Devri

Recherche 'youl...' : 10 mots trouvés

Page 1 : de youl (1) à youlus (10) :
  • youl
    youl

    f., adv., prép. & conj. –où

    I. F.

    (1) Volonté.

    ●(1499) Ca 6b. Am eoll. g. a ma volente. ●77b. Eoull. g. volente. ●207b. Volante et eoul tout ung ibi uide. ●(c.1500) Cb 12b. Am youll. g. amavolente. ●(1575) M 1485-1486. Hac an fin aneze (er se oae ho eoll) / A vise hep enor, agor heruez ho roll, tr. «Et que leur fin, comme c'était leur volonté, / Serait sans honneur, d'accord avec leur situation.»

    ●(1659) SCger 43a. desir, tr. «youl.» ●125b. volonté, tr. «youl.» ●(1667) ARmorial 143. Kerliviry en Cleder Evesché de Leon, ancien surnom de cette maison, Porte au 1. & 4. d’Or au Lion d’azur, brisé en l’épaulle d’vne Tour portée sur vne Rouë d’argent, contrescartelé d’azur à vne fasce d’argent semé d’Hermines, accompagnée de trois feuilles de Laurier d’Or, 2. & 1. & pour deuise y oul doué, la volonté de Dieu soit. ●(1732) GReg 205a. Contre son gré, tr. «aënep e youll.»

    ●(1847) BDJ ii. hioul c'hoëc da veza atao a-unan gand ar ghelenhadurez Katholik. ●(1869) SAG 166. hon youlou divoder. ●(1878) EKG II 3. Korf an den ne ket evit harpa aliez keit hag he ioul.

    ●(1909) FHAB Genver 4. An abaden eo discuez d'an holl en eun doare sklaer penaos oberiou an ene, ar zonjou hag ioulou ar volontez, a zo dreist galloud ar c'horf. ●(1911) BUAZperrot 364. N'am eus ken ioul, va mamm.

    (2) Instinct.

    ●(1869) SAG 227. an youlou dizurch euz ar c'horf.

    ●(1924) FHAB Meurzh 84. an youlou divalo a ren war natur al loen a zo dizoare diouzit.

    (3) Désir.

    ●(1612) Cnf 76. hoguen yuez an desirou hac an youillou eues, è calon, ez quemerit mazeo dezaff possibl. ●198. ho youll courtes ha gracius.

    ●(1824) BAM 348. an oll effejou truezus eus ar pec'het, pere so an ioul, pe ar revolt eus ar c'hic a enep ar speret (...).

    ●(1935) SARO 37. D'ho feurvreina gant al loussa ioulou.

    (4) Youl danvez : envie de posséder des biens.

    ●(1880) SAB 148. ar ioul danvez. ●159. an ioul danvez ac an egar gounid.

    (5) Youl kregiñ : rapacité.

    ●(1872) ROU 99a. Rapacité, tr. «ioul cregi.»

    (6) Kaout youl ouzh ub. : en vouloir à qqn.

    ●(1896) GMB 406. M. G. Milin m'a appris qu'en haut Léon ïoul (2 syll.) se prend absolument dans le sens de «colère concentrée, rancune profonde, jalousie» : ïoul am beus outañ = «je lui en veux».

    (7) Satiété, content.

    ●(1836) FLF 15-16. Rentet eno, an dimesell / A ras mollargez a-fesson / A bep-sort, youl he c'halon. / Crigna, dibri ar pez a gar. ●(1872) ROU 102a. Il a mangé à satiété, tr. «E ioul en d-euz debred.»

    (8) Ober e youl : agir selon son désir.

    ●(1889) ISV 80. Rag aoun ho devoa, ma vije ho zud var al leac'h, ne vijent ket lezet da ober ho ïoul.

    (9) Avidité.

    ●(1849) LLBg II 55-56. Ol er bobl e hum vah hag, avel houleneu, / E hum daul ged ivoul de gleuèt é gonzeu.

    II. Loc. adv.

    (1) A-youl-frank : très volontiers.

    ●(1612) Cnf 19a. Nep piu bennac à pech dre volontez hac à youll franc.

    ●(1659) SCger 125b. volontiers, tr. «a youl franc.»

    ●(1862) JKS 295. gouzanv ho labouriou a ioul frank. ●379. a galoun vad hag a ioul frank.

    (2) A-youl-vat : de bon gré.

