Devri

Recherche 'sonn...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de sonn (1) à sonnet (8) :
  • sonn
    sonn

    adj., adv. & prép.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) Droit, raide.

    (1732) GReg 307b. Dresser, élever, tr. «lacqaat sonn

    (1876) TDE.BF 580b. Sonn, adj., tr. «Qui est droit ou d'aplomb.» ●(1896) GMB 634. pet[it] tréc[orois] zoñt raide, droit.

    (2) Ferme, immobile.

    (1732) GReg 307b. Fixe, ferme, immobile, comme un terme, ou un corps mort, tr. «sonn.» ●827a. Roide de froid, tr. «Sounn gad ar riou.»

    (3) Abrupt, raide, à pic, escarpé.

    (1732) GReg 827a. Roide, droit, rude à monter, tr. «Soun. Van[netois] Sonn

    (1866) LZBt Gouere 158. graio sonn.

    (1924) BILZbubr 41/949. o pignal gra sounn Plounerin.

    B. Attr./Épith.

    (1) (Coup à boire) bien servi, bien tassé.

    (1876) TDE.BF 436a. eur banne sounn a win. ●(1878) EKG II 188. eur banne sounn. ●(1890) MOA 190b. Un bon coup de boisson, tr. «eur banne sounn.» ●(18--) CST 107. Unan dreist-oll, a c'houlennas eur banne sounn.

    (1936) ONEN 19. Eur banne sounn en deus bet, anat eo, digant an Aotrou Maer.

    (2) (en plt de la nourriture) Consistant.

    (1838) OVD 105. ind ou dès liessoh dobér ag ur bihuance sôn. ●277. supportein ur vagadur sonnoh.

    (1907) DIHU 28/445. De labour start e jauj bouid son.

    (3) (en plt d'une idée) Ferme.

    (1907) BSPD I 173. En duk e lakas, nezé, sonn én é ben hag én é chonj kuitat er bed. ●(1912) BUEV 15. Mari e vezé dalhmat er chonj-sen én é spered ha ker sonn ma nen dé jamés kuit.

    (4) (en plt d'un coup porté) Bien assené.

    (1911) BUAZperrot 725. Attila (...) en devoa bet eul lamm sonn, demdost da Jalons, digant Aëtius, jeneral Romen. ●(1925) DIHU 163/213. hag e vouté geton mojadeu sonn.

    (5) (en plt du regard) =

    (1908) FHAB Mae 135. pegen reud ho mouez, pegenn zoun ho lagad !

    (6) Costaud.

    (1939) RIBA 11. Donet e hra goazed sonn de grog énnon.

    (7) Ferme (dans sa foi, ses idées).

    (1879) GDI 129. crechénion sonn.

    (1913) THJE 8. ur grechénéz sonn. ●(1939) RIBA 93. Ur hristén sonn e oè er pobour.

    (8) (Foi) ferme.

    (1922) BUPU 7. na péh ur fé sonn pe laré Me gred é Doué !

    (9) Ever sonn : grand buveur.

    (1979) LIMO 19 mai. Er Vretoned en des, é gwir pé é geu, er vrud de voud éverion sonn.

    (10) (Vérité) bien établie.

    (1839) BESquil v. Ur huirioné sôn-é.

    II. Attr. Bout sonn a benn : avoir la tête sur les épaules.

    (1967) LIMO 03 mars. Lod kaër a verhed, sonnoh a ben ; e ré guelloh.

    III. Adv.

    A. Adv.

    (1) Droit, d'aplomb.

    (1732) GReg 733b. Lever quelque chose à plomb, tr. «sevel sonn un dra bennac.»

    (1838-1866) PRO.tj 178. Den na zougue sonnoc'h ar bannier bras. ●(1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «sounn.» ●82b. Se dresser, tr. «sevel sounn

    (2) =

    (1790) MG iii. presantein e rér amen er memb gurionnéeu (...) èl idan ur form nehué, péhani e scoei martezè sonnoh é speret ul lod-vat, eit ne ra er perdêgueu.

    (3) Fermement.

    (c.1680) NG 1693. arriet son. ●(1787) BI 32. diazéein sonn er sole ag ur santeleah ihuel. ●33. chongeal sonn ér gùirionéeu à salvedigueah. ●(1790) MG 62-63. Laqueit sonn én hou speret é ma rét boud ur Sant.

