Devri

Recherche 'talar...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de talar-1 (1) à talarper (20) :
  • talar .1
    talar .1

    f. –où

    I.

    (1) (agriculture) Chaintre, sillon perpendiculaire aux autres en bout de champ.

    ●(1698) OUIS 176. cinq sillons de terre en labour situés au terrain Porz Mean, ayant son talar aux deux bouts. ●(1732) GReg 868a. Sillon de travers aux deux bouts d'un champs charrué, tr. «Talazr. p. talazrou.»

    ●(1925) DIHU 172/343. (Groe) Telar, talar ed, tr. «sillon perpendiculaire aux autres.» Dastumet de Vleimor. ●(1931) VALL 693a. Sillon extrême, tr. «talar m. (f. C[ornouaille]) pl. ou.»

    (2) [plur.] (religion) Les quatres premiers jours de Carême.

    ●(1732) GReg 136a. Les 4 premiers jours de Carême, tr. «An talazrou. Van[netois] en talareü.»

    II. [plur.]

    (1) Ober e dalarou // Ober e dalarou diwezhañ // Bezañ war e dalaroù : mourir, quitter... Cf. VALLsup 78 qui donne le gallois : Yr wyf yn tennu tua'r dalar

    ●(1878) SVE 606. Mont da ober e dalarou, tr. L.-F. Salvet «Etre en train de faire ses sillons de la fin. (Avoir fait son temps. Etre un homme coulé, perdu, ruiné.)» ●(1890) MOA 100 (L). Il est aux abois, tr. J. Moal «oc'h ober he dalarou ema (fam.)»

    ●(1931) VALL 14. Être à l'agonie, tr. F. Vallée «ober e dalarou fam.» ●(1935) ANTO 125 (T) *Paotr Juluen. Met tonket ez oa e tleent eno evit mat ober o zalarou, kuitaat ar bed-mañ, evit koueza etre diouvrec'h Erwanig Plouillo, an Añkou. ●174. N'em boa ken nemet ober ma zalarou. Ha me da gimiadi, gant mil bennoz ha trugarez. ●(1955) STBJ 91 (K) Y. ar Gow. Strafuilhet e oa re an ti, ma mamm ha ma maeronez dreist-holl, rak krediñ a reent emeden oc'h ober ma zalarou diweza. ●(1958) BRUD 5/45 (L) *Mab an Dig. «Gwelloh eo deoh, aotrou Person, mond dioustu da weled Marianna Kerognan, rag me gav din ema-hi oh ober he zalarou.» ●(1970) BHAF 112 (T) E. ar Barzhig. Pa oe an tan war e zalarou. ●126. ne dalvezo ket eul louf-ki va stad hag eur miz goude e vin war va zalarou. ●243. Med me, Kaledoni, a lavar dit ez ez memez tra d'ober da dalarou, ken sur evel ez on sur n'hell ket eur bramm drailla din toull ma reor...

    (2) An talaroù da ober : le travail qui reste à finir.

    ●(1923) AAKL 38 (L) Y.-V. Perrot. N'euz nemed an talarou da ober ken hag arabad mankout warno. ●(1958) BRUD 5/45 (L) *Mab an Dig. Ouspenn eunneg eur oa p'oa greet ganin an talarou. / Eur banne kafe, aotrou Kure ? eme Vari ? / Ya, ma kirit.

  • talar .3
    talar .3

    m. (argot de La Roche-Derrien)

    (1) Repas.

    ●(1885) ARN 33. Repas. – Br. Pred. Arg[ot] : Talar. ●(1893) RECe xiv 268. dem arok d'ober eun taler gourt. ●269. Mes red mad oa ober eun talar gourd.

    ●(1975) BAHE 87/4. Chom ez koazez, gwaier, hag echu gant da dalar. ●14. Talar : pred.

    (2) Talar kreiz : repas de midi.

    ●(1885) ARN 33. Voici les quatre repas habituels : Déjeuner. Br. : lein. Arg[ot] talar minik. – Dîner. Br. : mern. Arg[ot] talar kreiz (repas du milieu, de midi). Collation. Br. : advern. Arg[ot] Arg[ot] talar bihan, petit repas. Bihan est breton ; minik est argot. Souper. Br. koan. Arg[ot] : talar-noter (repas de la nuit, du soir).

    ●(1975) BAHE 87/9. un dornad ez an da ledañ, paour, chom gant da dalar-kreiz. ●14. Talar-kreiz : merenn.

