Devri

Recherche 'tourmant...' : 6 mots trouvés

Page 1 : de tourmant (1) à tourmantus (6) :
  • tourmant
    tourmant

    m. –où

    I.

    (1) Tourment, supplice.

    ●(1499) Ca 199b. Tourmant. g. idem. ●(1557) B I 562. A te eno naz vezo mez / En iain goude da finuez / Noz dez en lastez pan vezy / En creiz an cisternn inffernal / En tan ha tourmant ha scandal / En un hual maz tripaly, tr. « N'auras-tu pas de honte, là, après ta mort, quand tu seras torturé nuit et jour dans l'ordure, au sein de la citerne infernale, dans le feu et l'horrible tourment, trépignant, enchaîné ? » ●(1575) M 689. Da monet coupetant, dadouen tourmant gantaff, tr. «A aller justement supporter le tourment avec lui.» ●(1612) Cnf 4b. tourmant eternel an ifferñ.

    ●(c.1680) NG 452. En tourmanteu cruel. ●1097. En tourmant, en anquin / En des a ré dannet. ●(1710) IN I 372. n'o divise gallet jamæs ar vourrevien e ober dre an tourmanchou. ●(17--) CBet 434. tourmancho divlas, tr. «intolérables tourments.» ●(17--) EN 3018. evid acustumin dius poan a tourmand, tr. «pour vous accoutumer à la peine et au tourment.» ●(17--) VO 120-121. Blaouahein e rér a pe za chongeal én ou zourmanteu.

    ●(1911) BUAZperrot 562. e kreiz an tourmanchou. ●879. tourmanchou iskiz a oue kavet evit o lakât d'ar maro.

    (2) Tourment moral.

    ●(1741) RO 296. Ma son meurbet en doan en langour a tourment. ●(1792) BD 4611. Mar ameus tourmacho te eo a so quiriec, tr. «Si j'ai des tourments, c'est toi qui en es la cause.»

    (3) Bruit.

    ●(c.1680) NG 1268. Er cri hac en tourmant / A ra er ré dannet.

    II. (météorologie)

    (1) Tourmente.

    ●(14--) N 882. Gant an tourmant oz dismantaf, tr. «Avec la tourmente qui se déchaîne.» ●(1633) Nom 220a. Tempestas, hyems : tempeste : tempest, drouc amser tourmant. ●Procella : orage, tourmente de mer, tempeste de vents : oraig, tourmant an mor, tempest en auelyou.

    ●(1792) BD 3758. ermor tourmancho bras, tr. «dans la mer de grandes tempêtes.»

    ●(1859) MMN 2. Pa zao eur barr avel, pa zigoes an tourmant. ●(1869) SAG 203. eun tourmant a ioa, a lakea ar skolaich oll da grena. ●(1888) SBI II 300. Oh ! gwassa bar tourmant a dior ! tr. «Oh ! l'horrible tourmente qui éclate !»

    ●(1959) BRUD 7/84. Tourmant braz zo bet hirio. ●(1968) RCMB III 57. Tourmen zo bet, pastur a zo, tr. «Il y a eu de la tempête, la récolte sera bonne.» ●(1971) CSDC 37. Tourman zo bet, setu vo teil war an aod. ●(1974) THBI 226. An tourman duva, neus distaget gleut al liorz.

    (2) Tourmant amzer : tempête.

    ●(1877) BSA 224. e zao eun tourmant amzer spountus.

    (3) Tourmant ruz : grosse tourmente.

    ●(1925) BILZ 108. glao, avel, tourmant ru. (…) Tourmant ru, tempête rouge. ●171. Tourmant ru. An avel a skrije, a yude. ●(1947) YNVL 148. N'eo ket avel a ra houmañ. Tourmant ruz, ne lavaran ket. ●(1970) GSBG 75. (Groe) tormant ru, tr. «tempête rouge (c.-à-d. violente).»

  • tourmantañ / tourmantiñ
    tourmantañ / tourmantiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Tourmenter, supplicier.

    ●(14--) N 794. Laqueomp trotant e tourmantaf, tr. «Faisons-le tourmenter, en attendant.» ●(1499) Ca 199a. Tourmantaff. g. tormanter. ●(1557) B I 30. Ha da em empleig diligant / Espediant do tourmantaff, tr. «emploie toi avec diligence et avec soin pour les tourmenter.» ●(1575) M 2109. tan ha dour, disaour ho tourmant, tr. «le feu et l'eau cruellement les tourmentent.» ●(1576) Cath p. 22. maz gourhemenas ez vihe punisset ha tourmantet an goardou, tr. «il ordonna qu'on punît et qu'on tourmentât les gardes.»

    ●(1659) SCger 91a. persecuter, tr. «tourmenti.»

    ●(1907) VBFV.fb 75a. persécuter, tr. «tourmantein.»

    (2) Tourmenter, importuner.

    ●(1977) PBDZ 797. (Douarnenez) o tourmantiñ ac'hanon, tr. «me rendant la vie impossible.»

    (3) Tourmenter, faire souffrir.

    ●(c.1680) NG 7. Nannë ha sehet ou tourmantou.

    ●(1848) GBI II 262. he gwent kriz hi zourmante, tr. «le mal d'enfant la tourmantait cruellement.»

    (4) Tourmenter.

    ●(1659) SCger 119b. tourmenter, tr. «tourmanti.»

    ●(1911) BUAZperrot 37. eun dra dalc'h mat ouz e dourmanti.

    II. V. impers. (météorologie) Faire une tourmente.

    ●(1925) BILZ 171. Tourmanchi a ra.

    III. V. intr.

    (1) (en plt du vent) Souffler violemment.

    ●(17--) VO 68. ur bodad coæd é péhani é tourmant dalh-mat un ahuél luem ha spealhus.

    (2) (en plt de qqn) Se tourmenter moralement.

    ●(1902) TMJG 345. N'ê ket hep rêzon e tourmantê Glaouda Gô.

    IV. V. pron. réfl. En em dourmantañ : se tourmenter.

    ●(1821) SST 259. é leh clem ha hum dourmantein el me rer quer liès.

  • tourmantet
    tourmantet

    adj. Souffrant, malade.

    ●(1576) Cath p. 18. peheny a estime a vihe castizet ha tourmantet dre an iunou, tr. «elle qui, pensait-il, devait être amaigrie et malade par suite des jeûnes.»

  • tourmantin .1
    tourmantin .1

    coll. (botanique) Mélèzes.

    ●(1954) VAZA 163. Bez’ eus a bep tu dezho ur menez meinek, pikoloù re a-wechoù, gant koadeier stank eus an traoñ d’an nec’h, gwez bezv ken lintrus hag arc’hant, sapr ha tourmantin eeunoc’h ar c’hef anezho eget korzennoù dir : alese e veze tennet gwechall ar gwellañ gwernioù evit al listri dre lien.

    ►gwezenn-dourmantin f. Mélèze.

    ●(1866) FHB 58/44b. dindan eur vezen dourmantin.

  • tourmantin .2
    tourmantin .2

    m. Térébenthine.

    ●(1876) TDE.BF 628b. Tourmañtin, s. m., tr. «Térébenthine.»

  • tourmantus
    tourmantus

    adj.

    (1) Qui dévore.

    ●(1575) M 2429-2430. Ha malediction (…) / So diff stram guiscamant : gourmant ha tourmantus, tr. «Et la malédiction (…) / Est pour moi un odieux vêtement, qui dévore et torture.»

    (2) Orageux.

    ●(1744) L'Arm 260a. Orageux, tr. «Tourmantuss.» ●(1907) VBFV.fb 70b. orageux, tr. «tourmantus.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...