Recherche 'sil...' : 55 mots trouvés
Page 1 : de sil (1) à silwink-silwint (50) :- silsil
m. & adv. –où
I. M.
(1) Filtre, passoire.
●(1499) Ca 186a. Sizl. g. coulouer. ●(1633) Nom 164a. Colum : couloir : vn sizl.
●(1659) SCger 33a. couloir, tr. «sil.» ●172a. sizl, tr. «coulouer.» ●(1732) GReg 221b. Couloir, ou couloire, passoire pour passer du lait, ou autre liqueur, tr. «Sizl. p. sizlou.» ●701a. Passoire, ou couloir, ustencile pour passer, ou couler des choses liquides, tr. «Sizl. p. sizlou. (on prononce, sijl. (Van[netois] scil. p. scilëu.»
●(1876) TDE.BF 565b. Sil, s. f., tr. «Filtre, chantepleure, chausse, passoire pour le lait et autres liquides.» ●Peleac'h ema ar zil ? tr. «Où est la passoire ?» ●(1896) GMB 629. pet[it] tréc[orois] zîl m.
●(1932) BRTG 82-83. N'en des ket sileu én hou tiegeh hui, krédan.
(2) Avel-sil : vent coulis.
●(1903) MBJJ 18. eur bannac'hik avel-zil.
(3) Loa-sil : écumoire.
(4) Lien-sil : étamine.
●(1633) Nom 164a. Cilicium : estamine : lien sizl.
(5) (en plt du temps) Mont e sil hag e ber : s'enfuir.
●(1940) FHAB Du/Kerzu 229. Dies e kave gwelout e amzer o vont e sil hag e ber.
II. Loc. adv.
A.
(1) A-sil : goutte à goutte.
●(1872) ROU 71a. a zil, tr. «goutte à goutte.» ●(1890) MOA 98b. goutte à goutte, tr. «a-zil.»
●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-zil, tr. «en coulant, goutte-à-goutte, L[éon].»
(2) A-sil-kaer : imperceptiblement.
●(1923) FHAB C'hwevrer 63. santout a rên ar vuhez o tec'het diouzin a-zil kaer. ●(1923) FHAB Meurzh 87. ar maro deut a-zil-kaer hep gouzout d'eomp.
B. A-sil-da-sil.
(1) = (?).
●(1872) ROU 81b. Il a dissipé son bien, tr. «e zanvez a zo eat a ziz-a-zil.
(2) Petit à petit.
●(1909) FHAB Kerzu 364. Dont a reint a zil da zil da zizonjal evit petra emaint var an douar. ●(1922) LZBt Meurzh 17. neuze e tremener a zil-da-zil. ●(1932) FHAB Eost 338. e tec'h a-sil-da-sil ar goueriaded diwar al linenn. ●(1954) VAZA 111. deut e oa a sil da sil da vezañ rener amguzh met gwirion ar skouadrenn.
C. Dre-sil : peu à peu.
●(1931) VALL 193b. par degrés insensibles, tr. «dre sil.» ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 224. taolomp evez ! dre zil ha dre laer ez a an dour da goll dre ar chaoser. ●(1948) KROB 7/10. evit ma rofe bep bloaz, dre zil, eun nebeud gwad nevez ha kristen d'ar Vamm-vro.
III. ... evel dour dre ur sil : facile, aisé.
●(1958) (K An Ospital-Kammfroud) Ch. ar Gall ADBR lxv 4/527. Evel dour dre eur zil est la comparaison habituelle qui traduit la facilité et la rapidité, l'aisance dans l'exécution d'un travail ou la conduite d'une affaire... : Mond a ra al labour war araog evel teuler dour dre eur zil.
- sil-ha-sil
- silabenn .1silabenn .1
f. –où Syllabe.
●(1499) Ca 140b. Monosilab vide in silabenn. ●185b. Sillabenn. g. sillabe. ●(1521) Cc. a meur sillabenn polysyllabe. (d'après GMB 411).
●(1659) SCger 114b. syllabe, tr. «syllaben.» ●(1732) GReg 867b. Sillabe, partie d'un mot, tr. «Syllabenn. p. syllabennou.»
