Devri

Recherche 'sev...' : 27 mots trouvés

Page 1 : de sev-1 (1) à sevr (27) :
  • sev .1
    sev .1

    adj. =

    (1936) IVGA 31. Gwall-seo a gavan ac'hanout ganin. 233. c'houi 'oa re seo ar bed ganeoc'h ho taou. ●(1974) SKVT III 113. ne vo ket ken sev-se eus da fri-kreien.

  • sev .2
    sev .2

    adj. =

    (1984) BRLI I 139. seo = "seven" : "droch", drôle, d'esprit un peu dérangé sans doute.

  • sev .3
    sev .3

    m.

    (1) Calins.

    (1972) SKVT I 18. e vezer dizonet abred diouzh ar sev.

    (2) Ober sev da : passer la main.

    (1942) VALLsup 28b. faire des caresses, tr. «ober seo C[ornouaille].» ●(1973) SKVT II 30. ober sev da feskenn ar «mouzmeed».

    (3) Manières doucereuses.

    (1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Seo a-s. manières doucereuses. Hennezh zo kollet gant ar seo ; An dra-se a dennfe deoc'h ar seo eus ho korf (= a galetafe ho korf) ; Et (= it) d'ober seo e lec'h all : na zeuit ket d'ober flourigoù din.

    (4) Toull-sev : personne qui fait des manières.

    (1964) BRUD 17/29. drez e-giz da vaouez Katellig-toull-seo.

  • sev .4
    sev .4

    m. (botanique) Sève.

    (1659) SCger 110b. seue, tr. «seo.» ●(1732) GReg 863b. Seve, suc ou graisse de la terre qui de la racine des plantes & des arbres monte jusqu'au extremitez deux fois l'an, en Mars, & en Août, tr. «En Leon : ar séau.» ●La sève commence à monter dans les arbres, tr. «Coumanç a ra ar séau da zont èr guëz.»

    (1834) SIM 240. ar vezen na royo ket a seau. ●(1872) ROU 102b. Sève, tr. «Seo

    (1907) FHAB Du 263. ar sev (...) a zisken dre ar blanten, dreist holl etre ar rusk hag ar c’hoat. ●(1978) BRUDn 19/10. neizou pig pe vran da vond da gerhad e begou ar gwez, pistolennou skao da doulla, futellennou da gizella gand ar gontell e skourrou leun a zeo, kokolorig da zizouara, kreskennou kolza, broñsou drez, trichin tener da zibri a vegadou.

  • sevel
    sevel

    v.

    I. V. tr. d.

    A. [compl. : qqc.]

    (1) Élever, dresser.

    (1530) J p. 148a. Seuet ma goaf en e saf sonn, tr. «Élevez droit ma lance.»

    (1659) SCger 52b. eriger, tr. «seuel.» ●73a. leuer, tr. «seuel p. sauet

    (2) Soulever, hausser.

    (c.1500) Cb 87a. [forch] Jtez hec merga / ge. g. fourche pour mulonner le ble. b. forch da seuel ann et.

    (1659) SCger 65b. hausser, tr. «seuel, p. sauet

    (3) Monter (un escalier, une côte, etc.).

    (1903) MBJJ 149. Setu perak e welomp Jezuz (...) ha Pilat (...) o sevel a-gevred ar vins a gas d'ar pondale.

    ►[empl. comme subst.] Montée.

    (1869) EGB 24. ar zével graiou a zo diêz d'ar ré a zô berr hô halan, tr. «il est difficile à ceux qui ont la courte haleine de monter des côtes.»

    (4) Construire.

    (1849) LLB 790. er hoedaj rekis eid sewel el lestri. ●(1849) LLBg III 100. sewel ur houvand.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 89. groeit ou des saúein, betag bremen, tèr iliz. ●(1924) LZBt Mezheven 1. re dano eo e yalc'h evit sonjal sevel un ti ken kaër.

    (5) (couture) Couper (un habit).

    (1732) GReg 223a. Coupper un habit chez le marchand, tr. «Sevel un abid. Van[netois] saoüeiñ un abyd.»

    (6) Desservir (la table).

