Devri

Recherche 'tud...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de tud (1) à tudwal (16) :
  • tud
    tud

    plur. & tudoù

    I.

    A.

    (1) Gens.

    (1499) Ca 102a. Guele an tut claff. g. le lit a gesir malades. ●204b. Tut. g. gent. ●g. de quel gent b. pe a tut.

    (1767) ISpour 9. menn é vou cavet tutt.

    (2) (religion) Gens du peuple, du siècle, du monde.

    (c.1680) NG 125. (Nobl ha) partablë, tud ha cloer.

    (3) Parents (père et mère).

    (1792) HS 121. e ra poén d’où zut.

    (1849) LLB 1101-1102. Peb unan e zeli (…) / Bout ér ger ged é dud. ●(1878) EKG ii 11. Lod a iea d’ar gear da gaout ho zud.

    (4) Tud + nom de lieu : habitants de ce lieu. Voir sous les différents toponymes du dictionnaire.

    (1789) SD 21. Rac-se tud Quemper a ro avis d'o breudeur ha mignonet.

    (1865) FHB 43/339a. Tud Alre en em hastas da guinnik lienach, taolennou, podou fleur abenn an deis-ze. ●(1879) BMN 194. tud Plouare.

    (1911) BUAZmadeg 875. mes tud Plevin a lavaraz (...). N'eo ket heb abek o deuz poaniet tud Plevin. ●(1912) DGES.hy 300. tud Koz-Varc'had, à Plestin et Plougonver. (1920) KANTgwitalmeze 35. Euz bar an env, o Sant Patron, / Sellit gant joa ouz tud Leon. ●(1948) KANTlandivizio 94. Lavar d’in-me, den an Argoad, / Ha ken kaer deliou glas ar c’hoad. ●(1970) BHAF 46. Fidam, tud Tonkedeg eo frank ar hoad gante. ●(1983) GKDI 1a. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz (lire : Tregeriz), / Klevit glahar Dirinoniz ! ●(1984) ENEU 65. Surtoud tud Molenez, tud Konk.

    (5) Bezañ a dud (gant) : être de la même famille, du même côté que.

    (1908) PIGO ii 119. Julig ar Louarn ha Kevarek ne oant ket a dud. ●(1936) BREI 442/1b. n’hellent ket beza a-dud gante.

    (6) Gens, suite, serviteurs.

    (1580) G 174. Me ham pryet ham tut, tr. «Moi et mon épouse et mes gens.»

    (7) Le monde, le monde des vivants.

    (1989) LARA 65. Pell e vez a-raok laosker unan klañv da zistreiñ e-touez an dud.

    B. [art. indéf. + tud]

    (1) Un dud (bras) : beaucoup de gens.

    (1870) MBR 224. Eunn dud a deuaz ne voe gwelet biskoaz kemend all.

    (1904) ARPA 99. E giz ma vode eun dud bras en dro d’ezhan.

    (2) Peuple.

    (18--) PDO 4. Fransisien, eun dud ker flour, ker brao maneget.

    (3) Catégorie de gens.

    (1872) FHB 384/149a. Ar veleien azo eun dud hag a vez peurvuia ebad ho doare.

    II. Tudoù : bonnes gens.

    (1650) Nlou 70/193. Chetu, tudaou quehezlaou mat, tr. « voilà, peuples, de bonnes nouvelles ».

    (1954) VAZA 33. hag an evned ’ta, tudoù, ne glevit ket ar mouilc’hi o tic’hargadenniñ da drugarekaat o C’hrouer abalamour ma’z oa bet plezhennet o neizh e kaerañ korn ar bed-mañ, va bro-Dreger ?

    III. Blasons populaires.

    (1) Tud a fouge : surnom des habitants de Cléder.

    (1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.

    (2) Tud a leve : surnom des habitants de Plouescat.

    (1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.

    (3) Tud avelet : surnom des habitants de Carnac. cf. bouzelloù (gris) & foeñver(ion).

    (1911) DIHU 70/240. Karnagiz, èl paud aral e zou Foèuerion ha guehavé Tud aùelet, er péh e zou ur sord péchanj. Lod aral e lar, ne houian ket perak, Karnagiz boelleu gris !

    (4) Tud diwezhat Kervaria : surnom des habitants de Kermaria-Sulard.

    (2005) HYZH 244/37. Tud diwezhat Kervaria.

    (5) Tud diwisk : surnom des habitants de Plougastel-Daoulas. cf. tokoù kolo, revrioù brizh.

    (1995) PLTZ 111. Plougastelliz / tud divisk / tokou kolo / rêriou briz ! (Klevet er Forest-Landerne).

    (2003) TRMOR 46. Plougastelliz / Tud diwisk / Tokoù kolo / Revrioù brizh.

    (6) Tud faeüs Priel : surnom des habitants de Plouguiel.

    (2005) HYZH 244/39. Tud faeüs Priel.

    (7) Tud klouar Trogeri : surnom des habitants de Troguéry.

    (2005) HYZH 244/40. Tud klouar Trogeri.

    (8) Tud orgouilhus Koatreven : surnom des habiatnts de Coatreven.

    (2016) TELG (02.08.2016) [44a]. Tud orgouillous Koatreven, tr. « Orgueilleux de Coatréven. »

    (9) Tud otus Koatreven : surnom des habitants de Coatreven.

