Recherche 'yezh...' : 15 mots trouvés
Page 1 : de yezh (1) à yezhouriezh (15) :- yezhyezh
f./m. –où
I.
(1) Langue (parlée).
●(1499) Ca 120b. g. langaige. b. idem. alias yez vide ib. ●209a. yez. langaige l. vide in langag.
●(1793) SD 189-190. un instituter euz al langaich gallecq ebars en pep commun var ar meazebars en departamanchou Morbihan, Finistère, Costezyou-an-Nord, ac ebars en ul loden eus a departamant al Loar izelaf a bere an habitanded a barlant un yez hanvet brezounecq.
●(1847) FVR 229. E Breiz, evel er broiou all pere a zalc’h kre d’ho buezegez ha d’ho giziou koz, a zo eur iez pehini ne d-eo poellet nemet gand ar re a choum eno. ●(1857) CBF 120. iez eur bobl, tr. «le langage d’un peuple.» ●(1862) JKS 419. ann holl dud euz a bep bro, euz a bep iez.
●(1900) MSJO 71. e ies ar Juzevien. ●(1911) BUAZperrot 631. Deski a reas yez ar vro. ●667. da c’houzout mat an daou yez-ze. ●(1929) FHAB Genver 1. ar yez eo ene ar vro ; hi eo banniel beo ar vroadelez.
(2) Na c’hallout ober yezh : ne pouvoir parler.
●(1847) BDJ 54. Ne rehont nemed krena, / Ne halhont ober hiez, tr. GMB 332 «ne pouvoir parler.»
(3) Hervez/Diouzh e yezh : à sa manière, à sa façon.
●(1867) MGK 52. Dioc’h he iez, gwella ma c’hellaz, / Noz ha mintin e labouraz. ●(1879) RECe iv 105. La signification la plus fréquente de iez, langage, idiome, est aujourd’hui en haut-Léon et surtout près de Saint-Pol, «génie, faculté, puissance physique ou morale : prezek, labourat hervez ou dioc’h e iez, parler, travailler d’après ses moyens ; enn ho iez, selon votre pouvoir ; diouz va iez-me, à mon goût, à mon avis.
(4) En e yezh : à sa manière, à sa façon.
●(1732) GReg 481b. A ma guise, tr. «em yez.» ●482a. A sa guise, tr. «èn e yez.»
●(1847) BDJ 320. ar gristenhien skoret gand graçz Doue (...) a dlivige da viana ho beza heûliet en ho hiez, tr. (GMB 332) «à leur façon.» ●(1866) FHB 96/347b. Ec’h an d’hén larout d’ac’h, énn am iéz, gwell ha m’ac’h hellin.
(5) Acte, action.
●(1847) BDJ 231. deski da re hall ar seûrd hieçzou. ●232. Dên lik ganthan he-unan ha lik gand ar re-all, / A zo eur hiez ar falha ha dreist holl hieçzou fall, tr. (GMB 332) «acte, action.»
(6) Dialecte, parler.
●(c.1890) CFB 117b-118b. Ne ouzounn nemet iez Leon, brezounek Guenned hag hini Treger.
II. [au plur.]
A. (en plt de qqn)
(1) Grimaces.
●(1879) RECe IV 105. On le dit aussi, ordinairement au pluriel, iesou, au sens de «grimaces, gestes indécents.»
(2) Cris.
●(1847) BDJ 23. he hieçziou zo heüzus.
(3) Ober yezhoù : s'ébahir.
●(1906) DIHU 12/208. E kleuet er vatéh é hobér ieheu, en duchentil béléan, Michel er jardinour /…/ rah é ridant keti-ketan eit gout mar oé kroget tan én ti… ●(1957) DSGL 92. Hag er merhed bamet d'obér yéheu d'o zro, tr. «Et les femmes étonnées de s'ébahir à leur tour.»
B. (en plt des animaux) Cris.
●(1838) CGK 20. dre da yezo clemmus.
- yezh-plaen
- yezhaduryezhadur
m. –ioù Grammaire.
●(1925) FHAB Du 423. studi ar yezadur. ●(1927) GERI.Ern 11. yezadur, tr. «grammaire.» ●(1931) VALL 341b. Grammaire, tr. «yezadur m.» ●(1975) LLMM 170/169. Lakait ouzhpenn ar chifrodennoù roet d’ar yezhadur ha d’an doare-skrivañ, hag e welot emañ ar brezhoneg skrivet en arvar.
- yezhadurel
- yezhadureryezhadurer
voir yezhadurour
- yezhadurezhyezhadurezh
f. Science de la grammaire.
●(1931) VALL 341b. science de la grammaire, tr. «yezadurez f.»
- yezhaduriañ
- yezhadurour / yezhadurer
- yezhennyezhenn
f. Façon de parler.
●(1877) UEP 10. iezenn, tr. «manière de parler, façon de s'expliquer, de s'excuser (Plougonver).»
- yezhkarour
- yezhonielyezhoniel
adj. Linguistique.
●(1982) TREU 5. Bez’ ez eus aze eun tamm-labour yezoniel diêz, sofistiket zoken.
- yezhoniezh
- yezhoniour
- yezhouryezhour
m. –ion Linguiste.
●(1911) BOBL 9 décembre. an Aotrou Joseph Loth, ar iezour disket braz. (d'après GMGE 186).
- yezhouriezh