Devri

Recherche 'sev...' : 27 mots trouvés

Page 1 : de sev-1 (1) à sevr (27) :
  • sev .1
    sev .1

    adj. =

    ●(1936) IVGA 31. Gwall-seo a gavan ac'hanout ganin. ●233. c'houi 'oa re seo ar bed ganeoc'h ho taou. ●(1974) SKVT III 113. ne vo ket ken sev-se eus da fri-kreien.

  • sev .2
    sev .2

    adj. =

    ●(1984) BRLI I 139. seo = "seven" : "droch", drôle, d'esprit un peu dérangé sans doute.

  • sev .3
    sev .3

    m.

    (1) Calins.

    ●(1972) SKVT I 18. e vezer dizonet abred diouzh ar sev.

    (2) Ober sev da : passer la main.

    ●(1942) VALLsup 28b. faire des caresses, tr. «ober seo C[ornouaille].» ●(1973) SKVT II 30. ober sev da feskenn ar «mouzmeed».

    (3) Manières doucereuses.

    ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Seo a-s. manières doucereuses. Hennezh zo kollet gant ar seo ; An dra-se a dennfe deoc'h ar seo eus ho korf (= a galetafe ho korf) ; Et (= it) d'ober seo e lec'h all : na zeuit ket d'ober flourigoù din.

    (4) Toull-sev : personne qui fait des manières.

    ●(1964) BRUD 17/29. drez e-giz da vaouez Katellig-toull-seo.

  • sev .4
    sev .4

    m. (botanique) Sève.

    ●(1659) SCger 110b. seue, tr. «seo.» ●(1732) GReg 863b. Seve, suc ou graisse de la terre qui de la racine des plantes & des arbres monte jusqu'au extremitez deux fois l'an, en Mars, & en Août, tr. «En Leon : ar séau.» ●La sève commence à monter dans les arbres, tr. «Coumanç a ra ar séau da zont èr guëz.»

    ●(1834) SIM 240. ar vezen na royo ket a seau. ●(1872) ROU 102b. Sève, tr. «Seo.»

    ●(1907) FHAB Du 263. ar sev (...) a zisken dre ar blanten, dreist holl etre ar rusk hag ar c’hoat. ●(1978) BRUDn 19/10. neizou pig pe vran da vond da gerhad e begou ar gwez, pistolennou skao da doulla, futellennou da gizella gand ar gontell e skourrou leun a zeo, kokolorig da zizouara, kreskennou kolza, broñsou drez, trichin tener da zibri a vegadou.

  • sevel
    sevel

    v.

    I. V. tr. d.

    A. [compl. : qqc.]

    (1) Élever, dresser.

    ●(1530) J p. 148a. Seuet ma goaf en e saf sonn, tr. «Élevez droit ma lance.»

    ●(1659) SCger 52b. eriger, tr. «seuel.» ●73a. leuer, tr. «seuel p. sauet.»

    (2) Soulever, hausser.

    ●(c.1500) Cb 87a. [forch] Jtez hec merga / ge. g. fourche pour mulonner le ble. b. forch da seuel ann et.

    ●(1659) SCger 65b. hausser, tr. «seuel, p. sauet.»

    (3) Monter (un escalier, une côte, etc.).

    ●(1903) MBJJ 149. Setu perak e welomp Jezuz (...) ha Pilat (...) o sevel a-gevred ar vins a gas d'ar pondale.

    ►[empl. comme subst.] Montée.

    ●(1869) EGB 24. ar zével graiou a zo diêz d'ar ré a zô berr hô halan, tr. «il est difficile à ceux qui ont la courte haleine de monter des côtes.»

    (4) Construire.

    ●(1849) LLB 790. er hoedaj rekis eid sewel el lestri. ●(1849) LLBg III 100. sewel ur houvand.

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 89. groeit ou des saúein, betag bremen, tèr iliz. ●(1924) LZBt Mezheven 1. re dano eo e yalc'h evit sonjal sevel un ti ken kaër.

    (5) (couture) Couper (un habit).

    ●(1732) GReg 223a. Coupper un habit chez le marchand, tr. «Sevel un abid. Van[netois] saoüeiñ un abyd.»

    (6) Desservir (la table).

