Devri

Recherche 'sur...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de sur (1) à surzhuriz (16) :
  • sur
    sur

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Sûr.

    ●(1499) Ca 192a. Sur. g. seur.

    ●(1852) MML 111. rag a neuse ec'h e sur mad a ne-han.

    (2) Bezañ sur a : être sûr (d'avoir, de trouver qqc.).

    ●(17--) EN 994. mar doud sur a debag, efach ne vanquou quet, tr. «si tu es sûr de la mangeaille, à boire ne te manquera pas.»

    II. Adv.

    (1) Sûrement.

    ●(1647) Am.ms 524. Caerz out sur isquis un Adonis coant, tr. « Tu es sûrement extrêmement beau, un joli Adonis »

    ●(1659) SCger 173b. sur, tr. «asseurement.» ●(17--) VO 30. me ouair sur é rehait hou pennoh-teign de virhuiquin.

    ●(1909) KTLR 29. en taol-ma e teuin sur a ben deuz va daou laer. ●(1955) STBJ 115. Ma ne oant ket meo / E oant sur eun tammig a-streo.

    (2) Mat sur =

    ●(1908) PIGO II 55. Mes an treo a dremenas mat sur.

    III. Loc. adv.

    A.

    (1) Da sur : avec certitude.

    ●(1903) MBJJ 217. na ouier ket da zur pelæc'h e oa.

    (2) D'ar sur : avec certitude.

    ●(1868) KMM 115. Ne ouzer ket d'ar zur. ●(1883) MIL 270. n'ouzor ket d'ar zur e peleac'h. ●(1893) IAI 39. eveza ne vouient ket d'ar zur petra oa. ●53. evit gouzout d'ar zur.

    (3) Dre-sur : avec certitude.

    ●(1902) PIGO I 195. Herve a respontaz na ouie ket dre zur. ●(1906-1907) EVENnot 12. (Priel) Oar ket pegoulz e tei d'ar gér dre zur, tr. «au sûr.»

    (4) =

    ●(1908) PIGO II 55. Mes an treo a dremenas mat sur.

    (5) Sur-mat : sûrement.

    ●(1903) MBJJ 41. Sur mad, an troc'h-ze, ec'h a dour mor ennan.

    (6) Sur a-walc'h : sûrement.

    ●(1902) TMJG 348. Zur awalc'h renke béa eun dra bannag o c'harz. ●(1912) BUAZpermoal 708. anez ze, e tanzeomp trubuilh, sur awalc'h, a-benn an amzer da zont.

    B.

    (1) A-dra-sur : à coup sûr, assurément.

    ●(1732) GReg 222b. A coup sûr, tr. «A dra-sur.»

    ●(18--) SAQ I 123. evit gouzout a dra zur pe hen zo mad, pe hen a zo faos.

    ●(1910) EGBT 140. a dra zur, tr. «assurément.»

    (2) A-daol-sur : à coup sûr.

    ●(1924) FHAB Gouere 263. Kement a vo grêt (...) a zigaso, a dôl sur, (...) bennoz pe malloz. ●(1925) SFKH 9. Goapeit e vehé bet a daul sur. ●33. Amen (...) é pasou ur mitern benak, a daul sur. ●(1935) BREI 438/1a. N'ouzon, a daol sur… ●(1936) BREI 450/3c. Hag e teuio, a dôl sur.

  • suraat
    suraat

    v.

    (1) V. tr. d. Rendre plus sûr.

    ●(1824) BAM 56. evit suraat an dut ha desqui dezo dioall oc'h ar fautou ar re zistera.

    ●(1929) SVBV 30. Evit suraat an treiz.

    ●(1931) VALL 42b. Assurer, rendre sûr, tr. «suraat.» ●717b. rendre (plus) sûr, tr. «suraat.»

    (2) V. intr. Devenir plus sûr.

    ●(1931) VALL 717b. devenir (plus) sûr, tr. «suraat.»

    (3) V. intr. ind. Suraat da u.b. : assûrer quelqu’un (de qque chose).

    ●(1978) LLMM 191/430.E respont a voe evit suraat din e voulfe (…) oberennoù distag.

  • suramant
    suramant

    adv. Sûrement.

    ●(14--) N 247. Bezout hep si obediant suramant dan mandamantou, tr. «Poutr être, sans restriction, obéissante aux commandements.» ●(1530) J p. 189b. Na ne guillif tam suramant / Beuaf gant langour ha tourmant / Dre e bout absant ez dismantaf, tr. «Telle est ma torture, telle ma défaillance, que je ne puis plus vivre éloignée de lui, que je me meurs !» ●(1557) B I 40. Autrou louen, me yel plen auenant / De uit dich flam hep nep blam suramant / Tut mau, tr. «Joyeux seigneur, j'irai à l'instant vous chercher, sans faute et sans reproche, des hommes gaillards.»

