Recherche 'skañv...' : 27 mots trouvés
Page 1 : de skanv (1) à skanvin (27) :- skañvskañv
[vbr scam (él. NL), mbr scaff, mcorn schaff, vgall scamnhegint gl. leuant, mgall ysgawn, mirl scam < le br et le corn remontent à *skam-o et le gall à *skamn-o ; cf. skevent qui en représente le plur.]
adj.
I. Attr./Épith.
A.
(1) Léger, qui n'est pas lourd.
●(1499) Ca 180b. Scaff. g. legier. non pesant. ●(1633) Nom 114a. Multitia : habillements ou draps subtils & delicats : habillamant soubl, scaf, ha dilicat. ●150a. Liburnica : fuste legere : vr fust scaff ha buhan. ●(1642) CAntiquou 85/5. Ha scaff reuer ez out caffet, tr. «et tu es trouvé trop léger.»
●(1659) SCger 72b. leger, tr. «scân.» ●170b. scâ, tr. «leger.» ●(1732) GReg 567b. Leger, legere, qui ne pese gueres, tr. «Scañ.» ●L'huile est plus legere que l'eau, tr. «Scañvoc'h eo an eol egued an dour.»
●(1888) SBI II 88. eun digeillener scanv, tr. «un chsse-mouches léger.»
●(1903) MBJJ 89. eun tamm sæ skanv ha moan. ●(1911) BUAZperrot 46. En he zreid he devoa eur boutou-skanv glas.
(2) (en plt du vent) Qui souffle légèrement.
●(1499) Ca 14a. Auel scaff. ga. ligier vent et vault autant comme ce qui faict florir et germer.
(3) =
●(1877) BSA 287. an trouz skanv euz an avel o vransellat (….) an delliou er guez.
(4) (en plt de textes, de paroles, etc.) Frivole.
●(1890) ARK 59. Ha lavaret hoc'h euz komzou goloet, re skanv, divodest ?
●(1925) BUAZmadeg 34. lenn kazetennou, levriou, soniou skanv aliez, brein avechou. ●(1928) BFSA 14. biskoaz ne ganas soniou re skanv, soniou dem-lous.
(5) (en plt de nourriture) Qui n'est pas lourd à digérer.
●(17--) TE 107. Boneahét-omb a uerço doh er bouéd scan e rér demb.
●(1932) FHAB Mae 185. eur pred dinaon ha skanv hag aes labourat diwarnan.
(6) Volage.
●(1659) SCger 125b. volage, tr. «sçân (lire : scân).»
B. (agriculture)
(1) Labour skañv : labour léger.
●(1857) CBF 106. Labour skan, tr. «Labour léger.»
(2) Douar skañv : terre légère.
●(1849) LLB 59. Mar dé doar tuem, doar iein, doar skan, pé doar ponner.
C. sens fig.
(1) Facile.
●(1857) LVH 83. ur bénigen scan benag. ●(1889) ISV 403. Ho labour a gavent scanvoc'h evelse.
●(1909) KTLR 9. oa guechall eun abad hag a gave skanv ar vuez.
II. Attr./Épith. (en plt d'êtres animés)
A. (en plt de qqn)
(1) =
●(1642) CAntiquou 85/5. Ha scaff reuer ez out caffet, tr. «et tu es trouvé trop léger.»
●(1857) HTB 148. penoz eo barboellik ha meurbet skanv. ●(1860) BAL 192. ur mab all deza, bete neuze scanv ha dibarfet.
(2) Penn-skañv : étourdi.
●(1767) ISpour 329. enn amoédet, er penneu scann.
●(1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden. ●(1855) BDE 145. er penneu scan hag ahuélet. ●(1889) ISV 313. ar pennou scanv-ze a zarempred an tavarniou.
●(1924) FHAB Du 413. ar pennou skanv z'anezo. ●(1928) BFSA 22. Chom da c'hoariellat bepred gant eun toullad pennou skanv ?
(3) Bezañ skañv a benn =
●(1861) BSJ 316. rac er ré youanq e zou scannoh a bèn, douguettoh de vout amoédet ha de zispign ou zreu eit n'en dé er ré gouh. ●(1866) FHB 56/29b. Fanch a zo eur paotr chentil ive, nemet eo eun tamic barboellic ha skan a benn.
