Recherche 'stou...' : 43 mots trouvés
Page 1 : de stou (1) à stouvouilhek (43) :- stoustou
m., adv. & prép.
I. M.
(1) Révérence, prosternation.
●(1732) GReg 523a. Inclination, mouvement du corps, de la tête, qu'on baisse, tr. «Stouff. p. stouyou.» ●Petite inclination de tête, du corps ou des jarrets, reverence, tr. «Stouvicq. p. stouïcq.»
●(1866) LZBt Du 215. ha bean groet d'in ho stou braz a reont enn digoueo bersan. ●(1867) FHB 104/412a. Fanch a ra eur stou d'he benn. ●(1867) BUE 80. pa digouee avad eur c'hlasker bara, e oa donoc'h c'hoaz he stou. ●(1876) TDE.BF 592b. Stou, s. m., tr. «Salutation, révérence.» ●(1880) SAB 66. ur stouic penn. ●(1882) BAR 234. e rejont eur stouik d'he zaludi.
(2) War va stou : à genoux.
●(14--) N 1532. Breman voar ma stoe ez toueaff, tr. «Maintenant, à genoux je jure.»
II. Adv. A-stou : incliné.
●(1942) VALLsup 96b. Incliné, tr. «a-stou(v).»
III. Loc. prép. A-stou war : incliné sur.
●(1942) VALLsup 96b. Incliné, tr. «a-stou(v) (war).»
- stou-glin
- stouadenn
- stouadenniñ
- stouadur
- stoubstoub
m.
I.
(1) Étoupe.
●(14--) N 1615-1616. Nem boe netra eux e madou / Na lin na stoub na diboubou, tr. «Je n'ai rien eu de ses biens, / Ni lin, ni étoupe, ni bourre.» ●(1499) Ca 190b. Stoup. g. estouppe. ●(1575) M 327. Drez vez an tan en stoup, tr. «Dès que le feu est à l'étoupe.» ●333. Diraze tan en stoup, à veze adoubet, tr. «Devant eux le feu à l'étoupe était mis.» ●(1633) Nom 88b. Lini stupa : estoupe : stoup. ●121b. Stupa : estoupe : stoup.
●(1659) SCger 53b. etoupe, tr. «stoup.» ●173a. stoup, tr. «etoupe.» ●(1732) GReg 375b. Étoupe, la bourre du chanvre, du lin, tr. «Stoup. (Van[netois] id[em] stoup canap. stoup lin» ●(1744) L'Arm 144b. Etoupe, tr. «Stoupp ou stoubb.»
●(1894) BUZmornik 118. e oue great tan braz gant stoup, rousin hag eol.
●(1902) PIGO I 55. ar c'hastel a zeve evel stoup. ●(1907) VBFV.bf 72b. stoub, m., tr. «étoupe.»
(2) Lien stoub : toile d’étoupe.
●(1732) GReg 375b. Toile de chanvre, & d'étoupe, tr. «Lyen stoup var ganab.» ●Toile faite de fil d'étoupe, tr. «Lyen stoup var stoup.»
●(1867) BUE 57. eur roched lien stoup euz ar rustan. ●(1868) GBI II 548. Met lienn-stoup ha bougasinn, tr. «mais seulement de la grosse toile d'étoupe.»
(3) Stoub-lin : filasse de lin.
●(1980) MATIF 72. J’avais préparé les mèches plusieurs semaines à l’avance avec de la filasse de lin (stoup lin) que je filais à la quenouille ou à la main.
(4) enfant. Paotr-e-votoù-stoub : le marchand de sable.
●(1931) VALL 228b. envie de dormir, tr. «fam. aux enfants Paotr-e-voutou-stoup.»
(5) Aval-stoub : coing.
●(1732) GReg 737b. Pommes sujettes aux vers, tr. «Avalou stoup.»
II.
(1) Sec'h evel stoub : très sec. Cf. sec'h evel tont, evel korn.
