Recherche 'tae...' : 11 mots trouvés
Page 1 : de tae (1) à taerus (11) :- taetae
interj. Onomatopée pour appeler un chien.
●(1766) MM 1378. ar c'hi aou aou... aziredé, / inutil oa parlant outàn. / deus amàn taé, taé, deus amàn, tr. «té, té !»
- taeliñtaeliñ
v. tr. d. cf. teurel
(1) Jeter, mettre.
●(1908) FHAB Even 176. kaër a zo teli enn-hi e chom ato gollo. ●178. teli glaour ha pri var gement a zo kaër. ●(1910) FHAB C'hwevrer 44. N'eo ket varnoun-me, emichans, eo teli ar beac'h ?
(2) Taeliñ e voued : vomir.
●(1919) MVRO 15/2a. Ar vartoloded a renkas taeli o boued gant ar c'houez-ze.
(3) Taeliñ ur galv : lancer un appel.
●(1919) MVRO 13/1a. Hep dale e ya ar gouarnamant aotrichian da daeli eur galv d'ar bed-holl (…) da druanti an holl vroïou war stad an Aotrich.
- taer .1taer .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqn)
(1) Irascible, rude.
●(1659) SCger 174b. tear, tr. «rude.» ●(1732) GReg 833b. Rude, qui n'est pas doux, qui est fâcheux, tr. «tear. tær.» ●Un homme rude, tr. «Un dèn tear, ou, tær.»
●(1849) LLB 1883-1884. Er guérein e zou ter ha n'en des lon er bet / E gonar bean el-dai.
●(1910) EGBT 184b. têr, tr. «vif, irrascible.» ●(1911) SKRS II 189. Gouzout mat a ran ez oun tear dre natur. ●(1954) VAZA 166. Bro ar Vikinged gwechall a zo bepred hini ar voraerien taer.
(2) (Regard) enflammé.
●(1925) FHAB Mae 175. ken têr e lagad ha ma oa drouk-livet e c'henou.
(3) Taer da vont droug ennañ : irascible.
●(1911) BUAZperrot 306. Eur mestr mat, nemed oa eun tamm tear da vont droug ennan. ●509. En e yaouankiz oa tear da vont droug ennan.
(4) Bezañ taer d'ober udb. = bezañ douget d'e ober.
●(1905) KANngalon Du 538. ez oa tear da bedi ha da ober pinijen. ●(1906) KANngalon Du 246. Tear eo da bardouni an offanz great dez-han. ●(1907) KANngalon Genver 305. Tear int da bedi. ●(1911) BUAZperrot 895. Tud fall a damallas Thomas e gaou, hag ar roue a oue re dear d'o c'hredi. ●(1920) FHAB Mezheven 353. Feiz ha Breiz n'eo ket tear d'en em goll.
(5) Bezañ taer e bav : avoir la main leste.
●(1933) KANNkerzevod 78/12. Ha c'houi gompren, ne vije ket bet brao / D'an heur-ze diskouez e oa terr va fao…
(6) Bezañ taer war udb. : être fou de.
●(1990) TTRK 66. Ha bloaz ar per a echue du-mañ gant ar per du, hag ar re-mañ a veze darev ivez e miz Du. Ar re-mañ a oa frouezh greunennek-tre, ha biskoazh n'on bet taer warno.
(7) Expéditif.
●(1472) Js ms latin BNF 1294 f°198. Gruet eu tom hep chom an comun goude dilun an suzun guen. / breman ez guellet guelet scler na gueu quet ter map an spernenn. tr. « Le commun (des saints) a été fait vivement, sans s'arrêter, après le lundi de la semaine blanche (des Rogations) ; / Maintenant vous pouvez voir clairement si le fils de l'Épine n'est pas expéditif. »
B. (en plt de qqc.)
(1) (Haleine) saccadée.
●(1913) FHAB Genver 25. A neubeudou e verrae varnan ; e halan a deuas da veza tear ha didrouz.
II. Adv.
A.
(1) (?) Rapidement (?).
●(1911) BUAZperrot 428. pa wele ne zigemeret ket tear awalc'h e gomzou e rea miraklou d'o c'hennerzi.
(2) Dur, fort.