    ●(1732) GReg 277b. Desservir la table, tr. «Sevel an daul.»

    (7) (pêche) Faire remonter (le poisson).

    ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Sevel : lakaat da sevel : bouetañ ha sevel ar sardin. ●(1979) VSDZ 72. (Douarnenez) ar stronk oa evit sevel ar brilli, tr. (p. 235) «l'effare servait à faire monter le maquereau.»

    (8) Donner.

    ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) Sevel : reiñ : ne oa ket evit sevel dezho o lodennoù (hêrezh).

    (9) Récolter.

    ●(1982) ENEU 36. (Eusa) karread teil adarre. Sevel bizin.

    (10) Sevel krog ub. : prendre le parti, embrasser la défense de qqn.

    ●(1907) DIHU 23/. golo v. (seùel krog) = prendre parti pour quelqu'un. ●(1908) DIHU 35/69. en hani e hel e zeli seùel krog é vro. ●(1910) ISBR 94. É amzér Charl-Meur ha Loeiz I é oent bet hanùet, ha saùet ou doé liés krog er Franked énep d'er Vreihiz. ●(1939) KOLM 73. Dalbéh é ma é spi seùel krog er ré goasket énep d'ou goaskerion.

    (11) Sevel tabut : amener des querelles.

    ●(1905) IMJK 240. ha lezel peb unan get é greden, eit arbennein ha seùel tabut.

    (12) Sevel an tenn : tirer au sort.

    ●(1915) HBPR 151. an hini a oa deuet da lakaat sevel an tenn.

    (13) Sevel tiegezh : fonder une famille.

    ●(1908) PIGO II 1. a-rôk sevel tiegez. ●(1911) KANNgwital 100/20. Daou o deuz prenet ti, daou savet tiegez.

    (14) Sevel an douzier : desservir la table.

    ●(1732) GReg 229a. Lever le couvert, tr. «Sevel an douzyer.»

    (15) Sevel troad : partir.

    ●(1907) AVKA 207. Me a zavo troad ac'han, hag ac'h ei da gâd ma zad.

    (16) Sevel trouz : se rebeller.

    ●(1910) MBJL 52. kalz a brotestanted a zavas trouz, gant a zroug ac'h eas enne.

    (17) Sevel truajoù : lever les impôts.

    ●(1933) ALBR 25. Er bloa-man, dija, e renker sevel truajou neve a-benn gallout skoulma.

    (18) Sevel interest : prendre des intérêts.

    ●(1732) GReg 752b. Prêtez gratuitement, dit l'Evangile, tr. «Prèstit d'oc'h hentez hep sevel interest divar bouës ho prèst, eme an avyel»

    (19) Sevel kalon ub. : donner la nausée à qqn.

    ●(1970) LIMO 19 septembre. En diholaj é chom ér ruieu un tammad mad ag en dé ha get en héol ponér er vlas e sau houn kalon.

    (20) Sevel akuilhetenn diwar ub. : fouetter qqn jusqu'au sang.

    ●(1732) GReg 428b. Foüetter jusqu'au sang, tr. «sevel accuilhetenn divar ur re.»

    (21) Sevel e benn : lever la tête.

    ●(1849) LLB 248. én ur sewel hé fen.

    (22) Sevel e vouezh : élever la voix.

    ●(1942) DADO 16. Mar deu d’ezañ sevel e vouez, ma fell d’ezañ beza divergont, ma ra goap, ma tou Doue, n’eus forz, ho kenou leun a zour sorset !

    B. (marine)

    (1) Hisser (les voiles).

    ●(1849) LLB 551-552. ne sawet ket ihuel / Er gouilieu ar hou lestr. ●635. De zizoar ag er porh, de sewel men gouilieu.

    (2) Lever (l'ancre).

    ●(1752) PEll 279. Sevel an-eor, lever l'ancre.

    ●(1849) LLB 634-635. é han hoah de sewel en eor, / De zizoar ag er porh.

    C. [compl. : qqn]

    (1) Sevel ub. enep ub. : monter qqn contre qqn.

    ●(1926) FHAB Gouere 256. eur vaouez teodet fall en em lakeas da lavaret pep seurt traou diwar e benn ha da zevel an dud enep d'ezan.

