Devri

Recherche 'tailh...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de tailh-1 (1) à tailhouer (20) :
  • tailh .1
    tailh .1

    f./m., adv., prép., & conj.

    I. F./M.

    (1) Taille, coupe.

    ●(1499) Ca 192b. Taill. g. taille. l. hec taillia / e. ●(c.1500) Cb. Taill. g. taille. l. hec taillia / e. ●g. taille de boys. b. taill prenn. ●(1521) Cc. Taill. g. taille. l. hec taillia / e. ●g. taille de boys. b. taill prenn.

    ●(1732) GReg 902a. Taille, coupe de bois, tr. «Tailh.» ●Acheter la taille d'un bois, tr. «Prena an tailh eus a eur c'hoad.»

    (2) Apparence, air.

    ●(1659) SCger 94b. le port d'vn homme, tr. «an taill vn den.» ●(1732) GReg 391b. Un homme de bonne façon, tr. «un dèn a dail.» ●589b. Il a un air magistral, tr. «Un dailh a vœstr a so gandhâ.» ●(1752) BS 424. an ær, an dail anezàn, e gomsou, e fæçon.

    ●(1880) SAB 20. lacaat ar c'horf en un daill deread. ●21. kemeret un daill vodest.

    ●(1956) LLMM 58/14. Diouzh an dailh anezhañ e verzen fraez ha splann e oa gwall nec'het va c'hañfard.

    (3) Taille, stature.

    ●(1732) GReg 902a. Taille, stature, tr. «Tailh.» ●Il est d'une belle taille, tr. «Eus a un dailh vrao eo.»

    (4) Moyen.

    ●(17--) FG II 64. ha n'euz moïen, n'euz ked a dail d'ho dizout.

    (5) Echu an dailh ! : le travail est fini !

    ●(1931) VALL 753b. (enfin) le travail est achevé ! tr. «echu an dailh ! popul.»

    (6) Aze emañ an dailh : là est la question.

    ●(1954) VAZA 173. Ac'hañn emezon, aze 'ta emañ an dailh ?...

    (7) Danger, risque.

    ●(1847) BDJ 203. mar deus (...) tail bras da bec'hi. ●(1866) FHB 57/40a. Kerkent, ha n'eus forz pe daill a ioa evintan da derri he c'houzoug, e laca en he benn mont da guerc'hat eus ar frouez-se.

    (8) [après un adj. au comp. sup.] Un tailh : de beaucoup.

    ●(1893) IAI 226. Sioulloc'h eun taill oa bet an Dispac'herien epad ar c'holera.

    (9) Tapout e dailh : convenir parfaitement.

    ●(1888) SBI II 180. Met ezom 'm ije eur spontail, / Da ober ze tapfes da daill, tr. «A moins que je n'eusse besoin d'un épouvantail : / C'est de quoi tu pourrais servir à merveille.»

    (10) Gouzout na tailh na bailh : ne rien savoir du tout.

    ●(1954) VAZA 181. Na tailh na bailh ne ouie kennebeut all diwar-benn ar seurt traoù.

    (11) Gouzout na tailh na bailh : n'avoir pas de mesure.

    ●(1978) PBPP 2.1/47. (Plougouskant) Ne oar na tailh na bailh, tr. «elle n'a pas de mesure.»

    (12) Bezañ en tailh da : être en capacité de.

    ●(1963) LLMM 99/266. en tailh e veze, hep koll amzer da gouchañ, d’ober gant pep tenn pistolenn un toull e kreizig-kreiz ar bihanañ pezh moneiz.

    (13) (médecine) Taille.

    ●(1732) GReg 902a. Taille, terme de chirurgie, tr. «Tailh.» ●Il a souffert la taille, & on lui a tiré la pierre de la vessie, tr. «Græt eo bet an tailh dezâ, ha tennet eus e vezeguell ur mæn-gravell.»

    (14) [au plur.] Façons, manières.

