Devri

Recherche 'me...' : 904 mots trouvés

Page 17 : de mevar (801) à mezevellidigezh (850) :
  • mevar
    mevar

    adv. Apparemment.

    ●(1868) FHB 198/331b. Ia, mèvar ! kos lamponed fall evel-d-oc'h sûr a dleffe kaôzeal. ●(1874) FHB 493/179b. mes ne chomo ket ato, mevar, pennog evelse. ●(1890) MOA 118a. Apparemment, tr. «marvad – m'oarvad, – mevar L[éon]) Contraction de me a oar mad, et de me a oar.»

    ●(1913) FHAB Eost 233. n'eo ket gwir, mevar, Per, e pefe great an dra-ze ! ●(1949) KROB 20/17. O ! mevar, an dud keiz n'int ket aet keit-se da goll. ●(1978) PLVB 55. Mevar o devo chañs.

  • mevel
    mevel

    m. –ed, –ion, –ioù, –où, meveli, mivili

    I.

    (1) Valet.

    ●(1499) Ca 137a. Meuell. g. varlet. ●Meuel a cambr. g. varlet de chambre. ●(1575) M 3471-3473. an meuell (…) / A drouc fæson ha moeson dissonant, tr. «le valet / de mauvaises mœurs et de conduite fâcheuse.» ●(1633) Nom 130a. Procœtium, antithalamus : salette deuvant la chambre, ou retrait des seruiteurs & seruantes : saletta dirac an cambr, pe retræt an seruicheryen, cambr an meuellou, pe'n mitizyen.

    ●(1659) SCger 110b. seruiteur, tr. «meuel.» ●159b. mevel, tr. «seruiteur.» ●(1710) IN I 161. beza liquizien, portezourien, mevellou pe vitizien dezàn. ●(1732) GReg 863b Serviteur, valet à bras, tr. «Mevel. p. mevellou, mevellyen. Van[netois] meüél. p. yon.»

    ●(1849) LLB 1628. mewel ur skriwagnour. ●(1854) PSA I 291. serviterion ha mehuélèd. ●(1856) VNA 94. Où est allé le domestique ? tr. «Mèn é mé oueit er goas pe mehuel.» ●(1857) CBF 83. Ha kalz a vevellou hoc’h euz ?, tr. « Avez-vous beaucoup de domestiques mâles ? » ●(1860) BAL 259. ar re eus e mevellet. ●(1861) BSJ 224. ur mehuel e oé inou e zistag ur vouguennat guet Jesus. ●(1867) FHB 137/261b. peger stank oa ar mevellou. ●(1874) FHB 490/158b. ar miliner hag he vevellou. ●(1880) SAB 125. gant e vevellet. ●(1890) CHB 371. Meïd en tâd e larè d'i véoyen. ●(1893) IAI 197. penaoz e laboure meveliou an diaoul.

    ●(1902) PIGO I 212. Neuze e c'halvaz eur mevel. ●(1913) RNDL 71. ni zo é veùeli. ●(1926) BIVE 1. Pa oan deut aman da vevel. ●(1959) BRUD 10/8. kalonou ar vivilli. ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 136. Ar gwella mevel / Eo tevel.

    (2) Mevelien Mari Robin : les gendarmes.

    ●(17--) EN 899. chetu (?) meuien (?) Mary Robin.

    (3) Mestr-mevel : maître valet.

    ●(1847) MDM 191. mestr-mevel en eun tiegez kaer en Guikar. ●(1866) FHB 84/254a. eur mevel bras, pe mar kirit, eur mestr mevel e penn e dieguez. ●(1894) BUZmornik 336. Bonifas a ioa mestr-mevell e ti eunn introun vraz.

    ●(1939) KTMT 45. Edo o paouez koll e vestr-mevel. ●46. ar plas a vestr-mevel.

    (4) Bezañ mevel gant ub. : être valet chez qqn.

    ●(1912) MMPM 130. Sant Bonifaz a ïoa mevel gant eun itroun vraz euz a Roum.

    (5) Mevel a gambr : valet de chambre.

    ●(1839) BESquil 376. ne bermetté jamæs m'en devehé bet é vehuel a gambre er secouret de hum zihusquein.

    (6) Aide.

    ●(1905) HFBI 278. mé émézan, à zo ganét é Guineves, ac à zo bréman mével calves é Guiniventer.

