Recherche 'strak...' : 43 mots trouvés
Page 1 : de strak-1 (1) à strakvourc_hiz (43) :- strak .1
- strak .2strak .2
m. & adv. –où
I. M.
(1) Bruit de craquement, d'éclatement.
●(1872) ROU 76b. Bruit avec rupture, tr. «strac.» ●(1876) TDE.BF 593b. Strak, s. m., tr. «Craquement, bruit éclatant.»
●(1907) PERS 288. ma oue klevet eur strak. ●(1910) MAKE 74. gant ar c'hement a drouz hag a strak a leunie an ti. ●(1931) VALL 168a. Craquement, tr. «strak m.» ●(1954) VAZA 125. strak ar c'hanolioù.
(2) Lezel e strak : se taire.
●(1861) MILg 246. E rankfemp c'hoaz, ni kannaded, / Beza gwisien ar Jesuisted, / Lezel hor strak, plega touchenn, / Ha war ho guer bale kempenn.
(3) Pet bruyant.
●(1876) TDE.BF 593b. Strak, s. m., tr. «par extension, on le dit d'un pet.»
●(1975) YABA 22.11. strakigeu moén èl ma vè ré «mod kér», ré en dudigeu ambah.
(4) [en fin d'énoncé] Ur strak : pas du tout.
●(1974) YABA 02.03. nen dehè ket fichet ur strak.
(5) Strak kurun : (météorologie) Coup de tonnerre.
●(1910) MBJL 45. evel eur strak-kurun.
(6) Explosion.
●(1905) BOBL 18 novembre 61/3e. Eur strak spontus, c'hoarveet dre dorridigez eur gorzen gaz. ●(1914) DFBP 135a. explosion, tr. «strak.»
(7) Claquement.
●(1866) BOM 42. Kemend a veve ouz strag ar foet !
(8) Strak daouarn : applaudissements.
●(1905) BOBL 14 janvier 17/1e. E gomziou a oa resevet gant e-leiz a strak-daouarn. ●(1906) BOBL 03 mars 76/3b. an dud an espernont ket d'ar c'hoarierien ar strakou-daouarn.
II. Adv. C'hoarzhin a-strak : rire aux éclats.
●(1910) MAKE 44. Fistoulig a ziskordas da c'hoarzin a-strak.
III. Na dalvezout ur strak : ne rien valoir.
●(1981) (G) LIMO 17 janvier. er bregoneg (lenn : brehoneg) ne dalvé ket ur «strak».
- strak .3strak .3
m.
(1) Boue de surface.
●(c.1718) CHal.ms iv. Ie n'en fais pas plus de cas que de la boüe de mes souliers, tr. «ne ouran quet forh anehou, mui aueit es er straq' a men botteu.» ●(1732) GReg 107a. Menuë boüe sur la surface de la terre seulement, tr. «Van[netois] stracq.» ●(1744) L'Arm 34a. Boue sur la surface de la terre, tr. «Straque. m.» ●86b. Crotte, tr. «straque.. eu. m.» ●447a.Gachis, tr. «straque lizennaic.»
●(1876) TDE.BF 593b. Strak, s. m V[annetais], tr. «Boue, crotte.»
●(1907) VBFV.bf 72b. strak, m., tr. «menue boue, crotte.»
(2) Petite pluie, crachin.
●(1929) DIHU 212/222. édan ur barrad glaù ha strak.
(3) par ext. Rosée abondante.
●(1938) DIHU 325/102. Strak, (s. m.) tr. «rosée abondante.»
- strak-aotrou
- strak-dimezellstrak-dimezell
f. Demi demoiselle. cf. krakdimezell
●(1909) BOBL 24 juillet 239/1b. bourc'hizien ha strak-dimezelled, a gav o flijadur brasa o trei evel toupiou meo ebarz ar «bal».
- strakadegstrakadeg
f. –où
(1) Crépitements, craquements, pétarade.
●(1909) NOAR 39. N'oa ket a dan en dro-ma, nak a strakadeg ken nebeut. ●(1931) VALL 168a. série de craquements, tr. «strakadeg f.» ●552b. Pétarade, tr. «strakadeg f.»
(2) Strakadeg daouarn : applaudissements.
