Recherche 'you...' : 45 mots trouvés
Page 1 : de you (1) à youtaet (45) :- youyou
m. & interj.
(1) M. Cris, hurlements.
●(1866) FHB 61/70a. e clevaz o tostaat ouz ar bourg eur iou, hag eun emolc'h spontus.
●(1909) FHAB Kerzu 374. Ne glever nemet kri a you. ●(1928) BFSA 42. setu ma tirollas an hu hag ar you warnan. ●(1931) VALL 170a. Cri, tr. «you qui est aussi d'émotion vive, joie ou douleur m.» ●(1932) ALMA 113. M'o pefe klevet ar iou hag ar strakadeg daouarn.
(2) Interj. You ! you !
●(1907) DRSP 84. You ! you ! an Arvoriz ! emaïnt o tont aman. ●(1936) TKAL II 19. You, you ! Bevet ar roue Nobl ! Youc'houc'hou...
- youadyouad
m. –où Cri.
●(1972) SKVT I 55. ur gazeg-koad a lakae an tro-war-droioù da dregerniñ gant he youadoù.
- youadegyouadeg
voir youc'hadeg
- youadennyouadenn
voir youc'hadenn
- youalyoual
voir youc'hal
- youañyouañ
voir youc'hal
- youc'hyouc'h
m. –où
(1) Cri ; ensemble de cris.
●(1876) TDE.BF 305b. Iouc'h, s. m., tr «Cri des hommes de la campagne quand ils sont ivres ; pl. ou.»
●(1900) MSJO ix. Ne glevit ket an trous hag ar iouc'h a zo er vered ? ●(1902) PIGO I 55. 'Benn neuze, e save trouz er c'hastel : youc'h ha huch : An tân ! An tân ! ●84. An huch, ar youc'h hag ar skrif a vije klevet ter leo dro. ●(1911) BUAZperrot 283. Mes kerkent e savas youc'h. ●609. youc'h ar jaseourien. ●(1931) VALL 170a. Cri, tr. «youc'h (et you, qui est aussi d'émotion vive, joie ou douleur m.» ●(1935) BREI 417/2d. youc'h gante ha gwall nebeut a urz. ●(1954) VAZA 91. C'hoarzh, ha skrign, ha garm, ha youc'h, ne baouezent ket gant o safar.
►[avec un art. indéf.]
●(1914) FHAB Genver 18. Dija d'an ampoent e oa eur vanden dud varlerc'h Laurans. Neuze e savas eur youc'h e kear. ●(1926) FHAB Mae 162. eur youc'h a levenez.
(2) Taol-youc'h : cri.
●(1931) VALL 170a. (un) cri, tr. «taol-youc'h m.»
- youc'hadeg / youadeg
- youc'hadenn / youadennyouc'hadenn / youadenn
f. –où Cri.
●(1834) SIM 135-136. Vardro anter-nôs e voemp difunet gant youadennou a deue eus ar gampr tostâ deomp. ●(1857) HTB 123. Loskel a re iouadennou spontuz. ●(1867) BBZ III 121. Eur iouc'haden a gleviz, iouc'haden ar peur-zorn, tr. «J'ai entendu un cri de joie, le cri de joie qu'on pousse quand la battue s'achève.» ●(1876) TDE.BF 305b. Iouc'hadenn, s. f., tr. «Cri d'épouvante, cri de toute force, cri des gens ivres.» ●(1877) BSA 127. Eur iouc'haden a joa a laca an tad da ziredet. ●(1878) EKG II 143. e oue klevet enn eun taol eur iouc’hadenn skiltruz e lost an ti.
●(1900) MSJO 212. ar iouc'haden a joa. ●(1907) AVKA 51. en ur dôl eur youc'haden euzus. ●258. youc'hadeno a boan. ●(1909) KTLR 112. iouc'hadennou ar bleizi. ●(1911) BUAZperrot 573. eur youc'haden skiltrus a lakeas an iliz da dregarni. ●869. youc'hadennou a levenez. ●(1913) ANRO 31. Klevet a ran dre oll o tiston (…) / Iouc'hadennou lirzin. ●(1931) VALL 170a. (un) cri, tr. «youc'hadenn f.» ●(1963) LLMM 99/263. e soñje pep hini e save ar youc’hadennoù hag ar stlakadeg daouarn dirak Tad ar Vro hag ar Bobl.