    (1831) RDU 166. Ér brezélieu aral é véritér er victoër é harsein son. ●(1838) OVD 31. chonget sôn. ●(1857) LVH 144. credet sonn. ●166. er pratiqueu ag er Rosær e zou chongeal sonn ér mistérieu santel ag er religion. ●171. guet a dreu caër ar beré é hès de chongeal sonn !

    (1922) BUPU 13. er vatéh-men e zalhas sonn doh er lézen a grechéneh. ●(1932) GUTO 22. soñnoh é kredè bout dañnet de virùikin. ●(1939) RIBA 13. koénien huek ha kousket sonn.

    (4) Darc'haouiñ sonn : frapper durement.

    (1867) MGK 97. Rankout voe d'ezhan dourna iud, darc'hai sounn.

    B. A-sonn : verticalement.

    (14--) Jer.ms 215. Querz oar tro a goen hogos / A lehet tregont troatet clos. / Hac a sont quement quent an nos, tr. «Certes tout autour (?) … (?) presque / Horizontalement trente pieds complets / Et verticalement autant avant la nuit.»

    (1727) HB 299. Ar pemp toul pere so a Groas er Pilet-mâ, eleac'h ma zeus plantet pemp taich esanç, a soun imaich eus ar pemp gouli. ●(1732) GReg 41a. A plomb, perpendiculairement, tr. «a soun.» ●731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «A sounn

    (1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «a-zounn

    (1909) FHAB Meurzh 74. Ar pifon a vez plantet a zount e barz ar yod, lijar, lijar. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-zounn, tr. «perpendiculairement.» ●(1922) FHAB C'hwevrer 45. An heol a darze a-zounn e vannou loskus a-dreuz an oabl digoc'hen.

    C. E sonn : perpendiculairement.

    (1732) GReg 731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «ê sounn

    IV. Loc. prép. A-sonn war : à la verticale de.

    (1732) GReg 41a. Le soleil donnoit à plomb sur sa tête, tr. «An héaul a sqoé a soun var e benn

    (1866) FHB 76/187b. Ar vazoulen a goezas a zounn var benn ar plac'hic.

    V.

    (1) Sonn war e gilhoroù : voir kilhoroù.

    (2) Sonn war e ahelou : voir aheloù.

    (3) Sonn evel ur pipi : voir pipi.

    (4) Sonn evel ul lakez pikez : voir lakez.

    (5) Sonn evel ur skeul : voir skeul.

    (6) Sonn evel ur peul : voir peul.

    (7) Sonn evel un tonton besk : voir tonton.

    (8) Sonn evel ur blantenn : voir plantenn.

    (9) Sonn evel ur bramm war beg un ibil : voir bramm.

    (10) Sonn evel ur roc'h : voir roc'h.

    (11) Sonn evel ar gilh nav : voir kilh.

    (12) Bezañ sonn evel ur plankenn : voir plankenn.

  • sonnaat
    sonnaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Affermir.

    (1792) CAg 78. Ind hé sauë à stoc, a stleige, / Hac hé sonna à taulleu.

    (1927) DIHU 187/203. aveit duahat, sonnat ha gresat é ziùharigeu de zoug é gorv bras.

    (2) sens fig. Relever.

    (1919) BSUF 1. sonnat er fé émesk en dud. ●(1921) BUFA 125. Chom hoah ér vro-men de sonnat en èvr e hoes saùet.

    (3) Sonnaat ub. en udb. : affermir, enfoncer qqn dans qqc.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 77. sonnat hur hrechénion ér fé. ●(1857) LVH 82. hou sonnat é peb œvr mad.

    (4) Sonnaat e benn : relever, redresser la tête.

    (1866) LZBt Genver 70. Setu-ni 'ta o c'hallout sonntat hon penn.

    II. V. intr. Se raidir.

    (17--) TE 447. Quentéh en dén-ze e santas é zivarr é heannein hac é sonnad idan-d'ou.

    III. V. pron. réfl. En em sonnaat : s'affermir.

    (1838) OVD 27. hum sonnat ér santimanteu-zé. ●111. de hum sonnat én-hi [ér vertu].

  • sonnañ
    sonnañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se dresser.

    (1872) ROU 82b. Se dresser, tr. «Sounna

    (2) Se raidir, se figer.