●(1902) (T) E. ar Moal PIGO I 76. Dizec'het anei ken zec'h ha stoup. ●(1970) (T) E. ar Barzhig BHAF 104. An deiz warleh (lenn : warlerh) e oa ken kraz gorzaillenn an daou lampon hag oaled an ivern, ken teo ha ken zeh o zeod hag eun dornad stoup koz.
(2) Freuzañ stoub e Lannuon : être emprisonné.
●(1908) (T) Erwan ar Moal PIGO ii 171. Goût a rez, Per, ma n’out ket te breman o vrezan stoup en Lanuon, n’e ket a drugare da Julig.
(3) Reiñ lin evit lin ha stoub evit stoub : voir lin.
(4) Bezañ aet paotr e votoù stoub war e choug : voir botoù.
(5) Bezañ tost an tan d'ar stoub : voir tan.
- stoub-morstoub-mor
s. (phycologie) Espèce d'algues.
●(1915) KZVr 112 - 25/04/15. Glanmor désigne à Roscoff une petite algue verte très menue, à Concarneau elle est brune et plus grossière ; on la désigne sous le nom de stoup-mor.
- stoubaj
- stoubañ / stoubiñ
- stoubekstoubek
adj.
(1) Qui a l'apparence, la consistance de l'étoupe.
●(1732) GReg 435b. Le poisson est molasse pendant le temps de fraye, tr. «Ar pesqed a so boug, ou, a so stoubecq, ê amser o greunidiguez.»
(2) Avalenn-stoubek : cognassier.
●(c.1718) CHal.ms i. coignassier, tr. «güeen aual coin, un aualen stoubec.»
(3) Aval-stoubek : coing.
●(c.1718) CHal.ms i. coin fruit, tr. «aual stoubec.»
- stoubenn
- stoubennekstoubennek
adj.
(1) Cotonneux.
●(1867) FHB 126/169b. eur zae dister ha stoubenneg.
●(1931) VALL 304a. Filandreux, tr. «stoubennek.» ●(1934) BRUS 109. Cotonneux, tr. «stoubennek.»
(2) (en plt d'un fruit) Duveteux.
●(1732) GReg 218a. Cotonneux, parlant des fruits couverts de duvet, tr. «Stoubennecq.»
●(1876) TDE.BF 592b. Stoubennek, adj., tr. «Cotonneux, parlant de certains fruits qui ont du duvet sur la peau à l'époque de la maturité. On dit aussi stoupennek.»
(3) Spoue stoubennek : éponge.
●(1854) PSA II 14. ur péh spoué-stoubennêg. ●(1861) BSJ 248. un tam spoué stubennec.
●(1913) AVIE 334. un tam spoui stoubennek.
- stoubenniñ
- stoubinennstoubinenn
f. –ed (argot de La Roche-Derrien) Femme de mauvaise vie.
●(1885) ARN 24. Femme de mauvaises mœurs, tr. «Stoubinen. Ce terme date de la grande Révolution : c'était le nom de certaine cantinière des Bleus, à qui son patriotisme n'interdisait pas de passer au camp des Chouans.»
●(1931) VALL 305a. Fille de mœurs légères, tr. «stoubinenn T[regor].»
- stouet
- stoufailhstoufailh
m. –où
(1) Étuve.
●(1732) GReg 379a. Étuve, lieu échauffé par des fourneaux, tr. «Stoufailh. p. stoufailhou.»
●(1865) LZBt Gouere 4. enn eul lec'h na teu nep stril de, a ra euz ma logotouer eur stoufail a fleir hag a voug aelan.
(2) Bouchon.
●(1732) GReg 106a-b. Bouchon, ce qui sert à boucher une bouteille, tr. «stouffailh. p. stouffailhou.»
(3) Étoupillon.
●(1659) SCger 53b. etoupillon, tr. «stoufaill.»
- stoufailhoù
- stouiñ / stouañ / stouet / stouostouiñ / stouañ / stouet / stouo
v.
I. V. intr.
(1) S'incliner.
