Devri

Recherche 'sour...' : 66 mots trouvés

Page 1 : de sour-1 (1) à sourral-sourran (50) :
  • sour .1
    sour .1

    adj. adv. & prép.

    I. Attr.

    (1) Bout sour da : l'emporter sur.

    ●(1908) DIHU 36/88. Ab Alor en des diskoeit dehé é ma sour un dén e houi deu langaj d'en hani ne houi nameit unan. ●(1919) DBFVsup 64a. bout sour de, tr. «l'emporter sur, triompher de.»

    (2) Bout sour da ub. : avoir de la peine à.

    ●(1919) DBFVsup 64a. sour e vo d'oh, tr. «vous aurez de la peine à.»

    II. Adv.

    (1) [au dimin.] Un peu, légèrement.

    ●(1932) BRTG 91. sourik devéhat é vezè aveit Fanchon ha sourik abret aveit Turon.

    (2) Diouzh sour : en quantité, à foison.

    ●(1910) DIHU 64/160. Marsé e hues hoant de laret em es mé keméret doh sour ! ●(1921) GRSA 407. hui e gavo duhont bouid doh sour. ●(1936) DIHU 296/28. Glaùaj ha fang doh sour. ●(1941) DIHU 361/298. labour doh sour.

    (3) Diouzh sour : largement.

    ●(1939) DIHU 341/359. Ia gounidet hon es ean, ha doh sour !

    (4) Àr-sour : pléthorique.

    ●(1937) TBBN 67-68. eutruné ha labourizion er mézeu. Guel e vehé bet neoah, mar behé bet reit perh d'en deu rumad-men de zavé eùé kanaderion d'er Stadeu deustou ma vehé bet ret bihañnat ré en Noblans, un tammig ar sour.

    III. Loc. prép.

    (1) A-sour : à force de.

    ●(1919) DBFVsup 64a. a-soul, tr. «à force de.»

    (2) Dre-sour : à force de.

    ●(1914) DIHU 111-112/136. Dré sour kerhet, chetu ind én ur flangen distro. ●(1934) BRUS 90. A force de …, tr. «dré sour.» ●(1939) RIBA 12. dré sour labourat.

  • sour .2
    sour .2

    voir sou

  • souratenn
    souratenn

    f. –où (religion) Sourate.

    ●(1956) BAHE 8/20. bep Gwener er Moskeennoù e lenner «Souratenn ar C'hev» diwar-benn ar 7 breur.

  • souravelek
    souravelek

    adj. (météorologie) Assez venteux.

    ●(1914) DIHU 108/88. amzér gaer e hra hiriù ; un nebed neoah é ma rè souraùelek...

  • sourbank
    sourbank

    m. Banc le long du lit clos.

    ●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. seulbank, tr. «banc le long du lit.»

  • sourbaz
    sourbaz

    s. Soubassement.

    ●(1633) Nom 141a. Basis : soubassement : sourbas.

  • sourbilh
    sourbilh

    adj. =

    ●(1896) GMB 745. Quand il y a cinq chevaux, le troisième s'appelle à Pédernec foz-añbilh, litt. «faux premier», parce qu'il tient la place occupée d'ordinaire par le premier ; celui est toujours añbilh ; le second zourbilh, litt. «sur- ou sous-premier.»

  • sourbouilh-
    sourbouilh-

    voir soubouilh

  • sourc'houilhat
    sourc'houilhat

    v. intr. Renifler sa morve. cf. suc'hellat

    ●(1924) ARVG Here 226. Bep eil tôl o sourc'houilhat.

  • sourc'hwezhañ
    sourc'hwezhañ

    v. intr. Souffler fort.

    ●(1911) BUAZperrot 854. daoust d'an avel-ifern, a zourc'houez e pep bro.

  • sourd .1
    sourd .1

    adj. (argot de La Roche-Derrien) Sourd.

    ●(1893) RECe xiv 271. Kleus veut dire aussi «sourd» en argot de la Roche, où il a pour synonymes : zourd, du français sourd.

  • sourd .2
    sourd .2

    m. –ed (zoologie) Salamandre.

    I.

    ●(1499) Ca 187b. Sourt. g. sort. ●(1575) M 310. Sourdet ha Touçeguet, vezo cret da quet par, tr. «Sourds et crapauds seront, crois-le, tes copains.»

    ●(1659) SCger 113a. sourd, tr. «sort. p. et.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. sourd, m. pl. ed, tr. «salamandre.» ●(1955) STBJ 168. Ar sourded hag ar gozed, anvet sorted ha goied e Pleiben.