●(1910) MBJL 103. distagellet c'hwek pep sillaben.
- silabenn .2silabenn .2
voir silabrenn
- silabersilaber
m. –ion Celui qui épelle.
●(c.1500) Cb. [sillabifiaff] sillabificus / a / um. b. sillaber digueger.
- silabifiañsilabifiañ
v. tr. d. Prononcer en détachant les syllabes.
●(1499) Ca 185b. Sillabifiaff. g. sillabifier espeller.
- silabiñ
- silabrenn / silabenn
- siladursiladur
m. –ioù
(1) (cuisine) Coulis.
●(1732) GReg 221b. Coulis, jus coulé, filtré par la chauffe &c., tr. «Sizladur. p. you.» ●Coulis de perdrix, de pigeons, tr. «sizladur clugiry, pichoned.»
(2) Détrempe de bouillie.
●(1896) GMB 629-630. pet[it] tréc[orois] ziladur farine d'avoine qu'on met à tremper le soir, et qu'on passe au tamis le lendemain pour faire de la bouillie. ●(18--) SBI II 198. Ober-gwin gant ziladur iod, tr. «A faire du vin avec de la détrempe de bouillie.»
(3) Filtrage.
●(1931) VALL 305a. Filtrage, tr. «siladur m.»
- silañ / silat / siliñsilañ / silat / siliñ
v.
I. V. tr. d.
A. Filtrer (un liquide).
●(1659) SCger 33a. couler du laict, tr. «sila lez.» ●89b. passer du laict, tr. «sizla lez.» ●172a. sizla, tr. «couler.» ●(c.1718) CHal.ms iii. passer du lait, tr. «sillein, sillat leah.» ●(1732) GReg 220b. Couler du lait, ou autre liqueur, les passer dans un couloir, tr. «Sizla leas, &c. sila læs &c. ppr. sizlet, silet. Van[netois] scileiñ. pr. et.»
●(1876) TDE.BF 565b. Sila, v. a., tr. «Passer à la passoire ou couler, parlant du lait, de la bouillie, de la purée.» ●(1897) EST 75. Dré un taouézig fin é ma ret er silat.
●(1928) TAPO 8. Kas an arreval d’ar vilin, ribotat, sila ar yod. ●(1934) BRUS 65. Filtrer, tr. «silat.» ●(1936) BREI 457/2b. o sila lêz, o vêrat amann.
B.
(1) =
●(1913) AVIE 267. Hui e sil un huiben hag e lonk ur hanval.
(2) Silañ komzoù e (pleg) skouarn ub. : glisser (un mot) à l'oreille de qqn.
●(1877) MSA 33. eun niver bras a dud a sile d'ezhi e pleg he skouarn rebech ar belec bras. ●155. ar c'hentelliou leun a furnez ne eane da zila e scouarn Mari crouadur.
(3) Introduire, glisser, instiller.
●(1901) KANNgwital 1/4. nag a c'hevier a zo bet klasket sila. ●(1908) FHAB C'hwevrer 45. eva ar c'henteliou fall a zilont a gleiz hag a zeou ! ●(1909) MMEK 41. mevellien an diaoul n'o deuz ket gellet sila o falz-kredennou en o touez. ●(1911) BUAZperrot 462. diskibien Montan a glaske sila o hereziou e Bro-C'hall. ●(1925) CBOU 4/55. sila an droug e kalon ar bugel.
II. V. intr.
(1) Passer dans un filtre.
●(1939) RIBA 63. en deu gafé é silat hag é tapennein.
(2) S'infiltrer, s'insinuer.
●(1872) ROU 89b. Insinuer (s'), tr. «Sila.»
●(1905) BOBL 13 mai 34/1b. An dour a zilaz er sloop. ●(1908) PIGO II 135. sklerijen eur golo a zil dre zindan an nor.
(3) S'échapper.
●(1924) BILZbubr 37/812. ar glac'har abret a zil a-dreuz evor ar vugale.
(4) =
●(1925) BILZ 138. ar moged butun a zilas entre muzellou ar fumerien.