    (3) Talar noter : repas du soir.

    ●(1885) ARN 33. Voici les quatre repas habituels : Déjeuner. Br. : lein. Arg[ot] talar minik. – Dîner. Br. : mern. Arg[ot] talar kreiz (repas du milieu, de midi). Collation. Br. : advern. Arg[ot] Arg[ot] talar bihan, petit repas. Bihan est breton ; minik est argot. Souper. Br. koan. Arg[ot] : talar-noter (repas de la nuit, du soir). ●(1893) RECe xiv 270. M. Quellien donne lui-même talar-noter, souper, = repas de nuit, tout en disant que plusieurs veulent que ce soit réellement «repas de notaire».

    (4) Talar minik : déjeuner.

    ●(1885) ARN 33. Voici les quatre repas habituels : Déjeuner. Br. : lein. Arg[ot] talar minik. – Dîner. Br. : mern. Arg[ot] talar kreiz (repas du milieu, de midi). Collation. Br. : advern. Arg[ot] Arg[ot] talar bihan, petit repas. Bihan est breton ; minik est argot. Souper. Br. koan. Arg[ot] : talar-noter (repas de la nuit, du soir).

    (5) Talar bihan : collation.

    ●(1885) ARN 33. Voici les quatre repas habituels : Déjeuner. Br. : lein. Arg[ot] talar minik. – Dîner. Br. : mern. Arg[ot] talar kreiz (repas du milieu, de midi). Collation. Br. : advern. Arg[ot] Arg[ot] talar bihan, petit repas. Bihan est breton ; minik est argot. Souper. Br. koan. Arg[ot] : talar-noter (repas de la nuit, du soir).

  • talar / tarar .2
    talar / tarar .2

    m. –où Tarière.

    I.

    ●(1499) Ca 193b. Tarazr. g. taryere a percier. ●(1633) Nom 196b. Terebra : tariere, taraut : talaëzr, guimelet.

    ●(1659) SCger 115b. tariere, tr. «talazr.» ●124b. virbrequin, tr. «talazr.» ●174a. tarazr, tr. «tariere.» ●(1732) GReg 907a. Tariere, ou teriere, tr. «Talazr. p. talazrou. tarazr. p. tarazrou. talaër. p. talaërou. Van[netois] tarér. p. tareréü. terér. p. tereréü.»

    ●(1849) LLB 103. Ul lah a eih troeted toulet ged un tarèr.

    II. Bezañ toulloù talar en e benn : ne pas être bouché, comprendre.

    ●(1931) VALL 74. Je ne suis pas bouché, tr. F. Vallée, «n'eus ket a doullou talar em penn.»

  • talar-gwi / tarar-gwi
    talar-gwi / tarar-gwi

    m. Outil de sabotier.

    ●(1982) HYZH 147/21. (Treboull) An talar «gwi» hag an talar «pon».

  • talar-loa / tarar-loa
    talar-loa / tarar-loa

     m. Cuillère de sabotier.

    ●(1984) ECDR 93. Gant an taler e rae un toull e-barzh, ha gant an taler loa, heñvel ouzh ul loa e penn, lemm deus ar c'hostezioù, e vrasae an toull.

  • talar-pon / tarar-pon
    talar-pon / tarar-pon

    m. Outil de sabotier.

    ●(1982) HYZH 147/21. (Treboull) An talar «gwi» hag an talar «pon».

  • talar-tro / tarar-tro
    talar-tro / tarar-tro

    m. Vilebrequin.

    ●(1732) GReg 960b. Vilebrequin, ou virebrequin, outil à percer, tr. «talazr-tro. p. talazr-ou-tro.» ●(17--) BMa 1094-1095. Querchet dimé eur guiberet / Pe eun talar tro mar queret, tr. «Allez me chercher un gibelet / Ou un vilbrequin si vous voulez.»

    ●(1934) BRUS 277. Le vilbrequin, tr. «en tarér-dro.»

  • talarat .1
    talarat .1

    v.

    (1) (agriculture) Faire le chaintre.

    ●(1931) VALL 693a. faire le sillon en bout, tr. «talarat.»

    (2) sens fig. Finir, aboutir.

    ●(1931) VALL 693a. talarat, tr. «finir, aboutir.»

  • talarat / tararat .2
    talarat / tararat .2

    v. Forer à l'aide d'une tarière

    ●(18--) SAQ II 105-106. Arabat talarad hebken. Red eo lakaat bicher nevez [er skeul].