    II. Bouzar evel ur sourd : très sourd.

    ●(1955) (T) *Jarl Priel VBRU 9. Tud troet da chom ken bouzar ha sourded. ●(1957) (K) Ch. ar Gall BRUD 1/110. Daoust hag e soñj da vestrig yaouank an Ti-Gwenn eo eet bouzar-sourd e vevel war-zigarez on deuet ponner-gleo gand an oad ! ●(1978) (T-Plougouskant) PBPP 2.1/94. Bouzar evel ur sourd, tr. J. le Du «il est sourd comme un pot /lit. comme une salamandre/»

  • sourdadur
    sourdadur

    m.

    (1) Étonnement.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. stupefaction, tr. «sourdadur, soüeh, eston.» ●(1732) GReg 375a. Étonnement, surprise, admiration, tr. «Van[netois] sourdadur.»

    (2) Surdité.

    ●(1732) GReg 896b. Surdité, tr. «Van[netois] sourdadur.»

  • sourdal
    sourdal

    v. intr. Traîner.

    ●(1931) ANDO 19. Chomet e oamp da jourdal a-hed an hent. ●(1936) IVGA 89. Chourdal a reas Paol ouz o disheol. ●130. etre chourdal ha dalea, e oa aet an amzer e-biou. ●(1947) YNVL 54. Na chom ket da chourdal gant al loen-se ! Hast buan kas anezhañ d'an turi ! ●(1971) CSDC 68. Breman arabat deomp chom da chournal. ●(1972) SKVT I 17. jourdal 'hed o hent. ●(1973) SKVT II 59. hep chom hiroc'h da chourdal. ●137. me lavar deoc'h ne chourde ket ar ganfarded.

  • sourdañ
    sourdañ

    v. intr. S'arrêter.

    ●(1909) BROU 232. (Eusa) S'arrêter, tr. «Soúrda.»

  • sourdet
    sourdet

    adj. Engourdi.

    ●(1907) VBFV.fb 36b. engourdi, tr. «sourdet.»

  • sourdiñ
    sourdiñ

    v. tr. d.

    (1) Engourdir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. amortir une douleur, tr. «Sourdein un drouc.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Stupefier, tr. «bauein, sourdein, cropein.»

    ●(1934) BRUS 62. Engourdir, tr. «sourdein.»

    (2) Étonner.

    ●(1732) GReg 375a. Étonner, surprendre, troubler, jetter dans l'admiration, tr. «Van[netois] sourdeiñ.»

  • sourdomm
    sourdomm

    adj. Trop chaud.

    ●(1934) BRUS 174. sourduem, tr. «trop chaud.» ●(1941) ARVR 51/2. Breman é treuzamb pinegi sourduem ou goaskedeu ha lanneuiér rostet get en héol.

  • sourdouilhat
    sourdouilhat

    v. intr. =

    ●(1901) EPLQ 28. pet[it] tréc[orois] sourdouilhat fredonner, parler confusément.

  • soured
    soured

    m. sens fig. = den mulgenek, souchet.

    ●(1902) PIGO I 68. Arnus a oa eur soured : biskoaz na vije klevet gantan nag eur gir nag eur gomz deread. ●(1912) BUAZpermoal 345. e oa eur c'hrennard, daoulagad lemm d'ezan, teo a c'houg, ledan a ziouskoaz, eur balbod, eur gaouiad hag eur soured.

  • sourenn .2
    sourenn .2

    f. (cuisine) Jus.

    ●(1905) BOBL 28 janvier 19/3f. Saouren an tomatou a zidarch ar mêlg divar al lianach. ●(1931) VALL 410b. Jus, tr. «saourenn f.»

  • souret
    souret

    adj. = nec'het.

    ●(1838) CGK 4. eur stum souret pe seder.

  • sourfez
    sourfez

    s. Surfaix.

    ●(1633) Nom 181b. Cingula : la ventriere : vn sourfes, cenclen.

  • sourgan
    sourgan

    m. Chantonnement.

    ●(1947) YNVL 108. ambrouget gant chourgan klemm-klemmik ar festourien.

  • sourganañ
    sourganañ

    v. intr. Chantonner.

    ●(1947) YNVL 66. O chourganañ. Atav emañ gantañ e alc'houez en e zorn. ●(1949) SIZH.llmm 44. Chourganañ a rae a-unan gant ar bouilhoù dour o ragachat en o foullig. ●(1973) SKVT II 64. anal a-walc'h da chourganañ.

  • sourig
    sourig

    War-sourig =

    ●(1939) SAV 15/10. Alanig a dostaas goustadik war e sourig.