    (2) Lever (une armée, etc.).

    ●(1659) SCger 73a. leuer des gens d'armes, tr. «seuel tut a armou.» ●(c.1680) NG 1413. hac enf seuel un armé.

    ●(1883) MIL 139. Lesneven. Muioc'h a dud a save neuze eget brema Lambaol ha Guimiliau assamblez.

    (3) Élever, éduquer.

    ●(1878) EKG II 259. c'hoant e doa da choum c'hoaz var an douar da zevel he bugaligou.

    (4) Enlever (par la mort).

    ●(1868) FHB 177/168b. Pell a ioa an Aotrou Goujon ne voa ket cre he iec'het : den gouscoude ne zonje e vije savet ker buhan.

    II. V. tr. i.

    (1) Sevel dindan ub. : déposséder qqn de son poste, le déboulonner.

    ●(1912) BUAZpermoal 402. Ar re-man, droug enne, a glaskas sevel dindan Isidor, hag a damallas anezan dirak e vestr.

    (2) Sevel da : devenir.

    ●(1894) BUZmornik 142. Sevel a eure da blac'h iaouank heb kaout eur vamm garantezuz.

    (3) Sevel ouzh : monter.

    ●(1880) SAB 208. En eur sevel ouz menez Olivez.

    (4) Sevel e : monter, grimper.

    ●(1924) LZBt Meurzh 21. eun ogrou bihan hag ar skalier da sevel ennan, gret a-dro.

    (5) Sevel diouzh : s’élever/monter de.

    ●(1961) LLMM 86/151. e veze gwelet alies a-walc’h gouleier o flaminañ dre ar garm, skrij, gouel pe c’hoarzhadeg o sevel diouzh ar mogerioù didoenn.

    III. V. intr.

    A. [sujet : qqn]

    (1) Se lever.

    ●(1499) Ca 184b. Seuell g. soy leuer / sourdre. ●g. leuer auant iour. b. seuell quet an dez. ●(1530) J p. 183a. Saf, ha gra ioa, na esmae quet, tr. «lève-toi, sois joyeux, et ne crains rien.» ●(1580) G 1095. Ma mam dre estlamdet sevet, tr. «Ma mère, par miracle, levez-vous.» ●(1612) Cnf 70b. pa sauer eues an guelé.

    ●(1857) CBF 50. Ne d-eo ket ebat sevel e-kreiz ar c'housk, tr. «Il n'est pas agréable de se lever au milieu de la nuit.»

    (2) [figure étymologique] Sevel en e sav : se lever debout.

    ●(14--) Jer.ms 60. Saff ez saff ha trauell, tr. R. Hemon « Lève-toi et travaille » litt. « Lève-toi dans ta position debout » ●(1530) J 148a. Sevet ma goaf en e saf sonn, tr. R. Hemon « élevez ma lance tout droit »

    ●(1689) DOctrinal 196-197. Ar Roué en savas en é sa, à quemennas tri Escop, ha [197] drouc ha mat ganta evoé Sacret d’ar Sul var lerc’h. ●(17--) EN 2193. Seued, autro, no saf, tr. «Levez-vous, monsieur, debout.»

    ●(c.1825-1830) AJC 1477. ma sevis pres em saf. ●(1827-1829) VSA 2236. saf es saf prontamant. ●(1870) MBR 56. ar roue a zavaz enn he zav, tr. « le roi se leva ». ●(1878) EKG ii 54. edon o taoublega evit sevel em za.

    (3) Grandir.

    ●(1909) HBAL 20. pa edomp c'hoaz o sevel, va breudeur ha me. ●(1921) PGAZ 106. Klevet oc'h euz doareou Fanch Ti-Don, keit ha m'edo o sevel.

    (4) Monter.

    ●(1878) EKG II 114. Penaoz sevel en tour ? ●120. sevel a ranken da vek an tour.

    (5) Sevel war-dro ub. : se lever pour s'occuper de qqn (malade, etc.).

    ●(1969) BAHE 62/40. Pa veze nozvezhioù-rev am beze kalz muioc'h a boan, ha ret e veze dezhi sevel war va zro.

    (6) Sevel gant ub. : être d'accord avec qqn, prendre le parti de qqn.