    (1732) GReg 277b. Desservir la table, tr. «Sevel an daul.»

    (7) (pêche) Faire remonter (le poisson).

    (1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Sevel : lakaat da sevel : bouetañ ha sevel ar sardin. ●(1979) VSDZ 72. (Douarnenez) ar stronk oa evit sevel ar brilli, tr. (p. 235) «l'effare servait à faire monter le maquereau.»

    (8) Donner.

    (1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Sevel : reiñ : ne oa ket evit sevel dezho o lodennoù (hêrezh).

    (9) Récolter.

    (1982) ENEU 36. (Eusa) karread teil adarre. Sevel bizin.

    (10) Sevel krog ub. : prendre le parti, embrasser la défense de qqn.

    (1907) DIHU 23/. golo v. (seùel krog) = prendre parti pour quelqu'un. ●(1908) DIHU 35/69. en hani e hel e zeli seùel krog é vro. ●(1910) ISBR 94. É amzér Charl-Meur ha Loeiz I é oent bet hanùet, ha saùet ou doé liés krog er Franked énep d'er Vreihiz. ●(1939) KOLM 73. Dalbéh é ma é spi seùel krog er ré goasket énep d'ou goaskerion.

    (11) Sevel tabut : amener des querelles.

    (1905) IMJK 240. ha lezel peb unan get é greden, eit arbennein ha seùel tabut.

    (12) Sevel an tenn : tirer au sort.

    (1915) HBPR 151. an hini a oa deuet da lakaat sevel an tenn.

    (13) Sevel tiegezh : fonder une famille.

    (1908) PIGO II 1. a-rôk sevel tiegez. ●(1911) KANNgwital 100/20. Daou o deuz prenet ti, daou savet tiegez.

    (14) Sevel an douzier : desservir la table.

    (1732) GReg 229a. Lever le couvert, tr. «Sevel an douzyer

    (15) Sevel troad : partir.

    (1907) AVKA 207. Me a zavo troad ac'han, hag ac'h ei da gâd ma zad.

    (16) Sevel trouz : se rebeller.

    (1910) MBJL 52. kalz a brotestanted a zavas trouz, gant a zroug ac'h eas enne.

    (17) Sevel truajoù : lever les impôts.

    (1933) ALBR 25. Er bloa-man, dija, e renker sevel truajou neve a-benn gallout skoulma.

    (18) Sevel interest : prendre des intérêts.

    (1732) GReg 752b. Prêtez gratuitement, dit l'Evangile, tr. «Prèstit d'oc'h hentez hep sevel interest divar bouës ho prèst, eme an avyel»

    (19) Sevel kalon ub. : donner la nausée à qqn.

    (1970) LIMO 19 septembre. En diholaj é chom ér ruieu un tammad mad ag en dé ha get en héol ponér er vlas e sau houn kalon.

    (20) Sevel akuilhetenn diwar ub. : fouetter qqn jusqu'au sang.

    (1732) GReg 428b. Foüetter jusqu'au sang, tr. «sevel accuilhetenn divar ur re

    (21) Sevel e benn : lever la tête.

    (1849) LLB 248. én ur sewel hé fen.

    (22) Sevel e vouezh : élever la voix.

    (1942) DADO 16. Mar deu d’ezañ sevel e vouez, ma fell d’ezañ beza divergont, ma ra goap, ma tou Doue, n’eus forz, ho kenou leun a zour sorset !

    B. (marine)

    (1) Hisser (les voiles).

    (1849) LLB 551-552. ne sawet ket ihuel / Er gouilieu ar hou lestr. ●635. De zizoar ag er porh, de sewel men gouilieu.

    (2) Lever (l'ancre).

    (1752) PEll 279. Sevel an-eor, lever l'ancre.

    (1849) LLB 634-635. é han hoah de sewel en eor, / De zizoar ag er porh.

    C. [compl. : qqn]

    (1) Sevel ub. enep ub. : monter qqn contre qqn.

    (1926) FHAB Gouere 256. eur vaouez teodet fall en em lakeas da lavaret pep seurt traou diwar e benn ha da zevel an dud enep d'ezan.

