Devri

Recherche 'sonn...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de sonn (1) à sonnet (8) :
  • sonn
    sonn

    adj., adv. & prép.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) Droit, raide.

    ●(1732) GReg 307b. Dresser, élever, tr. «lacqaat sonn.»

    ●(1876) TDE.BF 580b. Sonn, adj., tr. «Qui est droit ou d'aplomb.» ●(1896) GMB 634. pet[it] tréc[orois] zoñt raide, droit.

    (2) Ferme, immobile.

    ●(1732) GReg 307b. Fixe, ferme, immobile, comme un terme, ou un corps mort, tr. «sonn.» ●827a. Roide de froid, tr. «Sounn gad ar riou.»

    (3) Abrupt, raide, à pic, escarpé.

    ●(1732) GReg 827a. Roide, droit, rude à monter, tr. «Soun. Van[netois] Sonn.»

    ●(1866) LZBt Gouere 158. graio sonn.

    ●(1924) BILZbubr 41/949. o pignal gra sounn Plounerin.

    B. Attr./Épith.

    (1) (Coup à boire) bien servi, bien tassé.

    ●(1876) TDE.BF 436a. eur banne sounn a win. ●(1878) EKG II 188. eur banne sounn. ●(1890) MOA 190b. Un bon coup de boisson, tr. «eur banne sounn.» ●(18--) CST 107. Unan dreist-oll, a c'houlennas eur banne sounn.

    ●(1936) ONEN 19. Eur banne sounn en deus bet, anat eo, digant an Aotrou Maer.

    (2) (en plt de la nourriture) Consistant.

    ●(1838) OVD 105. ind ou dès liessoh dobér ag ur bihuance sôn. ●277. supportein ur vagadur sonnoh.

    ●(1907) DIHU 28/445. De labour start e jauj bouid son.

    (3) (en plt d'une idée) Ferme.

    ●(1907) BSPD I 173. En duk e lakas, nezé, sonn én é ben hag én é chonj kuitat er bed. ●(1912) BUEV 15. Mari e vezé dalhmat er chonj-sen én é spered ha ker sonn ma nen dé jamés kuit.

    (4) (en plt d'un coup porté) Bien assené.

    ●(1911) BUAZperrot 725. Attila (...) en devoa bet eul lamm sonn, demdost da Jalons, digant Aëtius, jeneral Romen. ●(1925) DIHU 163/213. hag e vouté geton mojadeu sonn.

    (5) (en plt du regard) =

    ●(1908) FHAB Mae 135. pegen reud ho mouez, pegenn zoun ho lagad !

    (6) Costaud.

    ●(1939) RIBA 11. Donet e hra goazed sonn de grog énnon.

    (7) Ferme (dans sa foi, ses idées).

    ●(1879) GDI 129. crechénion sonn.

    ●(1913) THJE 8. ur grechénéz sonn. ●(1939) RIBA 93. Ur hristén sonn e oè er pobour.

    (8) (Foi) ferme.

    ●(1922) BUPU 7. na péh ur fé sonn pe laré Me gred é Doué !

    (9) Ever sonn : grand buveur.

    ●(1979) LIMO 19 mai. Er Vretoned en des, é gwir pé é geu, er vrud de voud éverion sonn.

    (10) (Vérité) bien établie.

    ●(1839) BESquil v. Ur huirioné sôn-é.

    II. Attr. Bout sonn a benn : avoir la tête sur les épaules.

    ●(1967) LIMO 03 mars. Lod kaër a verhed, sonnoh a ben ; e ré guelloh.

    III. Adv.

    A. Adv.

    (1) Droit, d'aplomb.

    ●(1732) GReg 733b. Lever quelque chose à plomb, tr. «sevel sonn un dra bennac.»

    ●(1838-1866) PRO.tj 178. Den na zougue sonnoc'h ar bannier bras. ●(1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «sounn.» ●82b. Se dresser, tr. «sevel sounn.»

    (2) =

    ●(1790) MG iii. presantein e rér amen er memb gurionnéeu (...) èl idan ur form nehué, péhani e scoei martezè sonnoh é speret ul lod-vat, eit ne ra er perdêgueu.

    (3) Fermement.

    ●(c.1680) NG 1693. arriet son. ●(1787) BI 32. diazéein sonn er sole ag ur santeleah ihuel. ●33. chongeal sonn ér gùirionéeu à salvedigueah. ●(1790) MG 62-63. Laqueit sonn én hou speret é ma rét boud ur Sant.