(5) =
●(1925) CBOU 5/72. Alïes e vez aon dirak an neventiou. Ar re a lenno al labour-man a welo ne'z eus en Breuriez ar Brezoneg netra gouest da lakat unan bennag da zila.
III. V. pron. réfl. En em silañ.
(1) Se glisser, se faufiler.
●(1878) EKG II 126. En em zila a riz a-zindan-ho da guzet.
(2) S'infiltrer, s'introduire, s'insinuer.
●(1868) KMM 232. Sellit pegen iscuit, pegen evel eo ouz an Elez, d'en em zila el leac'h ma car, a-dreuz peb tra. ●(1872) ROU 89b. Insinuer (s'), tr. «En em zila.»
●(1905) KANngalon Ebrel 377-378. e teu kalz a c'hevier d'en em zila e spered an den. ●(1908) FHAB C'hwevrer 45. Eur bern tud a zo en em zilet dre ar vro. ●(1908) PIGO II 139. ken e hallas 'n em zilan 'n eur vodennad lann. ●(1911) BUAZperrot 284. pennou bras kear a en em zile e toues an dud. ●(1911) SKRS II 56. Pa hellont en em zila er c'hargou. ●103. Al lavariou faoz hag ar gevier skignet el leoriou fall a zeu d'en em zila nebeud a nebeud, heb na ve great kalz a van. ●174. e teuas an avi milliget d'en em zila e kaloun Kaïn. ●(1921) PGAZ 35. Kaout a reaz an tu d'en em zila goestadik ebarz el liorz. ●(1957) AMAH 105. e tapis tu d'en em silañ en o mesk e-pad an ehan-c'hoari.
(3) En em silañ kuit : s'éclipser, s'esquiver.
●(1878) EKG II 321. Ar barvek a c'hellaz en em zila kuit.
●(1909) KTLR 108. An tad hag ar vamm (...) a en em zilas kuit a nebeud da nebeud. ●(1921) PGAZ 79. m'en em zilas kuit, ha buan d'he vele, hep koan. ●(1924) ARVG Eost 183. eun nebeudig o doa gallet 'n em zilan kuit.
(4) En em silañ eus : s'échapper, s'évader de.
●(1926) FHAB C'hwevrer 58. gand eleiz a re all e voe kraouiet e tout ar C'honnetabl ; tost e voe da c'hellout en em zila ac'hano.
(5) En em silañ a-dre daouarn ub. =
●(1907) AVKA 204. Hag ar Judevien o klask kregi enhan, med n'am zila a reas a dre ho daouarn.
IV.
(1) En em silañ evel ur silienn : voir silienn.
(2) En em silañ etre an horzh hag ar c'henn : voir horzh.
(3) Silañ ar yod dre lostenn hec'h hiviz : voir yod.
- silañs
- silañsour
- silatsilat
voir silañ
- silc'hañ
- silc'her
- silc'hetsilc'het
adj. Mis à sec, plumé.
●(1931) VALL 185b. Décavé, tr. «silc'het L[éon].» ●666b. Roulé, tr. «silc'het L[éon].» ●681a. mis à sec, surtout au jeu, tr. «silc'het L[éon].»
- sildrouerezsildrouerez
f. –ioù Charrier.
●(1732) GReg 155a. Charrier, grande piece de grosse toile qui contient la charrée, tr. «Sizldroüerès. p. sizldoüeresou.»
●(1876) TDE.BF 565b. Sil-drouerez, s. f., tr. «Charrier pour couler la lessive. C'est une toile qui renferme la charrée ou cendre de lessive et que l'on plonge dans l'eau bouillante de la cuve, afin de faire dissoudre la potasse que renferme la cendre.»
- silersiler
m. –ion
(1) Siler laezh dre e lostenn : homme qui fait des travaux de femme.
●(1896) GMB 630. pet[it] tréc[orois] eur ziler lés dre i losten, sobriquet d'un homme qui s'occupe des choses du ménage.
(2) Siler koaven : homme qui fait des travaux de femme.
(3) iron. Siler dour : Mauvais pêcheur, marin d'eau douce.