    ●(1931) VALL 290a-b. (faire) des façons, tr. «tailhou.»

    II. Adv.

    A. A-dailh.

    (1) Bien.

    ●(1867) FHB 130/206a. paket ounn bet a daill ha ne vezinn mui. ●(1876) TDE.BF 601a. A-daill, tr. «de la bonne manière.»

    (2) Épith. Parfait, qui convient.

    ●(1846) BAZ 241. eur marc'h a daill hac harnezet caer. ●(1862) JKS 239. Goulenn a reer hag hen zo (…) eunn den a daill ha desket kaer.

    B. Loc. adv.

    (1) Hervez an dailh : en apparence.

    ●(1907) DIHU 24/couverture v. Revendaill = (revé en daill) probablement ; il faut croire que... ●(1914) DIHU 108/82. Revendaill memb é hes ur bochad én hor bro. ●(1931) VALL 804. en apparence, tr. «hervez an dailh.»

    (2) En dailh : comme.

    ●(1846) BAZ 22. beva gant-ho en daill ma voa. ●(1880) SAB 213. en daill ac en doare m'eo red.

    (3) En dailh-se : comme ça, ainsi.

    ●(1752) BS 792. e drugarecât da veza e affliget en dail-se.

    ●(1836) FLF 2. En dra ebatent en dail-ze. ●(1859) BAB 12 a viz Du. En dailh-se 'mañ an dud. (d'après SAV 20/7.)

    (4) En dailh-mañ : comme ceci, ainsi.

    ●(1836) FLF 2 (d’après SAV 20/7). En dra ebatent en dail-ze. ●(1859) BAB 12 a viz Du. En dailh-se ’mañ an dud.

    (5) En dailh all : autrement.

    ●(1904) SKRS I 80. hag, en daill all, n'e ket bolontez vad a vank dezho.

    (6) En-tailh : assurément, sûrement.

    ●(1942) VALLsup 12. Assurément ! Je le crois bien, tr. «(souv. iron.) en-tailh !» ●(1962) EGRH I 76. en-tailh adv., tr. « sans doute, probablement. » ●(1982) ENEU 24. (Eusa) Ablamour ma eo eun enezenn eo e-kreiz ar mor teil. ●25. teil : enteil a vez lavared a-wechou, a zinifi «emichañs».

    III. Loc. prép. E-tailh da.

    (1) À la façon de.

    ●(1876) TDE.BF 601a. E-taill d’ann anevaled, tr. «à la façon des bêtes.»

    (2) En danger de.

    ●(1659) SCger 57b. il ne s’est guere fallu qu’il ne soit mort, tr. «etail e bet da veruel.» ●173b. e taill ema da veza crouguet, tr. «il est en danger d’estre pendu.» ●(1732) GReg 242b. Il a été en danger de mourir, tr. «bez’ e bet ê tailh da goll e vuëz.» ●Se mettre en danger de, tr. «En hem lacqât ê tailh da.»

    ●(1876) TDE.BF 601a. E-taill da vervel, tr. «en danger de mourir.»

    (3) Sur le point de.

    ●(1659) SCger 114b. sur le point, tr. «etaill da.»

    ●(1877) BSA 171. Ep sonjal discuiza an disterra, ec’h en em laca ractal e taill da zistrei.

    (4) En état.

    ●(1846) BAZ 13. kentre ma clevas ar Sant an urz, en em lacaas e taill da zisken.

    IV. Loc. conj. En dailh ma : comme.

    ●(1752) BS 23. ne gaver quet guel evit beza gant-o en dail ma voa.

    ●(1880) SAB 48. Pa lacaer ar c’horf en daill m’eo dleed.

  • tailh .2
    tailh .2

    f.

    (1) (anatomie) Tailh ar fri : cloison nasale.

    ●(1633) Nom 19a. Interfinium, isthmus, imbrex narium : la taille des narines : an taill á toull an diufron, an taill an fry.