    (2) Lever (une armée, etc.).

    (1659) SCger 73a. leuer des gens d'armes, tr. «seuel tut a armou.» ●(c.1680) NG 1413. hac enf seuel un armé.

    (1883) MIL 139. Lesneven. Muioc'h a dud a save neuze eget brema Lambaol ha Guimiliau assamblez.

    (3) Élever, éduquer.

    (1878) EKG II 259. c'hoant e doa da choum c'hoaz var an douar da zevel he bugaligou.

    (4) Enlever (par la mort).

    (1868) FHB 177/168b. Pell a ioa an Aotrou Goujon ne voa ket cre he iec'het : den gouscoude ne zonje e vije savet ker buhan.

    II. V. tr. i.

    (1) Sevel dindan ub. : déposséder qqn de son poste, le déboulonner.

    (1912) BUAZpermoal 402. Ar re-man, droug enne, a glaskas sevel dindan Isidor, hag a damallas anezan dirak e vestr.

    (2) Sevel da : devenir.

    (1894) BUZmornik 142. Sevel a eure da blac'h iaouank heb kaout eur vamm garantezuz.

    (3) Sevel ouzh : monter.

    (1880) SAB 208. En eur sevel ouz menez Olivez.

    (4) Sevel e : monter, grimper.

    (1924) LZBt Meurzh 21. eun ogrou bihan hag ar skalier da sevel ennan, gret a-dro.

    (5) Sevel diouzh : s’élever/monter de.

    (1961) LLMM 86/151. e veze gwelet alies a-walc’h gouleier o flaminañ dre ar garm, skrij, gouel pe c’hoarzhadeg o sevel diouzh ar mogerioù didoenn.

    III. V. intr.

    A. [sujet : qqn]

    (1) Se lever.

    (1499) Ca 184b. Seuell g. soy leuer / sourdre. ●g. leuer auant iour. b. seuell quet an dez. ●(1530) J p. 183a. Saf, ha gra ioa, na esmae quet, tr. «lève-toi, sois joyeux, et ne crains rien.» ●(1580) G 1095. Ma mam dre estlamdet sevet, tr. «Ma mère, par miracle, levez-vous.» ●(1612) Cnf 70b. pa sauer eues an guelé.

    (1857) CBF 50. Ne d-eo ket ebat sevel e-kreiz ar c'housk, tr. «Il n'est pas agréable de se lever au milieu de la nuit.»

    (2) [figure étymologique] Sevel en e sav : se lever debout.

    (14--) Jer.ms 60. Saff ez saff ha trauell, tr. R. Hemon « Lève-toi et travaille » litt. « Lève-toi dans ta position debout » ●(1530) J 148a. Sevet ma goaf en e saf sonn, tr. R. Hemon « élevez ma lance tout droit »

    (1689) DOctrinal 196-197. Ar Roué en savas en é sa, à quemennas tri Escop, ha [197] drouc ha mat ganta evoé Sacret d’ar Sul var lerc’h. ●(17--) EN 2193. Seued, autro, no saf, tr. «Levez-vous, monsieur, debout.»

    (c.1825-1830) AJC 1477. ma sevis pres em saf. ●(1827-1829) VSA 2236. saf es saf prontamant. ●(1870) MBR 56. ar roue a zavaz enn he zav, tr. « le roi se leva ». ●(1878) EKG ii 54. edon o taoublega evit sevel em za.

    (3) Grandir.

    (1909) HBAL 20. pa edomp c'hoaz o sevel, va breudeur ha me. ●(1921) PGAZ 106. Klevet oc'h euz doareou Fanch Ti-Don, keit ha m'edo o sevel.

    (4) Monter.

    (1878) EKG II 114. Penaoz sevel en tour ? ●120. sevel a ranken da vek an tour.

    (5) Sevel war-dro ub. : se lever pour s'occuper de qqn (malade, etc.).

    (1969) BAHE 62/40. Pa veze nozvezhioù-rev am beze kalz muioc'h a boan, ha ret e veze dezhi sevel war va zro.

