Devri

Recherche 'torr...' : 36 mots trouvés

Page 1 : de torr-1 (1) à torrus (36) :
  • torr .1
    torr .1

    adj.

    (1) Cassé.

    ●(1924) KANNgwital 263/195. daou benn an askorn torr.

    (2) Bezhin-torr : goémon apporté par le flot.

    ●(1942) VALLsup 87b. Goémon apporté par le flot, tr. «bezin torr.»

  • torr .2
    torr .2

    m. –où

    (1) Fracture.

    ●(1877) FHB (3e série) 10/79a. he izili n'o doa na torr na gouli ebet.

    ●(1905) IVLD 111. pa veler skeudenn ann eskern-ze (…) Guelet a rer eaz e pe leac'h eo bet an torr, ha dre m'enn doa ar medisin tennet euz an torr-ze sklissennou brevet (…).

    (2) N'eus ket a dorr da : on ne peut casser (qqc.).

    ●(1940) DIHU 346/49. n'en des ket a dor d'he guerni, nag a roeg d'hé gouélieu.

  • torr .3
    torr .3

    m. (agriculture) =

    ●(1864) KLV 42. Pell braz ar panez a ioa hadet el leton, war ann torr. Mez ann dizererien a soursie aliez eosti anez-ho. ●43. lod-all ne deilont jamez hag a goll, enn eur bloaz, madelez ann torr penn-da-benn ! ●44. evit kloza ann torr. ●66. Ar blavez kenta euz ann torr.

  • torr .4
    torr .4

    m. Quantité.

    ●(1868) FHB 156/414b. hag e varvaz eun tor braz a vugale nevez ganet.

  • torr-anal
    torr-anal

    adj. & m.

    (1) Adj. (Côte) rude, qui coupe le souffle.

    ●(1876) TDE.BF 623b. Torr-alan, s. m. Cette expression signifie à la lettre, qui rompt l'haleine, et s'emploie en parlant d'une montagne difficile à gravir ; eur menez torr-alan. ●(1890) MOA 247a. Montagne escarpée, tr. «menez torr-halan, (à la lettre : casse haleine).»

    ●(1921) PGAZ 68. ar zao tor-alan da bignat da Vrec'hichen.

    (2) M. Côte rude qui coupe le souffle.

    ●(1957) AMAH 250. ez eo gwintet va zi war an uhel (..) ha pebez torr-alan eo an diribin.

  • torr-didorr
    torr-didorr

    adv. =

    ●(1909) FHAB Eost 232. ma vez kavaet avechou ar c'hlouejou e kreis an hent bras, tor-didor...

  • torr-dimeziñ
    torr-dimeziñ

    m. Divorce.

    ●(1931) VALL 226a. Divorce, tr. «torr-dimezi m.»

  • torr-gouzoug
    torr-gouzoug

    m. Abîme.

    ●(1732) GReg 120a. Brise-cou, pas difficile, &c., tr. «tor-gouzoucq. p. torrou-gouzoucq.» ●748a. Precipice, brise-cou, tr. «torr-gouzoucg. p. torrou-gouzoucg.» ●Tomber dans un précipice, tr. «Couëza ên un torrgouzoucg.»

    ●(1856) GRD 72. Unan dal péhani e guêrh trema un tor-goug e gouéh én-ou anfin. ●(1876) TDE.BF 624a. Torr-gouzouk, s. m., tr. «Passage dangereux, précipice.» ●(1893) LZBg 51vet blezad-4e lodenn 209. ul lèue hantèr én un torr goug.

    ●(1913) AVIE 54. aveit en turel d'en dias én un tor-goug.

  • torr-korf
    torr-korf

    m.

    (1) Travail dur, fatigant.

    ●(1857) CBF 16-17. Eun torr korf e ve ma rankfenn ober kant leo evel-se, tr. «Ce serait à me tuer s'il me fallait faire cent lieues de la sorte.» ●(1890) MOA 159b. Ce serait à me tuer si je faisais cette besogne, tr. «eul torr korf e ve, mar rankfenn ober ann-dra-ze.»

    (2) =

    ●(1919) BUBR 10/269. Nag a dorr-korf hag a dorr-penn en deus ar soudarded kaez.

  • torr-kraoñ
    torr-kraoñ

    m. Casse-noix.

    ●(1876) TDE.BF 624a. Torr-kraouñ, s. m., tr. «Casse-noix.»