●(1909) FHAB Gouere 219. gant o strakadegou daouarn. ●(1910) MBJL 102. eur strakadeg daouarn gouest da vezevenni ar penno. ●(1932) ALMA 113. M'o pefe klevet ar iou hag ar strakadeg daouarn. ●(1942) FHAB Du/Kerzu 224a. tarza 'ra ar strakadeg daouarn e-touez ar zellerien.
- strakadennstrakadenn
f. –où
(1) Craquement.
●(1872) ROU 76b. Bruit avec rupture, tr. «stracadenn.»
●(1931) VALL 168a. (un) craquement, tr. «strakadur m.» ●552b. Pétarade, tr. «strakadenn f.»
(2) Claquement de fouet.
●(1902) TMJG 347. reï eur strakaden da Voji.
(3) Explosion, détonation.
●(1914) DFBP 135a. explosion, tr. «Strakaden.» ●(1931) VALL 212b. Détonation, tr. «strakadenn f.»
(4) Éclaboussure.
●(1878) BAY 13. strakaden, tr. «éclaboussure.»
(5) Femme coquette.
●(1931) VALL 298b. (une) coquette, tr. «strakadenn C[ornouaille].»
- strakadenner
- strakadenniñ
- strakadur
- strakajstrakaj
m. Gens de mauvaise compagnie, vauriens.
●(1906) DIHU 7/126. aben pe hellé téhein é vezé kavet é foétal bro get strakaj er barréz.
- strakal / strakiñ / strakatstrakal / strakiñ / strakat
v.
I. V. intr.
(1) Retentir.
●(1896) GMB 657. pet[it] tréc[orois] strakal retentir.
●(1949) KROB 9/12. War an daol, an dominoiou a strak.
(2) sens fig. Se fendre, en plt du cœur
●(1915) HBPR 178. an dud a lenve ken a strake ho c'haloun.
(3) Ken ma strake : tant que faire se peut.
●(1957) AMAH 136. ma stagis da ganañ dezhañ ar gousperoù ken ma strake.
(4) Applaudir.
●(1910) MBJL 108. hag an daouarn, lod da strakal, lod da hejan 'us d'ar penno mouchouero ha manego.
(5) Claquer.
●(1659) SCger 26b. claquer, tr. «straqual.»
●(1878) EKG II 89. an tenn a strakaz.
●(1915) MMED 8. an obuzou a strake. ●37. bouliji bian ar fuzuillou o sutal hag ar bouliji bras o strakal. ●(1915) HBPR 230. Pa vije deuet an enebourien var-n'hed tenn, ar fusuillou a strake.
(6) Craquer.
●(1732) GReg 231a-b. Craquer, faire crac, causer un craquement, tr. «Van[netois] straqeiñ. straqal. pr. straqet.»
●(1847) MDM 81. lakaad ar plant da sevel, ar guez da strakal, ann eaust da zarevi. ●(1868) FHB 191/274a. hag e cave dezhi avechou clevet he izili seizet o stracal. ●(1876) TDE.BF 593b. Straka, strakal, v. n., tr. «Eclater comme fait le tonnerre, crquer au feu, se rompre avec bruit.»
●(1902) PIGO I 196. an tân a flamine en eur strakal er chiminal. ●(1912) FHAB C'hwevrer 50. ar pont hag a oa gwall zister evit tremen kement all a dud a ouane hag a strake.
(7) Strakal gant : craquer sous l'action de.
●(1869) TDE.FB 224a. Le vent a fait craquer l'arbre, tr. «klevet a rann ar wezenn o straka gant ann avel. ●(1894) BUZmornik 295. he zent a strake gant ar riou.
(8) (en plt de la guerre) Éclater.
●(1925) FHAB C'hwevrer 64. Er bloavez warlerc'h e strakas ar brezel etre Breiz hag ar Frans.
(9) Bavarder, babiller.
●(1890) MOA 135a. Babiller, tr. «strakal.»
(10) par euphém. Péter.
●(1866) BOM 36. Darn na reont nemed roc'hal, / Ha darn all (resped d'hoc'h), strakal. ●(1876) TDE.BF 593b. Straka, strakal, v. n., tr. «par extension, péter, faire un pet.»
●(1931) VALL 553. Péter, par euphémisme, tr. «straka(t).»
II. V. tr. d.
(1) Strakal e zaouarn : applaudir.
