Devri

Recherche 'spilhenn...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de spilhenn-1 (1) à spilhennin (10) :
  • spilhenn .1
    spilhenn .1

    f. –où, spilhoù

    I.

    A.

    (1) Épingle.

    ●(1499) Ca 188b. Spillenn. g. espingle. ●(1633) Nom 170b. Acicula, spina : espingle : spillen.

    ●(1659) SCger 52a. epingle, tr. «spillen, p. spillou.» ●172b. spillen p. spillou, tr. «épingle.» ●(1732) GReg 360b. Épingle, tr. «Spilhen. p. spilhou.» ●(1744) L’Arm 139a. Epingle, tr. «Spilleenn.. leu.»

    ●(1840) EBB 5. spilieuve, tr. « épingles ». ●(1876) TDE.BF 585a. Spillenn, s. f., tr. «Epingle ; spillou, masc.» ●(1887) SBI i 312. Tri pe bewar miller spillo, tr. «Trois ou quatre milliers d’épingles.» ●(1879) GDI 331. lairein er spillen. ●(1896) GMB 642. à Sarzeau chpelienn. ●(18--) RGE 20. Uza ur c’houlaouen a vennec / Evit ur spilhen dic’hroset.

    ●(1958) LLMM 67/91. en ur sellout pizh ouzh ar mor, heñvel ouzh ur voulouzenn deñval ma treluc'he warni a-vil-vern spilhennoù aour, skeud-diskeud ar stered diniver.

    (2) Spilhenn-glochet : épingle à nourrice.

    ●(1979) BRUD à partir de janvier 1977).">BRUDn 24/31. Dindan e houg vid derhen ar vaillurenn hag an drehenn veze laket eur spillenn glochet.

    B. (marine) Aiguillot.

    ●(1987) GOEM 79. Le gouvernail est assemblé au tableau par deux jeux de ferrures : le gond, ar c’houn, et l’aiguillot, ar spilhenn. Ce dernier est cloué sur l’étambot.

    C. (boucherie) Filet (porc, bœuf).

    ●(1919) DBFVsup 64b. spillenn f. pl. –neu, tr. «filet de cochon, de bœuf (B[as] v[annetais], Arv[or].).» ●(1931) VALL 304b. Filet de porc, de bœuf, tr. «spilhenn f. pl. eu V[annetais].» ●(1934) BRUS 228. Un filet (viande), tr. «ur spillen.»

    D. (phycologie).

    (1) Ahnfeltia plicata.

    ●(1968) NOGO 223. Annfeltia (lire : Ahnfeltia) plicata. spiʎu, «épingles» : Île de Batz.

    (2) Spilhoù-koukoug : Polyides rotundus.

    ●(1968) NOGO 222. Polyides rotundus. spiʎu ku’kug, «épingles de coucou» : Kellerdud en Plouguerneau.

    E. (jeu) C’hoari gant spilhoù : jouer aux épingles.

    ●(1857) CBF 125. C’hoari gant spillou, tr. « Jouer aux épingles. »

    II.

    (1) Na dalvezout ur spilhenn : ne rien valoir. Cf. na dalvezout ur bilhenn, ul louf ki, ur c'horniad, ur banne sistr, na vezañ mat da deuler d'ar c'hi.

    ●(1741) RO 4675 (T). Quement a leueres ne dal quet eur spillen. ●(1766) MM 1439-1440 (Li) C.-M. le Laé. Ividoc'hu, Lanç ar gorden, / Ne dilit quet tout her spillen, tr. G. Esnault «pour vous, vomissure de potence, vous ne valez, en bloc, pas une épingle.»

    (2) Tennañ e (damm) spilhenn : savoir se défendre.

    ●(1890) MOA 142 (L). Il sait bien se défendre, tr. J. Moal «gouzout a ra brao tenna he spilhlen.»

    ●(1955) VBRU 173 (T) *Jarl Priel. Ken brav ha tra am boa 'ta tennet va spilhenn betek-hen. ●(1969) LLMM 137/441 (T) E. ar Barzhig. Ac'hanta, dont a ra a-benn ar paour kaezh paotr da dennañ e damm spilhenn.

    (3) Tennañ e spilhenn eus ar c'hoari : tirer son épingle du jeu.

    ●(1878) EKG II 223 (L) L. Inisan. Meur a veach oa bet, a-ziaraok, enn he zi, furch ha klask da veleien, ha bep tro e doa gellet tenna he spillen euz ar c'hoari. ●310. Martoloded Perroz ha martoloded Terenez a ioa bet e meur a vro, o doa guelet tud a bep liou, o doa ranket tenna ho spillen euz ar c'hoari e meur a leac'h, a oue zoken flemmet evel ar re-all.

