Recherche 'spern...' : 12 mots trouvés
Page 1 : de spern (1) à spernenn-2 (12) :- spernspern
coll.
I. (botanique)
(1) Épines.
●(1530) J p. 109b. Chetu vn curun bras a spern / Lequet hy dre hec oar e quern, tr. «Voici une grande couronne d'épine ; faites-la entrer de force dans son crâne.» ●(1575) M 790. euel dreyn spernn, tr. «comme des pointes d'épines.» ●(1633) Nom 237a. Dumetum, senticetum, spimetum : buissonniere, ronçier, espinaye : vn bogen, spern pe dres. ●(1650) Nlou 44. Vn curun spern, tr. «Une couronne d'épines.»
●(1659) SCger 52a. epine, tr. «spern.» ●172b. spern, tr. «épine.» ●(c.1680) NG 1694. en drain spernë. ●(1732) GReg 360a. De l'épine, tr. «Spern.» ●(17--) TE 36. ur meud louiét dré é guern én ur bod spern.
●(1831) MAI 141. estonet mar produ ar goue figues figues, ac ar spern greun spern. ●(1838) CGK 22. Eur vojenn spern. ●(1849) LLB 28. N'ou des kawet ér bed nameid spern, nameit drein. ●(1876) TDE.BF 584a. Spernenn, s. f., tr. «Arbrisseau nommé épine ; pluriel irrégulier, spern, masc.» ●(1878) EKG II 22. gand an drez hag ar spern. ●(1882) BAR 92. couezet etouez an drez hag ar spern. ●(1894) BUZmornik 126. hema a ieaz da guzat enn eur vodenn vraz a zrez hag a spern.
●(1961) LLMM 86/151. sioul ha difiñv a-dreñv ul luziadur spern, drez ha louzoù an tign o kefiañ mesk-ha-mesk war ar pri.
(2) Koad spern : aubépine.
●(1732) GReg 360a. De l'épine, tr. «coad spern.» ●(17--) VO 145. ur bodad coæd spern ha aouiltr.
(3) Perigoù-spern : fruits de l'aubépine.
●(1879) ERNsup 147. perigo (pron. egho) spern, ou sperejo Doue, Pleud[aniel], fruits de l'aubépine.
II. (zoologie)
(1) (ornithologie) Pig-spern : pie-grièche.
●(1732) GReg 141a. Elle cause comme une pie borgne, tr. «Caqetal a ra ec'hiz da ur ur bicq-spern.» ●720b. Pie grieche, tr. «Picg-spern. p. pigued-spern.»
●(1866) FHB 72/160a. Ar piket grisias pe ar piket-spern a zebr mulot.
III.
(1) Rust evel ur bod spern : très rude, revêche.
●(1877) EKG I 81 (L) L. Inisan. Ne ouzounn ket perak hoc'h ker seder ha kel laouen herrio, c'houi hag a ioa deac'h du ho penn ha rust evel eur bod spern.
●(1912) MELU XI 360 (K). Rust evel eur bod spern, tr. E. Ernault «Rude comme un buisson d'épines, d'humeur difficile, revêche. (Cornouaille.)»
(2) Bezañ ur bod spern en e dal // ober ur bod spern : être inquiet.
●(1867) FHB 123/1148b (L) Goulc'hen Morvan. Eur veach e veliz va mignon o tond d'am c'haoud eur bod spern var he dal, trist evel an ankou. ●(1869) FHB 210/5b (L) *Lan an Dall. E stanka var ho zal ar bodou spern. ●(18--) SAQ II 57 (L) J. Quéré. Selaou, Per, eur bod-spern zo en da dâl.
●(1909) FHAB C'hwevrer 39 (L). Petra 'zo a nevez-ta ? Eun droug benag 'zo c'hoarvezet e Rungoajou ? Eur bod-spern 'zo var o tâl, Paol. ●(1938) BREI 6 C'hwevrer. Avoir l'air préoccupé, tr. F. Vallée «beza spern war e dal.»
(3) Bezañ ur bod spern en e dal // ober ur bod spern : avoir l’air sévère, froncer des sourcils.
●(1732) GReg 24a. Il a l'air rude, tr. G. Rostrenenn «ur bod spern èn deus ê creiz e dal.»
●(1857) CBF 55 (L). Da gredi a rann abalamour ar bod spern a welann e kreiz he zal, tr. «Je te crois car je lui trouve l'air bien dur.» ●(1890) (L) MOA 452. Il a l'air rude et sévère, tr. J. Moal «eur bod spern a zo e-kreiz he dal (Fam.)»
●(1962) TDBP II 54 (T). Yann a ra eur bod spern, tr. J. Gros «Jean fait un rameau d'épine (il fronce les sourcils).»
(4) Bezañ karget e fas a spern : être inquiet.
●(1996) CRYK 265. Get ur vizaj koleret, ho fas karget a spern ! tr. «Avec un visage coléreux, la face chargée d’épines !»
(5) Bezañ karget e vazh (= e fas) a spern : être inquiet.
●(1977) KCSL I/4. Ha me ober un hanter tro 'vit monet da'm c'hazern / Gant ma vizaj koleret, ma bazh karget a spern, tr. (...) Et moi de faire demi tour pour rentrer à ma Caserne, le visage empourpré, mon «bâton plein d'épines.»
(6) Kroazañ spern àr benn ub. : faire souffrir qqn.
●(1914) MABR 42 (G) *Job en Drouz Vor. M'en des un dén benak kroézet spern ar é ben.
(7) Lammat dreist ar spern : éviter les pièges.
●(1857) CBF 56 (L). Kaer az pezo, me hello lammet dreist ar spern, tr. «Tu auras beau faire, je saurai éviter les pièges.»
(8) Tremen a-dreuz drez ha spern : voir drez.
