Recherche 'soñj...' : 10 mots trouvés
Page 1 : de sonj (1) à sonjus (10) :- soñjsoñj
m./f. –où
I.
(1) Pensée.
●(1659) SCger 90b. pensée, tr. «sonch.» ●172a. sonch, tr. «pensée.» ●(1732) GReg 710b. Pensée, tr. «soñch. p. soñjou. Van[netois] chonch. p. chongëu.»
●(1866) SEV 188. ha kouskoude n'ho peuz sonj all e-bed nemet-hi.
●(1904) DBFV 38b. chonj, sonj, m. pl. eu, tr. «pensée.»
(2) Souvenir.
●(1732) GReg 884b. Souvenir, subst. qui signifie mémoire, tr. «Soñch. Van[netois] soñch. choñch.»
●(1844) DMB 8. Me chonj, a pe yan ém gulé, tr. « Mon souvenir, quand je vais me reposer. » ●(1849) LLB 806. Hui e golou er chonj a hou poénieu kalèt. ●(1876) TDE.BF 580a. Soñch am euz evel pa ve deac'h e ve, tr. «je m'en souviens comme si c'était hier.»
(3) Intention, dessein.
●(1732) GReg 277a. J'avais dessein d'aller à Quimper, tr. «va sounch voa mônet da Guemper.»
II. [en locution]
(1) En e soñj e-unan : songeur.
●(1902) PIGO I 100. pleget en e benn, en e zonj e-unan. ●(1908) PIGO II 132. Julig a vanas en e zonj e-unan.
(2) Dont da soñj da ub. en udb. : se rappeler de qqc.
●(1878) EKG II 125. Hag e teuaz da zonj d'ign e guigour ar gleizenn hag e grigonz ar vudurenn.
(3) Bezañ en ur soñj : penser pareil, la même chose, être en communion d'idées.
●(1907) AVKA 176. Ac'hane, hinieno deus ar Farizianet a gavas tu da laret ! «An den-ze na deu ket aberz Doue, pa na vir ket ar sadorn.» – «Koulskoude, eme re-all, pelec'h rafe ur pec'her burzudo ken iskiz ?» Na oant ket eta en ur sonj.
(4) Bezañ en ur soñj : penser à.
●(1867) FHB 125/192b. rei da c'houzout d'ar roue e pe zonch ema ho map.
(5) Bezañ ub. pe udb. war e soñj : penser à qqn, qqc.
●(1910) MAKE 7. Kolaïg n'ema ket an distera war o sonj, kement a brez a zo warnan breman. ●34. Ar mestr hag Olier, ne oa hini ebet anezo war sonj al Lakez.
(6) Kaout soñj en ub. : penser à qqn.
●(1931) KANNgwital 345/107. kaout sonj enno, o pedi evito.
(7) Bezañ etre daou soñj : hésiter.
●(1927) FHAB Genver 22. digarez da chom evel etre daou sonj.
(8) Devout soñj a : avoir l’intention de.
●(1921) BUFA 103. Chonj en dès kentéh a vonet d'er broieu pel.
(9) Bezañ er memes soñj gant ub. : penser pareil, la même chose, être en communion d'idées.
●(1912) BUAZpermoal 780. En Milan e kavas sant Charlez Borrome hag a oa er memes sonj gantan.
(10) Ober div soñj : (?) hésiter (?).
●(1910) MAKE 15. ober a reaz diou sonj avad.
(11) Ober soñjoù : réfléchir.
●(1902) PIGO I 36. N'hallaz ket chom pell d'ober sonjou.
(12) Hep ober seizh soñj : sans penser plus loin.
●(1927) KANNkerzevod 3/15. Gwel't a rant eur c'hrouedurig etre divrec'h e vamm hag heb ober seiz sonj na goulenn netra diwar e benn setu int var benn o daoulin dirazan.
(13) Degas da soñj da ub. : rappeler à qqn.