    ●(1934) BRUS 227. Un casse-noisette, tr. «un tor-keneu.»

  • torr-lizher
    torr-lizher

    m. (droit) Rupture de contrat.

    ●(1935) BREI 413/2c. ober an torr-lizer.

  • torr-maen
    torr-maen

    m. (botanique) Saxifrage, casse-pierre Saxifraga sp.

    ●(1732) GReg 139a. Casse-pierre, plante, qui vient au bord de la mer, tr. «Tor-væn.» ●849b. Saxifrage, plante bonne pour la gravelle &c., tr. «tor-væn.»

    ●(1879) BLE 271. Cassepierre maritime. (C. maritimum. L.) Torméan.

  • torr-moger
    torr-moger

    m. (botanique) Pariétaire Parietaria officinalis.

    ●(1876) TDE.BF 624a. Torr-moger, s. m., tr. «Pariétaire, plante qui pousse dans les vieux murs et qui les dégrade.» ●(1879) BLE 368. Pariétaire officinale. (P. officinalis. Sm., diffusa. K.) Tormôger. Aumure.

    ●(1904) DBFV 227b. tor-mangoér, s., tr. «pariétaire.» ●(1934) BRUS 26. La pariétaire, tr. «en tor-mangoér.»

  • torr-mor
    torr-mor

    m. (domaine maritime) Ressac.

    ●(1977) PBDZ 329. (Douarnenez) torr-mor, tr. «ressac.»

  • torr-penn
    torr-penn

    m.

    (1) (en plt de qqn) Casse-tête.

    ●(1879) ERNsup 168. torr-penn, m., celui qui crie, qui ennuie, Trév[érec], St-M[ayeux]. ●(1890) MOA 139a. Bavard fini (casse-tête), tr. «torr penn.»

    ●(1907) PERS 313. beza eun tor penn evitho. ●(1910) MAKE 86. «Petra ? mezvier, gourlanchen frank, lonk e zizun, koll-bara, dic'houilhez, debr-spered, torr-penn ? N'out ket eat c'hoaz d'ar bed all, amprevan ? ●(1926) FHAB Kerzu 450. Nann, seiz biskoaz war ma hend / N'em eus kavet daou dorr-penn / Eus danvez an den ienn-man. ●(1931) VALL 41b. Assommant, tr. «torr-penn.» ●(1983) PABE 214. (Berrien) torr-penn, torriou-penn, torrpennou, tr. «casse-tête, casse-têtes.»

    (2) Chose ennuyeuse, problème difficile à résoudre.

    ●(1879) ERNsup 168. torr-penn, m., casse-tête, Trév[érec], St-M[ayeux].

    ●(1919) BUBR 10/269. Nag a dorr-korf hag a dorr-penn en deus ar soudarded kaez. ●(1929) FHAB Ebrel 156. Ar pez a glaske ar Pab n'eo ket eur rouantelez kement ha gwechall hag e vije bet eun torrpenn evitan he ren. ●(1931) VALL 100b. Casse-tête tavail, bruit qui fatigue, tr. «torr-penn m. pl. torrou-.» ●(1970) BHAF 121. eun tamm brao a labour hag a dorr-penn.

  • torr-revr
    torr-revr

    m. fam. Casse-cul, personne ennuyeuse.

    ●(1957) AMAH 156. ul lizher a lavaran me ivez ! eme an torr-reor. ●(1959) TGPB 149. ar Skolan, deut da vezañ un torr-reor gant e Aotrou Beutlinger.

  • torrad
    torrad

    m. –où Torrad dour : inondation.

    ●(1791) GErard 74. ur c'hanton beuzet gant un torrad dour, tr. «(GMB 701) un canton noyé par une inondation.»

    ●(1931) VALL 391b. Inondation, tr. «torad-dour m.»

  • torrad-glav
    torrad-glav

    m. Averse.

    ●(1931) VALL 51a. Averse, tr. «torrad-glav m.»

  • torradeg
    torradeg

    f. –où Cassage.

    ●(1955) STBJ 189. Da Zul ar C'hazimodo e veze torradeg podou war al leurgêr vihan.

  • torradour
    torradour

    m. –ion Infracteur.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. Infracteur, tr. «torradour, diobeïssant.»

  • torradur
    torradur

    m. –ioù

    (1) Fracture, rupture.