    II. Labourat evel mevel ar person : mal travailler.

    ●(1912) MELU XI 344 (T-Lannuon). Labourat evel mevel ar person, tr. E. Ernault «Travailler comme le valet du recteur, travailler mal. (Lannion.)»

  • mevel-bihan
    mevel-bihan

    m. Petit valet de ferme.

    ●(1878) EKG II 274. ar mevel bian a ioa er meaz oc'h ober diouc'h he zaout.

    ●(1925) SFKH 4. er bugul seud é korn en uéled (...) er mèuel bihan étal ton.

  • mevel-bras
    mevel-bras

    m. Maître valet, premier valet.

    ●(1857) CBF 82. C'hoant dont da vevel braz hoc'h eus hu du-man ? tr. «Voulez-vous venir comme premier garçon chez moi ?» ●(1867) FHB 137/262a. a zeue a nebeudou da vevel labour, goudeze da vevel braz. ●(1889) ISV 455. Bez' en devoa eur mevel braz, pe mar kirit, eur mestr mevel e penn he diegez evit ren he labourerien. ●(1894) BUZmornik 169. deuet da veza mevell braz pe vestr-mevell.

  • mevel-eostiñ
    mevel-eostiñ

    m. =

    ●(1959) BRUD 8/57. Tenna a reont o devez, dindan heol pe hlao, koulz hag eur mevel-eosti.

  • mevel-gopr
    mevel-gopr

    m. =

    ●(1866) LZBt Gouere 164. Ar vevelien-gobr a goust gwall-ger d'imp.

  • mevel-labour
    mevel-labour

    m. =

    ●(1867) FHB 137/262a. a zeue a nebeudou da vevel labour, goudeze da vevel braz.

  • mevel-tiek
    mevel-tiek

    m. Maître valet, premier valet.

    ●(1874) FHB 493/184a. goulennit digant ar mevel tiog a ioa var al leac'h. ●(1890) MOA 110a. Aide-cultivateur, tr. «Mevel-tiek.»

  • mevelerezh
    mevelerezh

    m. Ensemble des valets.

    ●(1744) L'Arm 395a. Valetaille, tr. «Méhuélereah. m.»

  • meveliat
    meveliat

    v. intr. Servir comme valet.

    ●(1744) L'Arm 395a. Valeter, tr. «Méhuéliein, méhuéliatt.»

  • mevez
    mevez

    = (?) nerzh (?).

    ●(1978) MOFO 115. Gant o oll mevez a frapen war an amar.

  • meviñ
    meviñ

    v. tr. d. = (?) mezviñ, beuziñ (?).

    ●(1831) MAI 75. Evel mevin a reio he armo en he voad.

  • mez .1
    mez .1

    coll. (botanique) Glands.

    I.

    ●(1499) Ca 69a. Doees an mez. g. cest la deesse des glans.

    ●(1659) SCger 62b. gland, tr. «mesen p. mès.» ●159b. mesen pl, mes, tr. «gland.» ●(1732) GReg 459b. Gland, fruit du chêne commun, tr. «Mèsenn. p. mès.»

    ●(1849) LLB 46. miz, freh goudask. ●298. ur gloren miz. ●1752. er mis ag en derw.

    ●(1907) VBFV.fb 48a. gland, tr. mézen, f. (pl. méz, mézad).» ●(1913) HIVR 13. Er moh e gavé miz ou goalh. ●(1926) FHAB Meurzh 93. kistin, mez, kivij. ●(1934) BRUS 260. Un gland, tr. «ur vézen, f., pl. méz.»

    II. Hadañ perlez e-touez ar mez moc'h : voir perlez.

  • mez .2
    mez .2

    m. (alimentation) Hydromel.

    ●(1499) Ca 137b. Mez. g. beuurage. fait deau et de miel.

    ●(1732) GReg 494b. Hidromel, brûvage d'eau, & de miel, tr. «mez.»

  • mez .3
    mez .3

    m. –ioù (ancienne mesure) Muid.

    ●(1732) GReg 645b. Mui, ou muid, mesure de vin, de blé, de sel &c., tr. «Van[netois] mæs. p. mæsyëu.» ●(1744) L'Arm 248b. Muid, tr. «Mæss.. æsieu. m.» ●Vingt & une fois plein une futaille du muid de Paris (que nous nommons ici, barrique) est notre muid de sel, tr. «Ur uéh ar-n'uguenntt leine ur barrique, a ra hur mæz halein.»

