Devri

Recherche 'sur...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de sur (1) à surzhuriz (16) :
  • sur
    sur

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Sûr.

    (1499) Ca 192a. Sur. g. seur.

    (1852) MML 111. rag a neuse ec'h e sur mad a ne-han.

    (2) Bezañ sur a : être sûr (d'avoir, de trouver qqc.).

    (17--) EN 994. mar doud sur a debag, efach ne vanquou quet, tr. «si tu es sûr de la mangeaille, à boire ne te manquera pas.»

    II. Adv.

    (1) Sûrement.

    (1647) Am.ms 524. Caerz out sur isquis un Adonis coant, tr. « Tu es sûrement extrêmement beau, un joli Adonis »

    (1659) SCger 173b. sur, tr. «asseurement.» ●(17--) VO 30. me ouair sur é rehait hou pennoh-teign de virhuiquin.

    (1909) KTLR 29. en taol-ma e teuin sur a ben deuz va daou laer. ●(1955) STBJ 115. Ma ne oant ket meo / E oant sur eun tammig a-streo.

    (2) Mat sur =

    (1908) PIGO II 55. Mes an treo a dremenas mat sur.

    III. Loc. adv.

    A.

    (1) Da sur : avec certitude.

    (1903) MBJJ 217. na ouier ket da zur pelæc'h e oa.

    (2) D'ar sur : avec certitude.

    (1868) KMM 115. Ne ouzer ket d'ar zur. ●(1883) MIL 270. n'ouzor ket d'ar zur e peleac'h. ●(1893) IAI 39. eveza ne vouient ket d'ar zur petra oa. ●53. evit gouzout d'ar zur.

    (3) Dre-sur : avec certitude.

    (1902) PIGO I 195. Herve a respontaz na ouie ket dre zur. ●(1906-1907) EVENnot 12. (Priel) Oar ket pegoulz e tei d'ar gér dre zur, tr. «au sûr.»

    (4) =

    (1908) PIGO II 55. Mes an treo a dremenas mat sur.

    (5) Sur-mat : sûrement.

    (1903) MBJJ 41. Sur mad, an troc'h-ze, ec'h a dour mor ennan.

    (6) Sur a-walc'h : sûrement.

    (1902) TMJG 348. Zur awalc'h renke béa eun dra bannag o c'harz. ●(1912) BUAZpermoal 708. anez ze, e tanzeomp trubuilh, sur awalc'h, a-benn an amzer da zont.

    B.

    (1) A-dra-sur : à coup sûr, assurément.

    (1732) GReg 222b. A coup sûr, tr. «A dra-sur

    (18--) SAQ I 123. evit gouzout a dra zur pe hen zo mad, pe hen a zo faos.

    (1910) EGBT 140. a dra zur, tr. «assurément.»

    (2) A-daol-sur : à coup sûr.

    (1924) FHAB Gouere 263. Kement a vo grêt (...) a zigaso, a dôl sur, (...) bennoz pe malloz. ●(1925) SFKH 9. Goapeit e vehé bet a daul sur. ●33. Amen (...) é pasou ur mitern benak, a daul sur. ●(1935) BREI 438/1a. N'ouzon, a daol sur… ●(1936) BREI 450/3c. Hag e teuio, a dôl sur.

  • suraat
    suraat

    v.

    (1) V. tr. d. Rendre plus sûr.

    (1824) BAM 56. evit suraat an dut ha desqui dezo dioall oc'h ar fautou ar re zistera.

    (1929) SVBV 30. Evit suraat an treiz.

    (1931) VALL 42b. Assurer, rendre sûr, tr. «suraat.» ●717b. rendre (plus) sûr, tr. «suraat

    (2) V. intr. Devenir plus sûr.

    (1931) VALL 717b. devenir (plus) sûr, tr. «suraat

    (3) V. intr. ind. Suraat da u.b. : assûrer quelqu’un (de qque chose).

    (1978) LLMM 191/430.E respont a voe evit suraat din e voulfe (…) oberennoù distag.

  • suramant
    suramant

    adv. Sûrement.

    (14--) N 247. Bezout hep si obediant suramant dan mandamantou, tr. «Poutr être, sans restriction, obéissante aux commandements.» ●(1530) J p. 189b. Na ne guillif tam suramant / Beuaf gant langour ha tourmant / Dre e bout absant ez dismantaf, tr. «Telle est ma torture, telle ma défaillance, que je ne puis plus vivre éloignée de lui, que je me meurs !» ●(1557) B I 40. Autrou louen, me yel plen auenant / De uit dich flam hep nep blam suramant / Tut mau, tr. «Joyeux seigneur, j'irai à l'instant vous chercher, sans faute et sans reproche, des hommes gaillards.»