●(1910) MBJL 119. Me (...) a strak ma daouarn (...) herda m'hallan. ●(1915) HBPR 33. an oll a strakas ho daouarn. ●(1923) ADML 74. o strakal o daouarn, o youc'hal a leiz korzen.
(2) Faire claquer (fouet).
●(1902) PIGO I 172. Personik n'an evoe ket amzer da strakal e skourje. ●(1910) EGBT 99. strakal ar skourje.
(3) Strakal an dent : claquer des dents.
●(1659) SCger 26b. claqueter des dents, tr. «straqual an dent.» ●173a. staqual (sic) an dent, tr. «claquer des dents.» ●(c.1718) CHal.ms i. craquer des dents, tr. «staquein stlaguel en dent scrignein scrignal, straquein en déent.»
III.
(1) Strakal brulu : voir brulu.
(2) Strakañ e foet : voir foet.
(3) Strakañ e graoñenn : voir kraoñ.
- strakata / strakatal
- strakell .1strakell .1
f. –ed, –ezed
(1) Bavarde, commère.
●(18--) SBI II 184. Marquisès ar strakello, tr. «Marquise des bavardes.»
●(1920) KZVr 362 - 08/02/20. strakel, tr. «bavarde.» ●(1931) VALL 136a. Commère, tr. «strakell fam.» ●(1932) BRTG 91. en diù strakel. ●(1942) DADO 8. Aet eo adarre, am eus ar gredenn, da glakenni e ti eur strakell bennak !
(2) Coquette, fille de mœurs légères.
●(1908) PIGO II 44. Eno e rois ma malloz da gement seurt strakel am oa hentet. ●(1922) FHAB Gouere 222. Ar gwiskamanchou breton a zo enoret e Paris ; aman, ganeomp-ni, ez eus kalz re a strakellezed oc'h ober fae warno. ●(1938) WDAP 2/125. (Pleiben, Gwezeg) Strakell, hano gwregel, Maouez pe blac'h skañv troet gant ar ficherez hag ar blijadur.
(3) Personne crottée.
●(1934) BRUS 200. Une personne mouillée et crottée, tr. «strakel –led.»
- strakell .2
- strakell .3strakell .3
f. C’hoari’r strakell : jouer à la sabarcane.
●(1857) CBF 125. C’hoari’r strakel, tr. « Tube de sureau avec lequel on lance des boules d’étoupe au moyen de la compression de l’air. »
- strakell-goad
- strakelladenn
- strakellatstrakellat
v.
I. V. intr.
(1) Craqueter, crépiter.
●(1914) DFBP 69a. craqueter, tr. «Stakella (lire :Strakella).» ●(1931) VALL 169a-b. crépiter, tr. «strakella.»
(2) Commérer.
●(1945) DWCZ 32. Gant he fri-butun hag e fri-butun ez a hag e teu en eur strakellat, oc'h embann keleier gwir, keleier hanter-wir ha zoken keleier na vez netra wir anezo.
II. V. tr. d. péjor. Dire.
●(1909) FHAB Here 302. N'eus forz petra strakello darn eus an «arc'hdrouized» a zo abaoue eun neubeut bloaveziou 'zo o klask dre o brizerez penn-an-dro da lakât taoler dismeganz var hor bro.
- strakelliñ
- straker .1straker .1
m. –ion
(1) Baratineur.
●(1890) MOA 135a. Babillard, tr. «straker.»
●(1910) MBJL 216-217. [ar bobl] touellet ha dallet gant strakerien a c'houve livan kaer o c'homzo.
(2) (phycologie) Algues Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. strakerjen «(les) éclatants» : Mogueriec en Sibiril.
- straker .2
- straker-lannstraker-lann
m. (ornithologie) =
●(1874) TLK I FHB 481/88b. E broiou a zo al laboused-se a vez hanvet strakerien-lann, e broioù all filiped-lann : En hor broni e vez great pistraked anez-ho.
- strakerez .1strakerez .1
f. –ed Commère.
●(1924) FHAB Meurzh 101. teodou ar strakerezed, pa vezont a vandenn er poull-kanna o walc'hi an dilhad pe o louza brud vat o nesa.
- strakerez .2strakerez .2
f. –ioù
I. Crécelle.
●(1732) GReg 232a. Crecelle, ou cresselle, cliquet, tarabat, tr. «stlacqéres. p. stlaqeresou.»