    ●(1868) KMM 262. Ar vamm neket evit sevel gant bourrevien e Mab ! ●(1876) TDE.BF 437a. Evid-oun-me, ne zavinn ket gant-ho hiviziken war ann dra-ze.

    (7) Relever (de maladie).

    ●(1744) L'Arm 226b. Relever de maladie, tr. « Séhuél a gleinhuétt.»

    ●(1922) EOVD 115. un dén hag e saù a gleñùed.

    (8) Devenir.

    ●(1874) FHB 504/271a. sevel a ra canfardet anezho.

    (9) Sevel da vezañ : devenir.

    ●(1905) KANngalon Genver 303. evit sevel da veza pinvidik. ●(1925) BUAZmadeg 450. pa zavont da veza braz, ne zougont mui skapular ebet.

    (10) Sevel e renk : grimper l'échelle sociale.

    ●(1902) PIGO I 25. ha zevel en renk, mar gallje. ●(1920) FHAB Genver 195. sevel e renk, dont da vezan perc'hen.

    ►sans compl.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 41. an dud clanv gant ar c'hoant sevel.

    (11) Sevel a : venir de (faire qqc.).

    ●(1838) OVD 70. én ur seuel a hobér oræson.

    (12) Sevel a : être de (tel ou tel endroit).

    ●(17--) TE 455. un dén hanhuét Saul, sàuét a Darse.

    B. [sujet : qqc.]

    (1) Monter.

    ●(1530) Pm 253b (Mab Den). An tan cre (lire : creff) a seff en ho (lire : e) baru, tr. «Le feu ardent qui monte dans sa barbe.»

    (2) (en plt de la mer) Enfler, grossir.

    ●(1861) BSJ 114. ur goahad fal amzér e leaquas er mor de seuel.

    (3) (en plt du vent) Se lever.

    ●(1862) BSH 38. sevel a ra avel. ●(1876) BJM 79. hag un heur goude e savas avel foll.

    (4) (en plt d'une fontaine) Sourdre.

    ●(1906) HIVL 58. Ur fetén e saù er groh.

    (5) (en plt de pâte, de lait) Lever, fermenter.

    ●(1732) GReg 405a. Le levain fermente la pâte, tr. «ar goëll a ra sevel an toaz.»

    ●(1861) BSJ 291. haval doh er goél e guemér ur voès eit laquat tri mezuliad bled é go bet quen ne sàu en toès.

    ●(1910) YPAG 4. peilhât pato, birvi dour, ribotât lêz, lakat lêz da zevel, skotan podou.

    (6) (en plt d'un événement) Se produire, arriver.

    ●(17--) VO 23. Sehuel e ras én un taul un tampest horribl.

    ●(1849) LLB 783. én ur grial a ziar ur souchen, / Er gavan e lar doh é saw un defouren. ●(1861) BSJ 313. ur guêrteri vras e sàuas ér vro-hont. ●(1878) EKG II 146. O klevet-se, e savaz c'hoarz e touez ar zoudarded-all.

    ●(1913) HIVR 18. Ur brezél bras e oé édan seùel étré-zé.

    (7) (astronomie) Se lever (en plt d'un astre).

    ●(1878) EKG II 21. Al loar a ioa o sevel p'edon oc'h en em lakaat enn hent.

    ●(1900) MSJO 78. Na pegen sioul e sao ar stered varzu arouden anter-noz !

    (8) Se former, prendre forme.

    ●(1633) Nom 221b. Bulla : bouteille ou bouillon : an clogoren á seu voar an dour pa gra glaò.

    ●(1866) FHB 80/222b. Keit e chome var he daoulin, ma savas caledennou enho.

    ●(1911) BUAZperrot 634. ne roë ket a amzer d'al loustoni da zevel na d'ar c'hinid da steui o gwiad.

    (9) Pousser, croître.

    ●(1633) Nom 76a-b. Herba voluntaria, cui sativa opponitur : herbe qui croist de par soy sans estre semée, ou plantée : drouc-lasaou (lire : drouc-lousaou), lousaouen á seu ep bezaff hadet na plantet.

    ●(1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 89. ha saúein e hra en est.

    (10) Sortir, jaillir.