●(2005) SEBEJ 97. (Ar Yeuc'h) Les hommes, avec ensemble, lançaient le cri de joie propre aux paysans de chez nous et que l'on appelait eur youaden.
- youc'hal / youal / youañyouc'hal / youal / youañ
v.
I. V. intr.
(1) Crier, hurler.
●(1499) Ca 209a. Youal. g. hucher.
●(1866) FHB 67/114a. oll e crient hag e iouent var eun dro. ●(1876) TDE.BF 305b. Ioua. Voyez ioual, iouc'hal. Crier d'épouvante. ●Iouc'hal, ioual, tr. «Crier d'épouvante, crier comme les gens ivres, hucher fort, crier de toute sa force.»
●(1911) BUAZperrot 258. Ar pell ma veze gant e offeren a roas tro d'an teodou abegus da youc'hal varnezan. ●(1923) ADML 74. o strakal o daouarn, o youc'hal a leiz korzen. ●(1943) HERV 158. Merc’hed oc’h ober soubig a youc’he, evel ma vefe unan bennak o klask o gwalla, siouaz d’ezañ !
(2) Youc'hal gant : hurler de.
●(1948) KROB 3/14. an distera stroñs a rae dezañ youc'hal gant ar boan.
II. V. tr. d. Crier, hurler.
●(1912) MMPM 148. ma klever goad Able a (lire : o) ioual venjanz var he vreur Kaïn. ●(1915) HBPR 32. en eur iouc'hal soniou lous ha divergont.
III. Youc'hal evel ur bleiz skaotet : voir bleiz.
- youc'her
- youc'herezhyouc'herezh
m. Action de pousseer des cris, hurlements.
●(1877) EKG I 42. iouc'herez ar zoudarded dizakret... ●200. eur chaok hag eur cholori ker skiltruz ha iouc'herez paotred ar Zabad. ●(1878) EKG II 2. ne dregerne ken an draonienn gand ar iouc'herez, an tennou fuzil hag an tennou kanol. ●15. iouc'herez, cholori ha jabadao. ●215. iouc'herez paotred kear, savet ar banne d'ho fenn.
●(1931) VALL 170a. l'action de pousser des cris, tr. «youc'herez m.»
- youc'houc'hou
- youdyoud
voir yod
- youdennyoudenn
voir yodenn
- youdennekyoudennek
voir yodennek
- youdenniñyoudenniñ
voir yodenniñ
- YoudigYoudig
n. de l. Youdic (partie du Yeun-Ellez).
●(1924) EGRT 23. Youdig eo leshano Yun-Elez, e troad Torgenn Sant-Mikêl. ●(1924) FHAB Mae 167. ez ejont o daou da bedi, da c’heun ar Youdik, e traon menez Sant-Mikêl. ●(1931) FHAB Gwengolo/351. dal m'en devezo tapet krog an diaoul ennoc'h e klasko ho kas d'ar Youdig, e kreiz ar Yeun-Elle, el lec'h m'ema dor an ifern. ●(1935) OALD 52/123. – Da Doull ar Youdig, Yann ! – E-kreiz Yun-Ellez emañ hennez, an toull daonet-se, aotrou. ●(1955) STBJ 9. Er yeuniou, dre lec’h ma tremene an Hent Glas, emañ ar Youdig. ●10. ...betek ar Youdig. Eno, er vouilhenn euzus, e krede d’hon tud koz emede porz an ifern. ●(1995) LMBR 102. diskouezadeg ar Youdig.
- YouennYouenn
n. pr.
(1) Yves.
●(1710) IN I (couv.). E Quemper, E Ty Youen-Yan-Lois Derrien, Imprimer ar Roue hag an Autrou'n Escop.
●(1839) BESquil 305. Sant Yvon, hanhuet ehué Youan hac Izan.
