Recherche '"toc'h"...' : 18 mots trouvés

• toc'h .1
  toc'h .1

  adj. Invalide, débile.

  ●(1752) PEll 886. Toc'h, selon M. Roussel, & l'usage de Cornwaille, signifie Invalide, debile, qui est épuisé et sans force. Beza toc'h, être invalide, hors d'état de travailler.

• toc'h .2
  toc'h .2

  interj. Onomatopée pour appeler les porcs.

  ●(1931) VALL 129b. cris pour appeler les cochons, tr. «toc'h, toc'h ! T[régor].» ●(1938) WDAP 2/122. Toc'h ! A vez lavaret evit gervel ar moc'h. Sk. Toc'h ! toc'h ! va femoc'h !

• toc'h .3
  toc'h .3

  interj. Pour faire conduire l’attelage à droite.

  ●(1932) DIHU 257/173. Kroget é pen er jau, m’er handréné, aketus mat d’en tennein a zeheu pe gleùen toh, d’er boutein a glei pe huchè me zad kus.

• toc'had
  toc'had

  coll. –où (agriculture) Épis.

  ●(c.1718) CHal.ms i. Espi a Sarz[eau] pen et b / pluchen Tolhien, pl. Tolhiat. ●(1752) PEll 886. Toc'hat, pluriel Toc'hadou Criblures de bled. Je trouve dans le Nouv. Diction. le singul. Toc'haden, épi ; & Toc'hata, glaner. Le P. Gregoire m'a confirmé cette signification de Toc'hat, épi, & celle de Toc'hada, glaner.

  ●(1857) CBF 88. Ann toc'had a zo bouron, tr. «Les épis sont bien pleins.» ●(1899) BSEc xxxvii 159 / KRL 24. N'eo ket ar gwellan tohad a zav an uvelan o ven, tr. «Le mérite est modeste.»

  ●(1904) DBFV 226b. tolhiad, pl. tr. «épis.» ●(1909) BOBL 27 novembre 257/2d. an toc'hod pouner karget a c'hreun melen. ●(1934) MAAZ 143. un (lire : ur) flahad tolhiad.

• toc'hadenn
  toc'hadenn

  f. –où, toc'had Épi.

  ●(1499) Ca 198b. Tochadenn et pellenn cest tout vng ibi vide.

  ●(1752) PEll 886. Toc'hat, pluriel Toc'hadou Criblures de bled. Je trouve dans le Nouv. Diction. le singul. Toc'haden, épi ; & Toc'hata, glaner. Le P. Gregoire m'a confirmé cette signification de Toc'hat, épi, & celle de Toc'hada, glaner.

  ●(1866) FHB 66/109a. Seiz toc'haden, pe seiz penn-ed, leun ha kaer a zave var ar memez plouzen.

  ●(1903) MBJJ 99. toc'haden e-bed da dic'hreunian. ●(1909) BOBL 27 novembre 257/1d. eun doc'hoden segal (…) eun doc'hoden gwiniz.

• toc'hal
  toc'hal

  voir doc'hal

• toc'hal
  toc'hal

  v. intr. Crier comme un cochon.

  ●(1931) VALL 129b. toc'hal, tr. «crier comme un cochon.»

• toc'hata
  toc'hata

  v. intr. (agriculture) Glaner des épis.

  ●(1732) GReg 459b. Glaner, ramasser les épis après que les gerbes sont liées, tr. «H[aute] Cor[nouaille] tohato. pr. tohatet. van[netois] tohata. pr. et.» ●(1752) PEll 886. Toc'hat, pluriel Toc'hadou Criblures de bled. Je trouve dans le Nouv. Diction. le singul. Toc'haden, épi ; & Toc'hata, glaner. Le P. Gregoire m'a confirmé cette signification de Toc'hat, épi, & celle de Toc'hada, glaner.