●(c.1718) CHal.ms iii. Vous m'aues raffraischi la memoire d'une telle chose, tr. «hui hoües refresquet, digasset song' din ac endrase.»
●(1923) KTKG 4. Ped ha ped all a ra eun nebeut ormidou hanvet gantho sin ar Groaz, ormidou ha ne zigasont da zonj da zen euz Kroaz Hor Zalver benniget ?
(14) Soñjoù du : idées noires, cafard.
●(1917) LILH 18 a viz Genver. Ataù en des Mona chonjeu du.
(14) Bezañ war soñj (+ v.) : s'attendre à.
●(1974) SKVT III 82. Ha ! ha ! va c'hristen ! Ne oas ket war soñj kavout ac'hanon, skoachet brav evel ma oan.
(15) Bezañ e soñj da + verbe : avoir l’intention de.
●(1942) DADO 12. Debron, sell-ta !... E soñj oc’h da skei, va faotr ? ●(1942) DRAN 143. ez oa ar baotred e soñj da dalvezout d’ar re all maro o c’heneil.
(16) Bezañ war soñj ub. : penser à, faire attention à qqn.
●(1910) MAKE 6-7. «Sell ’ta ! Eur C’haper o vont da foar Bouldahut, eur marc’h hag eur bida gantan !» Kolaïg n’emañ ket an distera war o sonj, kement a brez a zo warnan breman o klask dibri krampouez. ●34. Ar mestr hag Olier, ne oa hini ebet anezo war sonj al Lakez.
►absol.
●(1974) SKVT iii 82. Ra ’z in gant an diaoul, ma oan war soñj !
(17) Kavout d'e soñj : trouver à son idée.
●(1787) BI 47. Sel-mui ma taullai-mé dehou, mui enn er havai d'é chonge.
(18) Derc'hel soñj : se rappeler.
●(1925) FHAB Mae 178. en eur jacha war e skouarn vit ober d'ezan derc'hel sonj ne oa ket ken na sizunvaniez, na sul, na gwener...
(19) Lakaat en e soñj : se mettre en tête.
●(1896) HIS 135. lakeit en doé én é choñj penaus Jésus en devehé hum zilouiet a vesk en dud fal.
(20) Hep soñj : par mégarde.
●(1659) SCger 79a. par mesgarde, tr. «hep sonch.»
(21) Ober e soñjoù : prendre sa décision.
●(1942) DHKN 72. Ne oent ket tri miz doh ’n em zarempredein, ma oè groeit hé sonjeu de Vonick : Salvator e vehè hé fried, pé ne vehè hañni.
III. Kas ur soñj diwezhañ war-zu ub. : avoir une dernière pensée pour qqn.
●(1916) KANNlundunvez 59/425. Pegen trum benag e vezin skoet, amzer em bezo da gas eur zonj diveza, varzu ennoc’h.
- soñjadur
- soñjadurezh
- soñjal / soñjiñsoñjal / soñjiñ
v.
I. V. intr.
(1) Songer, penser.
●(14--) N 100. Me a soing a scler em speret, tr. «Je pense, certes, dans mon esprit.» ●(1557) B I 682. Pan songiaff, tr. «quand j'y songe.» ●(1650) Nlou 333. Songet pobl an bet man, houman vo'an bihanez, tr. «Pensez-y, gens de ce monde, telle était la misère.»
●(1659) SCger 90b. penser, tr. «songeal p. songet.» ●172a. songeal, tr. «penser.» ●(1732) GReg 711a. Penser, faire reflexion, tr. «Soñgeal. pr. soñget. Van[netois] chongeiñ. songeiñ.»
(2) Soñjal e : songer, penser à.
●(1530) Pm 286. Maz sonche den certen en maru, tr. «Si certes l'homme songeait à la mort.» ●(1621) Mc 20. hep songal en drase. ●38. eo ret en mat soingal en pechedou.
(3) Soñjal ouzh : pensez à.