    ●(1633) Nom 251a. Lapis manalis : pierre de laquelle sort vne fontaine : mæn pe ves á hiny ez seu vn feunteun.

    (11) Venir.

    ●(1831) RDU 43. Er fé e zou (…) mam en ol vertuïeu, rac ag er fé é sahuant, hac er fé ou mâh. ●(1876) TDE.BF 433a. pa zavaz aoun gant ar paotr.

    (12) Devenir.

    ●(1883) MIL 141. Histor Guimiliau hag hini Lambaol, epad pell amzer, ne rejont nemet unan. Hirio, an dre guechal, a zo savet brassoc'h eget ar vam-barrez.

    IV. V. pron. En em sevel.

    A. V. pron. réci. Se relayer, se relever.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. se relayer, tr. «him seüel.» ●Les ouuriers se relayent sur la mer, tr. «er vartelodet, er obererion a him sau' en eil a Eguile ar er mor.»

    B. V. pron. réfl.

    (1) S'élever.

    ●(1838) OVD 7. en inèd hanhuet autruche en dès divasquel, ha neaoh n'hum sàuant jamæs a ziar en doar.

    (2) S'élever dans la société, monter dans l'échelle sociale.

    ●(1894) BUZmornik 574. da glask en em sevel hag en em huelaat.

    ●(1911) SKRS II 166. Klask a ra dalc'hmad en em zevel dreist ar re all. ●(1926) FHAB Kerzu 451. Aon bras en doa ive da welet ar re a oa e [e] gompagnunez, oc'h en em c'houezi pe o klask en em zevel.

    (3) En em sevel enep ub. : se soulever, se révolter contre qqn.

    ●(1877) EKG I 66. oc'h en em sevel hag o razailli var ar re vad. ●(1878) EKG II 143. aoun o doa na viche en em zavet ar bourkiz enn ho enep.

    V. V. impers. Sevel etre : s'élever des querelles, des contestations.

    ●(1866) FHB 60/61a. Hep pell dale e savas etre d'he ho daou.

    ●(1906) KANngalon Genver 20. Sevel a ra etre breudeur ha c'hoarezed ; sevel a ra ive etre amezeien, ha zoken divar benn traou dister aviziou. ●(1915) MMED 306. Hag e savas etre an daou veleg, pep hini anezo en devoa c'hoant da ziskoues he garantez evit he nesa. ●(1934) CDFi 14 avril. Nemet avechou e save eun nebeut etrezo, evit netra. ●(1958) BRUD 5/60. Deuit da lipad eur werennadig hoaz, ahendall me gredo zo savet etrezom.

    VI. (chasse) Bezañ savet gant : être levé, débusqué (prlt du gibier).

    ●(1963) KOGI 28/04. Setu respont ar c’hefeleg paour, bet alies tost d’ar marv pa veze savet gant ar chas, ha pa gleve trouz ar poultr o strakal hag an drajez o c’hwitellat en-dro d’e benn.

    VII.

    (1) Sevel uhel ar c'herc'h da doull e c'houzoug : voir kerc'h.

    (2) Sevel war veg e droad : voir troad.

    (3) Sevel war e elloù : voir elloù.

    (4) Sevel àr e gentroù : voir kentroù.

    (5) Sevel en e avalenn : voir avalenn.

    (6) Sevel war e dachoù : voir tachoù.

    (7) Sevel war an dour : voir dour.

    (8) Sevel en e wezenn uhelañ : voir gwezenn.

    (9) Sevel war e dach : voir tach.

    (10) Sevel e gein : voir kein.

    (11) Sevel e fri : voir fri.

    (12) Sevel evel raden : voir raden.

    (13) Sevel e gribell : voir kribell.

    (14) Sevel e gantoù da ub. : voir kant.

    (15) Bout savet àr ar broch : voir broch.

    (16) Sevel e dreid d’ub. : voir treid.

  • sevel-heol
    sevel-heol

    m. (géographie) Levant.