●(1978) MOFO 35. Siler dour, hervez e gaoz, forz piou nemet heñ.
- silerezh
- siletsilet
adj.
I.
(1) Passé, coulé.
●(1732) GReg 68b. Bouillie d'avoine, tr. «yod sizlet. hors de Leon yod sylet.» ●220b. De la boüillie d'aveine coulée, boüillie passée, tr. «Yod sizlet. youd silet.»
●(1877) EKG I 44. eur podat iod-silet.
●(1921) PGAZ 37. ar podad iod silet. ●(1967) LIMO 04 février. ioud silet get leah trenk.
(2) Filtré.
●(1732) GReg 220b. Du lait coulé, ou passé, tr. «Leas sizlet. læs silet.»
II. Bezañ silet e spered dre ur ridell : voir spered.
- silh .1silh .1
m. –où Écoulement lent de qqc.
●(1914) MNOTes 188. Mil. ms. donne : «Sill, s. pl. ou éruption lente, sortie douce de quelque liquide, écoulement léger et fin [,] flux d'écoulement.»
- silh .2silh .2
s.
(1) Tranchant de l'épée.
●(c.1718) CHal.ms i. un coup de tranchant d'epée, tr. «un taul guet en tu lem es er glean, guet scill' er glean.» ●(c.1718) CHal.ms iv. le trenchant d'une epée, tr. «en tu lem es ur glean, scill' er glean.»
(2) War e silh : en délit, sur champ.
●(1931) VALL 751b. Tranchant ; subs., tr. «silh V[annetais].» ●(1934) BRUS 169. Sur le champ, tr. «ar (é) sill.» ●(1941) FHAB Meurzh/Ebrel 35. (Skrignag) ar gellann pe ar gellenn eo ar maen moan a laker war e zilh a-uz diri eur vered pe eur vali da virout ouz al loened da vont dre an diri-se. ●(1942) DHKN 122. Laqueit e oai bet er gouron ar hé sill. ●288. ur bilig (...) lakeit ar hé sill.
(3) = (?).
●(1984) HYZH 154-155/23. E-kichen aze e yoa ur silh, ur wezenn bennak chomet 'barzh ar c'hae pe me 'n dare petra.
- silhañ .1silhañ .1
v. intr. Découler, couler, fluer.
●(c.1836) COM $$$. O koll e c'hoad ken a zilh, tr. «perdre son sang en quantité.» (d'après MNOTes 188).
●(1914) MNOTes 188. Mil. ms. donne : «Silla v. n. découler, couler, fluer. Silla a les deux significations de sortie prompte et abondante et de douce et lente.»
- silhañ .2
- silhantsilhant
adj.
(1) Violent.
●(1575) M 2110. Dour erch ha dour grisill, ho pil, peur cillant, tr. «Eau de neige et eau de grêle les frappent tout à fait violemment.»
(2) Svelte.
●(1934) BRUS 169. Svelte, tr. «sillant.»
(3) Corsé (en prl. du vin).
●(14--) Jer.ms 166. Guynou fin ha cyllant, tr. Herve Bihan « Des vins fins et corsés ».
- silhardsilhard
m. Pierre plate placée sur son tranchant.
●(1744) L'Arm 256b. Pierre posée obliquement ou debout sur son tranchant & non sur son assiette, tr. «Cillart.. ardétt. m. Commun à Tréguer ; peu connu à Vannes.»
●(1890) RECe xi 359. On lit, en effet, dans le Dict. de l'A. s. v. obliquement : «Pierre posée obliquement ou debout sur son tranchant et non sur son assiette, Cillartt… ard'tt. M. Commun à Tréguer, peu connu à Vannes». Si l'auteur a admis ainsi un mot surtout trécorrois, sans même penser à en donner un équivalent plus usuel dans son dialecte, c'est sans doute que ce mot lui tenait à cœur : il y trouvait une explication de son nom. La racine seule de cillartt se montre en vannetais dans guet scill' ar glean « (un coup) de tranchant d'épée », Châl. ms., v. espée ; c'est, je crois, la même que dans l'ital. Ciglione bord, et le fr. sillon, sillage.