●(1939) KOLM 70. ma oè tioél en amzér ha ma skornè ter.
B. Loc. adv. Tizh-ha-taer = buan-ha-buan.
●(1934) CDFi 21 avril. boutou koat Marianna o skei tiz ha tear ouz douar kalet al leur. ●(1939) CDFi 29 avril. o tremen tiz ha tear ebiou d'ezo.
III. Taer evel an tan : voir tan.
- taer .2taer .2
f. –ed (pathologie) Dartre.
●(1925) DIHU 172/343. (Groe) Taer, ed, tr. «(s. f.) dartre.» Dastumet de Vleimor.
- taeret
- taeridigezh
- taerijenntaerijenn
f. Emportement, furie.
●(1732) GReg 38a. Animosité, haine, aversion, tr. «Tærigenn.» ●334a. Parler sans t'émouvoir, tr. «parlant hep tærigenn.» ●833b. Rudement, tr. «gand tærigenn.» ●Rudesse, severité, tr. «tærigenn.» ●964a. Vivacité, tr. «tærigenn.»
●(1910) EGBT 143. An dêrijen a zo eur merk a wanidigez.
- taeriñtaeriñ
v. intr.
(1) S'emporter.
●(1732) GReg 179a. Se mettre un peu en colere, tr. «teari. pr. tearet. tæri. pr. tæret.» ●Mettre quelqu'un un peu en colère, tr. «Lacqaat da dæri.» ●(1732) GReg 334a. S'émouvoir, être ému, tr. «teari. pr. tearet.» ●Parler sans t'émouvoir, tr. «parlant hep teari.» ●(1790) MG 61. é ma ret souplein de guemènt-ce hemb tærein.
●(1838) OVD 142. quentéh èl ma huélamp é hamb de dærein. ●(1856) GRD 54. cleuein e hrér ré é térein én-hai ou hunan eid ur hol distér.
●(1909) NOAR 30. Me n'em eus c'hoant ebet d'ober d'eoc'h taeri. ●(1926) FHAB Eost 303. poan o taeri, poan o chom taeret, ha poan o tidaeri.
(2) Taeriñ ruz : se fâcher tout rouge.
●(1921) GRSA 339. Mordraéns e der ru é kleuet en neùéted. ●(1937) TBBN 39. Konomor e déras ru é huélet kement-sé.
(3) Taeriñ ouzh ub., udb. : s'emporter contre qqn, qqc.
●(1732) GReg 38a. S'animer contre quelqu'un, tr. «tæri ouc'h ur re.»
●(1932) BRTG 25. a houdé pelzo ne dér ket mui doh é vanbochereh. ●34. É léh térein doh en amzér.
- taeriziontaerizion
f. Emportement, furie.
●(1787) BI 105. Er prontitude hac enn tærision divatt ë velim enn treu hac ou laca de oüahat. ●(1790) MG 62. Méh e zeliét hou poud a hou tærision. ●(1792) CAg 74. É boenieu, é visere / É léh touchein hou halon, / Ou laca goah é coleree, / D'intumein guet terision. ●(17--) CT Acte II 528. Mes cleou ase, mechant gant dedirigÿon, / nen deou digant doue et goulenes pardon tr. «Je t'entends là, méchant avec tes dérisions ; / ce n'est pas à Dieu que tu demandes pardon.» ●Note de A. Le Braz : je pense qu'il faut lire : gant da dirizion.
- taeronitaeroni
f.
(1) Colère.
●(1911) DIHU 66-67/189. Aveit abafein téroni en E. Ankeu. ●(1913) DIHU 92/214. Hag er iondr Pier d'er gér ur horvad téroni geton doh é ni. ●(1932) BRTG 1. é léh monet get é hroah dré gri ha téroni. ●88. aveit torrein ou fennad téroni. ●(1942) VALLsup 34b. Colère, tr. «taeroni f. d'après V[annetais].» ●(1970) BHAF 22. barlennadou taeroni e genitervez.
(2) Taeroni ruz : violente colère.
●(1942) VALLsup 34b. Colère violente, tr. «taeroni ruz.»
- taerustaerus
adj. Colérique.
●(1732) GReg 179a. Colere, colerique, bilieux, sujet à la colere, fougueux, emporté, tr. «tærus.»