  • mez .4
    mez .4

    voir meiz

  • mezad
    mezad

    coll. (botanique) Glands.

    ●(1907) VBFV.fb 48a. gland, tr. « mézen, f. (pl. méz, mézad). » ●(1931) GUBI 32. mézad, fréh ker bihañnik.

  • mezal
    mezal

    adj.

    (1) (Eau) minérale.

    ●(1732) GReg 626b. Eau minérale, tr. «Dour meal. dour metal. dour melar.»

    ●(1876) TDE.BF 447b. Melar, adj., tr. «Ferrugineux, parlant des eaux minérales. – Dour melar, eau minérale ferrugineuse.»

    ●(1931) VALL 470a. Eau minérale, tr. «dour meal, dour metal, dour melar, dour meleder.»

    (2) (Œuf) hardé.

    ●(1896) GMB 410. à Trévérec û meutal œuf sans coque, à Pontrieux û melar (...) le gall. wy meddal (...) doit être différent.

    ●(1906-1907) EVENnot 21. (Kemperven) Uo melar e dev ma ier an deio man, tr. «Les coquilles ont une coque transparente très mince.» ●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. Uiou mel, tr. «œufs, dont la coquille n'est pas formée (et meutal, melar ; en gallois wy meddal.»

  • mezañ / mezat
    mezañ / mezat

    v. tr. d. Pétrir.

    ●(1732) GReg 687a-b. Paitrir, tr. «(Van[netois] méyeiñ. méyat. méat. méeiñ) méza. pr. mézet.»

    ●(1857) CBF 71. he veza war ann daol doaz araok he iforna, tr. «la bien rouler [la pâte] sur la table du four avant de l'enfourner.» ●(1872) ROU 95a. Pétrir, tr. «Mezat.» ●(1896) GMB 414. pet[it] Trég[uier] méat.

    ●(1931) VALL 442b. Malaxer, tr. «meza.»

  • mezaouiñ
    mezaouiñ

    voir mazaouiñ

  • mezat
    mezat

    voir mezañ

  • meze
    meze

    s. Respect.

    ●(14--) N 695. Prezec courtes dre cals mese || oz e maieste am be hoant, tr. «J'aurais envie de parler à sa majesté, d'une façon courtoise et pleine de respect.»

  • Mezeg
    Mezeg

    n. de l. Messac.

    ●(1866) FHB 50/395a. Adrien Judeaux, eus a Vessac, en escopti Roazon.

  • mezeg .1
    mezeg .1

    f. –i Semi de glands.

    ●(1732) GReg 459b. Pepiniere, où semil de glands, tr. «mesecg. p. mesegou. ur vesecg.»

  • mezeg .2
    mezeg .2

    [vcorn medhec gl. medicus, mbr mezec, mcorn methek, /vethogian (plur.), mgall metic, medygon (plur.), mirl midach < lat medicus (DEBM 337)]

    M. mezeien

    (1) Médecin.

    ●(1499) Ca 137b. Mezec. g. mire. cireugien (lire : cireurgien) qui euurre de la main. ●(1575) M 2098. Ne guell yuez mezec, mar hoantec ho recour, tr. «Un médecin non plus ne peut, malgré son désir, les aider.» ●(1612) Cnf 36b. Ha pezaff an mezec pé an mezecniez. ●53b. Medecin (alias mezec).

    ●(1659) SCger 78a. Medecin, tr. «mezec.» ●(1752) PEll 604. Mezec, tr. «Médecin. Pluriel Mezeghien & Mezechien.»

    (2) Chirurgien.

    ●(1732) GReg 166a. Chirurgien, Médecin qui travaille de la main, tr. «mezecq. mezegued, mezéyen.» ●610b. Medecin qui travaille de la main, tr. « «Mezecq. p. mezegued. Voyez Chirurgien.»

  • mezeg-loened
    mezeg-loened

    [mezeg + loen]

    M. Vétérinaire.

    ●(1931) VALL 780b. Vétérinaire, tr. «mezeg-loened. pl. mezeged-loened.»