(4) Bezañ skañv a droad : rapide, véloce.
●(c.1500) Cb 31b. g. ligier de piez / tost alant. b. squaff a troat.
●(18--) SAQ II 225. Edo o vont : var ar pardaes noz, skanv a droad, tiz varnan.
(5) =
●(1922) FHAB Gwengolo 262. dre ma oa al lemma e lagad hag ar skanva e c'har. ●(1942) DHKN 14. A bazeu skanù é tostan dehè.
B. (en plt de chevaux) =
●(1883) MIL 213. Fisians Breizis a ioa en ho bidiji skanv.
●(1920) FHAB C'hwevrer 234. Ar pez zo gwir evit ar c'hezeg pounner, a vefe ken gwir evit ar c'hezeg skanv pe hanter-bouez.
III. Épith. Facile à déplacer.
●(1744) L'Arm 43a. Camp-volant, tr. «Camp-scan. m.»
IV. Adv.
A.
(1) Rapidement.
●(14--) N 19-20. Ez caffo scaff hep tarda quet / Caro ha ‖ pesquet mat hep nep affer (lire : atfer), tr. «Qu'il trouvera vite sans tarder / Un cerf et de bon poissons, sans doute.» ●323. Rac se duet scaff hep tardaff quet, tr. «Aussi venez vite, sans tarder.» ●(1575) M 1137. Guelet pegen buhan, pan duy tremen an pont, / An holl euffrou dezaff, ret eo scaff rentaff cont, tr. « Ils verront combien promptement, quand viendra le passage du pont, / Il faut vite lui rendre compte de toutes les œuvres.»
●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/234). ne voe ket red pedi anezan da vont skanv en hent.
(2) =
●(1903) MBJJ 18. drapoio bihan (…) a c'houe an avel enne. Chom a reont tenn, hag eun dudi eo gwelet 'nê o finval skanv hag o c'hlevet o trouzan seder.
(3) =
●(1915) MMED 8. Daou zen dournet skanv a reas eur groaz kaer.
B. Loc. adv.
(1) Diàr skañv : (faire qqc.) à la légère.
●(1790) MG 389. er-ré en dès groeit ou Hovezion general diar-scan.
●(1905) IMJK 129. eit un distér dra grateit diar skan.
(2) Àr-skañv : légèrement.
●(1849) LLB 1301-1302. kiri bihan, / (…) karget ar skan.
(3) A-skañv : légèrement.
●(1921) GRSA 372. Doué ou goask a skanù rak m'é mant koh.
(4) A-ziwar-skañv, a-ziàr-skañv : (en s'y prenant) légèrement.
●(1849) LLB 965-966. Lod (…) / E feut ou gué goudask én hir a ziar skan. ●2112. Ged lamen hou koutel rahet a ziar skan / Er gloren koer tenaw lidet ar en touleu. ●(1868) FHB 158/15b. trouc'hit a ziwar skan.
●(1905) LZBg Genver 28. tabourineu skoeit a ziar skan.
V.
(1) Skañv evel ur gwiñver : voir gwiñver.
(2) Skañv evel un heizez : voir heizez.
(3) Skañv evel ur bluñvenn : voir pluñvenn.
(4) Skañv evel pell : voir pell.
(5) Skañv evel un evn : voir evn.
(6) Bezañ skañv e vragoù : voir bragoù.
- skañvaatskañvaat
[mbr scaffhat, brpm scânaat < skañv + -aat]
v.
I. V. intr. S'alléger
●(1659) SCger 170b. scânaat, tr. «deuenir leger.»
●(1849) LLB 1178. Dré hir rein piligad, er suler e skana. ●(1876) TDE.BF 568b. Skañvaat, v. n., tr. «Devenir plus léger ou moins pesant.»
II. V. tr. d.
(1) Alléger (un fardeau).
●(1499) Ca 180b. g. alegier. bri. scaffhat.
●(1923) KTKG 44. e leac'h skanvat ar zamm, an den a greskas anezhan, o lakât keuneud teo er beac'h.
(2) sens fig. Alléger (au moral, etc.).