    (6) Sevel gant ub. : être d'accord avec qqn, prendre le parti de qqn.

    (1868) KMM 262. Ar vamm neket evit sevel gant bourrevien e Mab ! ●(1876) TDE.BF 437a. Evid-oun-me, ne zavinn ket gant-ho hiviziken war ann dra-ze.

    (7) Relever (de maladie).

    (1744) L'Arm 226b. Relever de maladie, tr. « Séhuél a gleinhuétt.»

    (1922) EOVD 115. un dén hag e saù a gleñùed.

    (8) Devenir.

    (1874) FHB 504/271a. sevel a ra canfardet anezho.

    (9) Sevel da vezañ : devenir.

    (1905) KANngalon Genver 303. evit sevel da veza pinvidik. ●(1925) BUAZmadeg 450. pa zavont da veza braz, ne zougont mui skapular ebet.

    (10) Sevel e renk : grimper l'échelle sociale.

    (1902) PIGO I 25. ha zevel en renk, mar gallje. ●(1920) FHAB Genver 195. sevel e renk, dont da vezan perc'hen.

    ►sans compl.

    (1907) FHAB Meurzh/Ebrel 41. an dud clanv gant ar c'hoant sevel.

    (11) Sevel a : venir de (faire qqc.).

    (1838) OVD 70. én ur seuel a hobér oræson.

    (12) Sevel a : être de (tel ou tel endroit).

    (17--) TE 455. un dén hanhuét Saul, sàuét a Darse.

    B. [sujet : qqc.]

    (1) Monter.

    (1530) Pm 253b (Mab Den). An tan cre (lire : creff) a seff en ho (lire : e) baru, tr. «Le feu ardent qui monte dans sa barbe.»

    (2) (en plt de la mer) Enfler, grossir.

    (1861) BSJ 114. ur goahad fal amzér e leaquas er mor de seuel.

    (3) (en plt du vent) Se lever.

    (1862) BSH 38. sevel a ra avel. ●(1876) BJM 79. hag un heur goude e savas avel foll.

    (4) (en plt d'une fontaine) Sourdre.

    (1906) HIVL 58. Ur fetén e saù er groh.

    (5) (en plt de pâte, de lait) Lever, fermenter.

    (1732) GReg 405a. Le levain fermente la pâte, tr. «ar goëll a ra sevel an toaz.»

    (1861) BSJ 291. haval doh er goél e guemér ur voès eit laquat tri mezuliad bled é go bet quen ne sàu en toès.

    (1910) YPAG 4. peilhât pato, birvi dour, ribotât lêz, lakat lêz da zevel, skotan podou.

    (6) (en plt d'un événement) Se produire, arriver.

    (17--) VO 23. Sehuel e ras én un taul un tampest horribl.

    (1849) LLB 783. én ur grial a ziar ur souchen, / Er gavan e lar doh é saw un defouren. ●(1861) BSJ 313. ur guêrteri vras e sàuas ér vro-hont. ●(1878) EKG II 146. O klevet-se, e savaz c'hoarz e touez ar zoudarded-all.

    (1913) HIVR 18. Ur brezél bras e oé édan seùel étré-zé.

    (7) (astronomie) Se lever (en plt d'un astre).

    (1878) EKG II 21. Al loar a ioa o sevel p'edon oc'h en em lakaat enn hent.

    (1900) MSJO 78. Na pegen sioul e sao ar stered varzu arouden anter-noz !

    (8) Se former, prendre forme.

    (1633) Nom 221b. Bulla : bouteille ou bouillon : an clogoren á seu voar an dour pa gra glaò.

    (1866) FHB 80/222b. Keit e chome var he daoulin, ma savas caledennou enho.

    (1911) BUAZperrot 634. ne roë ket a amzer d'al loustoni da zevel na d'ar c'hinid da steui o gwiad.

    (9) Pousser, croître.

    (1633) Nom 76a-b. Herba voluntaria, cui sativa opponitur : herbe qui croist de par soy sans estre semée, ou plantée : drouc-lasaou (lire : drouc-lousaou), lousaouen á seu ep bezaff hadet na plantet.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 89. ha saúein e hra en est.

