Devri

Recherche 'tud...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de tud (1) à tudwal (16) :
  • tud
    tud

    plur. & tudoù

    I.

    A.

    (1) Gens.

    ●(1499) Ca 102a. Guele an tut claff. g. le lit a gesir malades. ●204b. Tut. g. gent. ●g. de quel gent b. pe a tut.

    ●(1767) ISpour 9. menn é vou cavet tutt.

    (2) (religion) Gens du peuple, du siècle, du monde.

    ●(c.1680) NG 125. (Nobl ha) partablë, tud ha cloer.

    (3) Parents (père et mère).

    ●(1792) HS 121. e ra poén d’où zut.

    ●(1849) LLB 1101-1102. Peb unan e zeli (…) / Bout ér ger ged é dud. ●(1878) EKG ii 11. Lod a iea d’ar gear da gaout ho zud.

    (4) Tud + nom de lieu : habitants de ce lieu. Voir sous les différents toponymes du dictionnaire.

    ●(1789) SD 21. Rac-se tud Quemper a ro avis d'o breudeur ha mignonet.

    ●(1865) FHB 43/339a. Tud Alre en em hastas da guinnik lienach, taolennou, podou fleur abenn an deis-ze. ●(1879) BMN 194. tud Plouare.

    ●(1911) BUAZmadeg 875. mes tud Plevin a lavaraz (...). N'eo ket heb abek o deuz poaniet tud Plevin. ●(1912) DGES.hy 300. tud Koz-Varc'had, à Plestin et Plougonver. ●(1920) KANTgwitalmeze 35. Euz bar an env, o Sant Patron, / Sellit gant joa ouz tud Leon. ●(1948) KANTlandivizio 94. Lavar d’in-me, den an Argoad, / Ha ken kaer deliou glas ar c’hoad. ●(1970) BHAF 46. Fidam, tud Tonkedeg eo frank ar hoad gante. ●(1983) GKDI 1a. Tud an Argoad, hwi Arvoriz, / Kernividi, Plougastelliz, / Paotred Bro-Leon ha Tregerz (lire : Tregeriz), / Klevit glahar Dirinoniz ! ●(1984) ENEU 65. Surtoud tud Molenez, tud Konk.

    (5) Bezañ a dud (gant) : être de la même famille, du même côté que.

    ●(1908) PIGO ii 119. Julig ar Louarn ha Kevarek ne oant ket a dud. ●(1936) BREI 442/1b. n’hellent ket beza a-dud gante.

    (6) Gens, suite, serviteurs.

    ●(1580) G 174. Me ham pryet ham tut, tr. «Moi et mon épouse et mes gens.»

    (7) Le monde, le monde des vivants.

    ●(1989) LARA 65. Pell e vez a-raok laosker unan klañv da zistreiñ e-touez an dud.

    B. [art. indéf. + tud]

    (1) Un dud (bras) : beaucoup de gens.

    ●(1870) MBR 224. Eunn dud a deuaz ne voe gwelet biskoaz kemend all.

    ●(1904) ARPA 99. E giz ma vode eun dud bras en dro d’ezhan.

    (2) Peuple.

    ●(18--) PDO 4. Fransisien, eun dud ker flour, ker brao maneget.

    (3) Catégorie de gens.

    ●(1872) FHB 384/149a. Ar veleien azo eun dud hag a vez peurvuia ebad ho doare.

    II. Tudoù : bonnes gens.

    ●(1650) Nlou 70/193. Chetu, tudaou quehezlaou mat, tr. « voilà, peuples, de bonnes nouvelles ».

    ●(1954) VAZA 33. hag an evned ’ta, tudoù, ne glevit ket ar mouilc’hi o tic’hargadenniñ da drugarekaat o C’hrouer abalamour ma’z oa bet plezhennet o neizh e kaerañ korn ar bed-mañ, va bro-Dreger ?

    III. Blasons populaires.

    (1) Tud a fouge : surnom des habitants de Cléder.

    ●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.

    (2) Tud a leve : surnom des habitants de Plouescat.

    ●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.

    (3) Tud avelet : surnom des habitants de Carnac. cf. bouzelloù (gris) & foeñver(ion).

    ●(1911) DIHU 70/240. Karnagiz, èl paud aral e zou Foèuerion ha guehavé Tud aùelet, er péh e zou ur sord péchanj. Lod aral e lar, ne houian ket perak, Karnagiz boelleu gris !

    (4) Tud diwezhat Kervaria : surnom des habitants de Kermaria-Sulard.

    ●(2005) HYZH 244/37. Tud diwezhat Kervaria.

    (5) Tud diwisk : surnom des habitants de Plougastel-Daoulas. cf. tokoù kolo, revrioù brizh.

    ●(1995) PLTZ 111. Plougastelliz / tud divisk / tokou kolo / rêriou briz ! (Klevet er Forest-Landerne).

    ●(2003) TRMOR 46. Plougastelliz / Tud diwisk / Tokoù kolo / Revrioù brizh.

    (6) Tud faeüs Priel : surnom des habitants de Plouguiel.

    ●(2005) HYZH 244/39. Tud faeüs Priel.

    (7) Tud klouar Trogeri : surnom des habitants de Troguéry.

    ●(2005) HYZH 244/40. Tud klouar Trogeri.

    (8) Tud orgouilhus Koatreven : surnom des habiatnts de Coatreven.

    ●(2016) TELG (02.08.2016) [44a]. Tud orgouillous Koatreven, tr. « Orgueilleux de Coatréven. »

    (9) Tud otus Koatreven : surnom des habitants de Coatreven.