  • mezegañ
    mezegañ

    [mbr mezeyaff, mgall /veddyger (f. impers.) < mezeg + añ]

    V. tr. d. Soigner.

    ●(1499) Ca 137b. Mezeyaff. g. medeciner.

    ●(1732) GReg 610b. Excercer la medecine, tr. «mezeya. mezega. ppr. et.»

  • mezegerezh
    mezegerezh

    [mezeg + erezh]

    F. Médecine.

    ●(1957) AMAH 238. « Klogor a savo diwar ar vezegerezh diaoulek-mañ ! »

  • mezeget
    mezeget

    [mbr mezeyet, mezeguet < mezeg + et .1]

    Adj. Soigné.

    ●(1499) Ca 137b. g. medecine. b. mezeyet. ●(1530) Pm 103. He doudornn (variante : daou dorn') hoantec mezeguet, tr. «Ses mains avec zèle guéries.»

  • mezegez .1
    mezegez .1

    [mbr mezegez, mgall meddyges < mezeg + ez]

    F. –ed Femme médecin.

    ●(1499) Ca 137b. Mezeguez. g. miresse. cireurgienne.

  • mezegez .2
    mezegez .2

    (?) voir mezhegezh

  • mezegiezh
    mezegiezh

    [mbr mezeguiez, mcorn mythygyeth, mgall methygaeth < mezeg + iezh]

    f.

    (1) Médecine.

    ●(1499) Ca 137b. Mezeguiez. g. medecine.

    ●(1659) SCger 78a. Medecin, tr. «mezeguiez.» ●(1732) GReg 610b. Medecine, art des medecins, tr. «mezeguiez.»

    (2) Médecine, remède.

    ●(1752) PEll 604. Mezeghiez, & dans mon vieux Casuiste Mezecniez, Médecine, remede.

  • mezeglenn
    mezeglenn

    [emprunt au gallois meddeglyn, mgall /vedyclyn, tout comme le corn medheglynn]

    M. -où Hydromel.

    ●(1935) ANTO 98. Yac’husoc’h mezeglen, O Bel, ne gavi ket.

  • mezek
    mezek

    adj. Abondant en glands.

    ●(1732) GReg 459b. Année abondante en glands, tr. «Bloazvez mesecq.»

  • mezekniezh
    mezekniezh

    [mbr mezecniez, vcorn medhecnaid gl. medicina < mezeg + -niezh ; le gall. meddyginiaeth vient directement du lat medicīna (GMB 520)]

    f.

    (1) Médecine.

    ●(c.1500) Cb 80b. [euaff] Jtem hec potio / onis. g. est beuurage de medecine. b. mezecniez. et potiono / as. g. qui faict icelle potation. b. nep a gra an mezecniez. ●(1612) Cnf 36b. Ha pezaff an mezec pé an mezecniez.

    ●(1732) GReg 610b. Medecine, art des medecins, tr. «medecnyez. mezecnyez.»

    (2) Chirurgie.

    ●(1732) GReg 166a. Chirurgie, operation de main, tr. «Mezecnyez. medecnyez. Mots hors d'usage.»

  • mezell .1
    mezell .1

    adj. Lépreux.

    ●(1752) PEll 605. Mezell, tr. «Lépreux, ladre.»

  • mezell .2
    mezell .2

    m. –où (numismatique) Maille.

    ●(1499) Ca 137b. Mezel. g. maille demi denier. ●(1633) Nom 207b. In assem satisfacere, in solidum : payer iusqu'à vne maille : paeaff bettè vn mezel.

    ●(1659) SCger 75a. maille, tr. «mezell.» ●160a. mezell, tr. «maill.» ●(1732) GReg 266a. Un diner valoit deux mailles, tr. «Un dinér a dalyé daou véll.» ●590b. Maille, petite monnoïe valant la moitié d'un denier, tr. «Mezell. p. mezellou. mell. p. mellou.» ●Il n'a ni denier ni maille, tr. «N'en deus na diner na mell.»

  • mezell .3
    mezell .3

    f. Demoiselle.

    ●(1929) PSAB 25. Va mezell, eun dra a bouez am eus da ginnig d'eoc'h. ●36. Me eo, va mezell, me eo.

  • mezell .4
    mezell .4

    voir mezenn .2

  • mezellañ
    mezellañ

    v. tr. d. Malaxer.