●(1927) KANNkerzevod 14/9. Youenn a oa eun den da zapaturi. ●(1934) FHAB Genver 26. war roudou Youenn hag e azen... ●(1941) ARVR 8/4b. Youenn (...) a oa paotr a-raok en unan eus ar parkou, eun devez.
(2) Surnom du paysan.
●(1889) CDB 168. A travers les Montagnes-Noires, sur les confins de la Cornouaille et du Léon, cette satire du iouen – le pauvre paysan –, est fort répandue.
- youetezyouetez
s. –où Menotte.
●(17--) Cc 1103. Daou re youettesou da laquat voar nese, tr. «deux paires de menottes à mettre sur eux.»
- youlyoul
f., adv., prép. & conj. –où
I. F.
(1) Volonté.
●(1499) Ca 6b. Am eoll. g. a ma volente. ●77b. Eoull. g. volente. ●207b. Volante et eoul tout ung ibi uide. ●(c.1500) Cb 12b. Am youll. g. amavolente. ●(1575) M 1485-1486. Hac an fin aneze (er se oae ho eoll) / A vise hep enor, agor heruez ho roll, tr. «Et que leur fin, comme c'était leur volonté, / Serait sans honneur, d'accord avec leur situation.»
●(1659) SCger 43a. desir, tr. «youl.» ●125b. volonté, tr. «youl.» ●(1667) ARmorial 143. Kerliviry en Cleder Evesché de Leon, ancien surnom de cette maison, Porte au 1. & 4. d’Or au Lion d’azur, brisé en l’épaulle d’vne Tour portée sur vne Rouë d’argent, contrescartelé d’azur à vne fasce d’argent semé d’Hermines, accompagnée de trois feuilles de Laurier d’Or, 2. & 1. & pour deuise y oul doué, la volonté de Dieu soit. ●(1732) GReg 205a. Contre son gré, tr. «aënep e youll.»
●(1847) BDJ ii. hioul c'hoëc da veza atao a-unan gand ar ghelenhadurez Katholik. ●(1869) SAG 166. hon youlou divoder. ●(1878) EKG II 3. Korf an den ne ket evit harpa aliez keit hag he ioul.
●(1909) FHAB Genver 4. An abaden eo discuez d'an holl en eun doare sklaer penaos oberiou an ene, ar zonjou hag ioulou ar volontez, a zo dreist galloud ar c'horf. ●(1911) BUAZperrot 364. N'am eus ken ioul, va mamm.
(2) Instinct.
●(1869) SAG 227. an youlou dizurch euz ar c'horf.
●(1924) FHAB Meurzh 84. an youlou divalo a ren war natur al loen a zo dizoare diouzit.
(3) Désir.
●(1612) Cnf 76. hoguen yuez an desirou hac an youillou eues, è calon, ez quemerit mazeo dezaff possibl. ●198. ho youll courtes ha gracius.
●(1824) BAM 348. an oll effejou truezus eus ar pec'het, pere so an ioul, pe ar revolt eus ar c'hic a enep ar speret (...).
●(1935) SARO 37. D'ho feurvreina gant al loussa ioulou.
(4) Youl danvez : envie de posséder des biens.
●(1880) SAB 148. ar ioul danvez. ●159. an ioul danvez ac an egar gounid.
(5) Youl kregiñ : rapacité.
●(1872) ROU 99a. Rapacité, tr. «ioul cregi.»
(6) Kaout youl ouzh ub. : en vouloir à qqn.
●(1896) GMB 406. M. G. Milin m'a appris qu'en haut Léon ïoul (2 syll.) se prend absolument dans le sens de «colère concentrée, rancune profonde, jalousie» : ïoul am beus outañ = «je lui en veux».
(7) Satiété, content.
●(1836) FLF 15-16. Rentet eno, an dimesell / A ras mollargez a-fesson / A bep-sort, youl he c'halon. / Crigna, dibri ar pez a gar. ●(1872) ROU 102a. Il a mangé à satiété, tr. «E ioul en d-euz debred.»
(8) Ober e youl : agir selon son désir.
●(1889) ISV 80. Rag aoun ho devoa, ma vije ho zud var al leac'h, ne vijent ket lezet da ober ho ïoul.
(9) Avidité.
