Devri

Recherche 'Tor...' : 186 mots trouvés

Page 2 : de torfedin (51) à torpez (100) :
  • torfediñ
    torfediñ

    v. intr. Commettre un crime.

    ●(1732) GReg 424b. Forfaire, prévariquer, tr. «Torfedi. pr. torfedet. Van[netois] torfeteiñ. pr. et.» ●(1744) L'Arm 161a. Forfaire, tr. «Torfættein.»

    ●(1876) TDE.BF 623a. Torfedi, v. n., tr. «commettre des crimes.»

  • torfedour
    torfedour

    m. –ion Criminel.

    ●(1530) J p. 100b. torfetour bras, tr. «indigne scélérat.»

    ●(1659) SCger 34b. criminel, tr. «torfetour.» ●175a. torfetour, tr. «criminel.» ●(c.1718) CHal.ms iv. gents de sac et de g/Corde, tr. « torfetterion.» ●(1732) GReg 45a. Appliquer un homme à la question, tr. «Jayna un torfetour.» ●235b. Criminel, celui qui a commis un crime, tr. «Torfedour. p. torfedouryen. Van[netois] torfetour. p. torfetteryon.»

    ●(1869) LZBt Gouere 228. ével eunn tolfétour. ●(1884) LZBt Mae 112. Ann dorfetourien en em zere a rengen. ●(1896) LZBt Meurzh 26. Mont a re a fas d'an dorfetourien. ●(1866) SEV 117. dalc'het enn eul leac'h bac'h, evel eunn torfedour.

    ●(1938) DIHU 329/174. Er prizon e chervij de zerhel en dorfederion.

  • torfedourez
    torfedourez

    f. –ed Criminelle.

    ●(1732) GReg 235b. Criminelle, celle qui a commis un crime, tr. «Torfetourès. p. torfetouresed.» ●(17--) ST 144. O torfetourez vraz ! tr. «O grande criminelle !»

    ●(1908) FHAB Meurzh 90. va c'hoar a zo neuze torfeterez ha follez. ●(1911) SKRS II 187. didammal an dorfetourez.

  • torfedus
    torfedus

    adj. Criminel.

    ●(1866) FHB 62/75b. eun dra ken torfeduz.

    ●(1931) VALL 171a. Criminel, tr. «torfedus.»

  • torfetour
    torfetour

    voir torfedour

  • torgamm
    torgamm

    m. (pathologie) Torticolis.

    ●(1744) L'Arm 384b. Torticolis, mot bas, tr. «Peenn-gamm ; Torgamm. m.»

    ●(1876) TDE.BF 623b. Torgam, s. m. V[annetais], tr. «Torticolis.»

    ●(1907) VBFV.bf 76b. torgam, m., tr. «torticolis.» ●(1934) BRUS 226. Le torticolis, tr. «en torgam.»

  • torgammerezh
    torgammerezh

    m. Distorsion.

    ●(1744) L'Arm 435b. Distorsion, tr. «Torgamereah.. heu.» ●466a. Tortuosité, tr. «Torgamereah. m.»

  • torgammet
    torgammet

    adj.

    (1) Tortu.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Tortu, tr. «pleguet, guéet, torgamet.» ●un homme courbé plié et ramassé, tr. «un deen torgamet, courbet, pleguet, bossuet.»

    (2) Qui a le torticolis.

    ●(1732) GReg 929a. Torticolis, tr. «Van[netois] torgamet.»

  • torgammiñ
    torgammiñ

    v. tr. d. (droit) Enfreindre, violer (la loi).

    ●(1744) L'Arm 403a. Violenter (...) Une Loi, tr. «Torgammein ul Lézeenn.» ●(17--) TE 155. Doué e oai bet offansét ag en hardéhtæt e guémerai er Prince-ze de dorgamein é Lezèn.

    ●(1943) DIHU 388/340. torgammein, tr. «violer, enfreindre.»