●(14--) N 1693. me a stouo hep gou dan nou glin, tr. «Je me mettrai, sans mentir, à deux genoux.» ●(1499) Ca 190b. Stoeaff. g. flechir. ●(c.1500) Cb 13b. g. flechir. b. plegaff / stouaff. ●(1530) Pm 102. Neuse ez stousont piz tizmat / Dan nouglynou en vn couhat, tr. «Alors ils se prosternèrent tous vite / A genoux, en un instant.» ●(1580) G 673-674. Ne stouheñ, ne quemerheñ mez evyt reyf da galant da stryzaf / Nac oude mar huerou ha pervers me roy ma neyz dezaf, tr. «Je ne veux pas m'humilier, ni avoir honte de donner à un amant à étreindre / Tu as beau être amer et grave, je lui donnerai mon nid.» ●(1612) Cnf 176 f°88v°. Goudé ma oar em habillet souden eo ret stoeoff d'an dou glin ha lauaret gant deuotion.
●(1659) SCger 173a. stouet, tr. «se mettre a genoux.» ●(1732) GReg 3a. S'abaisser, se baisser, tr. «Stoüi. pr. stoüet.» ●19a. S'agenouiller, se mettre à genoux, tr. «stoüa da'n daoülin.» ●(1792) HS 161. Enn-n'eu æredec stouyet dirac Doué.
●(1849) LLBg I 15. Er bobl e stui neze. ●(1857) CBF 62. Stouit dirag ann aoter vraz, tr. «Inclinez-vous devant le maître-autel.» ●(1866) LZBt Ebrel 132. piou na stouo ket gant douj ? ●(1867) FHB 127/178a. An enebour a dle eta beza bet e counnar o velet an oll o stouet dirag hor Zalver.
●(1909) NOAR 56. o tilezel pep tra evit mont kerkent da stoui dirak ar Zalver nevez deuet er bed. ●(1955) STBJ 104. Bep eur mare e stouen da flabousa ha da zastum eur gregen pe eur bigorn gollo.
(2) Stouiñ da ub. : s'incliner devant qqn.
●(1872) GAM 61. a deu da stoui dezhàn en eur c'hoarzin a gorn ho lagad.
►[empl. comme subst.]
●(1880) SAB 48. unan eus an dud saouzaned, eus an dud diaviz-se, (…) ne reas man ebed, stoui ebed p'edo ar beleg o lavaret : Et Verbum caro factum est. ●60. goude ar stoui ar ar zaludou dleed.
(3) Stouiñ d'an daoulin, war an daoulin : s'agenouiller par marque de respect.
●(1744) L'Arm 8b. S'agenouiller, tr. «Stouyein ou Stouy ar enn eulin.» ●(1752) BS 8-9. A guelet a rêr den ebet o stouet var e daoulin evit o fidi ?
●(1882) BAR 216. D'an ano santel a Jesus e stouent bep bro d'an daoulin.
II. V. tr. d. Incliner, baisser.
●(c.1680) NG 1583. Hac e pen a stoueas pe laras ‘in manus tuas'.
●(1834) SIM 104. stoua e benn. ●(1882) BAR 217. d'an ano a Vari e stouent o fenn gant doujanz.
III. V. pron. réfl. En em stouiñ : s'incliner.
●(1861) BSJ 136. Er voès-men (...) hum stouyas ar hé dibàu doh treid Jesus-Chrouist.
- stoukstouk
m. Stuc.
●(1732) GReg 888a. Stuc, composé de marbre blanc, broïé & sassé, & de chaux dont on fait des figures, des plats fonds, &c., tr. «Stoucq. stucq.»
- stoukerstouker
m. –ion Stucateur.
●(1732) GReg 888a. Stucateur, qui travaille en stuc, tr. «Stoucqer. p. stoucqéryen. stucqer. p. yen. Van[netois] stucqour. p. stucqeryon.»
- stoupastoupa
v. intr. Chercher de l'étoupe.
I.
●(1931) VALL 277b. chercher de l'étoupe, tr. «stoupa.» ●(1982) PBLS 636. (Sant-Servez-Kallag) stoupañ, tr. «aller chercher de l'étoupe.»
II.
(1) Kas da stoupa : envoyer ballader.
