Devri

Recherche 'vil...' : 23 mots trouvés

Page 1 : de vil-1 (1) à vilte (23) :
  • vil .1
    vil .1

    adj.

    I. Adj.

    (1) Attrib./Épith. Laid.

    ●(1499) Ca 206a. Vil. g. idem.

    ●(1838) OVD 125. er péh en dès villan ha dijauchan. ●(1849) LLB 119. Er hâ hag en toseg ha kand lon vil aral.

    (2) Indécent.

    ●(1854) PSA I 25. bourdeu vil ha sonnenneu méhus.

    (3) Épith. Anv vil : insulte

    ●(1790) MG 135. ne reoh quet-hui dehai façadeu, hanhueu vil ?

    ●(1909) KTLR 170. Mez ar vaouez (...) a lavaraz d'ezhan deuz a bep seurt hanoiou vil. ●(1915) HBPR 77. Lavaret a reont d'eomp a bep seurt hanoiou vil.

    II. Adv.

    (1) Klask ub. vil =

    ●(1907) AVKA 117. Mar vet klasket vil en ur ger, tec'het en un all.

    (2) Adv. intens. Marc'had-mat vil : à vil prix.

    ●(1910) MAKE 3. prena eur c'havr, marc'had-mat-vil. ●(1947) BIKA 50. Marc'had-mat vil ! Evit netra, kouls lavaret.

    III. Loc. adv.

    (1) Dre vil : par force.

    ●(1792) CAg 121. N'em feahint mui na drè-vil, na drè gaérr.

    (2) Dre vrav pe dre vil : de gré ou de force.

    ●(1911) DIHU 74/302. Dré vraù pé dré vil, ne dalv ket er boén rekinal. ●(1921) GRSA 292. é tei getè, dré vraù pé dré vil ; mar er havant ataù. ●(1938) DIHU 321/45. Na dré vraù, na dré vil, n'en des gellet ou lakat d'obér ur paz ohpen.

    (3) Dre vil pe dre gaer, dre vil ha dre gaer : de gré ou de force.

    ●(1744) L'Arm 227a. Bon gré, malgré, tr. «Dré vile pé dré gaire.»

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 57. perac é talhér èl-men, ha dré vil ha dré gaër, aveit goannat courage en dud.

    IV. M. Ober vil : (?) faire des dégâts (?).

    ●(1976) YABA 03.01. Ur hlenved e zo dré-sé hag e ra vil.

    V. Vil evel ar seizh pec'hed kapital : voir pec'hed.

  • vil .2
    vil .2

    f. –ed Putain.

    ●(1741) RO 1517. A songal a rete ese eur uil benac / Eo a voeles dirac da daulagat.

  • vil .3
    vil .3

    s. (jeu) Galoche.

    ●(1924) BILZbubr 39/866. daoust d'ean da vea jil ha da vea arc'hant (tro dôl zao !) war ar vil. ●Au jeu de la galoche, quand le palet et la galoche (ar vil) se touchent, le coup est déclaré nul : jil an tôl.

  • vil .4
    vil .4

    s. War vil ar vro =

    ●(1968) BAHE 56/67. taolet war vil ar vro. ●(1977) VWMZ 83. (Treboull) lakaet an tan tout e-barzh amzer ar brezel, setu oa i war vil ar vro.

  • vilaat
    vilaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) S'avilir.

    ●(c.1500) Cb [vilhat]. g. auiler / deuenir vil. b. vilhat.

    (2) S'enlaidir.

    ●(1876) TDE.BF 652a. Vilaat, v. n., tr. «Devenir laid.» ●(1890) MOA 239b. Enlaidir, tr. «vilaat, v. n.»

    ●(1912) DIHU 84/84. Karolin, én eskem, a geteh ma lreské e ié ar vilat.

    II. V. tr. d. Enlaidir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. enlaidir, tr. «digaerat, difeçonnein, tristat, uilat.» ●(1744) L'Arm 134a. Enlaidir, tr. «Vilatt.»

    ●(1849) LLB 267. Revé m'ou des braweit pé vileit ou sonen. ●(1890) MOA 239b. Enlaidir, tr. «vilaat, v. a.»

    ●(1907) VBFV.fb 36b. enlaidir, tr. «vilat.»

  • vilaj
    vilaj

    m. (argot de La Roche-Derrien) Ville de la Roche-Derrien.

    ●(1885) ARN 40. Ville. – Br. : Ker. Arg[ot] : Vilach. – Ann ostant n'e ket bet aliez er vilach, cet homme n'est pas allé souvent à la ville, c'est un campagnard. Ostant est, dans cet exemple, synonyme de lokard, et vilach, la ville, c'est La Roche.

    ●(1967) BAHE 54/26. kalonekañ paludenner ar Villaj. ●(1968) BAHE 58/28. «Rup ar Villaj» a oa mat eviti.

