Devri

Recherche 'tourm...' : 7 mots trouvés

Page 1 : de tourm (1) à tourmantus (7) :
  • tourm
    tourm

    v. = (?) variante de : stourm, tempête ? coquille (?).

    (18--) MILg 234. Karguet ar c'hornad ha taned / mar tourm chetu c'hui nec'hed / ma ne ro avel ho piben / e chachit warnizi e ven.

  • tourmant
    tourmant

    m. –où

    I.

    (1) Tourment, supplice.

    (1499) Ca 199b. Tourmant. g. idem. ●(1557) B I 562. A te eno naz vezo mez / En iain goude da finuez / Noz dez en lastez pan vezy / En creiz an cisternn inffernal / En tan ha tourmant ha scandal / En un hual maz tripaly, tr. « N'auras-tu pas de honte, là, après ta mort, quand tu seras torturé nuit et jour dans l'ordure, au sein de la citerne infernale, dans le feu et l'horrible tourment, trépignant, enchaîné ? » ●(1575) M 689. Da monet coupetant, dadouen tourmant gantaff, tr. «A aller justement supporter le tourment avec lui.» ●(1612) Cnf 4b. tourmant eternel an ifferñ.

    (c.1680) NG 452. En tourmanteu cruel. ●1097. En tourmant, en anquin / En des a ré dannet. ●(1710) IN I 372. n'o divise gallet jamæs ar vourrevien e ober dre an tourmanchou. ●(17--) CBet 434. tourmancho divlas, tr. «intolérables tourments.» ●(17--) EN 3018. evid acustumin dius poan a tourmand, tr. «pour vous accoutumer à la peine et au tourment.» ●(17--) VO 120-121. Blaouahein e rér a pe za chongeal én ou zourmanteu.

    (1911) BUAZperrot 562. e kreiz an tourmanchou. ●879. tourmanchou iskiz a oue kavet evit o lakât d'ar maro.

    (2) Tourment moral.

    (1741) RO 296. Ma son meurbet en doan en langour a tourment. ●(1792) BD 4611. Mar ameus tourmacho te eo a so quiriec, tr. «Si j'ai des tourments, c'est toi qui en es la cause.»

    (3) Bruit.

    (c.1680) NG 1268. Er cri hac en tourmant / A ra er ré dannet.

    II. (météorologie)

    (1) Tourmente.

    (14--) N 882. Gant an tourmant oz dismantaf, tr. «Avec la tourmente qui se déchaîne.» ●(1633) Nom 220a. Tempestas, hyems : tempeste : tempest, drouc amser tourmant. ●Procella : orage, tourmente de mer, tempeste de vents : oraig, tourmant an mor, tempest en auelyou.

    (1792) BD 3758. ermor tourmancho bras, tr. «dans la mer de grandes tempêtes.»

    (1859) MMN 2. Pa zao eur barr avel, pa zigoes an tourmant. ●(1869) SAG 203. eun tourmant a ioa, a lakea ar skolaich oll da grena. ●(1888) SBI II 300. Oh ! gwassa bar tourmant a dior ! tr. «Oh ! l'horrible tourmente qui éclate !»

    (1959) BRUD 7/84. Tourmant braz zo bet hirio. ●(1968) RCMB III 57. Tourmen zo bet, pastur a zo, tr. «Il y a eu de la tempête, la récolte sera bonne.» ●(1971) CSDC 37. Tourman zo bet, setu vo teil war an aod. ●(1974) THBI 226. An tourman duva, neus distaget gleut al liorz.

    (2) Tourmant amzer : tempête.

    (1877) BSA 224. e zao eun tourmant amzer spountus.

    (3) Tourmant ruz : grosse tourmente.

    (1925) BILZ 108. glao, avel, tourmant ru. (…) Tourmant ru, tempête rouge. ●171. Tourmant ru. An avel a skrije, a yude. ●(1947) YNVL 148. N'eo ket avel a ra houmañ. Tourmant ruz, ne lavaran ket. ●(1970) GSBG 75. (Groe) tormant ru, tr. «tempête rouge (c.-à-d. violente).»