●(1650) Nlou 78. Ouz an lyt songyt frez, tr. «à la cérémonie pensez clairement.»
(4) Soñjal àr ub. : penser à.
●(1942) DHKN 291. Éh oen-mé justeroalh é sonjal arnehè.
(5) Soñjal àr udb. : réfléchir à qqc.
●(c.1802-1825) APS 124. Sel-mui ma chonger ar guement-cé, mui e gaver de chongeal.
●(1952) IVES 2. Sonjet erhat ar er pèh e gleueet.
(6) Soñjal outañ/ennañ e-unan : réfléchir.
●(18--) SAQ II 330. hag e chommaz, eun tachad, da zounjal outhan he unan.
●(1907) PERS 324. Ar c'homzou-ze a reaz d'ar protestant sonjal ervad ennhan he-unan.
(7) Soñjal da udb. : penser à qqc.
●(1902) PIGO I 24. 'n eur sonjal d'e amzer dremenet.
(8) Pa soñjer (an) nebeutañ : quand on s'y attend le moins.
●(17--) ST 152. kalz a c'hoarvez pa zonjer nebeuta, tr. «bien des choses arrivent quand on y pense le moins.»
●(1803) MQG 5. Pa zònjet nebeuta, hep nep pec'het marvel. ●(1864) SMM 36. pa sonjot nebeuta.
●(1911) BUAZperrot 777. abalamour ma c'hell c'hoarvezout pa zonjer an nebeuta.
(9) Soñjit deoc'h : pensez donc.
●(1902) PIGO I 10. Sonjet d'ac'h am euz gwelet eun tân-gwall er C'Hastel. ●(1910) YPAG 3. O ! ar merc'hed ! Ya, sonjet d'ac'h ! ●(1914) KZVr 57 - 05/04/14. «Sonjet d'ec'h, Yonan, ma vijec'h aet da Bariz, ha c'houi koueet klanv eno ?»
II. V. tr. d.
(1) Penser.
●(1621) Mc 8. Songet em eux drouc am hentez volontairemant.
(2) Imaginer.
●(1856) GRD 338. ol er bràuitéieu e hellér chongeal.
(3) [devant une subord.] Sembler.
●(1659) SCger 109a. il me semble que j'oys la voix, tr. «songeal a rân e cleuân ar vouez.»
III. V. pron. En em soñjal : penser, réfléchir.
●(1557) B I 731. Pa em em songiaff a muyhaff pres / ma bout dre feut quen reuseudic / Guelet ma merch so am quic / Dre drouc aplic heretiques, tr. «quand je songe au terrible malheur que j'ai de voir ma fille, née de ma chair coupable d'hérésie.»
●(17--) BMa 111. Penem songan ezon nehet, tr. «Quand j'y réfléchis, je suis embarrassé.»
●(1803) MQG 12. hoguen, p'en em sònjàn, ze zo nebeut a dra. ●(1838) OVD 143. hum chongeal erhat. ●(1860) BAL 11. en em zonjal araog on tro. ●(1872) ROU 45. en em zonjal, tr. «réfléchir.»
●(1906) KANngalon Kerzu 270. Gouzkoude an hini a fell dezhan beva e guir gristen a dle en em zonjal. ●(1925) CBOU 5/73. Aman, avat, eo arabad chom d'en em zonjal.
IV. V. impers. Soñjal gant : se figurer, penser.
●(1792) BD 5837. songal ara guenit evesy exantet, tr. «Tu penses que tu seras exempté.»
●(1872) ROU 80a. Décidé, résolu, d'un caractère déterminé, tr. «N'ema ket da zonjal ganta.»
V. Soñjal en e vañch : voir mañch.
- soñjardsoñjard
m. –ed Songeur.
●(1732) GReg 58b. Atrabilaire, tr. «Soungeard. p. soungearded.» ●711a. Pensif, ive, songe-creux, melancolique, meditatif, tr. «Soñgeard. p. soñgearded.» ●874a. Un esprit sombre, tr. «sonjard. p. sonjarded.» ●875b. Songeur, songe-creux, melancolique, sournois, tr. «Soñgeard. p. soñgearded.»