  • vilajenn
    vilajenn

    f. –où

    (1) Village.

    ●(1633) Nom 242b. Pagus, vicus rusticus : vn village ou bourg : vr villag en (lire : villagen) pe bourch.

    ●(1659) SCger 124b. village, tr. «villagen.»

    ●(1831) MAI 158. en eur vilajen deus an Itali. ●(1834) SIM 71. en ur villagen vras.

    (2) (argot de Pont-l'Abbé) Ar vilajenn gran : le grand village (Pont-l'Abbé).

    ●(1936) IVGA 239. n'on nemet ur plouk, evit "truchoned ar vilajenn gran". ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. ●(1973) SKVT II 22. An Tri-Lagad, eñ, a ra foultre gant ar pezh a soñj hag ar pezh ne soñj ket "truchoned ar vilajenn gran" diwar-benn ar pezh a ra hag ar pezh ne ra ket. ●94. mes un den digourdi ha forzh pe "druchon eus ar vilajenn gran". ●(1974) SKVT III 54. p'eo deut va re jarl da vazeñgiñ d'ar vilajenn gran.

    ►absol.

    ●(1973) SKVT II 23. aferioù ar «vilajenn». ●(1974) SKVT III 75. deut da chom d'ar vilajenn. ●78. e oas er vilajenn.

  • vilañ
    vilañ

    v. tr. d. (?) cf. miret (?).

    ●(c.1680) NG 1194. Er ré a vil enn ed, tr. « Those who keep the corn?). »

  • vilbezh
    vilbezh

    s. Femme de mauvaise vie.

    ●(18--) SBI II 28. Cleo an dogan kez, / Ême ar vil-bez, tr. «Oyez le cher cocu ! / Dit la vilaine pièce.»

  • vildailh
    vildailh

    adj. Difforme.

    ●(1862) BBR 144. Ne d-eo na vil daill na digoant, tr. «Elle n'est ni vilaine de façon ni sans beauté.»

  • vilded
    vilded

    f. Laideur.

    ●(1908) FHAB Ebrel 106. great he natur gant gened ha gant vilded.

  • vilder
    vilder

    m. Vileté.

    ●(1710) IN I 184. ar biander, an iselder, ar vilder, pe an disterder, hac ar baourentez a so enomp.

  • vilenaj
    vilenaj

    voir vilonaj

  • vileni
    vileni

    f. –où

    (1) Immondice.

    ●(1633) Nom 230a-b. Eluuies, vorago : louage, esgout d'immondices : toull an vileniou, vn san pe en hiny ez antren an oll faillançc.

    (2) Infammie, bassesse.

    ●(1575) M 3144. Guenuet an den laouen hep vileny, tr. «Heureux l'homme joyeux sans tache.»

    ●(1688) MD II 13. er g'houver stleget gant vileni.

    ●(1880) SAB 166. gouzav eno peb seurt dismegans, peb seurt vileniou.

    (3) Vilénie.

    ●(1621) Mc 20. Lauaret em eux inyurou, vilenyou.

  • vilez
    vilez

    f. –ed

    (1) Putain.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fille de mechante vie, tr. «pautrés, gast, ur rederés, ur plah a c'hoal uuhé, a c'hoal gondu, ur plah libertin, ur fal dra, er plah sé n'endé nemeit ur uiles.»

    ●(1970) GSBG 141. (Groe) vilez, tr. «salope, vilaine.»

    (2) Laideron.

    ●(1974) YABA 24.08. Ne oè ket ur vilez.

  • vilgen
    vilgen

    f.

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Crasse.

    ●(1732) GReg 231b. Crasse, ordure qui vient sur la peau, soit du dedans, soit du dehors, tr. «Cor[nouaille] Vilguenn.» ●Crasseux, couvert de crasse, mal-propre, mal-fait, tr. «goloët gand ar vilguenn.» ●252b. Se décrasser, tr. «distaga ar vilguenn diouc'h e façz, diouc'h e zaou zourn.»

    ●(1876) TDE.BF 652a. Vilgen, s. f. C[ornouaille], tr. «Crasse de corps.»

    II. (en plt de qqn)

    (1) Crasseuse.

    ●(1732) GReg 231b. Crasseuse, salope, soüillon, tr. «Vilguenn. p. vilguennou.»

    (2) Prostituée.

    ●(1876) TDE.BF 652a. Vilgen, s. f. C[ornouaille], tr. «par extension figurée, fille de mauvaise vie, fille prostituée ; pl. vilgenned.»

    (3) Laideron.

    ●(1732) GReg 558a. Laidron, jeune fille laide, tr. «Vilguenn.»

  • vilgenek
    vilgenek

    adj. Crasseux.

    ●(1732) GReg 231b. Crasseux, couvert de crasse, mal-propre, mal-fait, tr. «Vilguennecq.»