●(1931) VALL 109a. silhard m. tr. «pierre de champ).»
- silheksilhek
voir suilhek
- silhenn
- sili
- sili-garzhsili-garzh
coll. (herpétologie) Couleuvres ou vipères.
●(1931) VALL 160b. Couleuvre, tr. «silienn-c'harz f. pl. –nnou, –nned –garz, col. sili[-garz].»
►silienn-c'harzh f. Couleuvre ou vipère.
●(1876) TDE.BF 566a. Silienn-garz, s. f., tr. «Anguille de haie ; pl. sili-garz.»
●(1906) RECe XXVII/250. Troude silienn garz, M. du R. silien-garz f. pl. sili-garz anguille de haie ; Mil. ms. ajoute : « on appelle ainsi les couleuvres et les vipères». ●(1931) VALL 160b. Couleuvre, tr. «silienn-c'harz f. pl. –nnou, –nned –garz, col. sili.»
- sili-morsili-mor
coll. (ichtyonymie) Congres.
●(1876) TDE.BF 566a. Silienn-vor, s. f., tr. «Congre, poisson de mer ; pl. sili-mor.»
►silienn-vor f. Congre.
●(1659) SCger 29b. congre, tr. «silien mor, p. siliou mor.» ●171b. silien mor, tr. «congre.» ●(1732) GReg 197a. Congre, poisson de mer, tr. «Silyenn-vor. p. silyou-vor, silyennou-vor.»
●(1876) TDE.BF 566a. Silienn-vor, s. f., tr. «Congre, poisson de mer ; pl. sili-mor.»
- siliasilia
v. intr.
(1) Pêcher des anguilles.
(2) Pêcher des congres.
●(1939) RIBA 116. Davéet on de granketa, de legestra, de silia...
- siliaouasiliaoua
v. intr. Pêcher des anguilles.
●(1732) GReg 37b. Aller à la pêche d'anguilles, tr. «Mônet da silyaoua.»
●(1855) TOB 3. A l'entrée de la nuit il partit pour la pêche des anguilles, tr. «Da zigor noz ec'h ez da zillaoua.» ●(1857) CBF 116. Eat eo da siliaoua, tr. «Il est allé pêcher des anguilles.» ●(1878) EKG II 26. Daoust ha c'hoant mont da ziliaoua ec'h eus e kreiz an noz (...) ?
●(1921) PGAZ 59. o vont da ziliaoua a-dren da lenn vraz Kergongar.
- siliaouaer
- Silieg
- silienn .1silienn .1
f. silioù, silied
I. (ichtyonymie)
(1) Anguille.
●(1499) Ca 93b. Gabienn vide in silyenn. ●185a. Silienn. g. anguille. ●(1633) Nom 43b. Anguilla : anguille, pimperneau : silien, labistren.
●(1659) SCger 7a. anguille, tr. «silien, p. siliou.» ●171b. silien p. siliou, tr. «anguille.» ●(1732) GReg 37b. Anguille, poisson de riviere, tr. «Silyen. p. Silyou. Van[netois] Silyen. p. Silyeü.» ●199b. La nuit porte conseil, tr. «En nos ez qemerér ar silyou.» ●460a. Glissant comme une anguille, tr. «Ricqlus evel ur silyenn.» ●(1744) L'Arm 13a. Anguille, tr. «Silienn.. eu ou étt. f.»
●(1857) CBF 14. siliou, dluzed, eunn eok bennag, pe eur beked, tr. «des anguilles, des truites, un saumon ou un brochet.»
●(1907) VBFV.bf 69a. silien, f. pl. silied, silieu, tr. «anguille ; congre.» ●(1929) MKRN 115. kant guech lipousoc'h evit ziliou.
(2) Silienn-gurz : anguille.
●(1950) LLMM 20/49 (île de Sein). silienn-gurz, kurzenn (kurz), tr. « anguille. »
(3) Congre.