    (2) Vanne d'écluse.

    ●(1925) FHAB Ebrel 157. Neuze e serras an dailh kloz ha kerkent an dour a greskas hag a c'holoas ar vein. ●(1925) FHAB Mae 176. Sav an dailh eta, miliner!

  • tailh .3
    tailh .3

    m. –où Impôt, taille.

    ●(1575) M 1090. Ho debaill dre taillou, tr. «Les grèvent d'impôts.» ●(1633) Nom 203b. Indictio, collatio, collecta : taille : taill.

    ●(1732) GReg 902a. Taille, subsides que le tiers état païe au Roi, tr. «teilh. p. teilhou. tailh. p. tailhou.» ●Mettre la taille, tr. «diaseza an dailh.»

    ●(1824) BAM 78. an taçzou, an taillou. ●(1847) MDM 386. diazezerez an taillou. ●(1847) FVR 220. Ann taillo, a oa gwiriou pere a zavet diwar bep seurt traou, evel ma rear hizio diwar an tiez, ar prenestrou… ●(1876) TDE.BF 601a. Taillou, s. pl. m., tr. «Impôts, contributions, ce qu’on appelait autrefois en France, la Taille.» ●(1883) MIL 27. An taillou a izellea muia ma c’helle. ●(1894) BUZmornik 223. Poania a rea ive da skanvaat ann taillou. ●286. karget da ziazeza ann taillou.

    ●(1905) KANngalon Eost 479. An taillou (...) ne vezint ket skanveat begad ebed. ●(1913) KANNgwital 122/240. paea taillou ha deveriou a bep seurt. ●(1915) HBPR 110. na baïnt foncher na tail ebet. ●(1925) BUAZmadeg 255. Guelet a reer alies kalz dislealdet, e diazez an taillou, hag er rollou. ●(1942) LANB 30. Rollerien ha dastumerien an tailhou.

  • tailhadiñ
    tailhadiñ

    v. Taillader.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. Il est plus sur de pointer que de taillader, tr «suroh é picquein, broudein, aueit Tailladein.»

  • tailhadur
    tailhadur

    m. –ioù

    (1) Taille.

    ●(c.1500) Cb 75b. [emboudenn] inctio / onis. ga. ensceure ou incision. b. tailladur. ●(1633) Nom 15b. Præsegmen vnguium, resegment : la taillure des ongles : trouchadur, pe tailladur an iuinou.

    (2) Résultat de la taille.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Taillade, tr. «un troh, Tailladur.»

    ●(1818) HJC 323. taullet ir méz, èl en tailladur ag er raisinen.

    (3) Taillade.

    ●(1732) GReg 902a. Taillade, fente au corps, aux manches d'un pourpoint, tr. «Tailhadur. p. tailhaduryou.»

    (4) Balafre.

    ●(1732) GReg .902a Taillade, balafre, tr. «Tailhadur. p. you.»

  • tailhañ .2
    tailhañ .2

    v. tr. d.

    I.

    (1) Former, façonner.

    ●(1880) SAB 25. renked deread gant an Iliz, tailled ganti en doare m'eo dleed.

    (2) absol. (pêche) =

    ●(1944) GWAL 165/308. (Ar Gelveneg) A-raok dresañ [rouedoù], dav eo tailhañ ; toulloù ar roued a rank bezañ tailhet mat, da lavarout eo, kempennet dre droc'hañ an tammoù roget, ha diaesoc'h eo tailhañ eget dresañ : «tailhet t'eus ? Klask ar penn-stag ha labour d'ei !»

    II.

    (1) Tailhañ korreenn da ub. : voir korreenn.

    (2) Tailhañ ur boned da ub. : voir boned.

  • tailhañ / tailhiñ .1
    tailhañ / tailhiñ .1

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Tailler, couper (arbres, etc.).