- spern-duspern-du
coll. (botanique) Prunelliers, épines noires Prunus spinosa.
●(1732) GReg 763b. Prunellier, arbrisseau, tr. «spernen du. p. spern du.» ●(1744) L'Arm 312b. Des prunelliers, tr. «Spêrnn-du.»
●(1879) BLE 349. Prunier épineux. (P. spinosa. L.) Spern-dû. – Prunellier, épine noire.
●(1924) FHAB Kerzu 470. dirak eur vodenn spern-du. ●(1931) VALL 267a. Épine noire, tr. «spern-du.»
►spernenn-du f. Prunellier.
●(1732) GReg 763b. Prunellier, arbrisseau, tr. «spernen du. p. spern du.» ●(1744) L'Arm 312b. Prunellier, tr. «Spêrnênn-du.. neu-du. f.»
- spern-gwennspern-gwenn
coll. (botanique) Aubépine, épine blanche.
●(1659) SCger 10b. aubeespine, tr. «spern guen.» ●(1732) GReg 63b. Aubespin, ou, aubepin, ou, aubepine, tr. «Spérnenn-vèn. p. spérn-güén.» ●360a. Épine blanche, aubépine, tr. «Spernenn venn. p. spernenned venn, spern guën.»
●(1866) FHB 79/215a. eur c'harziat spern guenn. ●(1876) TDE.BF 584a. Spernenn-wenn, s. f., tr. «Aubépine ; pluriel irrégulier, spern-gwenn, masc.» ●(1894) BUZmornik 842. eur vodenn spern guenn.
●(1905) HFBI 396. eur voden vras a spern guen. ●(1934) BRUS 259. Une aubépine, tr. «ur spernen-guen, pl. spern-guen.» ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.
►spernenn-wenn f. Buisson d'aubépine.
●(1732) GReg 63b. Aubespin, ou, aubepin, ou, aubepine, tr. «Spérnenn-vèn. p. spérn-güén.» ●360a. Épine blanche, aubépine, tr. «Spernenn venn. p. spernenned venn, spern guën.»
●(1876) TDE.BF 584a. Spernenn-wenn, s. f., tr. «Aubépine ; pluriel irrégulier, spern-gwenn, masc.»
●(1934) BRUS 259. Une aubépine, tr. «ur spernen-guen, pl. spern-guen.»
- spern-melenspern-melen
coll. (botanique)
(1) Nerprun.
●(1732) GReg 655a. Nerprun, arbrisseau, tr. «Spern mèlen.» ●Du sirop de nerprun, tr. «Syros spern vèlen.»
●(1876) TDE.BF 584a-b. Spernenn-velen, s. f., tr. «Epine jaune, nerprun, arbrisseau ; pl., spern-melen, masculin.»
►spernenn-velen f. Nerprun.
●(1876) TDE.BF 584a-b. Spernenn-velen, s. f., tr. «Epine jaune, nerprun, arbrisseau ; pl., spern-melen, masculin.»
(2) Épine-vinette Berberis vulgaris.
●(1927) FHAB Gouere 146. war ar spern melen (épine vinette). (...) rak e Breiz-Izel n'eus ket a spern melen. ●(1931) VALL 267a. Épine-vinette, tr. «spern-melen.»
- spern-morspern-mor
coll. (phycologie) Algues Cystoseira fibrosa. cf. morspern
●(1968) NOGO 216. Cystoseira fibrosa. spern 'mo:r, «épines de mer» : Korrejou en Plouguerneau.
- spern-ruzspern-ruz
coll. (botanique) Épine rouge Crataegus laevigata.
●(1970) LLMM 138/29. ar vro a oa glas evel ma oar bezañ gant ar spern-gwenn (hag ar spern-ruz ivez !) o vleuniañ ar girzhier hag al liorzhoù
- spern-trechonekspern-trechonek
coll. (botanique) Épine-vinette Berberis vulgaris.
●(1931) VALL 267a. Épine-vinette, tr. «spern-trechonek (sg. spernenn-drechonek).»
►spernenn-drechonek f. Buisson d'épine-vinette.
●(1744) L'Arm 139a. Epine-vinette, tr. «Sperneenn-trechonêc. f.»
●(1931) VALL 267a. Épine-vinette, tr. «spern-trechonek (sg. spernenn-drechonek).»
- sperneg
- spernek
- SpernennSpernenn
n. pr. (L')Épine.
●(1472) Js ms latin BNF 1294 f°198. Gruet eu tom hep chom an comun goude dilun an suzun guen. / breman ez guellet guelet scler na gueu quet ter map an spernenn. tr. « Le commun (des saints) a été fait vivement, sans s'arrêter, après le lundi de la semaine blanche (des Rogations) ; / Maintenant vous pouvez voir clairement si le fils de l'Épine n'est pas expéditif. »
- spernenn .1spernenn .1
f. –ed, spern (botanique) Aubépine.
●(1499) Ca 188b. Spernenn. g. aubeespine.
●(1744) L'Arm 21a. Aube-Epin, épine blanche, tr. «Spêrnenn. f.»
●(1849) GBI II 356. Teurrel he bugale 'n ur spernenn, tr. «Et jeta ses enfants dans un buisson d'épine.» ●(1866) BOM 46. N'eus na drezen, / Linadenn, na spernen. ●(1876) TDE.BF 584a. Spernenn, s. f., tr. «Arbrisseau nommé épine ; pluriel irrégulier, spern, masc.» ●(1896) GMB 641. à Sarzeau chpiernienn.
●(1907) VBFV.bf 71b. spernen f. pl. spern, tr. «aubépine.» ●(1924) FHAB Kerzu 469. Ar spernenn-all ive a zo goloet a zeliou glas.
- spernenn .2