●(1879) ERNsup 167. strákeres, Go[ello] et petit Trég[uier] ; strakéres, gr[and] Trég[uier], crécelle.
●(1920) KZVr 362 - 08/02/20. strakerez, tr. «crécelle.» ●(1931) VALL 168b. Crécelle, tr. «strakerez f. pl. ed, ou.»
II. fam. Mobylette.
●(1993) MARV xi 25. Hag eñ e-noa eur motosikled, ha strakerez, «cent vingt cinq centimètres cube».
III. (phycologie)
(1) Algues Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. strakery:zu «(les) éclatants» : Korrejou en Plouguerneau.
(2) Bezhin-strakerezed : algues Fucus vesiculosus.
●(1968) NOGO 214. Fucus vesiculosus. bezin strakere:ezd, «goémon aux éclatements» : Carantec.
- strakerezh .1
- strakerezh .2
- straketstraket
adj. Crotté.
●(1744) L'Arm 34a. Sali de bouë, tr. «Straquétt.»
●(1829) CNG 85. Straquet-int, aneouid ou dès. ●(1856) VNA 184. elle est souvent crottée jusqu'à l'échine, tr. «straquet-vé liès bet hé darn-greis.»
●(1916) LILH 25 a viz Genver. er seud ne vent ket straket èl genemb-ni. ●(1922) DIHU 130/59. straket èl ur barbed.
- strakigstrakig
adv. War ar strakig : tranquillement, lentement, doucement.
●(1922) BUBR 19/221. edon o vonet d'ar gear war va strakik. ●(1931) VALL 422. (marcher, travailler, etc.) lentement, tr. «war e strakig L[éon] fam.» ●449. Marcher tranquilement, tr. «war e strakig L[éon] fam.» ●(1942) FHAB Gouere/Eost 187. ar re a ya bepred diwar herr, a gav abeg, ennomp-ni, Bretoned, dre ma'z eomp, dalc'h mat, war hor sklakig ! ●(1943) FHAB Gwengolo/Here 350. (Kleder) War ar sklakig : war ar pouezig. ●(1947) KROB 17/14. Bremañ e vez graet al labour war ar strakik. ●(1958) BLBR 110/4. da zond «war ar sklakig» d'ar gêr. (d'après Kannadig Landi Meurz-Here 1957)
- strakilhennstrakilhenn
voir strakouilhon
- strakiñstrakiñ
v.
(1) V. tr. d. Salir de boue, crotter, encrotter.
●(1732) GReg 107a. Salir de bouë, tr. «Van[netois] stracqein. pr. et» ●(1744) L'Arm 86b. Crotter, tr. «straquein.»
●(1907) VBFV.bf 73a. strakein, v. a., tr. «crotter.»
(2) V. intr. Pleuvoir légèrement.
●(1907) VBFV.bf 73a. strakein, v. a., tr. «mouiller, pleuvoir légèrement.»
- strakl
- strakladennstrakladenn
f. –où Craquement.
●(1868) FHB 191/274a. Loiza Parizot a glevaz eur stracladen en he oll izili.
- straklañstraklañ
v. intr.
(1) Claquer, craquer.
●(1732) GReg 172a. Claquer, faire du bruit avec les mains, les doits, les os, un foüet, &c., tr. «stracqla. pr. stracqlet.» ●231a-b. Craquer, faire crac, causer un craquement, tr. «Straqla. pr. straqlet.» ●Le bois de hêtre craquette au feu, tr. «Ar c'hoad fao a straql en tan.» ●Craquetter des dents, tr. «straqla an dent.» ●717a. Petiller, éclater comme fait le bois en brûlant, tr. «Stracqla. pr. stracqlet.»
(2) (en plt du tonnerre) Retentir.
●(1876) BJM 50. ar gurun a straclo…
(3) Habler, bavarder.
●(1732) GReg 483b-484a. Habler, craquer, tr. «stracqla. pr. stracqlet.»
- straklerezstraklerez
f.
(1) =
●(1732) GReg 234b. Criailleuse, criarde, tr. «straqleurès. p. straqleureusou.»
(2) Crécelle.
●(1732) GReg 232a. Crecelle, ou cresselle, cliquet, tarabat, tr. «Stlacqéres. p. stlacqeresou. stracqléres. p. ou. claqetéres. p. ou.» ●643a. La canelle, ou le traquet qui remuë l'augette pour en faire tomber le blé par le chapeau entre les deux meules, tr. «ar straqlerès. ar stlacqerès.»