    ●(c.1718) CHal.ms i. bris rupture, tr. «torradur, diompradur mr le moing.» ●(1744) L'Arm 163b. Fraction, tr. «Torradurr.. dureu. m.»

    ●(1907) VBFV.bf 77a. torradur, m. pl. eu, tr. «fracture, rupture.»

    (2) Douleur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Les brisures du corps sont des auant coureurs de quelque maladie, tr. «torradureu er c'horf so sign' es ur c'hleanuet bennac.»

    (3) (droit) Cassation.

    ●(1732) GReg 4b-5a. Abolissement, d'une loi, d'une coûtume, tr. «Van[netois] Torradur.» ●139a. Cassation, abolissement, tr. «Van[netois] torradur.» ●271b. Derogation, acte contraire à un précedent, qui le revoque, tr. «torradur.»

  • torraj
    torraj

    m.

    (1) Débris.

    ●(1878) BAY 13. toraj, tr. «débris.»

    (2) (phycologie) Bezhin-torraj : goémon amené par le flot.

    ●(1915) KZVr 113 - 02/05/15. abbé Oliéro, vicaire à Sené : behin torraj, ou simplement torraj, mélange de tous les goémons, hachés menus, devenus presque du fumier à force d'avoir été rejeté par les flots.

    ►

    ●(1942) VALLsup 87b. Goémon apporté par le flot, tr. «torraj.»

  • torrant
    torrant

    m. –où (hydrologie) Torrent.

    ●(1633) Nom 246a. Torrens : torrent : torrant, tornaut.

    ●(1855) BDE 404. Passet hun nès neoah en torrant-cé. ●413. deur ag en torrant. ●(1861) BELeu 116. é passein a retorn en torrant a Cédron.

  • torrapl
    torrapl

    adj.

    (1) Cassable.

    ●(1732) GReg 139a. Cassable, qui peut se casser, tr. «Torrapl.»

    ●(1855) BDE 147. lestreu bresq ha torrabl.

    ●(1907) VBFV.fb 45b. fragile, tr. «torrabl.»

    (2) (en plt d'un mariage, etc.) Que l'on peut casser.

    ●(1902) LZBg Meurzh 89. Er bridereh (lire : briedereh) e oé torrabl revé ou volanté. ●(1904) LZBg Genver 34. er briedeleh e zou sellet èl ur sakremant torrabl.

  • torrer
    torrer

    m. –ion

    (1) Casseur.

    (2) Celui qui ne respecte pas (une loi, etc.).

    ●(1869) FHB 219/78. torreryen oll gourc'hemennou an Aotrou Doue.

  • torrer-mein
    torrer-mein

    m. Cantonnier.

    ●(1911) SKRS II 27. eur brezer mein (pe eun torrer mein) a ioa krog en he labour ordinal.

  • torrerez-kraoñ
    torrerez-kraoñ

    f. Casse-noix.

    ●(1896) GMB 689. pet[it] tréc[orois] toreres kraou f. casse-noisettes.

  • torrerezh
    torrerezh

    m. –ioù Action de casser.

    ●(1744) L'Arm 163b. Fraction, tr. «Torrereah.. heu. f.»

  • torret
    torret

    adj.

    (1) Cassé.

    ●(1499) Ca 108a. Hanter torret. g. demy rompu. ●199a. Torret. g. brisiez. ●(c.1500) Cb 17b. g. brisement dos. b. ascorn torret. ●(1580) G 1255. Torret eou ma costou, tr. «Mes côtes sont rompues.»

    ●(1732) GReg 139a. Un verre cassé, tr. «Ur vereñ dorret.»

    ●(1877) BSA 139. trec'het gant an naoun ha fezet gant ar poaniou criz euz he c'harr dorret. ●(1877) EKG I 296. eur vreac'h torret, an divisker bruzunet. ●(1878) EKG II 146. fri torret ar soudard.

    (2) Torret gant al labour : rompu de travail.

    ●(1787) BI 69. unn deine torret guet el-labour.

    ●(1868) KMM 105. un den torret gat al al labour.

    (3) Torret gant ar skuizhder : rompu de fatigue

    ●(1866) FHB 54/15a. An den iaouanc a voa ken torret gant ar skuisder...

    (4) Révoqué.

    ●(1913) KANNgwital 122/229. Barnerien (...) a zo bet (...) torret var zigarez e felle dezho mont d'an oferen.

    (5) (en plt du vent) Qui a cessé.