●(1942) DADO 8. Nebeut a dra : eur silienn, daou pe dri levneg, eul legestr hag eur vozad vilgot. ●(1950) LLMM 20/49 (île de Sein). silienn (sili), tr. « congre. »
(4) plais. Park ar silioù : la mare au harengs, la mer.
●(1889) ISV 341. ar moroc'h-ze a anavez mad park ar siliou.
II. (entomologie) Marc'h-silioù : hydrophile.
●(1928) DIHU 202/57. Marh-sieu (s. m.) huil du, hanval doh en huil-kaoh, hag e gavér ér goèhieu.
III. Toull ar silienn : appellation du détroit de la rade de Brest par les pêcheurs de Plougastell-Daoulas.
●(1995) PLTZ 33. Toull ar Jilienn 'veze greet deuz mulgul rad Brest gand pesketerien Plougastell.
IV.
A.
(1) Meür/Gwevn) evel ur silienn : très souple.
●(1838) CGK 4 (Ku) P. Proux. Beza soutil vel al louarn, meür vel ar zilien.
●(1924) BILZ 34 (T) F. al Lay. Poan a zo bet gant ar pôtr, gwevn e gorf evel eur silienn. ●(1936) IVGA 27 (Ki) Y. Drezen. Gwevn e-giz eur silienn. ●(1973) SKVT II 64 (Ki) Y. Drezen. mes gwevn e oa, e-giz ur silienn.
(2) Tennañ ur silienn : tirer des carottes, tromper.
●(1931) VALL 98. Tirer des carottes à, tr. F. Vallée «tenna eur zilienn da.»
(3) Didrouz evel ur silienn : très silencieux. Cf. didrouz evel un naer.
●(1934) FHAB Genver 26. Hag hen, didrous evel eur zilienn, a reas eul lamm dreist ar c'hleuz evit mont, gant an hent, war roudou Youenn hag e azen...
(4) En em silañ evel ur silienn : être très souple, se glisser sans se faire remarquer.
●(1935) ANTO 22 (T) *Paotr Juluen. Un nor digor...., evel eur silienn en em silen e-barz an trên.....
B.
(1) Lonkañ silioù : croire des balivernes.
●(1968) LOLE 73 (T) *Roc'h Vur. Al loukez-mañ (...) e-neus c'hoant da lakaad ahanon da lonka siliou, ha re hros hoaz. ●(1970) BHAF 263 (T) E. ar Barzhig. Ahanta, mond a ran da weladenni kamaradou ma zad, tud a beadra, medisined, apotikerien, kelennerien, ofiserien, beleien, konta a ran deze sañset ma zammig buhez, gwirionez ha gevier mesk-ha-mesk, ober a ran deze aliez lonka siliou ha re hroz hoaz. ●267. Petra, loukez, te ah-eus c'hoant da lakaad ahanon da lonka siliou, o hola, mabig n'on ket memez tra euz deiziou diweza ar sizun...
(2) Fritañ naered e-lec'h siliou : voir naer.
- silienn .2silienn .2
f. –où (maçonnerie)
(1) Lézarde.
●(1931) VALL 424b. Lézarde, tr. «silienn L[eon] f.»
(2) Défaut d'alignement des joints entre les pierres d'un mur.
●(1982) TIEZ I 117. Les joints entre les pierres doivent être «croisés», c'est-à-dire que les pierres doivent être disposées en quinconce, de façon à ce que les joints ne s'alignent pas les uns par-dessus les autres. Celui qui ne travaille pas de la sorte fait des «anguilles» (silienn), et chaque «anguille» met son auteur à l'amende d'une tournée. ●(1988) TIEZ II 58. Quand un maçon néglige de croiser les joints, on explique qu'il obtient une anguille, eur jilinn, ce qu'il faut en général éviter, surtout au voisinage des encognures.
- silienn-vrassilienn-vras
f. silioù-bras (ichtyonymie) Congre.
●(1633) Nom 45a. Congrus, conger : congre : coungren, silien bras.
- siliennañ
- siliet
- silinsilin
s. Saline.