    (10) Sortir, jaillir.

    (1633) Nom 251a. Lapis manalis : pierre de laquelle sort vne fontaine : mæn pe ves á hiny ez seu vn feunteun.

    (11) Venir.

    (1831) RDU 43. Er fé e zou (…) mam en ol vertuïeu, rac ag er fé é sahuant, hac er fé ou mâh. ●(1876) TDE.BF 433a. pa zavaz aoun gant ar paotr.

    (12) Devenir.

    (1883) MIL 141. Histor Guimiliau hag hini Lambaol, epad pell amzer, ne rejont nemet unan. Hirio, an dre guechal, a zo savet brassoc'h eget ar vam-barrez.

    IV. V. pron. En em sevel.

    A. V. pron. réci. Se relayer, se relever.

    (c.1718) CHal.ms iii. se relayer, tr. «him seüel.» ●Les ouuriers se relayent sur la mer, tr. «er vartelodet, er obererion a him sau' en eil a Eguile ar er mor.»

    B. V. pron. réfl.

    (1) S'élever.

    (1838) OVD 7. en inèd hanhuet autruche en dès divasquel, ha neaoh n'hum sàuant jamæs a ziar en doar.

    (2) S'élever dans la société, monter dans l'échelle sociale.

    (1894) BUZmornik 574. da glask en em sevel hag en em huelaat.

    (1911) SKRS II 166. Klask a ra dalc'hmad en em zevel dreist ar re all. ●(1926) FHAB Kerzu 451. Aon bras en doa ive da welet ar re a oa e [e] gompagnunez, oc'h en em c'houezi pe o klask en em zevel.

    (3) En em sevel enep ub. : se soulever, se révolter contre qqn.

    (1877) EKG I 66. oc'h en em sevel hag o razailli var ar re vad. ●(1878) EKG II 143. aoun o doa na viche en em zavet ar bourkiz enn ho enep.

    V. V. impers. Sevel etre : s'élever des querelles, des contestations.

    (1866) FHB 60/61a. Hep pell dale e savas etre d'he ho daou.

    (1906) KANngalon Genver 20. Sevel a ra etre breudeur ha c'hoarezed ; sevel a ra ive etre amezeien, ha zoken divar benn traou dister aviziou. ●(1915) MMED 306. Hag e savas etre an daou veleg, pep hini anezo en devoa c'hoant da ziskoues he garantez evit he nesa. ●(1934) CDFi 14 avril. Nemet avechou e save eun nebeut etrezo, evit netra. ●(1958) BRUD 5/60. Deuit da lipad eur werennadig hoaz, ahendall me gredo zo savet etrezom.

    VI. (chasse) Bezañ savet gant : être levé, débusqué (prlt du gibier).

    (1963) KOGI 28/04. Setu respont ar c’hefeleg paour, bet alies tost d’ar marv pa veze savet gant ar chas, ha pa gleve trouz ar poultr o strakal hag an drajez o c’hwitellat en-dro d’e benn.

    VII.

    (1) Sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug : voir kerc'h.

    (2) Sevel war veg e droad : voir troad.

    (3) Sevel war e elloù : voir elloù.

    (4) Sevel àr e gentroù : voir kentroù.

    (5) Sevel en e avalenn : voir avalenn.

    (6) Sevel war e dachoù : voir tachoù.

    (7) Sevel war an dour : voir dour.

    (8) Sevel en e wezenn uhelañ : voir gwezenn.

    (9) Sevel war e dach : voir tach.

    (10) Sevel e gein : voir kein.

    (11) Sevel e fri : voir fri.

    (12) Sevel evel raden : voir raden.

    (13) Sevel e gribell : voir kribell.

    (14) Sevel e gantoù da ub. : voir kant.

    (15) Bout savet àr ar broch : voir broch.

    (16) Sevel e dreid d’ub. : voir treid.

  • sevel-heol
    sevel-heol

    m. (géographie) Levant.

