gouere 218. Eur bern sellerien ha sellerezed.

  • sellet
    sellet

    voir sellout

  • selletaer
    selletaer

    voir sellataer

  • selliñ
    selliñ

    voir sellout

  • selloù
    selloù

    plur. Visière.

    (1931) VALL 785b. Visière d'un casque, tr. «sellou pl.»

  • sellout / sellet / selliñ
    sellout / sellet / selliñ

    v.

    I. V. tr. i.

    A.

    (1) Regarder.

    (1499) Ca 183a. Sellet. g. regarder. ●(1647) Am.ms 614. Sell a dre da quein hema ho trahina, tr. « Regarde derrière ton dos, il traîne »

    (1732) GReg 793b. Regarder, tr. «Sellet. Van[netois] selleiñ

    (2) Sellout ouzh : regarder, observer (qqn).

    (1557) B I 440. Na da quet e mouz sell ouz iff, tr. «regarde-moi sans faire la moue.» ●(1612) Cnf 30a. Monet dan Ilys da sul, pé da gouel, eguit sellet ouz an graguez, ha merchet, pé eguit affet dezo. ●(1621) Mc 67-68. Ma daulagat à sell ouz Doue bepret.

    (1659) SCger 102b. regarder, tr. «sellet oc'h.» ●(c.1680) NG 3. Sel douh Jouel.

    ►absol.

    (1909) KTLR 238. Ar vugale geaz a zelle hag a zelle.

    (3) Sellout ouzh e boan : ménager sa peine.

    (1911) BUAZperrot 875. Ne zellent ket ouz o foan ; en em ankounac'hât a reant o unan.

    B. Regarder d'une certaine manière.

    (1) Sellout bouilh ouzh ub. =

    (1906) DIHU 10/168. Bout oé lod kaer ag er bautred / E sellé bouill doh ein.

    (2) Sellout skoelf : regarder hagardement.

    (1909) FHAB Kerzu 383. Ar Bi ne zaleas ket da zellet skeulf en dro dezan.

    (3) Sellout a-dreuz : regarder de travers.

    (1633) Nom 18a. Limis obtueri : regarder de trauers, ou tourner la veuë : sellet á dreus, pe treiff è guelet.

    (4) Sellout rous : regarder méchamment.

    (1910) DIHU 58/62. Er perhen (propriétaire), Ineg e hanù, e sellas rous doh er sant, meit èl men doé grateit hennen en digol ag er geu e ié d'hobér en é édeg Ineg e laras : « Trohet er péh e hrei plijadur d'oh, jédet ped féchen e droheet hag a p'arriùou en est, hui e zakorou d'ein er péh e za d'ein.

    (5) Sellout du : regarder d'un œil noir.

    (1870) SBI I 206. Ma mestrès a oa eno a zelle ouz-in dû, tr. «Ma maîtresse était là, qui me regardait d'un œil noir.»

    (1965) BRUD 20/45. Aon am-boa na vefe deuet Yann da furchal ahanon e-pad an noz, rak gwall-du en-oa sellet ouzin. ●(1974) YABA 20.07. Mall eo (lenn : e) oè, rak Alban e sellè du !... ●16.11. En Aotrou e sellè du...

    C. Sellout gant : s'occuper de.

    (1970) GSBG 364. (Groe) marse 'mañ lazhet, peogwir den a selle ganti, tr. «'Elle est peut-être morte', parce que personne ne s'occupait d'elle.»

    D.

    (1) Sellout ouzh ub. : concerner qqn.

    (1870) FHB 266/35b. Comzou Vikel Jesus-Christ a zel ous an oll.

    (2) Ar pezh a sell (ouzh) ub., udb. : ce qui est de, ce qui concerne qqn, qqc.

    (1825) COSp 245. Eveit er péh e séel er hetan tantation. ●(1870) FHB 266/36b. Evit ar pez a zell eus amzer santel ar c'horais. ●(1882) BAR 69. Ha ne ouiec'h-hu ket eo red dime en em rei oll d'ar pez a zell ouz va Zad ? ●(1889) SFA 144. divar benn ar pez a zelle ouc'h an Urz. ●(18--) SAQ I 139. evit ar pez a zell ouz an ene.

    (3) Evit pezh a sell =

    (1966) BAHE 50/40. Mouezh Jañ-Mai, evit pezh a sell, na oa ket vil tamm ebet. ●(1970) BHAF 89. Med ne oa ket, evid pez a sell, e labour redeg war-lerh ar peziou divergont ha dañjeruz-se. ●130. Evid pez a zell, amzer vrao or boa bet kazi penn-da-benn. ●138. Darn a oa savet mad ha seven, evid pez a zell, med kalz a re all ne ouie ket an nen penaoz tostaad oute. ●245. Evid pez a zell, ne oa ket Yann Kerel eun den plaen hag ordinal. ●246-247. An Aotrou Kerel, heb addimezi, ne chomas ket, e gwirionez, pell intañv evid pez a zell, bemdez e veze gwelet e ti gwreg unan euz e gamaradou. ●250. Yann a ree ive euz e wella evid pez a zell, med, ma Doue, ne oa kammed eur paotr da gana bemdez war ar memez ton. ●327-328. e paras dirazom eun devalenn ledan ha kaer awalh, evid pez a zell, trohet lib dre he hreiz gand an Odon. ●331. Evid pez a zell, kañfard e oa ha zoken kerdrubuill.

