Recherche '"tourc'h"...' : 10 mots trouvés

• tourc'h
  tourc'h

  m. –ed

  I. (zoologie)

  (1) Verrat.

  ●(1499) Ca 199b. Tourch. g. verrot. l. hic verres ris. ●(1633) Nom 30a. Catulire : demander le masle : marchaff, goulen mal, goulen tourch. ●35a. Verres : verrat : vn tourch.

  ●(1659) SCger 123b. verrat, tr. «tourc’h.» ●(1732) GReg 955a. Verrat, le mâle d’une truïe, tr. «Tourc’h. p. tourc’hed.» ●(1738) GGreg 33. tourc’h, tr. « verrat.»

  ●(1838) CGK 29. jentillât, en daou vinut, an tourc’h ar muia friant.

  (2) Hoc’h-tourc’h : verrat.

  ●(1732) GReg 955a. Verrat, le mâle d’une truïe, tr. «houc’h-tourc’h. p. houc’hed-tourc’h.»

  ●(1927) GERI.Ern 639. hoc’h-tourc’h, tr. «verrat.»

  (3) Maout-tourc’h : bélier.

  ●(1633) Nom 29b. Aries : belier, ran : maoüt tourch, maout tours.

  ●(1659) SCger 158a. maout tourc’’h, tr. «belier.» ●(1732) GReg 88b. Belier, mâle de la brebis, tr. «maoud tourc’h. p. méaud tourc’h.»

  ●(1931) VALL 63a. Bélier, tr. «maout-tourc’h pl. meot-tourc’h.»

  II. sens fig.

  (1) Homme débauché.

  ●(1732) GReg 766b. Putassier par excès, tr. «Tourc’h an barrès.» ●(1744) L’Arm 315b. Putassier, tr. «Tourh. m.»

  ●(1927) GERI.Ern 639. tourc’h, tr. «homme débauché.» ●(1958) ADBr lxv 4/533. (An Ospital-Kammfroud) Tourh Verrat, et au fig. «homme débauché et grossier, sagouin».

  (2) Tourc’h dall : homme entêté.

  ●(1927) GERI.Ern 639. tourc’h-dall, tr. «V[annetais] homme entêté.»

  (3) [en apposition] (cuisine) Ragoud tourc’h : ragoût sans viande.

  ●(1958) ADBr lxv 4/533. (An Ospital-Kammfroud) Ragoud tourh, ou ragoud plén, ragoud plad : ragout sans viande.

  (4) =

  ●(1947) YNVL 13. Petra ar gurun am eus-me graet eus an torc’h tamm paper-se ?

• Tourc'h
  Tourc'h

  n. de l. Tourc’h.

  I. Tourc’h.

  ●(18--) (1985) GIRA 52 [= OLLI. 58]. Guinidic eus a Scaer, hac o chom e quichen / Eur barrezic anvet Tourc'h, var bordic eur stanquen. ●(1855) FUB 86. Person Tourc’h a zô barazer. ●(1878) SVE 965. Personn Torc’h a zo krampoezer. ●(1890) MOA 27a. Tourc’h (L) ; Torc’h (C.).

  ●(1905) ALMA 18. Ouspenn-ze, niverusoc’h int deuet da veza eged ho adversourien e kuzuliou Gourlizon, Tourc’h, Lambezellek, Plouzeniel. ●(1911) BUAZmadeg 582. Henoret eo e Scaer hag e Tourc'h, dindan an hano a zantez Kandid. ●(1927) GERI.Ern 639. Tourc'h, C Torc'h. ●(1931) FHAB C'houevrer 48. ez eas d'ober misionou e Pont-Kroaz, Landudek, Beuzek-Kap-Sizun, Mahalon, Tourc'h.

  II.

  (1) Dicton.

  ●(1855) FUB 86. Person Tourc’h a zô barazer.

  (2) Dicton.

  ●(1878) SVE 965. Personn Torc'h a zo krampoezer.

  ●(1994) BOUE 140. Person Kore a zo bosser / Person Torc'h a zo krampouezher.

  III. Nom de famille.

  ●(1970) NFBT 265 N° 2087. Torc'h.

• tourc'ha
  tourc'ha

  v. intr. Demander le verrat, en plt d'une truie.

  ●(1499) Ca 199b. Tourcha. cest oeuure charnelle de truye ou de porcel. l. subo/bas.

  ●(1647) Am.ms 620. Perchill gastellis à tourch a guisy, tr. Roparz Hemon « Pourceaux des gens de Saint-Pol et verrat et truies. », tr. Herve Bihan « Pourceaux de Saint-Politains qui engrossent les truies ».

  ●(1732) GReg 943b. La truïe cherche le verrat, tr. «Tourc'ha a ra ar vès, ou, ar vis.»

• tourc'haj
  tourc'haj

  m. Propos grossiers et obscènes.

  ●(1879) ERNsup 161. laret tourc'hach, dire des bétises, Treg[uier], Pleud[aniel].

• tourc'hañ
  tourc'hañ

  v. tr. d. Cochonner, bousiller (l'ouvrage).

  ●(1927) GERI.Ern 639. tourc'hañ, tr. «cochonner, bousiller, faire mal (un ouvrage).» ●(1942) VALLsup 23b. Bousiller (l'ouvrage), tr. «tourc'ha(ñ).»

• tourc'hata
  tourc'hata

  v. intr. Faire le débauché.

  ●(1896) GMB 595. pet[it] tréc[orois] tourc'heta de tourc'h.

  ●(1942) VALLsup 46b. Faire le débauché, tr. «tourc'heta.» ●(1957) AMAH 23. da dourc'hata gant ar yourc'hed.

• tourc'hellat / tourc'helliñ
  tourc'hellat / tourc'helliñ

  v. tr. d.

  (1) Fouir.

  ●(1878) BAY 21. tourhellein, tr. «fouir, fouiller comme les porcs.»

  ●(1982) PBLS 153. (Sant-Servez-Kallag) tourc'hellat, tr. «fouir le sol.»

  (2) Mettre (des choses) en désordre, trifouiller.

  ●(1939) RIBA 5. é tourhellat é dreu, é térein, é tidorchennein.

  ►absol.

  ●(1911 DIHU 68/203. klah, tourhellat fetekal, nitra ne oé bet kavet.

  (3) par ext. Aller et venir.

  ●(1939) RIBA 25. Bourein e hrè er marheg é tourhellat hag é punein én dro dehon [d'er hastel]

• tourc'heller-douar
  tourc'heller-douar

  m. fam. Surnom des paysans.

  ●(1980) LIMO 23 février. kouérion, trouhellerion (lire : tourhellerion) douar, troherion lann, mevelion pé matèhed.

• tourc'helliñ
  tourc'helliñ

  voir tourc'hellat

• tourc'heta
  tourc'heta

  voir tourc'hata