    ●(1499) Ca 192b. Taillaff g. tailler coupper. ●(c.1500) Cb. g. tailler en pierre ou en metal. b. taillaff e mean pe e metal. ●(1576) Gk II 124. An librer rac mys n'en deuex deuruezet taillafu diphtongou, ha cal a lizerennou aral. ●(1633) Nom 5b. Scapellum, scriptorius cultellus, graphiarius gladiolus, scalprum librarium : vn caniuet, ou trenche plume : vn ganifet, ganiff, da taillaff plü. ●96a. Arborem in pulpam cædere : tailler ou scier l'arbre en longueur : taillaff pe esquennat an guezen drè è hèt. ●182a. Ferramentum conciforium : ce qui taille les cornes des cheuaux : an hiny á taill carnou rounçeet, raclerefs.

    ●(1710) IN I 17. deüet eo an amser da ziscoultra ha da dailla ar guez hac ar guiny. ●(1732) GReg 902a. Tailler, couper, tr. «Tailha. pr. tailhet. Van[netois] tailheiñ.» ●960a. Tailler la vigne, tr. «Tailha ar guïny.» ●(17--) VO 43. dehuë hac oulm taillet hac arranquét.

    ●(1838) OVD 16. mal-é diorblein ha taillein er gùé. ●(1866) FHB 81/227b. tailla ar guez frouez.

    ►absol.

    ●(1633) Nom 193b. Cæsim ferire : batre, couper & tailler : squeiff, cannaff, trouchaff, labezaff, taillaff á pezyou. ●310a. Sculptor : tailleur, graueur : vn sçultor (lire : scultor), vnan a taill hac a engraò.

    (2) Imiter, singer, contrefaire.

    ●(1790) MG 244. ér sort tiér-ze é taill en diaul é væstr. ●(1792) HS 33. hi e gommançass memp taillein er vestréze.

    ●(c.1802-1825) APS 157. peré e tail hou doctoret. ●(1838) OVD 196. A viscoah é hroér goap ag er goh tud, a pe glasquant taillein er ré coënte. ●(1856) VNA 153. à faire les grands messieurs en ville, tr. «é taillein en duchentil vras é kér.»

    (3) Tailhiñ àr ub. = (?).

    ●(17--) TE 104. Gùerço erhoalh, e larént-int, é taillant ou méstr ar-n'amb, ha mall-é dehai cessein a hun tirantein.

    (4) Rationner.

    ●(1849) LLB 1180. Taillein e hrer er foen, er ranjot zou goulé.

    ► absol.

    ●(1790) MG 264. p'em bezai bet er galon de daillein dehai.

    ●(1958) BLBR 114/2. Peb tra, koulz lavared, a oa diank, ar hig, ar bara, ar sukr a veze tailhet.

    (5) Tailhiñ al lez : faire la cour.

    ●(1744) L'Arm 12b. Faire l'amour, tr. «Taillein ell liss.» ●(1767) ISpour 98. Ne laqueit jamæss rai hou chonge guet hanni, é sigur taillein el liss. ●(1790) Ismar 136. ne laquet jamæs hou chonge guet hanni é sigur taillein el lis. ●(1790) PEdenneu 89. Mar e hoès int lausquét de daillein er liz.

    ●(1856) VNA 155. que je perdisse le temps à vous faire ma cour, tr. «ma collehen en amzér é taillein el lis d'oh.»

    II. V. pron. réfl. En em dailhiñ =

    ●(1767) ISpour 299. Unan é oulenn vaillantiss ha yéhet, éit hum daillein er bétt. ●(1790) Ismar 458. goulèn vaillantiss, yéhæd eit hum daillein ér béd.

  • tailhant
    tailhant

    m. Tranchant.

    ●(1633) Nom 183b. Acies cultri : le fil, le trenchant ou taillant du couteau : an trouch pe'n taillant ves á vn coutell. ●193a-b. Punctim ferire : d'estoc, non de taille : coumbaiff (lire : coumbatiff) á taollyou entocq, ha noun pas ha taollyou taillant.