    ●(1557) B I 521. Miret da stat a youll mat nos ha dez, tr. «je te protègerai avec zèle, jour et nuit.»

    (3) Dre youl : volontairement.

    ●(1612) Cnf 16a. hac euff endeues pechet dré youll.

    III. Loc. prép. A-youl : au gré de.

    ●(1732) GReg 470b. Au gré des vents, & des flots, tr. «A youl mor, hac avel.»

    ●(1877) BSA 139. Taolet ha distaolet oant a ioul-vor hag avel.

    IV. Loc. conj. A-youl e : plût à Dieu, Dieu veuille que, puisse se faire que.

    ●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 314. A-ioul ec'h oufent ive ne d-euz euruzded e-bed war ann douar. ●(1862) JKS 259. a-ioul ec'h ellfenn en em rei hep dale pell d'ar pez a blij gan-e-hoc'h !

  • youlañ
    youlañ

    voir youliñ

  • youlapl
    youlapl

    adj. Convoitable.

    ●(1732) GReg 208b. Convoitable, tr. «youlapl.» ●209a. Rien en ce monde n'est convoitable que la vertu, tr. «netra var an douar ne deo youlapl nemed ar vertuz heb-qen.»

  • youledigezh
    youledigezh

    f. Avidité.

    ●(1934) BRUS 206. L'avidité, tr. «en ivouledigeh, m.»

  • youleg
    youleg

    m.

    (1) Homme avide de posséder.

    ●(1958) BLBR 111/12. An ivoulog ne ra peurliesa droug nemed dezañ e-unan.

    (2) Grand mangeur.

    ●(1919) KZVr 324 - 18/05/19. Evoullok, tr. «grand mangeur, Loeiz ar Floc'h.»

  • youlek
    youlek

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Très désireux.

    ●(1732) GReg 66b. Avide, qui desire avec passion, tr. «youlleq meurbed. p. tud youlleq meurbed.»

    ●(1926) FHAB Genver 32. eur strollad bras a zo chomet start ha youlek da anaout traou kaer o Mamm-Vro.

    (2) (en plt de qqc.) Volontaire.

    ●(c.1500) Cb 78. [eoull] g. voluntaire. b. eoullec. ●g. volenterin. b. eoullec.

    ●(1732) GReg 588a. macerer son corps, tr. «Castiza e gorf gand pinigennou eoullecq.» ●969a. Volontaire, qui se fait volontairement, tr. «Eoullecq.. oc'h … â, añ. » ●La pauvreté volontaire, tr. «ar baurentez eoullecq.»

  • youlet
    youlet

    adj.

    (1) Bezañ youlet da : avoir l'intention de.

    ●(1867) FHB 112/60b. nemet ioulet e veac'h da ober pinijen. ●(1872) FHB 406/326b. Ioulet da ziskar peb lezen.

    (2) =

    ●(1911) BUAZperrot 776. ioulet eveltan var an tu-ze.

  • youliñ / youlañ
    youliñ / youlañ

    v. tr. d.

    (1) Convoiter.

    ●(1732) GReg 209a. Convoiter, desirer ardemment, tr. «youla terrup.»

    ►absol.

    ●(1909) FHAB C'hwevrer 34. En den ez eus eta eur c'halloud da iouli hag a zo dreist ar c'horf.

    (2) [devant un v.] Vouloir. cf. goull .1

    ●(1870) KTB.ms 15 p 254. Ho trugarez, otro, a lâras Yvon, me na ioullan bea prinz Jilot gant den a-bed. ●(18--) KTB.ms 14 p 45. na euz ket ioullet rei he chass.

    (3) Contenter, satisfaire.

    ●(1710) IN I 245. Darn no deveus quen dessein nemet da youli o c'halon.

  • youllec'h
    youllec'h

    m. Rectum.

    ●(1732) GReg 100a. Le boïau colon, ou culier, tr. «an youl-lec'h.»

  • youlus
    youlus

    adj. Avide.

    ●(c.1500) Cb 60b. [deuruout] volens / tis. g. vueillant. b. youllus.

    ●(1732) GReg 66b. Avide, qui desire avec passion, tr. «youllus meurbed.»

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 6. ma hi streàuou [me lézen] guet gred ivoullus é mesq me foble. ●(1855) BDE 179. peh quen ivoulus-int aveit gobér labour Satan. ●191. ivoulus d'hum vélein a dreu peré n'hun sellant quet.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...