    ●(1831) RDU 166. Ér brezélieu aral é véritér er victoër é harsein son. ●(1838) OVD 31. chonget sôn. ●(1857) LVH 144. credet sonn. ●166. er pratiqueu ag er Rosær e zou chongeal sonn ér mistérieu santel ag er religion. ●171. guet a dreu caër ar beré é hès de chongeal sonn !

    ●(1922) BUPU 13. er vatéh-men e zalhas sonn doh er lézen a grechéneh. ●(1932) GUTO 22. soñnoh é kredè bout dañnet de virùikin. ●(1939) RIBA 13. koénien huek ha kousket sonn.

    (4) Darc'haouiñ sonn : frapper durement.

    ●(1867) MGK 97. Rankout voe d'ezhan dourna iud, darc'hai sounn.

    B. A-sonn : verticalement.

    ●(14--) Jer.ms 215. Querz oar tro a goen hogos / A lehet tregont troatet clos. / Hac a sont quement quent an nos, tr. «Certes tout autour (?) … (?) presque / Horizontalement trente pieds complets / Et verticalement autant avant la nuit.»

    ●(1727) HB 299. Ar pemp toul pere so a Groas er Pilet-mâ, eleac'h ma zeus plantet pemp taich esanç, a soun imaich eus ar pemp gouli. ●(1732) GReg 41a. A plomb, perpendiculairement, tr. «a soun.» ●731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «A sounn.»

    ●(1872) ROU 74a. D'a-plomb, tr. «a-zounn.»

    ●(1909) FHAB Meurzh 74. Ar pifon a vez plantet a zount e barz ar yod, lijar, lijar. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-zounn, tr. «perpendiculairement.» ●(1922) FHAB C'hwevrer 45. An heol a darze a-zounn e vannou loskus a-dreuz an oabl digoc'hen.

    C. E sonn : perpendiculairement.

    ●(1732) GReg 731b. A plomb, tout droit perpendiculairement, tr. «ê sounn.»

    IV. Loc. prép. A-sonn war : à la verticale de.

    ●(1732) GReg 41a. Le soleil donnoit à plomb sur sa tête, tr. «An héaul a sqoé a soun var e benn.»

    ●(1866) FHB 76/187b. Ar vazoulen a goezas a zounn var benn ar plac'hic.

    V.

    (1) Sonn war e gilhoroù : voir kilhoroù.

    (2) Sonn war e ahelou : voir aheloù.

    (3) Sonn evel ur pipi : voir pipi.

    (4) Sonn evel ul lakez pikez : voir lakez.

    (5) Sonn evel ur skeul : voir skeul.

    (6) Sonn evel ur peul : voir peul.

    (7) Sonn evel un tonton besk : voir tonton.

    (8) Sonn evel ur blantenn : voir plantenn.

    (9) Sonn evel ur bramm war beg un ibil : voir bramm.

    (10) Sonn evel ur roc'h : voir roc'h.

    (11) Sonn evel ar gilh nav : voir kilh.

    (12) Bezañ sonn evel ur plankenn : voir plankenn.

  • sonnaat
    sonnaat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Affermir.

    ●(1792) CAg 78. Ind hé sauë à stoc, a stleige, / Hac hé sonna à taulleu.

    ●(1927) DIHU 187/203. aveit duahat, sonnat ha gresat é ziùharigeu de zoug é gorv bras.

    (2) sens fig. Relever.

    ●(1919) BSUF 1. sonnat er fé émesk en dud. ●(1921) BUFA 125. Chom hoah ér vro-men de sonnat en èvr e hoes saùet.

    (3) Sonnaat ub. en udb. : affermir, enfoncer qqn dans qqc.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 77. sonnat hur hrechénion ér fé. ●(1857) LVH 82. hou sonnat é peb œvr mad.

    (4) Sonnaat e benn : relever, redresser la tête.

    ●(1866) LZBt Genver 70. Setu-ni 'ta o c'hallout sonntat hon penn.

    II. V. intr. Se raidir.

    ●(17--) TE 447. Quentéh en dén-ze e santas é zivarr é heannein hac é sonnad idan-d'ou.

    III. V. pron. réfl. En em sonnaat : s'affermir.

    ●(1838) OVD 27. hum sonnat ér santimanteu-zé. ●111. de hum sonnat én-hi [ér vertu].

  • sonnañ
    sonnañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se dresser.