    ●(2005) HYZH 244/38. Tud aotus Koatreven.

    (10) Tud sivilizet Planiel : surnom des habitants de Pleudaniel. cf. noblañs & chuchuenn.

    ●(2005) HYZH 244/38. Tud sivilizet Planiel.

    (11) Tud-skrap Rospezh : surnom des habitants de Rospez.

    ●(2005) HYZH 244/40. Tud skrap Rospezh.

    (12) Tud tagn Lanvezeeg : surnom des habitants de Lanvézéac.

    ●(2005) HYZH 244/38. Tud tagn Lanvezeeg (Ernest ar Barzhig).

  • tud-kaer
    tud-kaer

    plur. (famille) Beaux-parents.

    ●(1970) GSBG 152. (Groe) me zud-kaer, tr. «mes beaux-parents.»

  • tud-kar
    tud-kar

    plur. (famille) Parents.

    ●(1907) BSPD I 241. en diméenneu groeit étré tud kar. ●(1923) DIHU 140/212. hoari un dro kam dehon ha d'é dud kar.

  • tud-kozh
    tud-kozh

    plur.

    (1) (famille) Grands-parents.

    ●(1967) BAHE 51/9. E ti va zud-kozh 'oa ket emichañs kalz a zidampar.

    (2) Ancêtres.

    ●(1849) SBI II 188. Ho tud coz, aroc dira-z-oc'h, oa dougerrien dandrouinn, tr. «Vos aïeux, avant vous, étaient des porteurs de dandrouin (1) Tissu grossier.» ●(1877) EKG I 157. eur chapel savet gant hon tud koz. ●(1878) EKG II 81. hon tud koz-ni a zoube ho biziad er pinsin-ze evit kemeret dour binniget.

  • tud-nes
    tud-nes

    plur. (famille) Proches parents.

    ●(1878) EKG II 172. ha kollet hoc'h euz unan-bennag euz ho tud-nez ?

    ●(1911) BUAZperrot 156. an dimeziou etre tud nez a oa nul.

  • tudaj
    tudaj

    plur.

    (1) Parents.

    ●(1984) ECDR 21. Da neuze e veze graet an armel nevez d'ar plac'h a zemeze, gant he zudaj.

    (2) fam. Mes bonnes gens.

    ●(1964) BAHE 38/37. Ma ! memes tra, tudaj, c'hwi 'gredo ac'hanon pe ne reot ket.

  • tudañ
    tudañ

    v. tr. d. Peupler.

    ●(1923) SKET I 67. tuda ar gouelec'h. ●(1944) DGBD 32. ar ouenn nkomi a zo o tudañ ar vro.

  • tudek
    tudek

    adj. Peuplé.

    ●(1923) SKET i 16. Glas ha tudek eo an draonienn. ●(1923) FHAB Here 10/362. Warc'hoaz, d'ar poent-man e vezo kement-all a dud ha goude warc'hoaz, porz an Ti-Retred elec'h ma c'hoarior Nikolazig a vezo c'hoaz tudekoc'h.

  • tudennoù
    tudennoù

    pl. Quelques hommes, certaines personnes, des gens.

    ●(1752) PEll 921. M. Roussel m’a appris que l’on se sert du pluriel Tudennou, qui suppose le sing. Tuden, pour exprimer quelques hommes, certaines personnes, des gens, ce qui est conforme à notre usage.

  • tudet
    tudet

    adj. Peuplé.

    ●(1907) FHAB Here 229. Ar baianed a grede commun guechall oa tudet ar stered. ●(1929) SVBV 62. Ledenez Gardafui a zo tudet gant meuriadou gouezidi peurzu. ●166. ar c'horn-douar boemus-se a zo tudet rouez.

  • Tudi
    Tudi

    voir Enez-Tudi

  • tudigoù
    tudigoù

    plur.

    I. Petites gens.

    ●(1876) TDE.BF 644b. Tudigou, s. pl. m., tr. «Les petites gens, la populace.»

    II. Blasons populaires.

    (1) Tudigoù Kerforn : les petites gens de Kerfourn.

    ●(1911) DIHU 71/255. Tret mat é en treu é Kerforn péchanj pen-dé-guir é hrér Tudigeu pé peurizion a dud er barréz-sé ?

    (2) Tudigoù Kewenn : les petites gens de Quéven.

    ●(1911) DIHU 71/255. Tud Kéùen e hrehé mat um stropein (s'allier) doh ré Kerforn get en hevelep (même) morhanù [= Tudigeu] é hellehent gobér !

    (3) Tudigoù Kleger : les petites gens de Cléguer.

    ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Cléguer, Tudigeu (petites gens).

  • tudjentil
    tudjentil

    plur. denjentil

  • tudoniezh
    tudoniezh

    f. Ethnographie.

    ●(1931) VALL 276b. Ethnographie, tr. «tudoniez f.»

  • tudoniour
    tudoniour

    m. –ion Ethnographe.

    ●(1931) VALL 276b. Ethnographe, tr. «tudoniour.»

  • Tudwal
    Tudwal

    n. pr. Tugdual.

    ●(1499) Ca 204a. Tudoal. p. papu. l. hic tudgualus li.

    ●(1727) HB 572. Sant Paul a Leon ha St Caurintin a Guerne ha Sant Tudual a Dreguer.

    ●(1846) BAZ 736. Sant Tugdual eskop eus a Dreguer.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...