  ●(1908) BOBL 22 août 191/3a. medi, toc'hota, kleunia, planta kôl. ●(1934) MAAZ 143. bugulion é tolhiatat. ●(1934) BRUS 67. Glaner, tr. «tolhiata.»

• toc'hataer
  toc'hataer

  m. –ion Glaneur.

  ●(1732) GReg 459b. Glaneur, tr. «tohater. tohatour. pp. yen.»

• toc'hellat
  toc'hellat

  v. intr. Toussoter.

  ●(1929) GWAL 18/4. ne reas nemet toc'hellat. ●(1941) SAV 20/20. (Pleiben, Gwezeg) Torc'hellat, verb. Pasaat berr ha sec'h : «toussoter» e galleg. Sk. Ne ran nemet torc'hellat abaoe eur pennad.

• toc'henn .1
  toc'henn .1

  f. Épi.

  ●(c.1718) CHal.ms i. Espi a Sarz[eau] pen et b / pluchen Tolhien, pl. Tolhiat

  ●(1907) VBFV.bf 79b. tuézen (b[as] van[netais] tohien), tr. «épi.»

• toc'henn .2
  toc'henn .2

  f. Dernier-né.

  ●(1916) KZVr 182 - 27/08/16. Toc'hen «dernier-né» a vez lavaret e Cleden, Ivonig Picard. ●(1931) VALL 492a. dernier-né, tr. «toc'hen C[ornouaille] (de toc'h faible).»

• toc'henniñ
  toc'henniñ

  v. intr. Épier, monter en épi.

  ●(c.1718) CHal.ms i. espier monter en espi, tr. «dihaudein, monet de gran tolhiennein.» ●voila le froment qui monte bien tost en espi, tr. chetu er guneh a doliennou Imber, a ziaa a zihaudou in ber.»

• toc'hor .1
  toc'hor .1

  adj.

  I. (en plt de qqn)

  A. Attr./Épith.

  (1) (en plt de la santé de qqn) Très faible.

  ●(1732) GReg 562a. Languissant, ante, tr. «toc'hor.»

  ●(1869) FHB 222/102b. Mar doa toc'hor he iec'het diaraoc, seiz miz abars ma voue pareet e teuaz c'hoas da veza toc'horoc'h.

  (2) Moribond.

  ●(1864) SMM 103. ar re a c'houren var dreuzou ar maro, ar re doc'hor. ●(1866) SEV xi. pa glevont kloc'h glaz o sini da eunn den toc'hor-bennag. ●54. kouezet klanv da vervel, ha toc'hor zo-ken. ●(1868) FHB 187/242a. Unan euz ar c'hoarezet clan a ioa bet nouet, hag a ioa toc'hor bras. ●(1878) EKG II 82. Mari Mark, grek Kervinot, a ioa klan, toc'hor zoken oa.

  ●(1905) KANngalon Du 532. rekour ar re glanv hag an dud toc'hor. ●(1929) MANO 154. Eur mab da aotrou Lezormel, e Plestin, a oa toc'hor meurbet gand eur barrad klenved.

  (3) Faible.

  ●(1732) GReg 246a. Debile, tr. «toc'hor.» ●421b. Foible, debile, tr. «Toc'hor.»

  ●(1857) CBF 48. Ken toc'hor eo ne heller ket he zizoun, tr. «Il est si chétif qu'on ne peut le sevrer.»

  ●(1911) SKRS II 147. Breman, siouaz d'in ! oun deuet koz ha toc'hor.

  (4) par ext. Faible, peu important.

  ●(1869) SAG 7. ar resped avat evit ho a zo dija toc'hor.

  (5) (Chrétien) peu fervent.

  ●(1859) MMN 22. Ret eo beza eur c'hristen toc'hor a caout nebeut a galoun. ●(1869) FHB 213/25a. ar gristenien doc'hor. ●(1869) SAG 291. kristen toc'hor, pe kristen feal. ●(1889) ISV 107. ar burzudou a ra brema ar Verc'hez a Lourd a dle lacat meur a gristen toc'hor da zigeri hou daoulagad.