  • sourik
    sourik

    adv. [devant un adj.] Bien, un peu.

    ●(1910) DIHU 64/155. ha sourik iouank ous-té hoah aveit ivet ag er sord ivaj-sé.

  • sourin
    sourin

    f. –où, –ed

    (1) Solive.

    ●(1633) Nom 143b. Publicæ : soliues : sourinet. ●Tignus, tignum, tigni : tout marain, soliue, cheuron : sourin. ●145a-b. Postis : posteau auquel l'huis est attaché : an sourin pe an post euit stagaf an nor.

    ●(1732) GReg 154a. Charpente, bois propre à la construction de Maisons, de Bateaux, de Navires, tr. «sourin. p. sourinou, sourined.» ●873b. Solive, pièce de mairin qui se pose de travers sur les poutres pour soutenir les planches, tr. « Sourin. p. sourinou.»

    (2) Sourin verr : soliveau.

    ●(1732) GReg 873b. Soliveau, solive courte ou foible, tr. «sourin verr.»

    (3) Sourinoù-dor : huisserie.

    ●(1732) GReg 503a. Huisserie, tr. «sourinou dor.»

  • souriñ
    souriñ

    v. intr.

    I.

    (1) Augmenter.

    ●(1932) GUTO 20. aveit torimellat barh el lenn, léh ma sourè hoah ou goalauzeu.

    (2) =

    ●(1939) KOLM 31. Sourein e hrè ataù én é galon ur chonj hag e zeliè bout dalbèh staget dohton : chonj é vro kollet.

    (3) Souriñ gant ub. : convenir à qqn.

    ●(1831) RDU 129. ne fal quet bout haval doh certæn tud, péré ne rant oræson, meit a pe sour guet-ai, revé ou himur.

    II. Souriñ àr.

    A. [sujet : qqn]

    (1) Souriñ àr ub. : vaincre, l’emporter sur, triompher de qqn.

    ●(1914) DIHU 108/87. Én Toulplouz ne oé ket groah erbet de sourein é kement-sé ar Fanchon Kerdoéré. ●(1919) DBFVsup 64a. sourein ar, tr. «l’emporter sur, triompher de.» ●(1937) TBBN 57. più anehé en dehé bet souret ar en aral. ●(1942) DHKN 70. Deu zén iouank… hag en em-gar kement, ma n’em-lakant de gevérein, de uélet più anehé e souro ar en aral aveit karout.

    (2) Souriñ àr udb. : prendre le dessus sur, vaincre qqc.

    ●(1825) COSp 16. sourein ar hun goal-inclinationeu er ré distéran. ●27. sourrein ar un tantation benac. ●(1839) BESquil 450. Deit-é de bèn a sourrein ar en ol diæzemanteu e gavé.

    ●(1916) LILH 14 a viz Genver. Me halon e vehè ré hoasket hag eun em es ne hellehen mui biken sourein ar me foén. ●(1919) DBFVsup 64a. sourein, v. n., tr. «prendre le dessus.»

    B. [sujet : qqc.]

    (1) Assaillir.

    ●(1825) COSp 114. er goal-inclinationeu peré e soure arnoh.

    (2) Prédominer sur.

    ●(1939) KOLM 30. Ol en treu e laka er spered de sourein ar er horv.

    (3) (en plt de la joie) Combler (qqn).

    ●(1939) RIBA 68. Tré ma sourè el leuiné ar ur rumad, éh arreihè en eil.

    (4) (en plt du sommeil) Gagner qqn.

    ●(1921) GRSA 13. Sourein e hrè er housked arnonn.

    (5) Abonder, être en nombre.

    ●(1936) DIHU 300/96. Sourein e hra er papérieu arnonn.

    III. Souriñ a : déborder de.

    ●(1932) GUTO 30. Hag ean hag e sourè à leùiné, chetu ean e sourein a hlahar.

    IV. Souriñ d’ober udb.

    (1) Faire qqc. de plus belle.

    ●(1921) GRSA 167. Ha Nasien sourein de ouilein muioh. ●(1929) DIHU 215/270. Sourein e hra nezé Fransuéz de hoari en dal d’Elen. ●(1939) KOLM 94. Kolmkel, a pe oè deit ar en oed, e sourè d’obér penijenneu rust ha kalet.

    (2) Souriñ da garout ub. : déborder d’affection pour qqn.

    ●(1914) DIHU 108/87. Nen dé ket ma sourant d’ou harein. Meit gouiet e fal dehé petra e hrant bamdé.

