Recherche 'di...' : 6655 mots trouvés
Page 23 : de dichans-1 (1101) à dichou (1150) :- dichañs .1
- dichañs .2dichañs .2
f.
(1) Malchance, déveine.
●(1867) FHB 127/182a. an dichans hen doa bet enn davarn. ●(1869) SAG 258. ar chanz-vad pe an dichanz. ●(1889) ISV 113. pa guez an dichans varnoc'h (…) an dichans zo crog enhout.
●(1904) DBFV 48b. dichans, f., tr. «mauvaise chance, fatalité.» ●(1909) HBAL 38. dichanz var an taol kenta ! ●(1910) FHAB Here 299. an dichans da veza bet ganet e tenvalijen ar gaou. (FHB 1866 87/273) ●(1911) BUAZperrot 287. an dichans en deus great rins-kraou. ●(1927) KANNkerzevod 11/7. sikour ar re eus o bugale a c'hellfe an dichanz dont warno. ●(1959) BRUD 10/45. c'hoarzin atao, e serr ar chañs hag e serr an dichañs.
(2) Kaout dichañs war =
●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 223. dichans a zo bet var al loened.
(3) Dre zichañs : par malchance.
●(1909) FHAB Even 187. evel dre zichans. ●(1964) ABRO 69. Dre zichañs em boa ankouaet va lunedenn-vor.
(4) A zichañs : qui porte malheur.
●(1955) STBJ 168. Du-mañ ne gredemp ket e touge gwalleur ar piked, daoust ma soñje kalz tud e oant lapoused a zichañs, dreist-holl p'o c'haved war an heñchou o tiskrapa ar c'haoc'h-kezek.
- dichañsañdichañsañ
v. intr.
(1) Advenir.
●(1852) MML 150. mar dichans d'am daoulagat enem serrin, qen buan eur sonjeson spouronus em difun. ●157-158. Ar vue malurus-se a gondue, pa dichansas da eun afer hen digas de Baris.
(2) Dichañsañ da ub. : arriver à qqn.
●(1838) CGK 23. Mar dichanç da veur a baour qœs (…).
●(1931) VALL 109a. arriver par mauv[aise] chance, tr. «dichañsi.» ●(1955) VBRU 67. Nemet ha pa zichañse dezhañ sevel war e dachoù. ●(1964) BAHE 40/45. pa zichañse da mamm chom klañv. ●(1969) BAHE 62/50. Ar re a zo bet dichañset dezhe spurmantiñ anezhañ.
- dichañsus
- dichaokdichaok
adv. Chaok-dichaok : toujours en train de mâchonner.
●(1977) PBDZ 783. (Douarnenez) chak-dichak, tr. «toujours en train de mâchonner.»
- dichaokañdichaokañ
v. tr. d. ; loc. verb. Chaokañ ha dichaokañ : toujours en train de mâcher.
●(1977) PBDZ 785. (Douarnenez) o chakiñ hag o tichakiñ e vez atav, tr. «il est toujours entrain de mâcher quelque chose.»
- dichaosdichaos
voir dichaosañ
- dichaoseliñdichaoseliñ
voir dichaoseriañ
- dichaoseriañ / dichaoseliñ
- dichaosiñ / dichaosdichaosiñ / dichaos
v. tr. d.
(1) (agriculture) Arracher, déraciner (une plante).
●(1744) L'Arm 449b. Hommée, tr. «Déhuéh dichauche ou piguællatt.» ●(17--) CBet 1864. E vo ret d'imp breman donet d'hen dibennan, / Pe d'hen dichosan tout, tr. «Il nous faudra détacher les épis ou bien déraciner les tiges.»
●(1904) DBFV 48b. dichauch, dichauchein, v. a., tr. «déchausser (une vigne), l'A.).» ●(1936) DIHU 295/4. Nag a zrein (...) hag e zo ret ou dichaoch. ●(1942) DHKN 234. émesk er stedeu lann ha brug é ma é tichaochein.
(2) Enlever les souches.
●(1962) EGRH I 58. dichosañ v., tr. « enlever les souches. »
(3) sens fig. Arracher, dépecer.
●(1905) KANngalon Genver 293. an houl-mor a darz ouz an teven a deu gant ann amzer da zijaosi ar garrek.
- dichaouatdichaouat
voir dichaouiñ
- dichaouiñ / dichaouat
- dichapañdichapañ
voir dichapiñ
- dichapav
- dichapaviñ
- dichapetdichapet
adj. (Femme) qui relève de couches.
●(1909) BROU 225. (Eusa) Eur vaouez dichapet, tr. «une femme qui relève de couches.»
- dichapiñ / dichapañ
- dicharmiñ
- dichaseal
- dichasour
- dichasplouziñdichasplouziñ
v. tr. d. Écheniller.