    ●(1659) SCger 43b. deuers l'Orient, tr. «etrese ha seuel heol.» ●73a. Soleil leuant, tr. «seuel heaul.» ●86b. Orient, tr. «seuel heaul.» ●(1691) CF 336. abars cuz Heaül, pé sevel Heaul. ●(1732) GReg 218b. Du levant jusqu'au couchant, tr. «Adalecq ar sevel-héaul bede ar c'huz-héaul.» ●570b. Le lever du Soleil, tr. «Sevel-héaul. ar sevel héaul.»

  • seven
    seven

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqn)

    (1) Sain, en bonne santé.

    ●(1575) M 2472. beu ha seuen, tr. «vivants et forts.»

    ●(1659) SCger 171b. map seuen, tr. «vn fils qui est grand.»

    ●(1870) FHB 274/101b. Doare e doa da veza poaniet braz ; hogen ep dale e teuaz adarre seven. ●(1872) ROU 102a. Sain, tr. «Seven.» ●Bloaz a zo n'en d-euz great pred seven ebed, tr. «il y a un an qu'il n'a joui d'un moment de santé, (h[aut] et b[as] Léon]).»

    (2) Tranquille.

    ●(1863) MBF 35. N'en dint ket sewin, tr. «Ils ne seront pas tranquilles.»

    ●(1915) HBPR 191. Bale 'reaz seder ha laouen. An oll oa mantret oc'h he velet ken seven.

    (3) Gai, enjoué.

    ●(1920) AMJV 5. He c'hoarezed, d'ar mare-ze, ne oant ket ker seven hag hi, ha setu perak Anna-Mari a blije d'an holl. ●(1929) MKRN 117. Lijer ha zeonik egiz daou einig-Per, tr. «Comme deux alouettes, souples et joyeux.» ●(1982) PBLS 208. (Sant-Servez-Kallag) seven, tr. «gai, enjoué.»

    (4) Civilisé, affable.

    ●(1530) Pm 8. Ma map seuen pan tremeniff, tr. «Mon aimable fils, quand je trépasserai.»

    ●(1732) GReg 64b. Avenant, ante, qui est propre, gracieux, qui a bon air, tr. «Sevénn.» ●171a. Civil, ile, honête & raisonnable, tr. «sevenn.»

    ●(1868) FHB 198/329a. tud seven eveldho (...) lakit ar feiz en he galon, hag an den-ze pehini a voa diaraok criz evel eul loen, a zebre tud marteze, a velot o tont da veza seven.

    ●(1931) VALL 126a. Civilisé adj., tr. «seven.»

    (5) (argot d'Elliant) =

    ●(1984) BRLI I 139. seven (avec e très bref), tr. «drôle, "droch".»

    (6) Jentil, correct.

    ●(1929) MKRN 105. zeonik tre eo bet, tr. «il a été très gentil.»

    (7) Grand.

    ●(1659) SCger 171b. map seuen, tr. «vn fils qui est grand.»

    B. (en plt de qqc.)

    (1) (en plt d'une contrée) Moins sauvage.

    ●(1925) FHAB Genver 38. Eur vro c'houez (…) goudeze ar vro a deue da veza sevennoc'h.

    (2) Mauvais.

    ●(1899) BSEc xxxvii 146 / KRL 11. E miz Even, / E tizac'h an ed fall ha sewen (Bégard), tr. «Au mois de juin, le blé bon ou mauvais sort de l'épi.»

    II. Adv. Poliment.

    ●(1867) FHB 121/134a. hag he diguemereas seven bras.

    III. Seven e-giz ul logodenn : voir logodenn.

  • sevenaat
    sevenaat

    v. tr. d. Civiliser, policer.

    ●(1732) GReg 171a. Civiliser, rendre civile, ou le devenir, tr. «sevennaat. pr. sevenneët.»

    ●(1910) MBJL 153. ne baouezas ar visionerien a galon deut eus bro gatolik Frans da labourat eus o gwellan evit kristeni ha sevenaat an dud hanter oue. ●(1931) VALL 126a. Civiliser, tr. «sevenaat.»

  • sevenadur
    sevenadur

    m. –ioù Civilisation.

    ●(1920) MVRO 33/1a. amzer da zont ar sevenadur (civilisation). ●(1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenadur m.»

  • sevenadurezh
    sevenadurezh

    f. Civilisation.

    ●(1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenadurez f.»

  • sevenadus
    sevenadus

    adj. Réalisable.