●(1903) (T) L. le Clerc MBJJ 319. N'omp ket 'vit kas anê da stoupa. ●(1910) (T) L. le Clerc MBJL 181. Arc'heskob Cantorbery a zav e vouez hag adalek neuze e c'heller kridi e vo kaset Runciman da stoupa. ●(1931) (T) VALL 265. Envoyer promener, tr. F. Vallée «kas da stoupa fam.» ●418. Envoyer faire lanlaire, tr. «kas da stoupa, T[régor].» ●(1935) (T) *Paotr Juluen ANTO 21. Gant aon da veza distoket ha kaset da stoupa evel e Roazon. ●(1951) (T) *Jarl Priel LLMM 25/66. Kae da stoupañ mac'h eus c'hoant da gavout ennon an disterañ perzh mat. ●(1977) (T) E. ar Barzhig EBZG 65. Setu int kaset da stoupañ, hag e-giz-se hor boe peoc'h eus an tu-se.
(2) Kas da stoupa da Landreger : envoyer voir ailleurs. Cf. PIGO II 39 : Ha kaset da vale evel eur stoupaer.
●(1982) (Ku) Sant Servez PBLS 636. Kerz da stoupañ da Landreger, tr. J.-Y. Plourin «va chercher de l'étoupe à Tréguier, c'est-à-dire : va voir ailleurs si j'y suis.»
(3) Aet eo e spered, e skiant da stoupa : il est fou.
●(1900) (T-Trevereg, Sant Kleve) MELU X 18. Ed i speret da stoupa, tr. E. Ernault «Son esprit est allé cherché de l'étoupe (il bat la campagne, il est fou).» ●(1936) BREI 450/1c. kemeret evit eun den aet e skiant da stoupa.
- stoupaerstoupaer
m. –ion Chercheur d'étoupe, chiffonnier.
●(1847) FVR 265. stoupaerien, evel paotred ar Roc'h-Derrien. ●(1896) GMB 660. en pet[it] tréc[orois] stoupâr chiffonnier.
●(1908) PIGO ii 39. kaset da vale evel eur stoupaer. ●(1931) VALL 120a. Chiffonnier, tr. «stoupaer.» ●(1981) ANTR 108. Setu perag e vez greed anezañ ar pillaouaer pe ar stoupaer.
- stoupañstoupañ
v. tr. d. (marine) Calfater.
●(1944) ARVR 168/3. ar Porz-Ruz, ma weled eno an holl vagoù a-sko. Hag ar vartoloded bec'h warno lod ar c'holtar o tiverañ diouzh o divrec'h, lod all o fardañ kouez da livañ ar gouelioù. hag ar gilvizien o stoupañ ar garanoù pe o tifallañ an tammoù koad pezhell. ●(1987) GOEM 81. A Porsporder, les deux frères Pezant, charpentiers-calfats de marine, assuraient ce travail (en breton stoupa ar vag).
- stoupigstoupig
s. (danse) =
●(1905) BOBL 22 juillet 44/3c. Da beder heur, tro d'an dansou, jabadao, baldanz ha stoupik.
- stourm .1stourm .1
m. & prép. –où
I. M.
A.
(1) Combat, bataille.
●(c.1500) Cb 23b. g. bataille faicte es nefz. b. stourm oar mor.
●(1732) GReg 181b. Combat, different par la voye des armes, tr. «ãls. stourm. p. stourmou. storm. p. ou.» ●365b. Escarmouche, combat de quelques soldats de divers partis, tr. «Stourm. p. stourmou.»
(2) Obstacle.
●(1866) LZBt Gouere 161. blonset ann treid gant ar vein, ar baro koad ha bep seurt stourmo all. ●164. e-kreiz mil stourm omp bet tennet anhe.
(3) Empêchement.
●(1857) HTB 91-92. kement-ze n'eo ket nag un hual nag eur stourm.
(4) Contrariété, adversité.
●(1872) ROU 73a. Il éprouve continuellement quelque adversité, tr. «ur stourm bennac en deveuz dalc'h-mad (B[as] L[éon].»
B. (météorologie)
(1) Tempête.