- soñjenn
- soñjersoñjer
m. & adj. –ion
(1) M. Penseur.
●(1732) GReg 875b. Songeur, qui fait des songes, tr. «Soñgèr. p. soñgéryen. Van[netois] soñjour. p. yon, yan.»
●(1869) FHB 211/11a. Sonjerien-gaer, uvreerien.
●(1904) DBFV 38b. chonjér, m. pl. –jerion, tr. «celui qui est pensif.» ●(1939) RIBA 167. de graùein é ben ha d'er plegein ar é vruch èl ur chonjour.
(2) Adj. Pensif.
●(1908) NIKO 15. Deit é de vout beunek, chonjér, mut. ●(1921) GRSA 223. doh er guélet chonjour.
- soñjetsoñjet
adj.
(1) Bout soñjet gant ub., da ub. =
●(1787) BI 243. Chonget è guenemb é ma mal brass. ●(1790) MG viii. Arça, chongét-è deign tremén un huéh-misiad én hou canton.
●(1915) MMED 417. Na ped guech eo sonjet d'in kaout ac'hanout da zont d'an ifern !
(2) =
●(1872) ROU 80. Sonjed mad oa ganta, tr. «il était décidé.»
(3) Bout soñjet da (+ v.) : être décidé à.
●(1912) DIHU 82/52. En déieu-men za é onn memb chonjet de rein elsé deur-sukr de rah men guéren. ●(1932) DIHU 257/163. Chonjet é hur hanbrér ampert R. Hémon de rein hoant d'er bobl de lén brehoneg. ●(1939) RIBA 28. chonjet on de zisoh get men darbodereh. ●(1943) DIHU 380/202. Neoah ne oen ket sonjet de blegein.
- soñjezonsoñjezon
f. –où Pensée.
●(1621) Mc 7. Bet em eux songesounou vuosiff, ha ven. ●47. discleriaff an heuelep songeson se. ●59. Goulen cont digant é eneuff ves a quement ma en deuezo offanset Doue en dez se dre songesounaou.
●(1659) SCger 90b. pensée, tr. «songeson.» ●172a. songezon, tr. «pensée.» ●(1688) MD I 22. occupi ar speret e songesonnou mat. ●(1710) IN I 42. dre zesirou ha dre songesonou. ●(1727) HB 560. C'hui a vel quement songeson / A vez e gouelet va c'halon. ●(1732) GReg 710b. Pensée, tr. «Songéson. p. soñgesonou.» ●(1792) BD 4642. couessat songeson arpechet, tr. «confesser la pensée du péché.»
●(1835) AMV 30. eur songeson vad benac. ●(1860) BAL 3. ar vella sonjeson. ●(1877) BSA 136. Beilla a rea gant ar brassa aket var he sonjezonou.
●(1902) PIGO I 30. en e spered morgousket e tremene sonjezounou iskiz. ●104-105. bep seurt sonjezono gantan war e spered. ●198. ar sonjezonou direiz a zave, dre ma eve, 'barz e benn. ●(1906) KPSA 33. sonjezounou hag en em dreuze an eil eben. ●(1911) SKRS II 53. ha padal n'ho deuz sonjezoun ebet var an tu-ze.
- soñjussoñjus
adv. Pensif.
●(1732) GReg 711a. Pensif, ive, songe-creux, melancolique, meditatif, tr. «soñjus. soñgëus.» ●875b. Songeur, songe-creux, melancolique, sournois, tr. «soñjus. soñgeüs. Van[netois] soñjus. choñgeüs.»
●(1904) DBFV 38b. chonjus, adj., tr. «pensant, pensif.» ●(1943) FATI 42. Jasinta, e-lec'h mont da c'hoari, a yeas, soñjus, da azeza war eur maen.