●(1849) LLBg II 55-56. Ol er bobl e hum vah hag, avel houleneu, / E hum daul ged ivoul de gleuèt é gonzeu.
II. Loc. adv.
(1) A-youl-frank : très volontiers.
●(1612) Cnf 19a. Nep piu bennac à pech dre volontez hac à youll franc.
●(1659) SCger 125b. volontiers, tr. «a youl franc.»
●(1862) JKS 295. gouzanv ho labouriou a ioul frank. ●379. a galoun vad hag a ioul frank.
(2) A-youl-vat : de bon gré.
●(1557) B I 521. Miret da stat a youll mat nos ha dez, tr. «je te protègerai avec zèle, jour et nuit.»
(3) Dre youl : volontairement.
●(1612) Cnf 16a. hac euff endeues pechet dré youll.
III. Loc. prép. A-youl : au gré de.
●(1732) GReg 470b. Au gré des vents, & des flots, tr. «A youl mor, hac avel.»
●(1877) BSA 139. Taolet ha distaolet oant a ioul-vor hag avel.
IV. Loc. conj. A-youl e : plût à Dieu, Dieu veuille que, puisse se faire que.
●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 314. A-ioul ec'h oufent ive ne d-euz euruzded e-bed war ann douar. ●(1862) JKS 259. a-ioul ec'h ellfenn en em rei hep dale pell d'ar pez a blij gan-e-hoc'h !
- youlañyoulañ
voir youliñ
- youlaplyoulapl
adj. Convoitable.
●(1732) GReg 208b. Convoitable, tr. «youlapl.» ●209a. Rien en ce monde n'est convoitable que la vertu, tr. «netra var an douar ne deo youlapl nemed ar vertuz heb-qen.»
- youledigezh
- youleg
- youlekyoulek
adj.
(1) (en plt de qqn) Très désireux.
●(1732) GReg 66b. Avide, qui desire avec passion, tr. «youlleq meurbed. p. tud youlleq meurbed.»
●(1926) FHAB Genver 32. eur strollad bras a zo chomet start ha youlek da anaout traou kaer o Mamm-Vro.
(2) (en plt de qqc.) Volontaire.
●(c.1500) Cb 78. [eoull] g. voluntaire. b. eoullec. ●g. volenterin. b. eoullec.
●(1732) GReg 588a. macerer son corps, tr. «Castiza e gorf gand pinigennou eoullecq.» ●969a. Volontaire, qui se fait volontairement, tr. «Eoullecq.. oc'h … â, añ. » ●La pauvreté volontaire, tr. «ar baurentez eoullecq.»
- youletyoulet
adj.
(1) Bezañ youlet da : avoir l'intention de.
●(1867) FHB 112/60b. nemet ioulet e veac'h da ober pinijen. ●(1872) FHB 406/326b. Ioulet da ziskar peb lezen.
(2) =
●(1911) BUAZperrot 776. ioulet eveltan var an tu-ze.
- youliñ / youlañyouliñ / youlañ
v. tr. d.
(1) Convoiter.
●(1732) GReg 209a. Convoiter, desirer ardemment, tr. «youla terrup.»
►absol.
●(1909) FHAB C'hwevrer 34. En den ez eus eta eur c'halloud da iouli hag a zo dreist ar c'horf.
(2) [devant un v.] Vouloir. cf. goull .1
●(1870) KTB.ms 15 p 254. Ho trugarez, otro, a lâras Yvon, me na ioullan bea prinz Jilot gant den a-bed. ●(18--) KTB.ms 14 p 45. na euz ket ioullet rei he chass.
(3) Contenter, satisfaire.
●(1710) IN I 245. Darn no deveus quen dessein nemet da youli o c'halon.
- youllec'h
- youlusyoulus
adj. Avide.
●(c.1500) Cb 60b. [deuruout] volens / tis. g. vueillant. b. youllus.
●(1732) GReg 66b. Avide, qui desire avec passion, tr. «youllus meurbed.»
●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 6. ma hi streàuou [me lézen] guet gred ivoullus é mesq me foble. ●(1855) BDE 179. peh quen ivoulus-int aveit gobér labour Satan. ●191. ivoulus d'hum vélein a dreu peré n'hun sellant quet.
