Devri

Recherche 'toaz...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de toaz (1) à toazon (12) :
  • toaz
    toaz

    m. –ioù (cuisine)

    I.

    A.

    (1) Pâte.

    (1499) Ca 198a. Toas. g. paste.

    (1659) SCger 87b. paistir (lire : paistrir), tr. «embreguer ou merat an toas.» ●89b. paste, tr. «toas.» ●175a. toas, tr. «paste.» ●(1710) IN I 322. oc'h embreguer an toas da lacat ar forn. ●(1732) GReg 570b. Pâte levée, tr. «Toas go.» ●701b. Pate, farine paitrie pour faire du pain, tr. «Toas. Van[netois] toés. toéh.» ●Ma pâte est levée, tr. «Go eo va zoaz.» ●(1752) PEll 884. Tôas, De deux syll. Pâte à faire le pain.

    (1861) BSJ 291. haval doh er goél e guemér ur voès eit laquat tri mezuliad bled é go bet quen ne sàu en toès.

    (1949) KROB 11/12. kemmeska evelse eun daoliad toaz abouez an divrec'h.

    (2) Goellañ toaz : mettre de la levure dans la pâte.

    (1960) PETO 26. Ma leuskell pell da c'hoella toaz.

    (3) Terriñ toaz : pétrir de la pâte.

    (1928) TAPO 8. Terri an toaz, e gas d’in d’an ti fourn. ●(1932) FHAB Mae 187. touezia bleud ha dour ; lakat eun nebeud goell-bier ebarz ha terri an toaz gwella ma c'hellan.

    (4) Rollañ toaz : abaisser de la pâte au rouleau.

    (18--) RGE 23. rola an toas.

    (5) Lakaat toaz e go : mettre la pâte à lever.

    (1633) Nom 173b. Mactra : huche à pestrir le pain : laouer toasec, da lacquat an toas è gò.

    (1869) HTC 53. eun tamm bara great gant toaz ha n'e ket bet lakeat e go.

    (1928) TAPO 8. O lavaret edon eta ho po an toaz da lakat e go. ●(1975) UVUD 35. (Plougerne) e lakjes toaz e go dac'h an noz ag e teue da c'houeza.

    B. Pâte à crêpes.

    (1499) Ca 16a. Bacc crampoez ha toas tout vng.

    (1732) GReg 701b. Pâte à faire des crêpes, tr. «Toas crampoës.»

    (1908) FHAB Gwengolo(?) 269. al lardouzen hag an toaz, an eil goude egile o kana var ar billig.

    (1959) LLMM 73/126. hag e lede an toaz war ar billig gant ar rozell.

    C. [en apposition]

    (1) Laouer-doaz : pétrin.

    (c.1718) CHal.ms ii. huche, grand coffre pour paistrir le pain, tr. «loher döes.» ●(1744) L'Arm 188a. Huche ou paitrin, grand coffre pour paitrir, tr. «Loaire-doæss.» ●234a. May (…) Pour boulanger, tr. «Loaire-toæss

    (1857) CBF 71. Sao ar goulc'her diwar al laouer-doaz, tr. «Lève le couvercle du pétrin.»

    (1907) PERS 143. beteg ma oue bar al laouer-doaz. ●(1912) BUAZpermoal 577. al laouer-doaz a oe leun-chouk.

    (2) Nev-doaz : pétrin.

    (1732) GReg 687a. Paitrin, huge à paitrir, tr. «néau-doas. p. névyou-doas

    (1857) CBF 12. Neo-doaz, f., tr. «Pétrin.»

    (3) Skudell-doaz : mesure pour la pâte.

    (1857) CBF 71. Gan-en ez ai ar skudel-doaz, tr. «J'emporterai avec moi la mesure pour la pâte.»

    (4) Taol-doaz : table à usage de pétrin.

    (1988) TIEZ II 244. C'est la table familiale qui sert de pétrin (daol-arc'h, daol-toaz), à moins que ce ne soit le coffre voisin du lit-clos proche du foyer (neo-doaz, laouer-doaz, bank-toaz, gern ou charlenn selon les lieux).

    (5) Taol-doaz : plan de travail d'un boulanger.

    (1857) CBF 71. he veza war ann daol doaz araok he iforna, tr. «la bien rouler [la pâte] sur la table du four avant de l'enfourner.»