●(1906) RECe XXVII 251. (Batz).Voici deux phrases d'un dialogue sur Les Marais (Er Palut) : Er glôen a gamer dour abar er chter, hag a rei ter er hamladure u moneit abar gobié. « La vasière prend l'eau dans l'étier par le cui, puis elle coule par le camladure pour aller dans le cobié » ; En dour ar gobié a ga abar en drô, hag aven drô abar fardéo a zobeir kenjiment atao en drô ar silin. « L'eau du cobié va dans le tour, puis du tour dans les phares qui font presque toujours le tour de la saline ».
- siliñsiliñ
voir silañ
- silis .1
- silis .2
- silojism
- silus
- Silvad
- silvidigezhsilvidigezh
f.
I. Salut.
●(1732) GReg 841b. Salut, conservation de la vie, des biens, &c., tr. «Salvidiguez. selvidiguez. de selvel, rendre sain, de même que, silvidiguez.» ●(1774) AC 12. da veilla e-bars er guilioud var silvidigues ar vam.
II. (religion)
(1) Salut.
●(1499) Ca 185b. Siluidigaez. g. salut. ●(1576) H 51. Try tra necesser da considerifu da pep christen Eguit e siluidiguez, tr. « Three things necessary to be considered by every true Christian on account of his salvation. » ●(1612) Cnf.epist 22. var an guir hent ves hon siluidiguaez. ●(1612) Cnf 79b. an bleiz rauissant à auy siluidiguaez ho deuet.
●(1659) SCger 107b. Salut Eternel, tr. «siluidiguez Eternel.» ●171b. silvidiguez, tr. «salut.» ●(c.1680) NG 1923. seluidigueh map-din. ●(1727) IN II (avis) i. al Lectur Spirituel a so necesser bras d'hor silvidiguez. ●(1732) GReg 841b. Salut, felicité eternelle, tr. «Silvidiguez. van[netois] salvedigueah.»
●(1868) FHB 187/244b. he oaz birvidig evid selvidigez an eneou.
●(1907) PERS 212. sonjal en he zilvidigez.
(2) Ober ar silvidigezh : œuvrer pour le salut de son âme, sauver son âme.
●(1835) AMV 238. an oll sicouriou a bere emeus esom evit ober va zilvidiguez. ●(1866) SEV 42. ann holl amzer ho pezo kollet hag a voa bet roet gant Doue d'e-hoc'h evit ober ho silvidigez.
●(1911) BUAZperrot 633. abalamour m'eo easoc'h d'ar beorien ober o silvidigez eget d'an dud pinvidik. ●863. Arabad gedal gellout ober ar zilvidigez heb eun dentasion bennak.
(3) Koll ar silvidigezh : perdre le salut de son âme.
●(1792) BD 2274. na gollent o jne hac o silvidigues, tr. «à ne pas perdre leur âme et leur salut.»
(4) Porzh ar silvidigezh : le paradis.
●(1732) GReg 841b. Le port du salut, tr. «Porz ar silvidiguez.»
●(1862) JKS 333. gant mac'h erruin e porz ar zilvidigez ?
- silvidiksilvidik
adj. (religion) (Vie) de salut.
●(17--) SP I 611-612. condui / Eur vue silvidic, tr. «mener une vie de salut.»
- silwink / silwintsilwink / silwint
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Mal équilibré, instable.
●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. sirwink, tr. «mal équilibré.» ●(1931) VALL 393b. (objet) en équilibre, en position instable, tr. «sirvink, silvink T[regor].» ●(1947) TNOG 5/26. (Goelo) Silwint, ag. distabil, a sil hag a wint. Kemper-Gwezennek, Gwelo.
(2) (en plt de qqn) =
●(1935) BREI 396/3a. klevet am eus, hag evidoun da veza arru silwink, sede me.
(3) sens fig. Ambigu.
●(1907) AVKA 81. N'an eus en Aviel kentel muioc'h sirwink evid homa.
II. Loc. adv.
(1) E silwink : en équilibre instable.
●(1931) VALL 269a. en équilibre instable, branlant, tr. «e siwink.»
(2) Bezañ war silwink : être sur le point de tomber.
●(1942) VALLsup 24b. branler, être sur le point de tomber, tr. «bezañ war silwink.»