    ●(1872) ROU 82b. Se dresser, tr. «Sounna.»

    (2) Se raidir, se figer.

    ●(1732) GReg 411b. Se figer, se prendre, se coaguler, tr. «sonna. pr. sonnet.» ●827a. Roidir, devenir roide, tr. «Sounna. pr. sounnet.»

    ●(1876) TDE.BF 580b. Sonna, v. n., tr. «Se figer, parlant du sang dans les veines.» ●Sonna a reaz va goad em c'hreiz, tr. «mon sang se figea dans dans mes veines.» ●(1877) BSA 238. he faou keaz memprou a deu da zounna, gourtoc'h int eget biscoas. ●(1878) EKG II 320. D'ar gomz-se, ar Berthou a zounnaz.

    ●(1911) BUAZperrot 127. e sounnas he izili ha ne oue ket evit finval hiviziken, nak he divreac'h, nak he zreid.

    II. V. tr. d.

    (1) Faire devenir raide, figer.

    ●(1659) SCger 57a. figer, tr. «sonna.» ●(1732) GReg 307b. Fixer, rendre ferme & immobile, tr. «Sonna.pr. sonnet.» ●827a. La rage te puisse roidir, imprecation de femme, tr. «Ar gounnar ra'z sounno.»

    ●(1911) BUAZperrot 34. Ar gozni a zounnas e izili ouz Beneat.

    (2) Dresser, élever.

    ●(1732) GReg 307b. Dresser, élever, tr. «sonna. pr. sonnet.»

    ●(1931) VALL 29b. mettre d'aplomb, tr. «sonna.»

    (3) Sonnañ ub. a-enep ub. : dresser qqn contre qqn.

    ●(1925) FHAB Genver 4. evit sounna, sevel, mar gellont, ar sitoyan a eneb ar c'hristen.

    (4) Sonnañ d’an nec’h : dresser vers le haut.

    ●(1942) DRAN 78. Bagadou soudarded tokarnet plat a ziskenn a-benn-herr, o divrec’h sounnet d’an nec’h : prizonidi o pellaat diouz an dachenn vraouac’hus.

  • sonnard
    sonnard

    m. –ed Paresseux, qui a peur de se baisser.

    ●(1931) VALL 531b. (un) paresseux T[régor], tr. «sonnard (qui a peur de se baisser) fam.»

  • sonnded
    sonnded

    f. Stabilité.

    ●(1744) L'Arm 366b. Stabilité, tr. «Sonndætt.»

    ●(1931) VALL 29b. Aplomb, tr. «sounnded f.»

  • sonnder
    sonnder

    m.

    (1) Aplomb.

    ●(1732) GReg 41a. A plomb, parlant d'un mur, tr. «Sounder.» ●Ce mur tient-bien son à plomb, il ne fait point ventre, tr. «Ar voguer-hont a vir he sounder, ne deo qet bolsennet.»

    ●(1931) VALL 29b. Aplomb, tr. «sounnder m.»

    (2) Escarpement, raideur.

    ●(1732) GReg 827a. Roideur d'une montagne, tr. «Sounder. van[netois] sonndér.»

  • sonnerez
    sonnerez

    f. –ed (ichtyonymie) Torpille.

    ●(1931) VALL 744a. Torpille, poisson, tr. «sounnerez f.»

  • sonnet
    sonnet

    adj.

    (1) Raidi, paralysé.

    ●(1907) KANngalon Gouere 437. Evel eur c'horf maro ien sklas ha sounnet. ●(1911) BUAZperrot 322. tud sounnet. ●(1913) FHAB Kerzu 376. e izili a zo sonnet, hag e zent skrangnet. ●(1929) MANO 153. Mari Keraman, sounnet he izili.

    (2) Figé.

    ●(1906-1907) EVENnot 22. (Ar Veuzid) Kazi ec'h e sonnet ma goad, tr. «figé.» ●(1911) BUAZperrot 245. mes ar galloudegeziou-ze a zo sounnet, n'int ket bet lakeat da dalvezout.

    (3) Sonnet gant : paralysé par.

    ●(1889) SFA 261. ar Breur Leon a ioa o frota dez-han he ziouskoaz sonnet gand ar remm.

    (4) Sonnet gant : perclus de.

    ●(1935) ANTO 100. Kuit da ranna eur ger, ha sonnet gant an nec'h.

    (5) Épith. Laezh sonnet : lait coagulé.

    ●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. laez-sonnet, tr. «sorte de lait coagulé.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...