●(c.1718) CHal.ms i. escheniller lemel er chacheblouzet er preanuet dibrennedein, dichacheblouzein, dibreanuedein.»
- dichastredichastre
adj.
(1) [au compar.] Qui donne moins de travail.
●(1924) FHAB Eost 315. Hiviziken e kavont dijastreoc'h gwerza [podou] d'an drafikerien. ●(1953) BLBR 60/11. mont buanoc'h ha dijastreoc'h.
(2) Insouciant.
●(1923) ADML 55. al listri divent a rog hirio ar mor, dijastre diouz peb amzer. ●57. C'hoant en em ziskwez dijastre en d'oa.
- dichastreüs
- dichati
- dichédiché
s. = (?) diskenn (?) cf. Gl. déchet (?).
●(1925) DIHU 172/351. Guèl é lakat er guin ardant én un tachad séh ha kentoh tuem, el ur sulér. Diché e iei ar en ivaj, meit er péh e chomo genoh a vo éleih guél.
- dichedañdichedañ
v. tr. d. Faire (sortir un animal) de son repaire, dégîter, forlancer.
●(1931) VALL 193a. Dégîter, tr. «dicheda, dijeda.» ●(1941) ARVR 12/4b. da zicheta ar pemoc'h-gouez. ●(1947) TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) Dichetañ, verb. : lakaat ur c'had, h. a. da dec'hout. Ar c'hi en deus dichetet ar c'had. ●(1974) SKVT III 139. Deut e oa (...) da zichetañ en e doull, al louarn.
- dichederdicheder
m. –ion Celui qui fait sortir un animal de son gîte.
●(1947) TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) Dicheter, ak., g. an hini a zichet. Un dicheter mat eo ar c'hi-mañ.
- dicheiñ
- dichekdichek
adj.
I. Attr./Épith.
(1) (en plt de qqn, de sa voix, de ses paroles) Rude, hautain, insolent.
●(1732) GReg 410b. Fier, hautain, tr. «dichecq èn e gompsyou.» ●833b. Qui est rude en paroles, tr. «Dichecq.»
●(1862) JKS 331. ger dichek e-bed. ●(1877) EKG I 246. Komzou ken dichek a zistanaz penn an Tunk. ●(1876) TDE.BF 118b. Dichek, adj., tr. «Hautain, altier, rustre impertinent, arrogant ; il se dit des personnes et des paroles.» ●(1889) ISV 97. ho mouez avad a so seac'h ha dichek. ●(18--) SAQ II 257. pe gomzou dous, flour pe gomzou dichek.
●(1904) SKRS I 56. responchou dichek. ●(1911) SKRS II 195. gant eur vouez dichek. ●(1920) AMJV 13. An tad Javouhaey a ioa ker seac'h ha ken dichek he c'her. ●(1927) GERI.Ern 102. dichek adj., tr. «Hautain, impertinent.» ●(1936) PRBD 19. gant eur vouez dichek.
(2) par ext. Qui défie.
●(1877) EKG I 268. hor bale dichek ha faeuz.
II. Adv. Rudement, insolemment, avec arrogance.
●(1876) TDE.BF 118b. Dichek, av., tr. «Comme adverbe, il a le sens de fièrement, avec arrogance.»
●(1912) MMPM 39. Unan bennak o veza koumzet dezan euz he zilvidigez a we kasset en dro buhan ha dichek. ●(1927) GERI.Ern 102. dichek adv., tr. «arrogamment.» ●(1941) SAV 19/12. hag e prezegas dichek d'ar re a oa dirazañ.
- dichekadenn
- dichekaldichekal
voir dichekañ
- dichekañ / dichekaldichekañ / dichekal
v. tr. d. Défier, braver.
●(1862) BBR 178. C'hoant ec'h euz, potr, d'am dichekal ! tr. «Tu as envie, l'ami, de me narguer !»
●(1927) GERI.Ern 102. dicheka v. a., tr. «bra ver, mettre au défi.»
►absol.
●(18--) SAQ II 77. difennet eo dichikal, ober drouk, mac'hagni hag rag-se en em ganna. ●103. atao dichikal, goapaat, kuiteal, dispenn, rei leac'h da gredi, danta, diskolpa tammou bihan...
- dichelpañ
- dichelperdichelper
m. –ion Celui qui est essoufflé.
●(1879) ERNsup 150. dichelper, celui qui l'est [essoufflé].
- dicheñchdicheñch
adj.
(1) Attr./Épith. = (?) dichañs (?).
●(1906) BOBL 17 mars 78/1a. ar skeudennou-ze a zo dislivet, dijanch e-kichen an treo fresk ha koant oc'h euz war vantel ho chiminal.