    (4) =

    (1970) BHAF 288. Ha neuze, eur plah a-fesoñ e oa Marta ha pez a sell, en em gleved mad a-walh a raent.

    II. V.

    (1) Sellout berr : regarder de trop près.

    (1903) MBJJ 297. ar re a dle labourat er parroujo war ar maæz, na ve ket sellet berr 'rauk belegi anê : goulet 've digante eun tamm liou skiant, ha netra ken.

    (2) Sellit-c'hwi : voilà.

    (1848) GBI II 444. Sellet-c'hui ma buhe savetet ! tr. «Voilà ma vie sauve !»

    (3) Voilà.

    (1907) FHAB Here 248. Sell, anezo d'id.

    (4) Bezañ sellet evel : être considéré comme.

    (1913) HIVR 19. Konomor e zou sellet get en ol èl ur renavi.

    B. Interj.

    (1) Interj. =

    (1950) KBSA 230. «Na zeuit ket !» «Sell ! Ur marmouz eveldout eo a viro ouzin ?»

    (2) Loc. interj. Sell eno ! : c'est tout !

    (1909) TOJA 40. 'N em dromplet fo bet gant da vuzul, sell eno !

    III. V. pron. En em sellout.

    A. V. pron. réfl.

    (1) Se mirer.

    (1659) SCger 80a. se mirer, tr. «en em sellet

    (2) Se considérer.

    (1903) MBJJ 241. an Au. Auzépy en em zell aman ive 'vel er gær.

    (3) Se considérer, analyser sa situation.

    (14--) Jer.ms 229. Ret eu meruell pa em em sellaff / Em em lazyff ne fyllyff quet, tr. «Il faut mourir, quand je me considère, / Je me tuerai, je n'(y) manquerai pas.» ●(1530) J p. 88a. A diabell pa emem sellaf, tr. «en regardant de loin ma vie.»

    B. V. pron. réci. Se regarder.

    (1902) PIGO I 8. An daou archer an em zellaz.

    IV. V. tr. d.

    (1) Regarder, observer.

    (1530) Pm 231. Ha ne goffe styn az lynez / Euyt da sellet a-het dez / Paez lamher an bez pyou vezy, tr. «Et ta parenté ne saurait, / Même si elle te regardait tout le long du jour, / Quand on te retirera de la tombe, qui tu seras.» ●(1557) B I 621. Rac me a diabell ouz sello, tr. «car je vous regarderai de loin.» ●(1621) Mc 97. Quement à gry gra dre squient, / Ha sell fin da hent da quentaff, / Ret eo mont dan les da respont, / Mir naz vezo spont oz contaff.

    (c.1680) NG 213-214. Jesus a yo perderieus, / A sellas Marië truheus. ●688. De sellet e vam.

    (1849) LLB 285. Hi e sel perhueh mat er minour. ●295. Me mes er selet mat.

    (2) Voir.

    (14--) N 336. Duet off diapell doz sellet, tr. «Je suis venu de loin vous voir.»

    (3) Regarder, concerner.

    (1612) Cnf 17a. AN quentaff circonstance, à sell an personnaig eues an pecheur, da gouzout eo, pé à estat, dignité, stat, officc hac vrz eo.

    (1732) GReg 14a. Ce discours s'adresse à vous, tr. «Ar c'hompsyou mâ a sell ac'hanoc'h.» ●190b. En ce qui vous concerne, tr. «Er pez a sell a c'hanoc'h.»

    (4) Regarder, considérer.

    (17--) SP i 116. do sellet a drue, tr. «de les avoir en pitié.»

    (5) Chercher.

    (1530) J p. 17. Ha sellomp moean ha manier / En berr amser da quemeret / Iesus, tr. «cherchons le moyen et la manière de prendre promptement Jésus.»

    (7) Ménager, employer modérément.

    (1650) Nlou 559. ne sellent poan, tr. «ils ne regardaient pas à la peine.»

    ►absol.

    (1732) GReg 793b. Il est fort regardant, tr. «sellet a ra terrupl.»

    V.

    (1) Sellet ouzh an oabl o tremen : voir oabl.

    (2) Sellet du ouzh ub. : voir du.

    (3) Sellet rous ouzh ub. : voir rous.

    (4) Sellet ouzh an nor a-dreñv : voir dor.

  • sellus
    sellus

    adj.

    (1) Regardant.

    (1944) DGBD 107. ne vijed ket re sellus war o moc'herezh.

    (2) Qui observe de près.

    (1732) GReg 793b. Regardant, ante, qui observe de près, tr. «Sellus. sellus-bras.»

    (3) Regardant, avare.

    (1732) GReg 793b. Regardant, ante, qui est un peu avare, tr. «Sellus. sellus-bras.»

    (1907) AVKA 262. me oc'h hanve evel un den zelluz.

  • sellva
    sellva

    m. –où Observatoire.

    (1931) VALL 506a. Observatoire astronomique, tr. «sellva-steredoniez m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...