    (1732) GReg 411b. Se figer, se prendre, se coaguler, tr. «sonna. pr. sonnet.» ●827a. Roidir, devenir roide, tr. «Sounna. pr. sounnet

    (1876) TDE.BF 580b. Sonna, v. n., tr. «Se figer, parlant du sang dans les veines.» ●Sonna a reaz va goad em c'hreiz, tr. «mon sang se figea dans dans mes veines.» ●(1877) BSA 238. he faou keaz memprou a deu da zounna, gourtoc'h int eget biscoas. ●(1878) EKG II 320. D'ar gomz-se, ar Berthou a zounnaz.

    (1911) BUAZperrot 127. e sounnas he izili ha ne oue ket evit finval hiviziken, nak he divreac'h, nak he zreid.

    II. V. tr. d.

    (1) Faire devenir raide, figer.

    (1659) SCger 57a. figer, tr. «sonna.» ●(1732) GReg 307b. Fixer, rendre ferme & immobile, tr. «Sonna.pr. sonnet.» ●827a. La rage te puisse roidir, imprecation de femme, tr. «Ar gounnar ra'z sounno

    (1911) BUAZperrot 34. Ar gozni a zounnas e izili ouz Beneat.

    (2) Dresser, élever.

    (1732) GReg 307b. Dresser, élever, tr. «sonna. pr. sonnet

    (1931) VALL 29b. mettre d'aplomb, tr. «sonna

    (3) Sonnañ ub. a-enep ub. : dresser qqn contre qqn.

    (1925) FHAB Genver 4. evit sounna, sevel, mar gellont, ar sitoyan a eneb ar c'hristen.

    (4) Sonnañ d’an nec’h : dresser vers le haut.

    (1942) DRAN 78. Bagadou soudarded tokarnet plat a ziskenn a-benn-herr, o divrec’h sounnet d’an nec’h : prizonidi o pellaat diouz an dachenn vraouac’hus.

  • sonnard
    sonnard

    m. –ed Paresseux, qui a peur de se baisser.

    (1931) VALL 531b. (un) paresseux T[régor], tr. «sonnard (qui a peur de se baisser) fam.»

  • sonnded
    sonnded

    f. Stabilité.

    (1744) L'Arm 366b. Stabilité, tr. «Sonndætt

    (1931) VALL 29b. Aplomb, tr. «sounnded f.»

  • sonnder
    sonnder

    m.

    (1) Aplomb.

    (1732) GReg 41a. A plomb, parlant d'un mur, tr. «Sounder.» ●Ce mur tient-bien son à plomb, il ne fait point ventre, tr. «Ar voguer-hont a vir he sounder, ne deo qet bolsennet.»

    (1931) VALL 29b. Aplomb, tr. «sounnder m.»

    (2) Escarpement, raideur.

    (1732) GReg 827a. Roideur d'une montagne, tr. «Sounder. van[netois] sonndér

  • sonnerez
    sonnerez

    f. –ed (ichtyonymie) Torpille.

    (1931) VALL 744a. Torpille, poisson, tr. «sounnerez f.»

  • sonnet
    sonnet

    adj.

    (1) Raidi, paralysé.

    (1907) KANngalon Gouere 437. Evel eur c'horf maro ien sklas ha sounnet. ●(1911) BUAZperrot 322. tud sounnet. ●(1913) FHAB Kerzu 376. e izili a zo sonnet, hag e zent skrangnet. ●(1929) MANO 153. Mari Keraman, sounnet he izili.

    (2) Figé.

    (1906-1907) EVENnot 22. (Ar Veuzid) Kazi ec'h e sonnet ma goad, tr. «figé.» ●(1911) BUAZperrot 245. mes ar galloudegeziou-ze a zo sounnet, n'int ket bet lakeat da dalvezout.

    (3) Sonnet gant : paralysé par.

    (1889) SFA 261. ar Breur Leon a ioa o frota dez-han he ziouskoaz sonnet gand ar remm.

    (4) Sonnet gant : perclus de.

    (1935) ANTO 100. Kuit da ranna eur ger, ha sonnet gant an nec'h.

    (5) Épith. Laezh sonnet : lait coagulé.

    (1920) KZVr 359 - 25/01/20. laez-sonnet, tr. «sorte de lait coagulé.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...