●(1838-1866) PRO.tj 177. demeus ar briadelès da scanvât ar chadennou. ●(1857) HTB 149. da skanvaat he spered. ●(1867) FHB 115/81a. scanvat ha difreat he labour. ●(1869) FHB 211/13a. eun dervez a deufe da scanvat pennou an dud. ●(1870) FHB 293/252b. evit skanvaad ar beac'h a bouez varnoc'h. ●(1870) FHB 307/362b. scanvaat ho zorfet. ●(1894) BUZmornik 223. Poania a rea ive da skanvaat ann taillou. ●(18--) SAQ II 172. da skanvaad he labour. ●194. skanvaad ar poaniou.
●(1905) KANngalon Eost 479. An taillou (...) ne vezint ket skanveat begad ebed. ●(1907) PERS 226. skanvad ho foan pe ho glac'har. ●(1907) FHAB Eost 192. evit skanvad ho anken. ●(1908) FHAB Mezheven 173. scanvaat an taillou a gouez var an holl.
- skañvadennskañvadenn
[skañv + -adenn]
f. –où Soulagement.
●(1907) AVKA 57. Med evel ur skanvaden ac'h eo evithe ober droug.
- skañvadurezhskañvadurezh
[brpm scañvadurez, skañv + -adurezh]
f. –ioù
(1) Légèreté d'esprit.
●(1732) GReg 567b. Legereté d'esprit, inconstance, tr. «Scañvadurez.»
●(1847) MDM 31. hac ho deus nebeutoc'h a skanvadurez. ●(1863) GOM 175. da antreteni ar scanvadurez ha da rei lec’h hac occasion da dentationou an droug-spered. ●(1850) MOY 166. excusi dê o scànvadurez.
●(1906) KANngalon Gwengolo 197. Darn dre skanvadurez (…) a zisprij lezen ar zul. ●(1911) BUAZperrot 365. En doare-se e c'hellas tremen oad ar skanvadurez. ●485. n'oa ket evit gouzanv e skanvadurez. ●(1925) FHAB Mae 188. sperejou ar yaouankizou, zo siouas krog enno klenved ar skanvadurez. ●(1928) FHAB Mezheven 226. Ma 'z eus kement a skanvadurez e pennou merc'hed hag a zo.
(2) Acte dont la portée n'est pas mesurée.
●(1889) SFA 10. e kreiz ar skanvadurezou-ze.
- skañvaenn
- skañvbenn .1skañvbenn .1
[brpm scañben < skañv + penn]
adj.
(1) Écervelé.
●(1732) GReg 74a. Badin, folâtre, tr. «scañben.»
●(1859) MMN 90. tud yaouanc volach a scanben. ●(18--) SAQ I 187. iaouank eo, skanv 'benn.
●(1904) SKRS I 23. skambenn ha dibarfet en iliz. ●(1911) BUAZperrot 101. n'eo ket souez a oue skanv-benn an tamm anezan, en e yaouankiz. ●364. Tec'het a rea diouz an dud yaouank skanv-benn. ●783. eun tamm skanv-benn a bôtr. ●(1921) PGAZ 52. o tarempred kamaradezed skanv-benn.
(2) Frivole.
●(1911) BUAZperrot 178. ren eur vuez skanv-benn ha dibreder.
- skañvbenn .2skañvbenn .2
[brpm scañben, scañbenn < skañv + penn]
m. –où, –eion Personne écervelée.
●(1732) GReg 74b. Badine, peu serieuse, folâtre ; ridicule, tr. «scañbeñ. p. scañbennou.» ●314a. Écervelé, ée, sans cervelle, étourdi, fou, imprudent, tr. «scañbenn. p. scanbennéyen.» ●567a. Leger, inconstant, tr. «Scañbenn. p. scañbennou.»
●(1913) FHAB C'hwevrer 35. var zigarez ne reont ket eur c'hiz, giz ar skanbennou.
- skañvbennadurezhskañvbennadurezh
[skañv + penn + -adurezh ; pennadurezh]
f. Étourderie.
●(1931) VALL 277b. Étourderie ; état d'esprit, tr. «skañbennadurez f.»
- skañvbennañ / skañvbenniñskañvbennañ / skañvbenniñ
[brpm scambeñi < skañv + penn + -añ/-iñ ; cf. pennañ / penniñ .2]
v. intr. Perdre la raison de colère, devenir fou de rage.
●(17--) FG II 11. va laquaât dâ scambeñi. ●70. Piou an diaoul ne scambenfé ket ? o clevet ravassall evel zé.