  • talareg
    talareg

    m. –ed (ichtyonymie) Lançon.

    ●(1732) GReg 10a. Achée de mer, lançon, qui se mange, & qui sert d'appât, tr. «Talareg. p. Talaregued.» ●(1752) PEll 854. Talarec est, selon M. Roussel un petit poisson, que les Pêcheurs Fr. nomment Lançon, qui sert d'appât aux plus gros.

    ●(1924) BILZbubr 46/1088. o klask kontelleged, malkoned, tareleged. ●(1979) VSDZ 98. (Douarnenez) Taladreg, marc'h-agwi, tout an dra-se zo memes-tra, tr. (p. 262) «Les lançons et les équilles sont les mêmes poissons.»

  • talaregenn
    talaregenn

    f. (ichtyonymie) Lançon.

    ●(1979) VSDZ 98. (Douarnenez) An daladregenn 'neus ur penn kalz berroc'h'vit ar marc'h-agwi, tr. (p. 262) «Le lançon a une tête beaucoup plus courte que l'équille.»

  • talaregeta
    talaregeta

    v. intr.

    I. Pêcher des lançons.

    ●(1732) GReg 10a. Tirer ces grosses achées du sable avec une faucille, tr. «talaregueta.»

    II. Kas da dalaregeta : évacuer, dégager.

    ●(1957) (T) *Jarl Priel AMAH 55. Rak kaer hon devoa blejal «Nadién poyassa !» bep tro e vezemp kaset da dalaregeta.

     

  • talaregetaer
    talaregetaer

    m. –ion Pêcheur de lançons.

    ●(1732) GReg 10a. Celui qui tire les lançons du sable, tr. «Talaregueter. p. talareguetéryen.»

  • talaregetaerezh
    talaregetaerezh

    m. Action de pêcher des lançons.

    ●(1732) GReg 10a. L'action de les tirer [talaregued], tr. «Talaregueterez.»

  • talarek
    talarek

    adj.

    (1) Attr./Épith. (Yeux, regard) perçant.

    ●(1896) GMB 673. On dit en pet[it] tréc[orois] daoulagad talèrek petits yeux perçants.

    ●(1900) KZVr 112 - 01/04/00. Talarek, ober sellou talarek, eo ober sellou put, rond, euz-eeun. ●(1917) LZBt Gouere 44. taladek e zello e tiskwele d'in eur vegen douar. ●(1931) VALL 547b. (yeux) perçant, tr. «talarek.»

    (2) Adv. =

    ●(1900) KZVr 112 - 01/04/00. Talarek, sellet talarek, eo ober sellou put, rond, euz-eeun. ●(1918) LZBt Mae 9. o sellet taladek an eil ous egile.

  • talarenn
    talarenn

    f. (agriculture)

    (1) Chaintre, sillon perpendiculaire aux autres en bout de champ.

    ●(1931) VALL 693a. Sillon extrême, tr. «talarenn m. T[regor] f.»

    (2) Creux pour l'eau dans le labourage à plat.

    ●(1931) VALL 693a. talarenn T[regor] f. (s'emploie aussi pour un creux pour l'eau dans le labourage à plat).

  • talarerez / tararerez
    talarerez / tararerez

    f. –ioù Perceuse.

    ●(1931) VALL 547b. Perceuse machine à percer, tr. «talarerez f.»

  • talari
    talari

    m. Charivari, tohu-bohu.

    ●(1896) LZBt Mae 36. trouz ganthe ha talari.

    ●(1908) PIGO II 100. Ne gav ket d'in 'pije ezom d'ober an talari-ze. ●(1909) TOJA 19. pesort talari vije aman. ●(1934) FHAB C'hwevrer 57. A feiz ! talori, jolori, hailhach a vez graet d'in, va gwalc'h gant nized va mestr !...

  • talariñ
    talariñ

    v. (argot de La Roche-Derrien) Prendre son repas.

    ●(1885) ARN 32. Manger. – Br. Debi ou dibi. Arg[ot] : 1. C'housa. 2. Taleri. ●33. Repas. – Br. Pred. Arg[ot] : Talar. De là le verbe taleri, prendre son repas.

  • talarper
    talarper

    m. –ion Retardataire.

    ●(1958) BRUD 5/77. Talarperien demeuz beb bro. (...) Talarperien = Ar re a vez diwezat atao.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...