  • tourmantañ / tourmantiñ
    tourmantañ / tourmantiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Tourmenter, supplicier.

    (14--) N 794. Laqueomp trotant e tourmantaf, tr. «Faisons-le tourmenter, en attendant.» ●(1499) Ca 199a. Tourmantaff. g. tormanter. ●(1557) B I 30. Ha da em empleig diligant / Espediant do tourmantaff, tr. «emploie toi avec diligence et avec soin pour les tourmenter.» ●(1575) M 2109. tan ha dour, disaour ho tourmant, tr. «le feu et l'eau cruellement les tourmentent.» ●(1576) Cath p. 22. maz gourhemenas ez vihe punisset ha tourmantet an goardou, tr. «il ordonna qu'on punît et qu'on tourmentât les gardes.»

    (1659) SCger 91a. persecuter, tr. «tourmenti

    (1907) VBFV.fb 75a. persécuter, tr. «tourmantein

    (2) Tourmenter, importuner.

    (1977) PBDZ 797. (Douarnenez) o tourmantiñ ac'hanon, tr. «me rendant la vie impossible.»

    (3) Tourmenter, faire souffrir.

    (c.1680) NG 7. Nannë ha sehet ou tourmantou.

    (1848) GBI II 262. he gwent kriz hi zourmante, tr. «le mal d'enfant la tourmantait cruellement.»

    (4) Tourmenter.

    (1659) SCger 119b. tourmenter, tr. «tourmanti

    (1911) BUAZperrot 37. eun dra dalc'h mat ouz e dourmanti.

    II. V. impers. (météorologie) Faire une tourmente.

    (1925) BILZ 171. Tourmanchi a ra.

    III. V. intr.

    (1) (en plt du vent) Souffler violemment.

    (17--) VO 68. ur bodad coæd é péhani é tourmant dalh-mat un ahuél luem ha spealhus.

    (2) (en plt de qqn) Se tourmenter moralement.

    (1902) TMJG 345. N'ê ket hep rêzon e tourmantê Glaouda Gô.

    IV. V. pron. réfl. En em dourmantañ : se tourmenter.

    (1821) SST 259. é leh clem ha hum dourmantein el me rer quer liès.

  • tourmantet
    tourmantet

    adj. Souffrant, malade.

    (1576) Cath p. 18. peheny a estime a vihe castizet ha tourmantet dre an iunou, tr. «elle qui, pensait-il, devait être amaigrie et malade par suite des jeûnes.»

  • tourmantin .1
    tourmantin .1

    coll. (botanique) Mélèzes.

    (1954) VAZA 163. Bez’ eus a bep tu dezho ur menez meinek, pikoloù re a-wechoù, gant koadeier stank eus an traoñ d’an nec’h, gwez bezv ken lintrus hag arc’hant, sapr ha tourmantin eeunoc’h ar c’hef anezho eget korzennoù dir : alese e veze tennet gwechall ar gwellañ gwernioù evit al listri dre lien.

    ►gwezenn-dourmantin f. Mélèze.

    (1866) FHB 58/44b. dindan eur vezen dourmantin.

  • tourmantin .2
    tourmantin .2

    m. Térébenthine.

    (1876) TDE.BF 628b. Tourmañtin, s. m., tr. «Térébenthine.»

  • tourmantus
    tourmantus

    adj.

    (1) Qui dévore.

    (1575) M 2429-2430. Ha malediction (…) / So diff stram guiscamant : gourmant ha tourmantus, tr. «Et la malédiction (…) / Est pour moi un odieux vêtement, qui dévore et torture.»

    (2) Orageux.

    (1744) L'Arm 260a. Orageux, tr. «Tourmantuss.» ●(1907) VBFV.fb 70b. orageux, tr. «tourmantus

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...