  • sourinañ
    sourinañ

    v. (charpenterie) =

    ●(1732) GReg 873b. Faires des solives ou les mettre en œuvre, tr. «Sourina. pr. sourinet.»

    ●(1876) TDE.BF 582b. Sourina, v. a., tr. «Mettre des poutres, des chevrons ; pl. et.»

  • sourinek
    sourinek

    adj. (charpenterie) Plein de solives.

    ●(1732) GReg 873b. Plein de solives, tr. «Sourineq.»

  • sourivell
    sourivell

    f. –où (charpenterie) Solive.

    ●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. sourivellou, tr. «solives.»

  • sourjell
    sourjell

    f. –où Surjet.

    ●(1744) L'Arm 333a. Rentraiture, tr. «Sourgêlle.» ●372a. Surjet, tr. «Sourgæll.. leu. f.»

    ●(1907) VBFV.bf 71a. sourjel, f. pl. leu, tr. «surjet, rentraiture.»

  • sourjeller
    sourjeller

    m. –ion =

    ●(1744) L'Arm 333a. Rentraiyeur, tr. «Sourgeellourr.. lerion.»

  • sourjellerez
    sourjellerez

    f. –ed =

    ●(1744) L'Arm 333a. Rentrayeuse, tr. «Sourgelleréss.. ézétt.»

  • sourjellet
    sourjellet

    adj. =

    ●(1732) GReg 805a. Draps rentraïez, tr. «Van[netois] mihér sourgellet.» ●(1744) L'Arm 333a. Rentrait, te, tr. «Sourgêlétt.»

  • sourjelliñ
    sourjelliñ

    v. tr. d. Surjeter.

    ●(1732) GReg 805a. Rentraire, tr. «Van[netois] sourgelleiñ. chourgelleiñ.» ●(1744) L'Arm 333a. Rentraire, tr. «Sourgellein ou chourgellein.» ●372a. Surgetter, tr. «Sourgællein.»

  • sourjiñ
    sourjiñ

    v. intr. Croître imperceptiblement.

    ●(c.1718) CHal.ms i. croitre imperceptiblement, tr. «sourgein, cela se dit d'un enfant, d'une plante.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Les plantes grandissent a chaque moment, mais cela est Insensible, tr. «sourgein ara, profitein ara er plant de bep cours, hemp m'heller him auisein.»

  • sourkot
    sourkot

    m. –où (habillement) Surcot.

    ●(1499) Ca 187b. Sourcot. ga. robe a femme. ●(c.1500) Cb. doubledenn, synonyme de sourcot. (d'après GMB 194).

  • sourlevenez
    sourlevenez

    f. Allégresse.

    ●(1910) ISBR 196. Sourleuiné en doé bet Margeit bout gellet méhekat Iehann elsé. ●(1937) TBBN 61. ur gouil e hré sourleuiné ou gourdadeu.

  • sourmontañ / sourmontiñ
    sourmontañ / sourmontiñ

    v. tr. d.

    (1) Surmonter.

    ●(1499) Ca 187b. Sourmontaff. g. sourmonter. ●(1621) Mc 96. surmontiff an tentationou.

    (2) Dominer.

    ●(1530) Pm 9. Nep azrouant no sourmonto, tr. «Nul démon ne vous dominera.»

  • sourpiliz
    sourpiliz

    m. –où (habillement) Surplis.

    ●(1499) Ca 187b. Sourpelis. g. idem.

    ●(1659) SCger 114b. surpelis, tr. «sourpelis.» ●172a. sourpelis, tr. «surpelis.» ●(1732) GReg 897b. Surpelis, surplis, tr. «Sourpilis. p. sourpilisou.»

    ●(1869) FHB 239/235b. eur zoupilis venn gantho. ●236b. soupilissou guen gantho. ●(1872) GAM 67. pe var ar gemz pe var ar choupiliz e veze ar chelp gant ar persoun ? ●(1879) BMN 305. guisket ganthan he jupiliz. ●(18--) SBI II 92. Ar person a lavare, indan he surpilis, tr. «Le recteur disait, revêtu de son surplis.»

    ●(1906) CDFi octobre. eur surpiliz divañch. (d'après KBSA 124). ●(1910) MBJL 131. eur sourpiliz gwenn. ●(1917) LZBt Gouere 6. kemeret ar supiliz man. ●(1921) PGAZ 39. ar choupiliz hag ar stol. ●(1927) LZBt Genver 27. war ar seupeulis bihan gwenn. ●(1928) FHAB Eost 284. met an Aotrou Person a jomas e jopilis stag ouz eun drezenn. (...) pa welas e oa eur chopilis.