    (4) Tennañ begig e spilhenn : avoir le temps d’amener son sujet, de traiter son affaire. Cf. HYZH 92-93/87.

    ●(18--) MILg 235. Ar roue e penn he stadou / E pep afer e klask pep den / Tenna beguik he spilhenn.

    ●(1970) BHAF 314 (T) E. ar Barzhig. Dioustu e pedas ahanom da vernia ha, daoust din da gaoud hast d'erruoud em zi bihan Mur, eh asantis,'veljust, evid kaoud amzer da denna begig ma spillenn.

    (5) Klask ur spilhenn e-barzh ur chanilh : chercher une aiguille dans un chenil (chercher une aiguille dans une botte de foin).

    ●(1896) MELu VIII 120 (T) Sant Vaeg. Klask eur spilhen barz en eur channilh, tr. E. Ernault «Chercher une aiguille dans un chenil (=dans une charretée de foin).»

    (6) Klask ur spilhenn en ur galzenn blouz : chercher qque chose d’impossible à trouver.

    ●(18--) SAQ II 137 (L) J. Quéré. Koll amzer eo klask eur spillen en eur golzen (lenn : eur galzen) blous.

    (7) Klask eur spilhenn e-touesk berniou foenn : chercher qque chose d’impossible à trouver (chercher une aiguille dans une botte de foin).

    ●(1962) BRUD 16/8 (T) E. ar Barzhig. War or hiz, pôtred, kerkoulz eo, ne dalvez ket ar boan klask eur spillenn e-touesk berniou foenn.

    (8) Na dleout ur spilhenn : ne rien devoir.

    ●(1923) AAKL 35 (L) Y.-V. Perrot. Asa ! Lavaret am eus d'eoc'h ne dlean ket eur spilhenn da zen !

  • spilhenn .2
    spilhenn .2

    f. (argot des tailleurs vannetais) Chemise, limace. cf. pilhenn

    ●(1912) KZVr 415 - 10/03/12. Spien, tr. «roched.»

  • spilhenn-alc'hwez
    spilhenn-alc'hwez

    f.

    (1) Épingle de sûreté, épingle anglaise.

    ●(1732) GReg 360b. Épingle double, à ressors dont se servent les femmes de la campagne lorsqu'elles travaillent en corps de chemise, tr. «Spilhen alc'huëz. p. spilhou alc'huëz.» ●(1744) L'Arm 139a. Epingle A ressort, tr. «Spilleenn alhué.»

    (2) Mue des poules.

    ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Kalagoan «mue des poules». klevet em eus ze. Spilhenn alc'houez e Treger.

  • spilhenn-alc'hwezet
    spilhenn-alc'hwezet

    f. Épingle de sûreté, épingle anglaise.

    ●(1744) L'Arm 139a. Epingle A ressort, tr. «Spilleenn alhuéétt.»

  • spilhenn-graf
    spilhenn-graf

    f. spilhoù-kraf Agrafe.

    ●(1914) DFBP 10b. agrafe, tr. «spillen-graf.»

  • spilhenn-grog
    spilhenn-grog

    f. spilhoù-krog Épingle de nourrice.

    ●(1972) SKVT I 181. lienaj gwenn gant spilhou krok.

  • spilhennañ
    spilhennañ

    v. tr. d. Attacher, fixer (qqc.) avec une épingle.

    ●(1914) DFBP 124b. epingler, tr. «Spillenna.» ●(1931) VALL 267b. Épingler, tr. «spilhenna.» ●(1957) BRUD 2/51. spilhenna o hroazed war o brennid.

  • spilhennek
    spilhennek

    adj. Qui a la forme d'une épingle.

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 48. eur bouchad yeot spilhennok var stal ar mec'hi.

  • spilhenner
    spilhenner

    m. –ion Épinglier, fabricant, vendeur d'épingles.

    ●(c.1500) Cb 41a. Clouyer / alias spillenner. g. espinglier.

    ●(c.1718) CHal.ms i. espinglier, tr. «spillour, spillenour.»

  • spilhenniñ
    spilhenniñ

    v. intr. (agriculture) Devenir maigre (plt d’avoine).

    ●(1962) TDBP II 487. Spillenni a ra ar herh pa vezont hadet re stank, tr. «l'avoine est maigre (mince comme une épingle) quand on la sème trop serrée.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...