  • suraval
    suraval

    m. –où (botanique)

    (1) Citrons.

    ●(1931) VALL 125b. Citron, tr. «suraval (d'après le gallois).»

    (2) Gwez-suraval : citronniers.

    ●(1923) SKET I 47. ar gwez aouraval ha suraval.

  • surentez
    surentez

    f. Assurrance, sureté.

    ●(1659) SCger 173b. surentez, tr. «asseurance.» ●(1732) GReg 57b. Assurance, sureté, tr. «Suréntez.»

  • surjian
    surjian

    m. –ed Chirurgien.

    ●(1499) Ca 192a. Surgien. g. cirurgien. la. hic cirurgicus / ci. ●(c.1500) Cb 97b. [gouly] Jtem hic plagiarius / rij. g. celuy qui decoit aultruy / ou vendeur dhommes / ou playeur qui faict playes pour saigner comme surgien. b. tromper / pe guerzer da tut / pe nep a gouli euel cirorgien. ●(1633) Nom 302b. Chirurgus, qui manu curat : chirurgien : churgian.

    ●(1732) GReg 166a. Chirurgien, Médecin qui travaille de la main, tr. «Surgyan. p. surgyaned.» ●386b. Ce chirurgien est très expert, tr. «Ur mailh eo ar surjian-hont.» ●(1738) GGreg 40. Surgyan p. Surgyaned, tr. «Chirurgien.»

    ●(1931) VALL 120b. Chirurgien, tr. «surjian.»

  • surjianaj
    surjianaj

    m. Chirurgie.

    ●(1732) GReg 166a. Chirurgie, operation de main, tr. «Surgyanaich.»

  • surjianerezh
    surjianerezh

    m. Chjirurgie.

    ●(1931) VALL 120b. Chirurgie, tr. «surjianerez m.»

  • surmontiñ
    surmontiñ

    voir sourmontañ

  • surnaturel
    surnaturel

    adj. Surnaturel.

    ●(1879) GDI 2. un donæzon surnaturel.

  • surno
    surno

    m. –ioù (marine) Garcette.

    ●(1919) DBFVsup 66b. surno, (Gr[oix]), m. pl. ieu, tr. «garcette.»

  • suroni
    suroni

    f. Acidité.

    ●(1732) GReg 10b. Acidite, qualité aigre, tr. «surony.» tr. « ●11b. Acrimonie, aigreur piquante, tr. «Surony.»

  • surtout
    surtout

    adv. Surtout.

    ●(1821) SST 4. ha surtout adorein en treu crouéet. ●(1825) COSp 102. De bep clohat, ha surtout d'en dehuéhan. ●(1855) BDE 825. er béherion memb, surtout ma n'en dint scandalus.

    ●(1925) DLFI n° 6/2c. traou hag a gonter d'eomp ouspen hanter kant vloaz zo, surtoud pa vez tost eur votadek.

  • surwest
    surwest

    m. cf. gwest .2.

    (1) Sud-ouest, suroit.

    ●(1580) G 145-146. Deomp da goel, pan guelet avel, deuzet, bezet prest / Un avel glao a so a nezyour, en sour-goest, tr. « Mettons à la voile, puisque vous voyez le vent venu, soyez prêts. / Il y a un vent de pluie, depuis hier soir, au sud-ouest »

    ●(1732) GReg 891a. Sudouest, tr. «Sulvest. mervent. avel mervent. sulvest se dit en Leon : ailleurs on dit, mervent.»

    (2) Avel-sulvest : vent de sud-ouest.

    ●(1732) GReg 891a. Sudouest, tr. «avel sulvest.»

  • Surzhur
    Surzhur

    n. de l. Surzur.

    (1) Surzhur.

    ●(1748) CI.pou 36. Surhur.

    ●(1902) LZBg Mae 104. Surhur. ●(1906) DIHU 17/291. Surhur. ●(1910) K*** 3. dré er lignien bihian drè surhur ag er roh. ●(1927) GERI.Ern 593. Surhur. ●(1934) BRUS 296. Surhur.

    (2) (blason populaire) Voir ram .2.

    (3) Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 262 N° 2064. Surzur.

  • Surzhuriz
    Surzhuriz

    pl. Habitants de Surzur.

    ●(1906) DIHU 17/292. Surhuriz. ●(1911) DIHU 73/283. ha chetu perak é vé groeit ramed a Surhuriz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...