  • suraval
    suraval

    m. –où (botanique)

    (1) Citrons.

    (1931) VALL 125b. Citron, tr. «suraval (d'après le gallois).»

    (2) Gwez-suraval : citronniers.

    (1923) SKET I 47. ar gwez aouraval ha suraval.

  • surentez
    surentez

    f. Assurrance, sureté.

    (1659) SCger 173b. surentez, tr. «asseurance.» ●(1732) GReg 57b. Assurance, sureté, tr. «Suréntez

  • surjian
    surjian

    m. –ed Chirurgien.

    (1499) Ca 192a. Surgien. g. cirurgien. la. hic cirurgicus / ci. ●(c.1500) Cb 97b. [gouly] Jtem hic plagiarius / rij. g. celuy qui decoit aultruy / ou vendeur dhommes / ou playeur qui faict playes pour saigner comme surgien. b. tromper / pe guerzer da tut / pe nep a gouli euel cirorgien. ●(1633) Nom 302b. Chirurgus, qui manu curat : chirurgien : churgian.

    (1732) GReg 166a. Chirurgien, Médecin qui travaille de la main, tr. «Surgyan. p. surgyaned.» ●386b. Ce chirurgien est très expert, tr. «Ur mailh eo ar surjian-hont.» ●(1738) GGreg 40. Surgyan p. Surgyaned, tr. «Chirurgien.»

    (1931) VALL 120b. Chirurgien, tr. «surjian

  • surjianaj
    surjianaj

    m. Chirurgie.

    (1732) GReg 166a. Chirurgie, operation de main, tr. «Surgyanaich

  • surjianerezh
    surjianerezh

    m. Chjirurgie.

    (1931) VALL 120b. Chirurgie, tr. «surjianerez m.»

  • surmontiñ
    surmontiñ

    voir sourmontañ

  • surnaturel
    surnaturel

    adj. Surnaturel.

    (1879) GDI 2. un donæzon surnaturel.

  • surno
    surno

    m. –ioù (marine) Garcette.

    (1919) DBFVsup 66b. surno, (Gr[oix]), m. pl. ieu, tr. «garcette.»

  • suroni
    suroni

    f. Acidité.

    (1732) GReg 10b. Acidite, qualité aigre, tr. «suronytr. « ●11b. Acrimonie, aigreur piquante, tr. «Surony

  • surtout
    surtout

    adv. Surtout.

    (1821) SST 4. ha surtout adorein en treu crouéet. ●(1825) COSp 102. De bep clohat, ha surtout d'en dehuéhan. ●(1855) BDE 825. er béherion memb, surtout ma n'en dint scandalus.

    (1925) DLFI n° 6/2c. traou hag a gonter d'eomp ouspen hanter kant vloaz zo, surtoud pa vez tost eur votadek.

  • surwest
    surwest

    m. cf. gwest .2.

    (1) Sud-ouest, suroit.

    (1580) G 145-146. Deomp da goel, pan guelet avel, deuzet, bezet prest / Un avel glao a so a nezyour, en sour-goest, tr. « Mettons à la voile, puisque vous voyez le vent venu, soyez prêts. / Il y a un vent de pluie, depuis hier soir, au sud-ouest »

    (1732) GReg 891a. Sudouest, tr. «Sulvest. mervent. avel mervent. sulvest se dit en Leon : ailleurs on dit, mervent.»

    (2) Avel-sulvest : vent de sud-ouest.

    (1732) GReg 891a. Sudouest, tr. «avel sulvest

  • Surzhur
    Surzhur

    n. de l. Surzur.

    (1) Surzhur.

    (1748) CI.pou 36. Surhur.

    (1902) LZBg Mae 104. Surhur. ●(1906) DIHU 17/291. Surhur. ●(1910) K*** 3. dré er lignien bihian drè surhur ag er roh. ●(1927) GERI.Ern 593. Surhur. ●(1934) BRUS 296. Surhur.

    (2) (blason populaire) Voir ram .2.

    (3) Nom de famille.

    (1970) NFBT 262 N° 2064. Surzur.

  • Surzhuriz
    Surzhuriz

    pl. Habitants de Surzur.

    (1906) DIHU 17/292. Surhuriz. ●(1911) DIHU 73/283. ha chetu perak é vé groeit ramed a Surhuriz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...