- youpyoup
interj. Onomatopée qui imite le bruit d'un saut, yop.
●(1935) ANTO 41. Ha me, youp... eul lamm em gwele, en eur ober eur c'hopadenn.
- yourc'h .1yourc'h .1
adj. Sauvage.
●(1876) TDE.BF 305b-306a. Iourc'h, adj., tr. «s'emploie au sens de sauvage, farouche. Eur verc'h iourc'h, tr. «une fille sauvage (comme chevreuil).»
- yourc'h .2yourc'h .2
–ed, –i
A. (zoologie) Chevreuil.
●(1499) Ca 209b. yourch. g. chevreul de boys. ●(1633) Nom 33a. Hinnulus, hinnuleus : faon : colen vn yourch pe vn loezn all : vnan á vez angandret ves á vn march hac vn asennes. ●Ibex : vne espece de cheureul : vn speçc á yourch pe carfues.
●(1659) SCger 25a. cheureil, tr. «iourc’h.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheureüil, cheureil, quelques uns disent guïolh, ur c’huïolh, pl. guiolhi m. querp. ●(1732) GReg 163b. Chevreuil, le mâle de la chevrette, semblable au cerf, mais plus petit, tr. «Yourc’h. p. yourc’hed.»
B. sens fig.
(1) Fille lègère, facile.
●(1885) ARN 25. (tunodo) Fille inconsidérée, un peu légère, trop rieuse, tr. «Ioulc’h.» ●(1886) REC 7/250. Ioulc'h, fille un peu légère, inconsidérée, trop rieuse, p. 25. C'est probablement le bret. iourc'h, chevreuil. Le trécorois yëlc'h « fiancée », que j'ai expliqué autrement, Etudes bret., III, § 15, peut aussi être une variante de ioulc'h.
●(1919) KZVr 356 - 28/12/19. youlc’h, tr. «qui a des manières moins que modestes.» ●E Treger-Izel yourc’h, bizourc’h, chevreuil, chevrette et femme légère. ●(1957) AMAH 23. da dourc’hata gant ar yourc’hed.
(2) Gamine turbulente, intrépide, garçon manqué.
●(1967) MNJL 13-14. Pelec’h eo aet ar yourc’h-mañ adarre ? Terriñ a ri da c’hoûg ’velkent. Homañ memes tra ’zo ur paotr manket. ●(1970) TDBP I 66. A Trédrez, par exemple, on emploie couramment la métaphore : eur yourh pour désigner une jeune fille turbulente aux allures de garçon, sans savoir que yourh signifiait chevreuil. ●67. yourh qui, à Trédrez, ne signifie plus chevreuil, mais jeune fille garçonnière.
(3) [emploi adjectival] Intrépide.
●(1969) MNJL 120. O neizhiata moarvat, ken yourc’h ha n’eus forzh petore krennard.
- yourc'hañyourc'hañ
v. intr. Se conduire légèrement, pour une femme.
●(1885) ARN 25. (tunodo) le verbe ioulc'ha, faire l'évaporée.
- yourc'hennat / yourc’henniñyourc'hennat / yourc’henniñ
v. intr. (en plt des jeunes gens) Se rechercher pour s'amuser.
●(1958) ADBr lxv 4/536. (An Ospital-Kammfroud) Yourhennad, Yourhenni : v. – Construit sur le radical yourh dont le sens a été oublié, le chevreuil ayant disparu depuis longtemps de la région. – Le verbe s'emploie en parlant de jeunes gens et de jeunes filles qui s'amusent et se recherchent (n'est pas pris en mauvaise part) : Eur gaer oa gweled ar yaouankizou o yourhennad da zevez ar pardon.
- yourc'henniñyourc'henniñ
voir yourc'hennat
- yourc'hez
- youstyoust
voir yost
- youstañyoustañ
voir yostañ
- youstekyoustek
voir yost
- youstetyoustet
voir yostet
- youtayouta
voir yota
- youtaer .1youtaer .1
voir yotaer .1
- youtaer .2youtaer .2
voir yotaer .2
- youtaetyoutaet
voir yotaet