    ●(1877) EKG I 58. spaneet ar glao, torret an avel, tavet ar gurun.

    (6) (en plt du temps) Qui vient de changer.

    ●(1872) ROU 73a. An amzer a zo torred.

    (7) (en plt d'une maladie, d'un mal) Qui a diminué.

    ●(1872) ROU 73a. Torred eo ar boan varna, tr. «sa douleur a diminué.»

    (8) (Prlt de fiançailles) Rompues.

    ●(1942) DHKN 77. Ar er méz é tegoéh liés d’en diméenneu bout torret.

  • torridigezh
    torridigezh

    f.

    (1) Travail dur, fatigant.

    ●(1872) ROU 71b. Torridigez se dit d'exercices durs et fatigants.

    (2) (pathologie) Cystite.

    ●(1977) PBDZ 743. (Douarnenez) torridigezh, tr. «cystite.»

    (3) (droit) Lez-varn a dorridigezh : cour de cassation.

    ●(1906) BOBL 13 janvier 69/2d. da gas barnidigez ar barner a beuc'h dirag al Lezvarn a Dorridigez. ●(1909) BOBL 10 avril 225/1a. al lez-varn a dorridigez a ro rezon d'an hini genta.

  • torrigan
    torrigan

    m. Petit homme des contes et légendes. cf. korrigan

    ●(1911) ADBr xxvii 200-201. Prontec t'er hoet moned e ras : / On Dorigãnes e recõntras, tr. «Vite au bois il alla : / Une Torigane (1) (Korrikane) il encontra.» (1) Dans tous le pays de Guéméné-sur-Scorff, on dit on torigãn et non or horigan ; cf. torgos.

  • torriganez
    torriganez

    f. Petite femme des contes et légendes. cf. korriganez

    ●(1911) ADBr xxvii 200-201. Prontec t'er hoet moned e ras : / On Dorigãnes e recõntras, tr. «Vite au bois il alla : / Une Torigane (1) (Korrikane) il encontra.» (1) Dans tous le pays de Guéméné-sur-Scorff, on dit on torigãn et non or horigan ; cf. torgos. ●(1981) LIMO 17 octobre. Na barh kreiz er hoed p'oè arriùet / Un torriganez en doé kaùet.

  • torriñ
    torriñ

    voir terriñ

  • torrod
    torrod

    m. –où (géographie) Falaise.

    ●(1732) GReg 120a. Brise-cou, pas difficile, &c., tr. «Torrod. p. torrogeou.» ●748a. Precipice, brise-cou, tr. «Torrod. p. torrjou.» ●Tomber dans un précipice, tr. «Couëza ên un torrod.»

    ●(1857) HTB 140. eur gwall var amzer a daolas prestik eur vagad Eonianed en tor-od Kosmi.

    ●(1909) LZBt Du 7. an torr-od a zo ken huel. ●(1911) BUAZperrot 100. e frailhou an torraod. ●182. debret ma'z eo an torraod gant an tarziou mor. ●(1924) BILZbubr 37/807. Heuilet, hed ar mor, hent ar valtouterien, hag e kavfet anei [ar barroz] en plegig an terrod (lire : torrod), etre Beg en (lire : an) Enez-Wenn hag beg ar Roc'h-Vran. ●(1924) BILZbubr 42/974. war an torrod yeotek. ●(1924) BILZbubr 43-44/1029. pilpazat war an torrochou.

  • torrpenniñ
    torrpenniñ

    v. Être un casse-tête.

    ●(1931) VALL 100b. être un casse-tête, tr. «torrpenni C[ornouaille].»

  • torrus
    torrus

    adj.

    (1) Cassant.

    ●(1732) GReg 139a. Cassant, tr. «Torrus.»

    ●(1846) DGG 125. en ur vessel dorus.

    (2) Fatigant, accablant.

    ●(1860) BAL 137. ne ve aoun ebed rag beza torruz de benn. ●(1868) FHB 198/333b. netra lastrussoc'h, netra torrussoc'h d'ar c'horf hag ive d'ar speret eget renkout chom evelse er c'hloz en eur wagon. ●(1872) ROU 85a. Fatigant, tr. «Torruz.» ●(1890) MOA 102a. Un long voyage à cheval est accablant, tr. «choum pell da ober hent var varc'h a zo torruz.»

    (3) (religion) =

    ●(1790) Ismar 440. Bout-ç'ou puarzec-ampechemant e hanhuér torrus.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...