●(1872) ROU 86a. Devenir fou de dépit, tr. «scanbenni gant an dipit.» ●(1890) MOA 139a. Enrager de colère, de dépit, tr. «skambenni.» ●(18--) CST 75. diwallit da skanvbenni.
●(1909) KTLR 185. Hag e skanbenne hag e hirvoude : mennout a rea mond sot. ●(1924) NFLO. aller en grande colère, tr. «skanbenna.»
- skañvbennegskañvbenneg
[brpm sañbennecq < skañv + penn + -eg ; cf. penneg]
m. skañbenneion Personne écervelée.
●(1732) GReg 567a. Leger, inconstant, tr. «Scañbennecq. p. scañbennéyen.»
- skañvbennegezhskañvbennegezh
[skañv + penn + -egezh ; cf. pennegezh]
f. Étourderie.
●(1931) VALL 277b. Étourderie ; état d'esprit, tr. «skañbennegez f.»
- skañvbennekskañvbennek
[brpm scañbennec, scañbenec, scañbennecq < skañv + penn + -ek ; cf. pennek]
adj. Variant, inconstant.
●(1659) SCger 69a. inconstant, tr. «scânbennec.» ●122b. varier, tr. «beza scânbenec.» ●170b. scânbennec, tr. «volage.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Variant, tr. «scan a ben scanbenec, valiquant.» ●(1732) GReg 567a. Leger, inconstant, tr. «Scañbennecq.»
- skañvbennet
- skañvbennidigezh
- skañvbenniñskañvbenniñ
voir skañvbennañ
- skañvboellikskañvboellik
[skañv + poell + -ik]
adj. Volage, frivole.
●(1934) BRUS 177. Volage, tr. «skanboellik.»
- skañvbouezskañvbouez
[skañv + pouez]
m. Équilibre d'une charrette.
●(1983) LLMM 219-220/267. ha n'en defe ar c'harr (...) kollet (...) e skañvbouez, n'eus forzh pegen tintet mat e vije bet !
- skañvded
- skañvder
- skañvec'hskañvec'h
[skañv + bec'h]
m. Chargement sur le cul de la charrette pour soulager le devant.
●(1982) MABL I 148. (Lesneven) Skañvec'h veze, kuit d'ar c'harr da vouj. Laosket e veze an doser evit reiñ skañvec'h. ●149. p'otred Landeda, 'veze lost a' c'harr, tont 'n-dro, ablomour da gaout skañvec'h. ●(1982) MABL II 85. (Lesneven) lakaat skañvec'h er c'harr : lakaat nebeutoc'hik a bouez war gein al loen kuit d'ar c'harr da vouj kement ; lakaat muioc'hik a bouez e lost ar c'harr.
- skañvelard
- skañvelartskañvelart
[brpm skanvelard < skañv + -elart]
adj. (en plt d'une action, d'un geste) Inconvenant, ôsé, impudique.
●(17--) ST 436. Da ober me d'ezhi, gant jestrou skanvelard, tr. «pour la couvrir de honte, par des gestes honteux.»
- skañvelezhskañvelezh
[mbr scaffelez, scaffelæz < skañv + -elezh]
f. Agilité, légèreté.
●(1499) Ca 28a. [buan] Jtem hec velocitas / tis. g. ligerete. b. scaffelez. ●(1575) M 1209. Scaffelæz ha quenet ha nerz merzet net scler, tr. «Agilité et beauté, et force aperçue bien nettement.» ●1212. Dre ma en deues rez, scaffelez á dezrou, tr. «Parce qu'elle a une grande agilité, depuis le commencement.»
- skañventezskañventez
[skañv + -entez]
f. Légèreté morale.
●(1877) FHB (3e série) 40/311b. hag en devoa aon ne vize deut dre skanvente da n' em daoler re vuhan er briadelez.
- skañvidigezhskañvidigezh
[mbr squaffidiguez < skañv + -edigezh / -idigezh]
f. Légèreté.
●(c.1500) Cb 69b. [doen] g. faiz / ou agitacion de corps. bri. squaffidiguez a corff.
- skañvijennskañvijenn
[skañv + -ijenn]
f. Légèreté morale.
●(1839) BSI 248. diouallit da goll, dre ar pec'het, pe dre re a scanvigen, ar santimanchou mad en devo Doue inspiret deoc'h.
- skañviñ