  • vilifiet
    vilifiet

    adj. Avili.

    ●(1575) M 3325-3326. Ez deuhent y da bout vilifiet / Ha dispriset meurbet, tr. «Ils viendraient à être avilis / Et très méprisés.»

  • vilonaj / vilenaj
    vilonaj / vilenaj

    m.

    (1) Tord (fait à qqn).

    ●(1910) ISBR 56. En ol vilonaj hag atahinaj e vezé groeit d'er sant a berh Konomor. ●(1942) DHKN 217. hep ne vezè kleuet komz (...) a vilonaj a bep sort.

    (2) Ober vilenaj da ub. : faire du tord à qqn.

    ●(1974) YABA 30.11. arlerh bout groeit kement a vilenaj de Varkiz Kuniow ?…

  • viloni
    viloni

    f. –où

    (1) Saleté.

    ●(1970) GSBG 141. (Groe) viloni, tr. «saleté.»

    (2) sens fig. [au plur.] Vilonioù : ignominies.

    ●(1904) CDFi janvier-février (d'après KBSA 28). ha n'eo ket int eo a viras ouz falskredenn Luther da skigna he viloniou en o bro ?

  • viltaj
    viltaj

    s. Saloperie.

    ●(1744) L'Arm 347a. Saloperie, tr. «Viltage.»

  • viltañs
    viltañs

    f. –où

    I.

    (1) Vileté, caractère vil.

    ●(c.1500) Cb [viltancc]. g. vilte. b. viltancc.

    (2) Infamie.

    ●(1530) J p. 127a. Petra voe da doe an roe bras / Gouzaf an chancc han viltancc las / A graer dit dre cas a tra sur, tr. «qu'avait Dieu le grand Roi pour permettre à la haine de te faire souffrir un pareil traitement et de pareilles indignités ?» ●(1625) Bel 118. An huechuet-man gourchemen ne bers-hy quet tra arall, nemet an sceurtou à pe chedou, pere ozheus huy lauaret ? (…) Bers à gra hoaz an viltanczou arall.

    ●(1710) IN I 43. ne doun nemet ur viltanç er bed hac ur mardos eus a ingrateri hac a bec'het (texte français : je ne suis qu'un aposthème du monde et un égoût d'ingratitude et d'iniquité).

    ●(1877) EKG I 237-238. tud hag a felle d'ezho en em binvidikaat divar goust an nesa ha divar goust an ilizou, pe en em zaotri e pep viltansou.

    (3) Vilenie.

    ●(1659) SCger 176b. viltancç, tr. «vilainie.» ●(1732) GReg 74a. Bacchus & Venus vont de compagnie, tr. «ar güin a gundu d'ar viltançz.»

    ●(1824) BAM 27. consideri ar viltanç hag an difæçonded eus ar pec'het. ●48. ar viltanç eus al lubricite. ●(1857) LVH 117. er péhed, é viltance.

    (4) Paroles ordurières.

    ●(1824) BAM 52. ar re a so o guenou leun a viltanç.

    (5) Ordure, saleté.

    ●(1659) SCger 86b. ordure, tr. «viltancç, paillour.» ●(1732) GReg 249a. Décharge publique, voirie, tr. «plaçz an atrejou hac ar viltançzou.»

    ●(1824) BAM 373. ma vezo lamet ar poultr hac ar viltanç diouto ur veich an amser.

    (6) Pus.

    ●(1876) TDE.BF 652a. Viltañs, s. m., tr. «Toutes saletés qui sortent d'une plaie.»

    (7) Laideur.

    ●(1659) SCger 71b. laideur, tr. «viltancç.»

    ●(1977) PBDZ 749. (Douarnenez) viltañs, tr. «laideur.»

    II.

    (1) Esprit malin, etc.

    ●(1876) TDE.BF 652a. Viltañs, s. m., tr. «se dit de la généralité des démons, des sorciers.»

    ●(1909) NOAR 158. Paotred ar zabat, an hoperien noz, ar c'horred, ar c'hannerezed-noz ha kement viltans a zo. ●(1985) OUIS 291. le monde un peu trouble des viltansou.

    (2) Laideron, mocheté.

    ●(1977) PBDZ 749. (Douarnenez) viltañs, tr. «laideron.»

    (3) Paroles, pensées, actions impudiques

    ●(1876) TDE.BF 652a. Viltañsou, s. pl. m., tr. « paroles ou pensées déshonnêtes, actions impudiques.»

  • vilte
    vilte

    m. Ordure, saleté.

    ●(1744) L'Arm 227b. Malpropreté, tr. « Lousstrerie : Vilté. m.» ●(1787) PT 82. Goleit a oæd, a scop, a spèrn hac a viltè. ●83. quemènt sorte vilté.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...