    II. sens fig. Merde.

    (1877) FHB (3e série) 6/48a. ar bragou a goezaz d'an douar, toaz hag all.

    III.

    (1) Gervel toaz d'ar forn : demander fortement à manger.

    (1908) PIGO II 67 (T) E. ar Moal. Ar ganfarded o c'hoari war an oaled ; unan bihan en fons ar pres o c'hervel toaz d'ar forn. ●(1912) MELU XI 305. Gervel toaz d'ar forn, tr. E. Ernault «Appeler la pâte au four, demander à manger. Se dit surtout des enfants.»

    (2) Krial toaz d'ar forn : crier sur qqn.

    (1965) BAHE 46/48 (T) A. Duval. Krial toaz d'ar forn ( = bec'h war an dud).

    (3) Dougen an toaz d'ar forn : assumer les conséquences de ses actes.

    (1612) Cnf 47a. mé né meux quet commettet an vusurerez, nep en-deuesaff graet à dougaff an toas d'an fornn.

    (1976) HYZH 108/67-68 (Ki-Douarnenez). Setu 'vel just an dud a yeye d'an iliz a va kondaonet en añvañs mag a noe menozioù breizhat. An drae 'zo sur. Ha nign noe douget an toaz d'ar forn, 'vel ma ve lavert ganom. ●75. hag a raye deñ prijoù kalz re ijel, me pugur a noe sinet ar prijoù-se, eoñ ranke dougen an toaz d'ar forn.

    (4) Kouchañ toaz en e forn : manger.

    (1952) LLMM 33/34 (T) *Jarl Priel. Da bep mare e vezit o kouchañ toaz en ho forn. ●(1955) VBRU 133 (T) *Jarl Priel. Kouchañ toaz en e forn hep reiñ bec'h d'e izili.

    (5) Mont e-barzh evel toaz er forn : comme une lettre à la poste.

    (1978) LLMM 186/24 (T) E. ar Barzhig. Hag int e-barzh evel toaz er forn.

    (6) Bezañ tev evel un tamm toaz : très épais, très joufflu (en parl. d’un enefant).

    (1878) SVE 629. Teo evel eun tamm toaz, tr. L.-F. Salvet «Epais comme un morceau de pâte.»

    (1912) RVUm 319 (Gu). E ma el un tam toéz, tr. P. ar Gov «C'est un vrai pâton : un enfant joufflu.»

    (7) Bezañ lart evel an toaz : très gras.

    (1867) MGK 7 (L) G. Milin. Eunn horden-gi nerzuz, / Lard-toaz ha flour he ler, ki distaill galloudus. ●(1876) TDE.BF 439 (L) G. Milin. eur pez bagad saout lard-kuill evel toaz.

    (1948) KROB 3/6 *Falc'h ar prad. Chatal eus an dibab ha lart-toaz. ●(1957) AMAH 222 (T) *Jarl Priel. Ur boudoupenn lart-toaz. ●(1962) TDBP Ia 40 (T). Ar haz-mañ a zo arru lard 'vel an toaz, tr. J. Gros «ce chat-ci devient gras comme la pâte (comme un moine).»

    (8) Lakaat an toaz e go : préparer les choses.

    (1959) MVGK 32 (Ki) P.-J. Helias. Ezomm am-eus ouzoh evid lakaad an toaz e go.

    (9) Bezañ toaz e go gant ub. : les choses sont en préparation.

    (1955) VBRU 143 (T) *Jarl Priel. Ya, e-keit ma klaske toullañ dindanon, ne ouie ket ar paour kaez e oa e doaz en go. ●(1958) LLMM 70/343 (T) *Jarl Priel. Neuze 'ta, kristen ebet ne oar peseurt toaz a zo ganimp e go ?

    (10) Na vezañ go e doaz : ne pas avoir l’esprit mûr.

    (1942) VALLsup 68. Une personne dont l’esprit n’est pas mûr, tr. F. Vallée «eun dén panen, n’eo ket go e doaz

    (11) Bezañ dorloet gant hevelep toaz hag ub. all : avoir le même esprit que qqn d’autre.

    (1958) LLMM 69/257 (T) *Jarl Priel. Na dit ket da gontañ din ec'h oc'h bet dorloet gant an hevelep toaz hag ar vartoloded ma prejit ha ma kouskit gante dindan an tilher a-raok.

    (12) Bezañ lart evel ur sac'h toaz : voir sac'h.