    (2005) HYZH 244/38. Tud aotus Koatreven.

    (10) Tud sivilizet Planiel : surnom des habitants de Pleudaniel. cf. noblañs & chuchuenn.

    (2005) HYZH 244/38. Tud sivilizet Planiel.

    (11) Tud-skrap Rospezh : surnom des habitants de Rospez.

    (2005) HYZH 244/40. Tud skrap Rospezh.

    (12) Tud tagn Lanvezeeg : surnom des habitants de Lanvézéac.

    (2005) HYZH 244/38. Tud tagn Lanvezeeg (Ernest ar Barzhig).

  • tud-kaer
    tud-kaer

    plur. (famille) Beaux-parents.

    (1970) GSBG 152. (Groe) me zud-kaer, tr. «mes beaux-parents.»

  • tud-kar
    tud-kar

    plur. (famille) Parents.

    (1907) BSPD I 241. en diméenneu groeit étré tud kar. ●(1923) DIHU 140/212. hoari un dro kam dehon ha d'é dud kar.

  • tud-kozh
    tud-kozh

    plur.

    (1) (famille) Grands-parents.

    (1967) BAHE 51/9. E ti va zud-kozh 'oa ket emichañs kalz a zidampar.

    (2) Ancêtres.

    (1849) SBI II 188. Ho tud coz, aroc dira-z-oc'h, oa dougerrien dandrouinn, tr. «Vos aïeux, avant vous, étaient des porteurs de dandrouin (1) Tissu grossier.» ●(1877) EKG I 157. eur chapel savet gant hon tud koz. ●(1878) EKG II 81. hon tud koz-ni a zoube ho biziad er pinsin-ze evit kemeret dour binniget.

  • tud-nes
    tud-nes

    plur. (famille) Proches parents.

    (1878) EKG II 172. ha kollet hoc'h euz unan-bennag euz ho tud-nez ?

    (1911) BUAZperrot 156. an dimeziou etre tud nez a oa nul.

  • tudaj
    tudaj

    plur.

    (1) Parents.

    (1984) ECDR 21. Da neuze e veze graet an armel nevez d'ar plac'h a zemeze, gant he zudaj.

    (2) fam. Mes bonnes gens.

    (1964) BAHE 38/37. Ma ! memes tra, tudaj, c'hwi 'gredo ac'hanon pe ne reot ket.

  • tudañ
    tudañ

    v. tr. d. Peupler.

    (1923) SKET I 67. tuda ar gouelec'h. ●(1944) DGBD 32. ar ouenn nkomi a zo o tudañ ar vro.

  • tudek
    tudek

    adj. Peuplé.

    (1923) SKET i 16. Glas ha tudek eo an draonienn. ●(1923) FHAB Here 10/362. Warc'hoaz, d'ar poent-man e vezo kement-all a dud ha goude warc'hoaz, porz an Ti-Retred elec'h ma c'hoarior Nikolazig a vezo c'hoaz tudekoc'h.

  • tudennoù
    tudennoù

    pl. Quelques hommes, certaines personnes, des gens.

    (1752) PEll 921. M. Roussel m’a appris que l’on se sert du pluriel Tudennou, qui suppose le sing. Tuden, pour exprimer quelques hommes, certaines personnes, des gens, ce qui est conforme à notre usage.

  • tudet
    tudet

    adj. Peuplé.

    (1907) FHAB Here 229. Ar baianed a grede commun guechall oa tudet ar stered. ●(1929) SVBV 62. Ledenez Gardafui a zo tudet gant meuriadou gouezidi peurzu. ●166. ar c'horn-douar boemus-se a zo tudet rouez.

  • Tudi
    Tudi

    voir Enez-Tudi

  • tudigoù
    tudigoù

    plur.

    I. Petites gens.

    (1876) TDE.BF 644b. Tudigou, s. pl. m., tr. «Les petites gens, la populace.»

    II. Blasons populaires.

    (1) Tudigoù Kerforn : les petites gens de Kerfourn.

    (1911) DIHU 71/255. Tret mat é en treu é Kerforn péchanj pen-dé-guir é hrér Tudigeupeurizion a dud er barréz-sé ?

    (2) Tudigoù Kewenn : les petites gens de Quéven.

    (1911) DIHU 71/255. Tud Kéùen e hrehé mat um stropein (s'allier) doh ré Kerforn get en hevelep (même) morhanù [= Tudigeu] é hellehent gobér !

    (3) Tudigoù Kleger : les petites gens de Cléguer.

    (1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Cléguer, Tudigeu (petites gens).

  • tudjentil
    tudjentil

    plur. denjentil

  • tudoniezh
    tudoniezh

    f. Ethnographie.

    (1931) VALL 276b. Ethnographie, tr. «tudoniez f.»

  • tudoniour
    tudoniour

    m. –ion Ethnographe.

    (1931) VALL 276b. Ethnographe, tr. «tudoniour

  • Tudwal
    Tudwal

    n. pr. Tugdual.

    (1499) Ca 204a. Tudoal. p. papu. l. hic tudgualus li.

    (1727) HB 572. Sant Paul a Leon ha St Caurintin a Guerne ha Sant Tudual a Dreguer.

    (1846) BAZ 736. Sant Tugdual eskop eus a Dreguer.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...