    ●(1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «sevenadus.»

  • sevenaer
    sevenaer

    m. –ion Civilisateur.

    ●(1931) VALL 126a. Civilisateur subs., tr. «sevenaer pl. ien.»

  • sevenat
    sevenat

    voir seveniñ

  • sevenaus
    sevenaus

    adj. Civilisateur.

    ●(1931) VALL 126a. Civilisateur adj., tr. «sevenaüs.»

  • sevended
    sevended

    f. Politesse.

    ●(1931) VALL 573b. Politesse, tr. «sevended f.»

  • sevender
    sevender

    m. Politesse.

    ●(1931) VALL 573b. Politesse, tr. «sevender m.»

  • sevenet
    sevenet

    adj.

    (1) Sevenet-mat : bien élevé.

    ●(1869) SAG 13. eun den yaouank sevennet mad.

    (2) Civilisé.

    ●(1925) LZBt Gwengolo 15. pell dious pep bro sevennet.

    (3) Accompli.

    ●(1904) CDFi 04 juin 1c. gant ar joa a laka er galoun an dever sevenet penn-da-benn.

  • sevenidigezh
    sevenidigezh

    f.

    (1) Civilité.

    ●(1732) GReg 64b. Air avenant & gracieux, tr. «Sevénnidiguez.» ●171a. Civilite, maniere honnête, douce & polie d'agir, tr. «sevennidiguez.» ●446a. Galant, ante, honnête, civil, tr. «nep èn hem gomport gand sevennidiguez.» ●Galanterie, politesse, enjoûment, tr. «Sevennidiguez.»

    ●(1889) ISV 470-471. na n'o doa tam sevenidigez.

    (2) Ober e sevenidigezh da ub. : présenter, offrir ses félicitations.

    ●(17--) ST 304. da ober d'ehoc'h ma sevenidighez, tr. «vous offrir mes félicitations.»

    (3) Civilisation.

    ●(1924) FHAB Eost 293. en eun amzer a beoc'h hag a sevenidigez. ●(1931) VALL 126a. Civilisation, tr. «sevenidigez f.»

    (4) Accomplissement.

    ●(1877) BSA 36. sevenidigez ar mister bras-man.

  • seveniñ / sevenout / sevenat
    seveniñ / sevenout / sevenat

    v.

    I. V. tr. i.

    (1) Seveniñ d'ur bromesa : exécuter une promesse.

    ●(1859) MMN 94. plijet ganeoc'h brema seveni d'ho promessa. ●(1877) MSA 27. Lakit oc'h oll fizians e Doue, ha gortozit ma seveno d'he bromessaou. ●40. an amzer da seveni d'ar veu great da Zoue. ●(18--) SAQ II 23. seveni d'he bromesa (...) fall da zevenout d'ho fromesa.

    ●(1909) KTLR 86. dalc'hit sounj mad da zeveni d'ho promesa.

    (2) Seveniñ d'al lezenn : appliquer la loi.

    ●(1915) HBPR 224. Koulskoude, ne oa ket kredet seveni d'al lezen penn da benn.

    (3) Seveniñ ouzh c'hoant ub. : satisfaire l'envie de qqn.

    ●(1889) SFA 134. Orlando a lavaraz e viche sevenet ouz he c'hoant.

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Réaliser, exécuter, accomplir, appliquer, remplir, s'acquitter de.

    ●(1860) BAL 26. prest atao da seveni oc'h urziou. ●(1872) ROU 72a-b. Il est négligent dans l'accomplissement de sa promesse, tr. «Fall eo – lezireg eo – da zeveni – da zevenout – e c'her ; e bromessa.» ●(1880) SAB 95. seveni, digass da vir e kever an dud keiz ar bromessa grêt dezo. ●(1888) SAQ I 37. eun dra garguz, diez da zevenout. ●(18--) SAQ I 314. fall da zevenoud, da zigas ho ger da vir. ●(1889) ISV 74. An intanvez-ze zo deut da seveni he goestl. ●(1893) IAI 247. seveni lezennou Doue hag an Iliz.