●(1847) BDJ 24. Dirac ar stourm ha kurunou. ●(1866) BOM 8. Ar stourm, o c'hwibanad, / Pa zraill derven ar c'hoad, tr. «les sifflements de la tourmente brisant le chêne dans le bois.»
●(1903) BTAH 151. pa vize ar storm braz, tr. «quand l'ouragan hurlait.» ●(1943) TRHS 88. kiriek d'an amzer fall ha d'ar stourm.
(2) Avel-stourm : tempête.
●(1911) BUAZperrot 74. Doue en deus dijadennet an avel-stourm. ●77. nak an erc'h, nak an avel-stourm ne virent outan da vont. ●523. an eor a vir ne da al lestr da goll epad an avel-stourm. ●(1913) FHAB Ebrel 97. ar goanv (...) gant e avel-stourm.
II. Loc. prép.
(1) Mont a-stourm da ub. : assaillir qqn.
●(1958) BAHE 17/2. lakaat an dud da blegañ dre an naonegezh, pe c'hoazh mont dezho a-stourm gant holl nerzh an armead.
(2) Mont a-stourm ouzh ub. : assaillir qqn.
●(1931) VALL 44a. Attaquer l'ennemi, aborder l'attaque, tr. «mont a-stourm ouz.»
- stourm / stourmal / stourmiñ .2stourm / stourmal / stourmiñ .2
v.
I. V. tr. i.
A. [sujet : qqn]
(1) Stourm ouzh, a-enep : combattre contre.
●(1499) Ca 190b. Storm. g. bastailler. ●(1575) M 820. Az enep hep nep span, ez stourmo glan an Croas, tr. «Contre toi sans aucune trêve combattra saintement la croix.» ●3377. Stourmm ouz pechet arencq calet detry, tr. «Doit combattre contre le péché très durement.»
●(1732) GReg 365b. Escarmoucher, tr. «Stourma. pr. stourmet.»
●(1834) SIM 38. ma fell d'an den stourm a enep an adversite, e zeo certen da drec'hi varnezi. ●(1879) BMN 263. Eur c'habiten coz, daoubleget gant ar bloavesiou ha gant an abadennou, ne hell mui evit guir troc'ha broiou evit mont da stourm ouz an enebourien.
●(1920) AMJV viii. epad ma stourme pobl Israel eneb an Amalesited.
(2) Stourm evit ub. : combattre pour qqn.
●(1576) Cath p. 13. curun an re a storm euitaff, tr. «la couronne de ceux qui luttent pour lui.»
►absol.
●(c.1500) Cb 23a-b. ga. art de combattre. bri. squyent da stourm. ●(1633) Nom 132b. Catadromus, decursorium, Troiam ludere : lieu pour iouster : læch pe plaçc euit stourm, euit tennaff dan armou.
●(1907) AVKA 302. ma zud n'ho dije ket houitet da stourm. ●(1920) FHAB C'hwevrer 229. evel ma zo marvet abaoue milierou a Vretoned-all, o stourm diflach.
(3) sens fig. Combattre (l'ennui, etc.).
●(1857) HTB 216. stourm ouz he anwaz.
●(1922) LZBt Gwengolo 11. stourm ous pep skeuilh.
►absol.
●(1862) JKS 196. Bezit bepred e-tal da stourm.
(4) Résister.
●(1860) BAL 218. Ouzpen-se, oa buan da facha ractal ma vize stourmed outi.
●(1928) FHAB Gouere 278. lezel a rit atao an hevelep traou da stourm ouz ho spered. ●(1953) BLBR 57/1. en o labouriou hag er poaniou a stourme outo.
►absol.
●(1847) MDM 140. Gouskoude, Mestr-Per, meur a dra a stourmo. Ar paezanted ho-unan a rebelo dre zisfizianz.
(5) Stourm ouzh ub. (+ subord.) : défendre que.
●(1924) BILZbubr 37/807. Stourm a rafont ouzoc'h, ha start, penôs n'an neus, tro-war-dro, iliz ken kaer hag o iliz. ●(1924) BILZbubr 38/844. kaer an nevoa bet Bilzig hag an daou all stourm ouz o mamm e oant bet tamallet hep abeg.