    (1659) SCger 43b. deuers l'Orient, tr. «etrese ha seuel heol.» ●73a. Soleil leuant, tr. «seuel heaul.» ●86b. Orient, tr. «seuel heaul.» ●(1691) CF 336. abars cuz Heaül, pé sevel Heaul. ●(1732) GReg 218b. Du levant jusqu'au couchant, tr. «Adalecq ar sevel-héaul bede ar c'huz-héaul.» ●570b. Le lever du Soleil, tr. «Sevel-héaul. ar sevel héaul

  • seven
    seven

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Sain, en bonne santé.

    (1575) M 2472. beu ha seuen, tr. «vivants et forts.»

    (1659) SCger 171b. map seuen, tr. «vn fils qui est grand.»

    (1870) FHB 274/101b. Doare e doa da veza poaniet braz ; hogen ep dale e teuaz adarre seven. ●(1872) ROU 102a. Sain, tr. «Seven.» ●Bloaz a zo n'en d-euz great pred seven ebed, tr. «il y a un an qu'il n'a joui d'un moment de santé, (h[aut] et b[as] Léon]).»

    (2) Tranquille.

    (1863) MBF 35. N'en dint ket sewin, tr. «Ils ne seront pas tranquilles.»

    (1915) HBPR 191. Bale 'reaz seder ha laouen. An oll oa mantret oc'h he velet ken seven.

    (3) Gai, enjoué.

    (1920) AMJV 5. He c'hoarezed, d'ar mare-ze, ne oant ket ker seven hag hi, ha setu perak Anna-Mari a blije d'an holl. ●(1929) MKRN 117. Lijer ha zeonik egiz daou einig-Per, tr. «Comme deux alouettes, souples et joyeux.» ●(1982) PBLS 208. (Sant-Servez-Kallag) seven, tr. «gai, enjoué.»

    (4) Civilisé, affable.

    (1530) Pm 8. Ma map seuen pan tremeniff, tr. «Mon aimable fils, quand je trépasserai.»

    (1732) GReg 64b. Avenant, ante, qui est propre, gracieux, qui a bon air, tr. «Sevénn.» ●171a. Civil, ile, honête & raisonnable, tr. «sevenn

    (1868) FHB 198/329a. tud seven eveldho (...) lakit ar feiz en he galon, hag an den-ze pehini a voa diaraok criz evel eul loen, a zebre tud marteze, a velot o tont da veza seven.

    (1931) VALL 126a. Civilisé adj., tr. «seven

    (5) (argot d'Elliant) =

    (1984) BRLI I 139. seven (avec e très bref), tr. «drôle, "droch".»

    (6) Jentil, correct.

    (1929) MKRN 105. zeonik tre eo bet, tr. «il a été très gentil.»

    (7) Grand.

    (1659) SCger 171b. map seuen, tr. «vn fils qui est grand.»

    B. (en plt de qqc.)

    (1) (en plt d'une contrée) Moins sauvage.

    (1925) FHAB Genver 38. Eur vro c'houez (…) goudeze ar vro a deue da veza sevennoc'h.

    (2) Mauvais.

    (1899) BSEc xxxvii 146 / KRL 11. E miz Even, / E tizac'h an ed fall ha sewen (Bégard), tr. «Au mois de juin, le blé bon ou mauvais sort de l'épi.»

    II. Adv. Poliment.

    (1867) FHB 121/134a. hag he diguemereas seven bras.

    III. Seven e-giz ul logodenn : voir logodenn.

  • sevenaat
    sevenaat

    v. tr. d. Civiliser, policer.

    (1732) GReg 171a. Civiliser, rendre civile, ou le devenir, tr. «sevennaat. pr. sevenneët

    (1910) MBJL 153. ne baouezas ar visionerien a galon deut eus bro gatolik Frans da labourat eus o gwellan evit kristeni ha sevenaat an dud hanter oue. ●(1931) VALL 126a. Civiliser, tr. «sevenaat

  • sevenadur
    sevenadur

    m. –ioù Civilisation.

    (1920) MVRO 33/1a. amzer da zont ar sevenadur (civilisation). ●(1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenadur m.»

  • sevenadurezh
    sevenadurezh

    f. Civilisation.