  • toazañ / toaziñ
    toazañ / toaziñ

    v. tr. d.

    (1) Enduire, couvrir de pâte.

    (1732) GReg 334b. Empâter, salir de pâte, tr. «Toasa. pr. toaset. Van[netois] toéseiñ. pr. toéset

    (1931) VALL 539b. remplir ou salir de pâte, tr. «toaza.» ●(1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) Tôza (Toaza) : v. Radical tôz (toaz) : pâte. – Enduire de pâte.

    (2) Toazañ go : mettre la pâte à lever.

    (1982) MABL I 167. (Lesneven) Ne veze ket fall ar bara. Ni 'rea e ti Patinec, ni a doaze go er gêr hag dac'houde e veze kaset 'ne'añ.

    (3) sens fig. Berner, duper, tromper, rouler.

    (1958) ADBr lxv 4/531. (An Ospital-Kammfroud) Toaza (...) au figuré : berner, duper, «rouler» quelqu'un. – Tôzet am-eus anean.

  • toazeg
    toazeg

    f. –où (boulangerie) Pétrin.

    (1659) SCger 175a. toasec, tr. «mets ou on met la paste.» ●(1752) PEll 884-885. Tôasec, tr. «paitrin, vaisseau dans lequel on paîtrit, où l'on manie la pâte.»

    (1931) VALL 553b. Pétrin, tr. «toazeg f.»

  • toazek
    toazek

    adj.

    (1) Pâteux.

    (1732) GReg 702b. Pain pâteux, tr. «Bara toasecq

    (1878) BAY 19. Toezek, tr. «Qui tient de la pâte, pâteux.»

    (1914) DFBP 238a. pâteux, tr. «Toazek

    (2) Laouer doazek : pétrin.

    (1633) Nom 165b. Mactra : vne may ou huche : vn laouër toasecq. ●173b. Mactra : huche à pestrir le pain : laouer toasec, da lacquat an toas è gò.

    (3) (Bouche, langue) Pâteuse.

    (1732) GReg 334b. J'ai la bouche, la langue toute empâtée, tr. «Toasecq orrupl eo va guinou, va zéaud.»

  • toazenn .1
    toazenn .1

    f. –où (cuisine) Pâte.

    (1907) AVKA 208. Da genta, laka evez na vije fall da doazen. ●(1987) BAPR 17. Ober an doazenn.

  • toazenn .2
    toazenn .2

    f. Femme bien en chair, empâtée.

    (1732) GReg 807b. Une femme trop replette, tr. «toasenn. un doaseñ

  • toazennañ
    toazennañ

    voir toazenniñ

  • toazennek
    toazennek

    adj.

    I. Pâteux.

    (1744) L'Arm 272b. Pateux, Farineux, Crumeleux, tr. «Toæzænnæc ou Toaizainaic

    II. sens fig.

    (1) Empâté.

    (1939) RIBA 74. un davarnouréz toézennek ha lardonek.

    (2) Gauche, maladroit.

    (1944) VKST Ebrel 111. nag amparfal ha toazennek e oa da rebechou !

  • toazenniñ / toazennañ
    toazenniñ / toazennañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Empâter.

    (1744) L'Arm 129a. Empâter, tr. «Toêzénein.. nétt.» ●(1752) PEll 885. Toasenna, empâter, remplir la bouche de pâte.

    (1904) DBFV 226b. toézennein, v. n., tr. «empâter, (l'A.).»

    (2) Remplir de pâte.

    (1931) VALL 539b. remplir ou salir de pâte, tr. «toazenna

    II. V. intr. Tourner en pâte.

    (1931) VALL 539b. tourner en pâte, tr. «toazenni

  • toazet
    toazet

    adj. Enduit de pâte.

    (1732) GReg 334b. J'ai les mains toutes empâtées, tr. «Toaset eo oll va daou-zorn.»

  • toaziñ
    toaziñ

    voir toazañ

  • toazon
    toazon

    m. –où

    (1) (boucherie) Ris (de veau, d'agneau).

    (1732) GReg 823b. Ris, ris de veau ; glande qui se prend sous l'esophage du veau, tr. «Toason. toason lue

    (1876) TDE.BF 619b. Toazon, s. m. Toazon leue, tr. «ris de veau, partie de cet animal.»

    (2) (anatomie) Thymus.

    (1931) VALL 738b. Thymus, tr. «toazon m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...