    ●(1931) VALL 442b. Malaxer, tr. «mezella.» ●553b. Pétrir, tr. «mezella.»

  • mezeller
    mezeller

    m. –ioù Malaxeur.

    ●(1931) VALL 442b. Malaxeur, machine, tr. «mezeller m. pl. iou.»

  • mezellerez .1
    mezellerez .1

    f. –ioù, –ed Malaxeur.

    ●(1931) VALL 442b. Malaxeur, machine, tr. «mezellerez f. pl. ed.»

  • mezellerez .2
    mezellerez .2

    f. = (?) Messagère (?).

    ●(1959) BRUD 10/43. ar vran zu divalo, mezellerez ar maro.

  • mezellus
    mezellus

    adj. Plastique.

    ●(1931) VALL 565b. Plastique, tr. «mezellus.»

  • mezellusted
    mezellusted

    f. Plastique.

    ●(1931) VALL 565b. Plasticité, tr. «mezellusted f.»

  • mezelour
    mezelour

    voir melezour

  • mezenn .1
    mezenn .1

    f. –où, mez (botanique)

    (1) Gland.

    ●(1499) Ca 136b. Mesenn. g. gland le fruyt de chesne. ●(1633) Nom 106b. Glans, fruges roburnæ : glan : mesen.

    ●(1659) SCger 62b. gland, tr. «mesen p. mès.» ●159b. mesen pl, mes, tr. «gland.» ●(1732) GReg 459b. Gland, fruit du chêne commun, tr. «Mèsenn. p. mès.»

    ●(1821) GON 333a. Mézen, fém., un seul gland. Pl. mezennou, ou simplement méz.»

    ●(1907) VBFV.fb 48a. gland, tr. mézen, f. (pl. méz, mézad).» ●(1931) GUBI 32. Er Sitrouillen hag er Vézen. ●(1934) BRUS 260. Un gland, tr. «ur vézen, f., pl. méz.»

    (2) Pod-mezenn : cupule de gland.

    ●(1821) GON 374a. Pod-mézen, s. m., tr. «Le petit gobelet qui contient le gland du chêne.» ●(1876) TDE.BF 524b. Pod-mezenn, s. m., tr. «La partie ou godet qui contient le gland du chêne.»

  • mezenn .2
    mezenn .2

    f. –où (anatomie)

    (1) Glande.

    ●(1499) Ca 93b. Goagrenn in mesenn vide. ●(1633) Nom 20b. Tonsillæ : les glandes au bout du gros de la langue : an mesennou pe an partyou voar dro an pen bras an teaut.

    (2) [plur.] Mezennoù ar gouzoug : amygdales.

    ●(1732) GReg 33a. Amigdales, petites glandes aux côtez du conduit du gosier, tr. «mesénnou grizyen an téaud. mesénnou an gouzoucq.» ●Il a les amigdales enflées, tr. «coënvet eo mesénnou e c'houzoucq.»

    ●(1931) VALL 24a. les amygdales, tr. «mezennou (ar gouzoug).»

    (3) Vulve.

    ●(1995) BRYV IV 77. (Milizag) Ha neuze e taolent evez da weled ha ruz e vez he mezel.

    (4) Gland de la verge.

    ●(1821) GON 333a. L'extrémité de la verge, tr. «Mézen, fém.» ●(1847) GON FB 380b. Gland. L’extrémité de la verge, tr. « Mézen, f. »

    (5) Pod-mezenn : prépuce.

    ●(1821) GON 374a. Pod-mézen, s. m., tr. «On l'entend aussi du prépuce.» ●(1876) TDE.BF 524b. Pod-mezenn, s. m., tr. «prépuce du membre viril.»

  • mezepet
    mezepet

    prép. Excepté, sauf.

    ●(1867) FHB 139/277b. An oll, dre ma tremen ar prosesion, mezepet eur c'hos lakez bênag, a denn o zok. ●(1870) FHB 260/403a. evid kemmeret on oll miseryou, mezepet ar pec'hed.

  • mezevellidigezh
    mezevellidigezh

    f. Éblouissement.

    ●(1876) TDE.BF 456b. Mezevellidigez, tr. «Evitez ce mot qui, à la rigueur, signifie éblouissement au cerveau, fascination.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...