    (1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenadurez f.»

  • sevenadus
    sevenadus

    adj. Réalisable.

    (1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «sevenadus

  • sevenaer
    sevenaer

    m. –ion Civilisateur.

    (1931) VALL 126a. Civilisateur subs., tr. «sevenaer pl. ien

  • sevenat
    sevenat

    voir seveniñ

  • sevenaus
    sevenaus

    adj. Civilisateur.

    (1931) VALL 126a. Civilisateur adj., tr. «sevenaüs

  • sevended
    sevended

    f. Politesse.

    (1931) VALL 573b. Politesse, tr. «sevended f.»

  • sevender
    sevender

    m. Politesse.

    (1931) VALL 573b. Politesse, tr. «sevender m.»

  • sevenet
    sevenet

    adj.

    (1) Sevenet-mat : bien élevé.

    (1869) SAG 13. eun den yaouank sevennet mad.

    (2) Civilisé.

    (1925) LZBt Gwengolo 15. pell dious pep bro sevennet.

    (3) Accompli.

    (1904) CDFi 04 juin 1c. gant ar joa a laka er galoun an dever sevenet penn-da-benn.

  • sevenidigezh
    sevenidigezh

    f.

    (1) Civilité.

    (1732) GReg 64b. Air avenant & gracieux, tr. «Sevénnidiguez.» ●171a. Civilite, maniere honnête, douce & polie d'agir, tr. «sevennidiguez.» ●446a. Galant, ante, honnête, civil, tr. «nep èn hem gomport gand sevennidiguez.» ●Galanterie, politesse, enjoûment, tr. «Sevennidiguez

    (1889) ISV 470-471. na n'o doa tam sevenidigez.

    (2) Ober e sevenidigezh da ub. : présenter, offrir ses félicitations.

    (17--) ST 304. da ober d'ehoc'h ma sevenidighez, tr. «vous offrir mes félicitations.»

    (3) Civilisation.

    (1924) FHAB Eost 293. en eun amzer a beoc'h hag a sevenidigez. ●(1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenidigez f.»

    (4) Accomplissement.

    (1877) BSA 36. sevenidigez ar mister bras-man.

  • seveniñ / sevenout / sevenat
    seveniñ / sevenout / sevenat

    v.

    I. V. tr. i.

    (1) Seveniñ d'ur bromesa : exécuter une promesse.

    (1859) MMN 94. plijet ganeoc'h brema seveni d'ho promessa. ●(1877) MSA 27. Lakit oc'h oll fizians e Doue, ha gortozit ma seveno d'he bromessaou. ●40. an amzer da seveni d'ar veu great da Zoue. ●(18--) SAQ II 23. seveni d'he bromesa (...) fall da zevenout d'ho fromesa.

    (1909) KTLR 86. dalc'hit sounj mad da zeveni d'ho promesa.

    (2) Seveniñ d'al lezenn : appliquer la loi.

    (1915) HBPR 224. Koulskoude, ne oa ket kredet seveni d'al lezen penn da benn.

    (3) Seveniñ ouzh c'hoant ub. : satisfaire l'envie de qqn.

    (1889) SFA 134. Orlando a lavaraz e viche sevenet ouz he c'hoant.

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Réaliser, exécuter, accomplir, appliquer, remplir, s'acquitter de.

    (1860) BAL 26. prest atao da seveni oc'h urziou. ●(1872) ROU 72a-b. Il est négligent dans l'accomplissement de sa promesse, tr. «Fall eo – lezireg eo – da zeveni – da zevenout – e c'her ; e bromessa.» ●(1880) SAB 95. seveni, digass da vir e kever an dud keiz ar bromessa grêt dezo. ●(1888) SAQ I 37. eun dra garguz, diez da zevenout. ●(18--) SAQ I 314. fall da zevenoud, da zigas ho ger da vir. ●(1889) ISV 74. An intanvez-ze zo deut da seveni he goestl. ●(1893) IAI 247. seveni lezennou Doue hag an Iliz.