B. [sujet qqc.]
(1) (en plt d'un mal, d'une maladie) Tourmenter.
●(1868) KMM 58. Pa stourmo ar boan ouzoc'h, emeza, pa vezo nec'hed ho spered. ●(1874) FHB 517/385b. e tle bez a (lire : beza) anaoudeg euz ar peut hag ar c'hlenvejou all a stourm oc'h an denved.
●(1911) BUAZperrot 192. pa veze an drouk-izili o stourm outan.
(2) (en plt d'une pensée, etc.) Tourmenter, assaillir, importuner.
●(1868) KMM 135. pegen buan oun da laoskel clemou c'huero pa stourm un dra bennac ouzin ! ●262. pa stourm ouzoc'h (…) ur voall-zonj bennac.
●(1904) SKRS I 80. dreist holl pa zeu en dentasion benak da stourm ouzoc'h.
(3) Contrarier.
●(1659) SCger 86a. s'opposer, tr. «stourm oc'h.» ●(1752) BS 261. ma stourm un dra benac ouzomp.
●(1860) BAL 7. an disterra a stourm outo emaïnt dare da ranna o c'halon. ●(1868) KMM 135. pegen buan oun da laoskel clemou c'huero pa stourm un dra bennac ouzin ! ●262. pa stourm ouzoc'h un droug bennac.
●(1902) MBKJ 126. kinnigomp an trubuillou a stourm ouz-omp bemdez, a dreuz hag a hed, evit silvidigez ann eneou. ●(1939) MGGD 54. an droukverz ne ehane ket da stourm outañ.
II. V. tr. d. Attaquer.
●(1847) FVR 74. da vont da stourmi kear Lannuon. (…) hag evit-se e stourmjont ar c’heariou euz a be leac’h e krede gant-ho (…) e teue war-n-ez ho kement a reuziou.
III. V. intr.
(1) =
●(1868) FHB 203/373a. Setu deut an dez da stourmal.
(2) (en plt de la pluie) Tomber.
●(1955) STBJ 210. pa zeue ar glô da stourm.
IV. V. pron. réfl. En em stourm ouzh ub. : s'attaquer à qqn.
●(1766) MM 657-658. an nep en em stourm ouc'h morin / n'en em stourm quet ouc'h er glandin, tr. «qui mène les mains avec Morin ne mène pas les mains avec un gandin.»
- stourmadstourmad
m. –où Lutte, combat.
●(1869) SAG 168. evit ma vezo koumpez ar stourmad. ●(1872) ROU 77b. Combat, tr. «Stourmad.» ●(1886) SAQ I 10. nerzus evel eun arme linennet evit ar stourmad. ●(18--) SAQ I 93. Diou arme a zo tal-ha-tal, renket evit ar stourmad.
●(1900) KAKE 8. Ar stourmad a zo kriz ; Brezel a rear d'hor Zalver. ●(1909) FHAB Eost 226. discaret er stourmad. ●(1915) HBPR 151. E Lannilis, d'ar memez mare, oa ive stourmad. ●156. Neuze, ar stourmad a oa stard, e pep tu. ●(1916) KANNlandunvez 59/424. Epad m’edo ar stourmad en he voasa, en deuz intentet ouz tud c’hlazet aleiz hag great kas anezho var an adrenv.
- stourmadeg
- stourmadennstourmadenn
f. =
●(1872) ROU 57. Souvent on ajoute à cette désinence [ad], cette autre, toujours féminine : enn : Stocadenn, stourmadenn.
- stourmaj
- stourmerstourmer
m. –ion
(1) Combattant.
●(1464) Cms (d’après GMB 661). stourmer guerroyeur. ●(1499) Ca 19a. g. combateur. b. stormer. ●(c.1500) Cb 23a. g. combateur guerroyeur. b. stourmer / breseler. ●23b. galli. puissant batailleur. bri. stourmer cre.
●(1732) GReg 365b. Escarmoucheur, tr. «Stourmer. p. stourméryen.»
(2) Militant.