(2) Adv. Cheñch-dicheñch : qui change sans arrêt, constamment.
●(1710) IN I 401. peguement bennâc ma ve tro-dizro ha cheing-digeinch an traou-all oll endro deomp.
●(1850) MOY 183. Ne veomp qet chench-dichench ebars er vicher-ze. ●(1869) SAG 62. abalamour ma'zint chench-dichench. ●(18--) SAQ II 346. Ar mor chench-dijench.
●(1920) AMJV 90. ar reolen a vefe chench dijench euz an eil aotrou 'n eskop d'egile. ●123. Mes allas, ar gouarnamanchou a zo atao chench-dichench. ●(1924) CDFi 1er mars 1. An dud digristen dimezet a zo chench dichench.
- dicheñchañ
- dicheñjennadurdicheñjennadur
m. –ioù Déchaînement.
●(1904) DBFV 49a. dichenjennadur, m. pl. eu, tr. «déchaînement.»
- dicheñjenniñdicheñjenniñ
v.
(1) V. tr. d. Désenchaîner.
●(1732) GReg 249a. Dechaîner, ôter la chaîne, tr. «Van[netois] dicheñgenneiñ. pr. dicheñgennet.»
●(1904) DBFV 49a. dichenjennein, v. a, tr. «déchaîner.»
(2) V. pron. réfl. En em zicheñjenniñ : se désenchaîner.
●(1732) GReg 249a. Se dechaîner, rompre sa chaîne, tr. «Van[netois] him dicheñgenneiñ.»
- dicheret
- dichet
- dichetañdichetañ
voir dichedañ
- dichifiñ
- dichigasdichigas
adj. Fringant.
●(1766) MM 765-766. a morin a yoa fignoleur, / dichigazz queit ac a renqueur, tr. «et Morin était bragard, fringant autant qu'il le faut.»
- dichikandichikan
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Bezañ dichikan : ne pas se chicaner.
●(1917) LZBt Gouere 21. Ha c'houi, bezet dichikan !
(2) Qui ne se chicane pas.
●(1872) ROU 104b. Moins sujet à produire des chicanes, tr. «dizicannoc'h.»
II. Adv. Sans se chicaner.
●(1867) FHB 116/93b. Epad 30 vloas hen devoa bevet didrouz ha dizinkan.
- dichiket
- dichipotdichipot
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Déterminé.
●(1870) FHB 307/363a. da veza eur potr dichipot evel diagent.
(2) Qui ne chipote pas les prix.
●(1878) EKG II 152. Ar marc'had ne oue ket pell evit beza great ; eno oa paotred dijipot.
(3) Franc.
●(1907) PERS 266. ha kerkent, gant eun doare dichipot : «va merc'h, emezhan, red eo d'eoc'h demezi.»
(4) Sans vergogne.
●(1942) DRAN 94. Gant skrapadeg dichipot ar yer dre ar vourc’h, didudet en derc’hent.
II. Adv.
(1) Sans marchander.
●(1872) ROU 102a. Dichipot, tr. «sans marchander.»
(2) Sans hésiter.
●(1870) FHB 280/152a. en doa great he daol difre ha dichipot. ●(1877) EKG I 35. ha rei a reant, dijipot avoualac'h, d'ar republikaned, ar pez a c'houlennent digantho. ●141. ha deuit prim ha dijipot.
●(1904) KANngalon Du 262. M'ar bez izoum, hen ober a raimp dijipot. ●(1909) FHAB Meurzh 80. kemeret a reas dijipot an hini brasa. ●(1913) ARVG Eost 188. Ar re-man a deuio gante eur foeltren pez karg, ha dichipot ! Ne vo ket red skoilhan d'e e-kreiz ar c'hra. ●(1925) FHAB Here 370. prezegennou (...) distaget fraes ha dichipot.
- dichoaz
- dichonkadenndichonkadenn
f. –où Branche arrachée.
●(1947) TNOG 5/22. (Tregor ha Goelo) Dichonkadenn, ak., gg. : skoultr, taoladur diframmet diouzh ur sichenn gant un taol dorn sec'h. Meur a blan a liesa diwar dichonkadennou.
- dichonkañdichonkañ
v. tr. d. Arracher (des branches).
●(1947) TNOG 5/21-22. (Tregor ha Goelo) Dichonkañ, verb. : diframma gant an dorn koad bev pe marv (éclater du bois). N'a ket da droc'hañ ar skourroù-se evit o lakaat da adkregiñ : dichonk anezho. ●(1969) BAHE 62/14. arabat sachañ war ar skourroù d'o dichonkañ. ●(1970) BHAF 331. uhelvarr dichonket diouz eur hoz avalenn... ●(1974) LLMM 166-167/368. ar brankoù bet dichonket gant an avelaj.
- dichou