    (1907) KANngalon Gouere 438. ar mare da zeveni ar bromesa. ●(1912) FHAB Ebrel 105. lavaret a ra e teu da zeveni o c'homzou d'an diouganerien. ●(1909) BOBL 22 mai 230/1b. seveni o fromesaou. ●(1912) MMPM 83. da zeveni he zeveriou a gristen. ●108. seveni hon deveriou gant leziregez.

    (2) Seveniñ goulenn ub. : satisfaire la demande de qqn.

    (1907) KANngalon Eost 473. neubeut a ast da zeveni goulen an dud anaoun. ●(1911) BUAZperrot 166. Doue a zevenas e c'houlen. ●184. araok ma oue sevenet he goulennou.

    (3) Seveniñ mennozh ub. =

    (1902) MBKJ 124. Sikour a raimp seveni mennoz ann Aotrou Doue. ●(1907) KANngalon Mezheven 416. seveni menoziou Hor Zalver. ●(1909) MMEK 143. varnez seveni o mennoz diaoulek.

    (4) Seveniñ e c’her : tenir sa parole.

    (1943) HERV 156. Prometet em boa d’eoc’h beza en ho kichen a-benn deiz kenta an hañv ha n’hellin ket seveni va ger.

    B. Civiliser, policer.

    (1732) GReg 171a. Civiliser, rendre civile, ou le devenir, tr. «sevenni. pr. sevennet

    (1915) RNDL 145. éh a hor hanolieu de seùennat un tammig er Boched, tr. «nos canons vont éduquer un peu les Boches.»

    C. [empl. devant un v.] =

    (1922) IATA 37. Neuze e sevenoc'h evelse mont d'ar prizoun ?

    III. V. intr.

    (1) Se réaliser.

    (1911) BUAZperrot 91. pedi a oue great c'houek hag an traou a deuas da zeveni, evel m'he devoa lavaret. ●(1933) OALD 45/201. Evelse, an Eurvad hon doa hunvreet kaout en hon bro, na sevennaz biken.

    (2) =

    (1873) FHB 463/365a. a bromette neuse ober guelloc'h en amzer da zont, mes ne zevene ket pell.

    (3) Seveniñ e =

    (1846) BAZ 294. kaer o doue an habitantet he bedi hac he aspedi, ar Sant a sevenas en he rezolution, hac en aoun ne zeujent eur vech all d'he glask, en em dennas en Abati Cluni.

  • sevenn
    sevenn

    f. –ed Femme légère.

    (1870) FHB 289/221b. An noillenned, ar zêvenned en ho zouez.

    (1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. (Pont-'n-Abad...) Seven ou lammelek = enjouée, légère. ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) ur plac'h a zo leun a seo a zo ur sevenn. ●(1977) PBDZ 537. (Douarnenez) ur sevenn, tr. «une mijaurée.»

  • sevennegez
    sevennegez

    f. Femme maniérée.

    (1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm sevenegez, tr. «une femme maniérée, fière.»

  • sevenniñ
    sevenniñ

    v. intr. Sevenniñ ouzh ub. Faire l’enjouée, la mijaurée.

    (1869) FHB 237/221a. mar ho kavan (...) o sêvenni oc'h eunan benag, eb labour ebed ganeoc'h etre ho taouarn.

  • sevenout
    sevenout

    voir seveniñ

  • sevenus
    sevenus

    adj. Réalisable.

    (1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «sevenus

  • sevezenn
    sevezenn

    = (?).

    (1633) Nom 78a. Nucleus, spica : le cerneau des aulx : an seuesen quingnen.

  • Sevnon
    Sevnon

    hydronyme Ar Sevnon : Le Semnon (affluent de la Vilaine, 75 km de long).

    (1914) ARVG Mae 80. A-hed an hent, meur a waz a diver enni : an Il, ar Meu, ar Semnon. ●(1942) ARVR 98. pep a draonienn evel re ar Sevnon hag ar C’hanud.

  • Sevr
    Sevr

    hydronyme Ar Sevr : La Sèvre (affluent de la Loire).

    (1914) ARVG Mae 80. En Naoned, diou waz, unan a bep tu, an Erdr hag ar Sevr a gas d’ei o dour.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...