Recherche 'stlej...' : 21 mots trouvés
Page 1 : de stlej-1 (1) à stlejvil (21) :- stlej .1stlej .1
adv.
I. Adv. A-stlej.
A. En rampant, en se traînant.
●(1829) CNG 103. Er Groéz a stleige anfin sàuet. ●(1835) CAg 11. a ùerço é homb ér bed à stleige, tr. «(GMB 658) depuis longtemps nous rampons ici-bas.» ●(1869) FHB 224/118b. Evelse (...) ez eomp a ruzou ac a daravou, a stlej hag a dreinou. ●(1896) GMB 658. à St-Mayeux a-skleñj, tr. «en traînant.»
●(1904) DBFV 13a. astléj, loc. adv., tr. «à la traîne, à la remorque.» ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-stlej, asklej, a-sklenj, tr. «en rampant, en traînant, à la traîne.»
B. par ext. Éparpillés, en désordre.
●(1903) EGBV 43. stagelleu lor a stleij. ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-stlej, asklej, a-sklenj, tr. «en désordre.»
C. sens fig.
(1) En se traînant.
●(1903) MBJJ 236. Mes o mouez a zo moug : mont a ra war rauk kazi hep sevel na disken, hag a-stlej, koulz laret.
(2) À contrecœur.
●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-sklinj. Mont a-sklinj, tr. «aller à contre-cœur, Coadout.» ●(1935) BREI 395/1c. Al labour, e skeud se, a yae a-ruz, a-stlej.
(3) Chom a-stlej : rester en suspens.
●(1896) GMB 658. à St-Mayeux (...) chomed e 'n afer-ze a-skléñj kaer, tr. «cette affaire est restée en suspens.»
II. Loc. adv.
(1) War stlej : en se traînant.
●(1902) PIGO I 170. Ar loen a jache, ha Personik a ye war sklij da heuilh.
(2) Dre stlej : en se traînant.
●(1900) ANDP 10. kazi dre sklej oa êt heman da heuilh ar c'hemener.
(3) Stlej-distlej : en se traînant.
●(1939) MGGD 81. Ranket em eus dont betek amañ stlej-distlej.
III. [en apposition]
(1) Douar-stlej : alluvions.
●(1929) FHAB C'hwevrer 53. etouez ar reier-rodell hag an douar-stlej.
(2) (botanique) Kaol-stlej =
●(1659) SCger 136a. caul stlech, tr. «gros choux.» ●(1732) GReg 167a. Gros choux, tr. «Caul stlech.»
●(1876) TDE.BF 591b. kaol stlech, tr. «espèce de choux fourragers dont on arrache les feuilles à mesure des besoins.» ●(1896) GMB 658. espèce de choux qui monte toujours, et dont on arrache les feuilles pour les bestiaux, pet[it] Trég[uier] kôl skléñch.
●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. sklej : pour skej ; kaol skelj.
(3) (phycologie) Laminaria digitata.
●(1968) NOGO 220. Laminaria digitata. bezin skle:ʒ, «goémon d'épave» (traînant) : Ouessant. Cf. Laminaria hyperborea.
(4) Loen-stlej : reptile.
●(1876) TDE.BF 591b. On dit loen stlej, tr. «reptile.»
- stlej .2
- stlej-Ebrelstlej-Ebrel
s. (phycologie) = Algues (?).
●(1968) NOGO 218. Laminaria hyperborea. skleʒ e:brel, de stlej probablement «(goémon qui) traîne en avril» ou goémon d'épave d'avril» : Ouessant.
- stlejad
- stlejadeg
- stlejadellstlejadell
f. –où
(1) (en plt de qqc.) =
●(1904) LZBg Gouere 151. maleuriou hag e zou hoah merchet dré stleijadelleu er lestri flastret ar er garreg.
(2) sens fig. (en plt de qqn) Vieille personne maigre.
●(1744) L'Arm 45b. Carcasse, vieille personne maigre, tr. «Stleijgeadeell. f.»
●(1904) DBFV 2b. stléjadel, f., tr. «carcasse, vieille personne maigre.» ●(1927) GERI.Ern 10-11. stlejadell V[annetais], tr. «vieille qui peine à se traîner.»
- stlejadennstlejadenn
f. –où
(1) Traction.
●(1931) VALL 749a. Traction, tr. «stlejadenn f.»
(2) fam. Vieille personne qui peine à se traîner.
●(1876) TDE.BF 591b. Stlejadenn, s. f., tr. «Il se dit d'une vieille femme qui a de la peine à marcher (style familier).»
●(1927) GERI.Ern 10-11. stlejadenn, tr. «vieille qui peine à se traîner.»
- stlejadur
- stlejañ / stlejal / stlejiñstlejañ / stlejal / stlejiñ
v.
I. V. tr. d.
A.
(1) Traîner, tracter.
●(1530) J p. 87a. Memeux dellezet en bet man / Bout stleget, quignet, losquet glan, / Eguyt doan (variante : douen) ma poan, hac an crouc, tr. «j'ai mérité en ce monde, pour mon châtiment, d'être traîné, écorché, brûlé vif et pendu.»
