Recherche 'tarv...' : 17 mots trouvés
Page 1 : de tarv (1) à tarvoal (17) :- tarvtarv
m. terv, tirvi (zoologie)
I.
(1) Taureau.
●(1499) Ca 51b. g. peau de torel. b. crohenn taru. ●193b. Taru. g. torel. ●(1633) Nom 35a. Taurus : toreau : vn taru, coz-leuè.
●(1659) SCger 116a. taureau, tr. «taro p. tirui.» ●174a. taro p. tirui, tr. «taureau.» ●(1738) GGreg 21. an taro, tr. «le taureau.»
●(1923) KTKG 61. oaned, tirvi ha bouc'hed. ●(1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) Taro : n. m. – Taureau. Le pluriel en usage à l'H.C. est tero (et non tirvi). ●(1975) UVUD 56. (Plougerne) setu e verzes da dero e poent ar gouel mikeal alies. Pehe daou pe dri daro atao da verza e mod-se bep bloaz. ●(1984) EBSY 356. (Sant-Ivi) un tarv, tarezed /ta're:zëd/, tr. «un taureau.»
(2) Tarv gouez : taureau sauvage.
●(1680) Dnal 192. o rencontr an taruu gouez-se tost d'an Orator ho deua drescet ha auset adarré.
II. [en apposition]
(1) Leue-tarv : veau mâle.
●(1849) LLB 1141. É mesk hou laieu tarw, choejet en nerhusan.
(2) Kole-tarv : jeune taureau.
●(c.1825/30) AJC 3976. en gis coleou tarf. ●4604. ar moch gue an noursed an ol goleo taro. ●(1849) LLB 1365. É tré deu gouhlai tarw.
●(1921) GRSA 319. Brunellat e hra èl ur hohlé tarù.
(3) Marc'h-tarv : étalon.
●(1931) VALL 275a. Etalon, tr. «marc'h-tarv.»
(4) Maout-tarv : bélier.
●(17--) ROus. Maout tourc'hou, maout tourt : bélier. Idem : maout taro. [ven.] Meut.
●(1931) VALL 63a. Bélier, tr. «maout-taro.»
III. Adj. Sistr tarv : cidre fort.
●(1986) DPSB 43. (Rieg) chistr tarv, tr. «du cidre fort.»
IV.
(1) Kreñv evel un tarv : très fort.
●(1930) BIAL 37 A. de Carné. Ar re ze, krenv evel tirvi, o deus roet d'am c'hroc'hen paour eur grizillad taoliou baz. ●(1955) VBRU 154 (T) *Jarl Priel. Evitañ da vezañ ken kreñv hag un tarv, kalz re denn e kave al labour-douar.
(2) Tennañ laezh digant un tarv : voir laezh.
- tarv-kazh
- tarv-marc'h
- tarvatarva
v. intr. Demander le taureau (en plt d'une vache).
●(1931) VALL 729a. demander le taureau, tr. «tarva.»
- tarvadenntarvadenn
f. –où Coup de collier.
●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (Plouarzhel) Tarvadenn (gg) = ober tarvadennou : labourat gant an holl nerz hag a-bennadou.
- tarvaltarval
m. –où (technique) Goujon.
●(1732) GReg 154b. Gougeon, cheville qui joint les jantes, tr. «Tarval. p. tarvalou.» ●463b. Goujon, cheville de bois qui joint les jantes d'une rouë, tr. «Tarval. p. tarvalou.»
●(1876) TDE.BF 607a. Tarval, s. m., tr. «Goujon d'assemblage, goujon des jantes de roue.»
●(1987) GOEM 175. Les jantes, gamejou, sont traitées dans de l'orme, selon un gabarit. Les extrémités de chaque pièce sont percées pour être assemblées entre elles (cet assemblage se fera à l'aide d'une forte cheville, tarval).
- tarval-troadtarval-troad
m. (anatomie) Cheville.
●(1942) FHAB Gwengolo/Here 210. Tarval-troad «cheville du pied» e Kerne a zo aet, e lec'hiou zo da arval – hag e lec'hiou all da aval-troad.
- tarvañtarvañ
v. tr. d.
(1) Saillir (une vache).
●(1931) VALL 671a. la vache a été saillie, tr. «tarvet eo bet.»
(2) Saboter (l'ouvrage).
●(1931) VALL 53b. Bâcler, tr. «tarvañ T[regor].» ●669b. Saboter l'ouvrage, tr. «tarvañ T[régor].» ●729a. faire grossièrement brutalement comme un taureau un travail qui demande des soins, tr. «tarvañ T[régor].» ●(1942) VALLsup 23b-24a. Bousiller (faire grossièrement) tarvañ T[régor].»
- tarveañtarveañ
v. tr. d. Envoyer (une vache) au taureau, saillir.
●(1995) BRYV IV 74. (Milizag) gwentl taro ema… bez' e ranker kas anezi d'an taro… honnez a vezo ranket tarvea anezi hirio !
- tarveltarvel
adj. (?) Dénudé. cf. tarvoal (?).
●(1935) CDFi 14 septembre. War unan eus pantennou tarvel Menez-Are.
- tarvennadtarvennad
s. Mesure de blé.
●(vBr.) Cartulaire de Quimper. Taruenat, latinisé en taruuenatas ou tarnnenatas (acc. pl.) certaine mesure de blé.
- tarvettarvet
adj.
(1) Saillie par le taureau.
●(1876) TDE.BF 607a. Tarvet, adj., tr. «Ce mot dérive de tarv, taro, taureau, et se dit d'une vache qui a été saillie par le taureau.»
●(1931) VALL 729a. saillie par le taureau, tr. «tarvet.»
(2) Épuisé par la douleur.
●(1977) PBDZ 818. (Douarnenez) tarvet, tr. «réduit à la dernière extrêmité par la mal[a]die, épuisé par la douleur.»
- tarvezv
- tarvhedtarvhed
m. –où (apiculture) Second essaim.
●(1732) GReg 368a. Le second essain [d'une ruche], tr. «Tarv-hed.»
●(1849) LLB 1818. un herrad kent mé taul en terhoedeu. ●(1876) TDE.BF 607b. Tarv-hed, s. m., tr. «Le second essaim que jette une ruche.»
●(1907) VBFV.bf 75b. terhouéd, m. pl. eu, tr. «second ou troisième essaim.»
- tarvhedad
- tarvken
- tarvoaltarvoal
adj. Chauve.
●(1732) GReg 159a. Chauve, tr. «tarvoal.»
●(1867) MGK 64. Ar pennou moal, ar re darval. ●(1869) SAG 289. beza tarvoal a zo mezuz. ●(1876) TDE.BF 607b. Tarvoal, adj. Le P. Gr. le donne comme synonyme de moal, chauve. D'après lui, c'est une corruption de tal, front, et de moal, chauve. – Eunn den tarvoal, un homme chauve.»