    ●(1907) KANngalon Gouere 438. ar mare da zeveni ar bromesa. ●(1912) FHAB Ebrel 105. lavaret a ra e teu da zeveni o c'homzou d'an diouganerien. ●(1909) BOBL 22 mai 230/1b. seveni o fromesaou. ●(1912) MMPM 83. da zeveni he zeveriou a gristen. ●108. seveni hon deveriou gant leziregez.

    (2) Seveniñ goulenn ub. : satisfaire la demande de qqn.

    ●(1907) KANngalon Eost 473. neubeut a ast da zeveni goulen an dud anaoun. ●(1911) BUAZperrot 166. Doue a zevenas e c'houlen. ●184. araok ma oue sevenet he goulennou.

    (3) Seveniñ mennozh ub. =

    ●(1902) MBKJ 124. Sikour a raimp seveni mennoz ann Aotrou Doue. ●(1907) KANngalon Mezheven 416. seveni menoziou Hor Zalver. ●(1909) MMEK 143. varnez seveni o mennoz diaoulek.

    (4) Seveniñ e c’her : tenir sa parole.

    ●(1943) HERV 156. Prometet em boa d’eoc’h beza en ho kichen a-benn deiz kenta an hañv ha n’hellin ket seveni va ger.

    B. Civiliser, policer.

    ●(1732) GReg 171a. Civiliser, rendre civile, ou le devenir, tr. «sevenni. pr. sevennet.»

    ●(1915) RNDL 145. éh a hor hanolieu de seùennat un tammig er Boched, tr. «nos canons vont éduquer un peu les Boches.»

    C. [empl. devant un v.] =

    ●(1922) IATA 37. Neuze e sevenoc'h evelse mont d'ar prizoun ?

    III. V. intr.

    (1) Se réaliser.

    ●(1911) BUAZperrot 91. pedi a oue great c'houek hag an traou a deuas da zeveni, evel m'he devoa lavaret. ●(1933) OALD 45/201. Evelse, an Eurvad hon doa hunvreet kaout en hon bro, na sevennaz biken.

    (2) =

    ●(1873) FHB 463/365a. a bromette neuse ober guelloc'h en amzer da zont, mes ne zevene ket pell.

    (3) Seveniñ e =

    ●(1846) BAZ 294. kaer o doue an habitantet he bedi hac he aspedi, ar Sant a sevenas en he rezolution, hac en aoun ne zeujent eur vech all d'he glask, en em dennas en Abati Cluni.

  • sevenn
    sevenn

    f. –ed Femme légère.

    ●(1870) FHB 289/221b. An noillenned, ar zêvenned en ho zouez.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. (Pont-'n-Abad...) Seven ou lammelek = enjouée, légère. ●(1952) LLMM 34/49. (Douarnenez) ur plac'h a zo leun a seo a zo ur sevenn. ●(1977) PBDZ 537. (Douarnenez) ur sevenn, tr. «une mijaurée.»

  • sevennegez
    sevennegez

    f. Femme maniérée.

    ●(1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm sevenegez, tr. «une femme maniérée, fière.»

  • sevenniñ
    sevenniñ

    v. intr. Sevenniñ ouzh ub. Faire l’enjouée, la mijaurée.

    ●(1869) FHB 237/221a. mar ho kavan (...) o sêvenni oc'h eunan benag, eb labour ebed ganeoc'h etre ho taouarn.

  • sevenout
    sevenout

    voir seveniñ

  • sevenus
    sevenus

    adj. Réalisable.

    ●(1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «sevenus.»

  • sevezenn
    sevezenn

    = (?).

    ●(1633) Nom 78a. Nucleus, spica : le cerneau des aulx : an seuesen quingnen.

  • Sevnon
    Sevnon

    hydronyme Ar Sevnon : Le Semnon (affluent de la Vilaine, 75 km de long).

    ●(1914) ARVG Mae 80. A-hed an hent, meur a waz a diver enni : an Il, ar Meu, ar Semnon. ●(1942) ARVR 98. pep a draonienn evel re ar Sevnon hag ar C’hanud.

  • Sevr
    Sevr

    hydronyme Ar Sevr : La Sèvre (affluent de la Loire).

    ●(1914) ARVG Mae 80. En Naoned, diou waz, unan a bep tu, an Erdr hag ar Sevr a gas d’ei o dour.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...