●(1659) SCger 120a. traisner, tr. «stlegea.» ●173a. stlegea, tr. «traisner.» ●(1688) MD II 36. Ouc'h va stlegea er fanc ac er g'houver. ●(1732) GReg 935b. Trainer, tr. «stleja. pr. stlejet. Van[netois] stlegeal. stlegeiñ. ppr. et.»
●(1825) COSp 78. é scleige ar é lerh un afin a zioustemant, a zisplijadur. ●(1829) CNG 101. Én ur ouah-deur en er stleigeant. ●(1839) BESquil 585. hé stleigeal dré zeu gohlay gouihue. ●(1849) LLB 1258. skleijal kiri.
●(1903) MBJJ 163. en em lakaz adarre da stlejal e zamm. ●(1909) FHAB Meurzh 72. an «dromm», a vez neuze stlejet gant ar vag d'an aod. ●(1923) ADML 110. stleja beteg ar mor doun, betek ma c'helje chom war neun, eul lestr ker pounner.
(2) absol. Mener.
●(1790) MG 52. er fal implé e rér a nehai, e stleige d'en dannation.
B. sens fig.
(1) Traîner (son corps, etc.).
●(1792) HS 94. ha lod e hum greve, e hum zistruge int-memp ér gouréneu hac é ocasioneu aral, hac e stleinge er reste ag hou amzér ur horf tort ha bréet d'el lammeu.
(2) Stlejañ ur vuhez : avoir, mener une vie.
●(1790) MG 34. ne rant meit stleigeal ur vuhé miserabl. ●(1792) CAg 122. Stleigeal ë-renn ur vuhé quen horrible.
II. V. intr. Se traîner.
●(1838) OVD 21. stleigeal e rant quêntoh eit quêrhet.
●(1904) KANngalon Du 260. dinerzet e oa holl ha ne re mui nemed stlenja.
III. V. pron. réfl. En em stlejañ : se traîner.
●(1659) SCger 101a. ramper, tr. «en em stlegea.» ●120a. se traisner sur ses genoux, tr. «en em stlegea voar e barlochou.» ●(1732) GReg 781a. Ramper, marcher comme les serpens, &c., tr. «èn em stlegea. pr. èn hem stleget.»
●(1854) PSA I 139. té hum stleigeou diar ha tor. ●(1867) BUE 165. ma ne oa evit en em stlejan nemet war diou fla. ●(1876) TDE.BF 591b. En em stleja, tr. «ramper comme font les reptiles.» ●(18--) SAQ I 266. En em stleja, 'ra gant poan.
●(1914) RNDL 47. E ma mé en em stleij é toul Hou tor azé. ●(1919) BSUF 26-27. er ré kam, er ré dal, e ridé pé hum stleijé keti ketan. ●(1921) BUFA 191. Franséz e oé ken goann ma n'hellé mui hum stleijal ar en henteu. ●(1942) VALLsup 96b. mar boa deut andraf, poan d'ezi o'n em stlejañ («Breiz»).»
IV. Stlejañ an diaoul dre e lost : voir diaoul.
- stlejellstlejell
f. –où
(1) Chevalet pour transporter une charrue.
●(1732) GReg 155a-b. Le chevalet pour supporter la charruë par les chemins, tr. «ar stlegell.»
●(1876) TDE.BF 591b. Stlejell, s. f., tr. «Chevalet de repos de charrue.» ●(1890) MOA 167b. Chevalet de repos, pour une charrue, tr. «stlejell, f.»
(2) Traîneau.
●(1931) VALL 750a. Traîneau ; plate-forme roulante, tr. «stlejell f.»
- stlejenn
- stlejennad
- stlejennañstlejennañ
v.
(1) V. tr. d. Traîner.
●(1766) MM . (Brestad 17) crappa è coleryou va phaotret / ho stejenna (lire : stlejenna) evel moa dleet, tr. «les traîner, comme il le fallbait.»
(2) V. pron. réfl. En em stlejennañ = (?) se laisser pendre à une corde... (?).
●(1766) MM 819-820. ac en em stlégenné / evel pa vi-jè ouc'h ar grouc.
- stlejennek
- stlejer .1stlejer .1
m. –ion sens fig. Traînard.
●(1732) GReg 936a. Traineur, trainard, qui est toujours après les autres, tr. «Stleger. p. yen.»
●(1868) FHB 162/43a. ar penn diveza euz ann engherz, da lavaret eo ar stlejerien hag ar c'hrumuzerien.
●(1972) SKVT I 18. en em lakaat a rae an daou stlejer da c'haloupat.
- stlejer .2
- stlejerez .1
- stlejerez .2stlejerez .2
f. –ioù (transport) Locomotive.
●(1931) VALL 430b. Locomotive, tr. «stlejerez(-tren). f. pl. ed.»
- stlejerezh
- stlejus
- stlejvil