  ●(1921) PGAZ 99. Me a zo bet, em buez, eur gristenez toc'horik avoalac'h.

  (6) (Année) stérile en récolte.

  ●(1710) IN I 235. evel ma ra ar goual amser, an tan, ar reverdi, ur bloazvez toc'her, ul laeronci, ur proces.

  B. Attr.

  (1) Bezañ toc'hor e =

  ●(1874) FHB 495/194b. Toc'hor oan er feis.

  (2) Bezañ toc'hor da vervel : être sur le pont de mourir.

  ●(1868) KMM 165. Pa oe toc'hor da vervel, an droug-spered a lacaas e oll nerz, e oll c'halloud da berdôler aneza e disesper.

  (3) Mont, kouezhañ toc'hor : agoniser.

  ●(1868) KMM 139. ac eb dale ez eas toc'hor, fall-braz. ●(1889) ISV 168. O veza recevet he oll sacramanchou gant ar brassa devotion, ez eas toc'hor. ●(1894) BUZmornik 242. ar Zant a gouezaz toc'hor er gear-ze.

  ●(1906) KANngalon Eost 189. goall doc'hor ez oa aet dija.

  II. (en plt de qqc.)

  (1) (agriculture) =

  ●(1857) CBF 88. Ann heiz barvek ne ket bouron, toc'hor eo, tr. «L'orge barbue n'est pas bien nourrie ; elle est grèle.» ●(1866) FHB 84/255a. ez eus er bloaz-ma eun eost toc'hor.

  (2) = war-nes mervel.

  ●(1877) BSA 262. eur blanten doc'hor.

  (3) =

  ●(1911) SKRS II 103. eur feiz toc'hor kenan.

  III. Adv. Klañv-toc'hor =

  ●(1866) SEV 43-44. nemet ma kredje e vije klanv-toc'hor war he wele hag enn dro d'ezhan liseriou ar maro.

• toc'hor .2
  toc'hor .2

  m. Personne qui agonise, agonisant.

  ●(1902) MBKJ 175. seizet eo an toc'hor gant spount ar maro : ne c'hoar ket e pe du ez aio he ene.

• toc'horaat
  toc'horaat

  v. intr.

  (1) Devenir plus faible.

  ●(1876) TDE.BF 619b. Toc'horaat, tr. «Devenir plus faible, débile, plus languissant, empirer.»

  ►spécial. Être mourant.

  ●(1806) JOS 27. O veza clevet e toc'horrea e dad. ●(1889) ISV 263. o clevet oa toc'horeat.

  (2) Diminuer.

  ●(1869) FHB 214/33a. eur merk anad e toc'hora ar feiz etouez an dud. ●(1874) FHB 482/90b. ar speret a feiz a ioa toc'horeet e Jeruzalem.

  (3) =

  ●(1906) KPSA 193. Eur c'hristen mad ne dlefe ket en em c'houzanv er bed-man ; toc'horaat a ra var an douar.

• toc'horidigezh
  toc'horidigezh

  f. Faiblesse, manque de forces.

  ●(1732) GReg 17b. Affoiblissement, tr. «toc'horidiguez.» ●246a. Debilité, foiblesse, tr. «toc'horidiguez.»

  ●(1867) FHB 116/94b. ar penn-baz var behini he c'harp he gosni hag he doc'horridighez.

• toc'horiñ
  toc'horiñ

  v. intr. Languir.

  ●(1732) GReg 17a. Affoiblir, tr. «toc'hori. pr. toc'horet.»

  ●(1872) ROU 90a. Languir, tr. «Toc'hori.» ●(1874) FHB 479/65a. Ar feiz o veza toc'horet.

  ●(1931) VALL 418a. Languir, tr. «toc'hori.»