- straklerezhstraklerezh
m.
(1) Craquement.
●(1732) GReg 231a. Craquement, tr. «straqlérez.»
(2) Pétillement.
●(1732) GReg 717a. Petillement, parlant du bois, des ardoises, &c. au feu, tr. «Stracqlérez.»
(3) Claquement.
●(1732) GReg 172a. Claquement, bruit des choses qui frapent l'air avec violence, tr. «stracqlérez.» ●231b. Craquetement, parlant des dents, tr. «straqlérez an dent.»
(4) Hablerie.
●(1732) GReg 484a. Hablerie, paroles pleines de vanité & de mensonges, tr. «stracqlérez.»
- straklusstraklus
adj.
(1) Qui éclate, qui pétille, éclatant, pétillant.
●(1732) GReg 317a. Éclatant, ante, qui fait du bruit, tr. «stracqlus.» ●717a. Petillant, ante, qui fait du bruit en brûlant, tr. «Stracqlus.» ●Le sapin, & le châtaigner son petillans au feu, tr. «Ar sap, hac ar c'histin a so stracqlus èn tan.»
(2) Sujet à habler.
●(1732) GReg 484a. Qui est sujet à habler, tr. «stracqlus.»
- strakouilh .1strakouilh .1
m. –ion Vaurien.
●(1909) BOBL 13 mars 220/1a. o galloud ne ma diazeet nemed var ar strakouillien hag ar ganaillez.
- strakouilh .2strakouilh .2
m. (pathologie animale) Diarrhée du mouton.
●(1942) VALLsup 53b. Diarrhée du mouton, tr. «strakouilh m.»
- strakouilhennstrakouilhenn
f. –ed Femme de mauvaise vie.
●(1942) VALLsup 58b. à Ouess[ant] strakouilhenn, femme de mauvaise vie. ●(1958) ADBr lxv 4/529. (An Ospital-Kammfroud) Strakouilhenn : n. f.: pl. : -ed. – Terme encore plus fort et plus péjoratif que strakell (commère, souillon, «paillasse», «Mimi pattes en l'air») : Ma talh ar strakouilhenn-ze gantañ en e di, e teuio buan an dôl da grena war he zreid (...la bourse sera vite dilapidée et la misère s'installera dans la maison).
- strakouilhonstrakouilhon
m.
(1) (pathologie animale) Étranguillon, esquinancie.
●(1659) SCger 173a. straquilon, tr. «maladie de chevaux.» ●(1732) GReg 369b. Estranguillon, ou étranguillon, maladie qui enfle la gorge, & empêche la respiration : elle est particuliere aux chevaux, tr. «Straquylhon. ar straqouilhon.»
●(1857) CBF 108. Ema ar strakouilhoun gant-han, tr. «Il est poussif ; il a l’étranguillon.» ●(1876) TDE.BF 593b. Strakouillon, s. m., tr. «Et aussi strakouilloun, étranguillon, morve, maladie des chevaux.»
●(1909) BOBL 05 juin 232/2b. en da an ejen eur c’hlenved hanvet e gallek «tuberculose», e brezounek «strakouilloun.» ●(1929) FHAB C’hwevrer couv. Poudre pectorale Moreul (…) Eul louzou eo ouz ar strakouilhon.
(2) Coryza du cheval.
●(1876) TDE.BF 593b. Strakillenn, s. f. C[ornouaille], tr. «Coryza, maladie du cheval, sorte de rhume du cerveau qui peut dégénérer en morve.» ●(1890) MOA 188b-189a. Coryza (…) En parlant des chevaux on dit : strakillen, (C[ornouaille]), sorte de maladie qui peut dégénérer en morve.»
(3) fam. Bégaiement.
●(1876) TDE.BF 593b. Ce mal affectant la gorge des chevaux, on l’emploie ironiquement en parlant d’un homme bègue : ema ar strakouillon gañt-hañ, il est bègue.» ●(1890) MOA 140b. Il bégaie, tr. «ema ar strakouillon gant-han (il a l’étranguillon), terme ironique.»
(4) fam. Bègue.
●(1647) Am 816. Evel ur stracouillon, hep lavaret bon jour, tr. « Comme un (?) bègue (?), sans dire bonjour »
- strakus
- strakvourc'hiz