  • tailhanter
    tailhanter

    m. –ion Taillandier.

    ●(1732) GReg 902a. Taillandier, ouvrier qui travaille en fer, ou en fer blanc, tr. «Tailhander. p. tailhandéryen.»

  • tailhavel
    tailhavel

    m. (marine) Taillevent.

    ●(1979) VSDZ 48. (Douarnenez) An treizhour noe graet deomp an dorn da deurel an tailh-avel el laez, tr. (p. 212) «Le passeur nous avait aidé à hisser le taille-vent.»

  • tailhenn
    tailhenn

    f. –où

    (1) Tranche.

    ●(1744) L'Arm 389b. Trenche. De jambon, tr. «Tailleenn ou Tællenn ou Teêll, jambon.»

    (2) Morceau.

    ●(1954) VAZA 50. un dailhenn vrav a gig bevin. ●192. Tailhenn : un tamm mat (n'eo ket un drailhenn, a zo ar c'hontrol). ●(1955) VBRU 155. paeañ un dailhenn vat arc'hant.

  • tailher
    tailher

    m. –ion Tailleur.

    ●(1499) Ca 192b. Tailler. g. talleur. ●(c.1500) Cb. Tailler. g. tailleur.

    ●(1659) SCger 115a. tailleur, tr. «tailler.»

    ●(1872) SBI I 310. Mestr tailler, tr. «Maître tailleur.»

  • tailher-maen
    tailher-maen

    m. Tailleur de pierre.

    ●(1633) Nom 302b. Lithotomus : qui taille la pierre : vn tailler da mæn, piguer mæn.

  • tailheris
    tailheris

    m. –où Taillis.

    ●(1744) L'Arm 375a. Taillis, tr. «Taillerisse.. eu. m.» ●(17--) VO 65. un tailleriss stanq ha tihoél.

    ●(1849) LLB 1677. Un dailleriz digor ha karget a lezeu.

    ●(1934) BRUS 262. Un taillis, tr. «un dailleris.»

  • tailhet
    tailhet

    adj. Taillé.

    ●(1633) Nom 253b. Toreuma : piece d'ouurage taillée : vn pez á vn euffraig taillet.

  • tailhezour
    tailhezour

    m. Tranchoir.

    ●(1499) Ca 192b. Taillezour vide in tranchezour. ●200a. Tranchezour pe tranchoer alias taillezour.

  • tailhiñ
    tailhiñ

    voir tailhañ .1

  • tailhoù .1
    tailhoù .1

    plur.

    (1) Façons, manières affectées.

    ●(1955) LLMM 50/17. Echu gant an tailhoù, ar gwignadennoù milliour. ●62. Tailhoù : mignerezh, doareoù ha n'int ket gwall wirion pe diouzh boaz un den poellek.

    (2) Ober tailhoù : faire des façons, des manières.

    ●(1867) BBZ III 166. Kaer ho po ober taillo, tr. «Vous aurez beau faire des grimaces.» ●(1889) CDB 223. Ann hini goz a zo kant gwell, / N'a ra ket taillo demezel, tr. «La vieille est cent fois meilleure, – et elle ne (se) fait pas une taille de demoiselle.»

    ●(1982) PBLS 333. (Langoned) gober talioù, tr. «faire des manières.» ●(1984) HBPD 64. hemb gobér tailheu.

  • tailhoù .2
    tailhoù .2

    voir tailh .2

  • tailhouer
    tailhouer

    m.

    (1) Tranchoir.

    ●(c.1500) Cb. Tailloer vide in tranchoer.

    (2) Boîte sphéroïdale en bois à couvercle pour transporter le beurre.

    ●(1909) BROU 427. taillóuer, tr. « Boîte sphéroïdale en bois où l’on emporte la provision de beurre pour la journée. » ●(1942) VALLsup 22a. Boîte à couvercle pour le beurre, tr. «tailhouer m. Ouess[ant].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...