●(1941) ARVR 26/3a. Stourmerien ar Brezoneg. ●(1989) LARA 222. Holl stourmerien ar brezhoneg, a-hed ar c’hantvedoù.
- stourmerezhstourmerezh
m. Stourmerezh gant al lañsoù : tournois de lances.
●(1633) Nom 187b. Decursio, decursus, decursio ludicra, Troiæ lusus : ioustes, tournois, courrement de lances : stourmerez, rederez gant an lançou.
●(1732) GReg 932b. Tournoi, ancien exercice de Cavaliers bien montez lestement parez & armez de lances, tr. «Stourmérez gand al lançzou diveguet.»
- stourmidigezh
- stourmlec'h
- stourmus
- stourmusted
- stouvstouv
m. –où
(1) Bouchon.
●(1732) GReg 106a-b. Bouchon, ce qui sert à boucher une bouteille &c., tr. «stouff. p. stouffou.»
(2) Barrière de champ.
●(1914) KZVr 62 - 10/05/14. Parkadou segal (...) warne tammou stouvou spern e lec'h klouejou. ●(1935) BREI 439/4a. drez ar stouf. ●(1983) PABE 205. (Berrien) stouv, tr. «barrière.» ●(1960) EVBF I 333. Les différents noms de la barrière (…) Nous avons pu noter, en outre, le mot stouf à Lohuec (stouvan, boucher),
- stouvad
- stouvañstouvañ
v.
I. V. tr. i. Stouvañ war ub. Enfermer qqn.
●(1827/29) VSA 100. rac me stoufou voarnoc'h gand ar gos rod car man. ●113-114. a gand eur gos rod car emeus stoufed voarne / a quen ne distoufin neind qued ahane.
●(1907) AVKA 314. hag e ruilljont ur min braz da stoufa warnehan.
II. V. tr. d.
(1) Boucher.
●(1499) Ca 190b. Stouffaff. g. estouper.
●(1659) SCger 15b. boucher, tr. «stoufa.» ●53b. etouper, tr. «stoufa.» ●173a. stoufa, tr. «boucher.» ●(1732) GReg 106a. Boucher une bouteille, tr. «stoufa ur voutailh.»
●(1896) GMB 660. pet[it] tréc[orois] stoufañ. ●(18--) SAQ I 250. Eur penn euz ar groaz-se a stouf ginou an ifern. ●(18--) GBI II 51. Da stoufa prennestro 'r c'hannono, tr. «Pour boucher les fenêtres (les embrasures) des canons.»
●(1902) PIGO I 94. An toull-ze 'n euz gallet den biskoaz na stouvan na golo anean. ●(1902) LZBg Mae 113. stufein é ziskoarn. ●(1903) MBJJ 137. stoufan an nor. ●(1907) AVKA 220. Ur c'hao a oa, gan ur min o stouva anehan. ●(1925) BILZ 157. ar sparl drêz a stoufe dor ar vered a zo koueet.
(2) fam. Faire taire, clouer le bec.
●(1907) AVKA 248. Ar Farizianet, o c'hoût an evoa Jesus stouvet ar Sadduseanet.
III. V. intr.
(1) S'étouffer.
●(1909) FHAB Mezheven 182. ro dezhi eur c'hofad mad d'he lein, ken a stouvo.
(2) (en plt de la voix) S'étrangler.
●(1867) LZBt Genver 233. en em gargan a re ma c'halon ; stouvan a re ma mouez.
IV. Stouvañ e veg da ub : faire taire qqn, clouer le bec à qqn.
●(1970) BHAF 264-265 (T) E. ar Barzhig. Mignonez an Itron Teuzer a stouvas e veg dezañ meur a wech en eur niveri dezañ an holl strivadennou greet gand e dud evitañ.
- stouvell
- stouvellañ
- stouvet
- stouvouilhekstouvouilhek
adj. Emmêlé(s).
●(1958) ADBr lxv 4/529. (An Ospital-Kammfroud) Stouvouilheg : adj. – Emmêlé, broussailleux : Penaoz kavoud al laou e-touez bleo ken stouvouilheg-se ?