  • sourpilizet
    sourpilizet

    adj. Vêtu d'un surplis.

    ●(1987) DBHB 30. c'hweh beleg surpilizet ouz e heul.

  • sourpren .1
    sourpren .1

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Peine, douleur.

    ●(1530) Pm 7. Mam a druez da bizhuiquen / A lemm penedour a sourpren, tr. «Mère de miséricorde à jamais / Tire le pénitent de peine.» ●(1530) J p. 175. Gant poan disaour ha sourpren, tr. «la douleur, les amertumes, les défaillances.» ●(1575) M 1388. en sourpren ancqenus, tr. «dans la confusion angoissante. »

    (2) Surprise.

    ●(1821) SST 230. dré ur sompren.

    II. Loc. adv.

    (1) Dre sourpren : par inadvertance.

    ●(1831) RDU 41. Mar bai bet receuet unan-benac ag er sort tud-cé dré sompren. ●76. mar arrihue guet unan-benac er gobér dré sompren. ●161. n'hou pehai groeit hou pehédeu véniel dré vali ce hac exprès, dré sompren hac hemb cals a avis.

    (2) A-daol-sourpren : par surprise.

    ●(1856) GRD 355. a pe gouéh a daul sompren maleirieu ar nehai.

    ●(1922) EOVD 186. Pe hrér er péhed a daul sompern pé dré hoannedigeh. ●(1931) GUBI 207. Ur huéh é arriùant a daul sompren én ti.

  • sourpren .2
    sourpren .2

     

    (1) V. tr. d. Surprendre.

    ●(1659) SCger 114b. surprendre, tr. «surpreni.» ●(1790) MG 155. en dén-ze e zou bet somprenét én un ivèt ur uéh-guin.

    ►[empl. comme subst.] Surprise.

    ●(1827-1829) VSA 2542. mes evam pe en guelas a nefoay eur surpren.

    (2) V. tr. ind. Sourpren war ub. : surprendre qqn.

    ●(1942) DRAN 143. gant eur strollad arsailh, dirollet dre soupren warno.

  • sourprenant
    sourprenant

    adj. Surprenant, étonnant.

    ●(1862) BSH 3. eun desir barbar deus ar souprenanta.

  • sourr
    sourr

    m. Bourdonnement.

    ●(1931) VALL 77a. Bourdonnement, tr. «sourr m.»

  • sourrad
    sourrad

    m. –où

    (1) Accès (de mal).

    ●(1866) FHB 96/345b. Ne dremene miz ebet ep caout eur sourrat poan griz bennag. ●(1869) FHB 212/23a. ar sourrat drouk-ze deut buhan, a ieaz ive buhan kuit. ●(1889) ISV 134. En eur vont e chenche liou dalc'h mad dre ma teue sourradou poan dezhi.

    (2) Sourrad avel : coup de vent.

    ●(1864) SMM*** 79. An den (...) a dremen (...) evel eur sourrad avel. ●(1866) FHB 79/216a. sourradou aveldro. ●(1870) FHB 305/350b. sourradou avel ha bouilladou glao. ●(1878) EKG II 261. Bep sourrad avel a glefenn enn noz. ●280. nao blavez kraza a ia gand eur sourrad avel. ●(1884) BUZmorvan v. Sourrad avel. – Taol avel.

    ●(1905) IVLD 40. ha setu eur sourrad avel all o tremen abiou d'ezhi. ●(1949) KROB 14/11. Eur sourrad avel-dro.

    (3) Bourdonnement.

    ●(1931) VALL 77a. Bourdonnement, tr. «sourrad m.»

  • sourradenn
    sourradenn

    f. –où Coup (de vent).

    ●(1869) HTC 299. N'euz fors peger creñ e ve ar sourradennou avel a c'hoëzo varnhi.

  • sourral / sourrañ
    sourral / sourrañ

    v. intr.

    (1) (en plt du vent) Bruire.

    ●(1878) EKG II 116. pa gleven an avel o sourral krenvoc'h (…) An avel a zourre dreist kein an tiez. ●(1889) ISV 282. o clevet an avel o sourral.

    (2) (en plt d'un projectile) Vrombir, siffler.

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 210. Bep ar mare, eur vouled a zourre abiou d'hon dizkouarn. ●(1931) VALL 83b. Brondir, tr. «sourral.»

    (3) Grogner par mauvaise humeur.

    ●(1876) TDE.BF 582b. Sourral, v. n., tr. «Grogner par mauvaise humeur.»

    (4) Bouder.

    ●(1931) VALL 74b. Bouder, tr. «sourra.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...