  • torgeilhiñ
    torgeilhiñ

    v. pron. réfl. En em dorgeilhiñ : se tortiller.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. un serpent nauance qu'en faisant des plis, et replis de son corps, tr. «ur serpant ne guerh nemeit doh him d'orgueilleïn ar en doüar.»

  • torgenn
    torgenn

    f. & interj. –où, tergin, terginier

    I. F.

    A. (géographie)

    (1) Colline.

    ●(1732) GReg 126b. Bute, petit tertre, petit hauteur, tr. «torguenn. p. torguennou. torguennicq. p. torguennouïgou. un dorguenn.»

    ●(1868) FHB 157/3a. terguin pe tuchennou huel. ●(1868) FHB 194/299a. eun nebeut tergin. ●(1877) EKG I 255. Bourg Trelez a zo var eun dorgen huel.

    ●(1907) PERS 14. eun tamik torgen vian. ●65. n'euz ket kalz a dorgennou. ●(1942) DRAN 78. da dizout traoñ tor an dorgenn 344, kent ma tirollo tennadeg-harz an enebourien. ●(1944) DGBD 121. dre wask an terginier e kildro an hent.

    (2) Ouzh torgenn : à flanc de côteau.

    ●(1907) FHAB Here 241. Ma viche gwez bihan pe vras var o c'hern hag ous torgen.

    (3) Montagne sous-marine.

    ●(1925) DIHU 172/343. (Groe) Torgen, neu, tr. «éminence sous-marine.» Dastumet de Vleimor.

    B. Protubérence, bosse.

    ●(1973) SKVT II 16. Ur c'hañval (…) ha daou bikol bos, div wir dorgenn war e gein ! ●33. m'en deus ar c'hañval div dorgenn war e gein (…) an dremedal n'en deus enemt unan.

    II. Loc. interj. Pennad torgenn ! = touadell.

    ●(1964) BRUD 18/31-32. Pegwir emañ an Aotrou Person oh overenna e rankan gedal. Pennad torgenn ! Amañ eo kalz re hir an interamañchou.

    III.

    (1) (Kas, skeiñ) ouzh torgenn : jeter à terre.

    ●(1908) FHAB Mae 137. Var zao eta, prim ha stard ! beac'h d'an hual ma tistigno, beac'h d'an nask ma torro krenn ! Frank varnomp neuze, ne vimp ket pell o kas ouz torgen ar gigerien didruez ha dissakred-se. ●(1942) VALLsup 102. Jeter par terre (un adversaire), tr. F. Vallée «skei ouz torgenn.»

    (2) (Reiñ lamm, diskar, teurel, ledañ) ouzh torgenn : vaincre.

    ●(1874) FHB 472/16a (L) J. S.. Toulla dindan ho bro, he zeleur oc'h torgen. ●(1879) BMN 11 A. Drezen. Lusifer, pa vez bet discaret ouz torgen, a vez essoc'h goude rei lamm dezhan. ●134. An doare da ziscara ouz torgen an adversourien touet.

    ●(1911) BUAZperrot 78 (L) Y.-V. Perrot. Ne vezo ket roët lamm ouz torgen d'ezan en taol kenta. ●(1924) FHAB 305 (L) Y.-V. Perrot. Met an dudchentil a-ziwar-dro o devoe amzer da c'helver war o sikour strolladou soudarded breizad ha saoz a redas warlerc'h ar goueriaded keiz hag a roas lamm ouz torgenn d'ezo war hent Douarnenez. ●(1924) FHAB Genver 14 (L) Y.-V. Perrot. Gant 16 dijentil hepken, e ledas ouz torgen 300 Spagnol a oa deuet da ober skrab war aochou Leon.

    (3) Kouezhañ ouzh torgenn : être vaincu.

    ●(1867) MGK 13 (L) G. Milin. Ann hini a ia da heul e benn, / A rikl a-bred, gouez oc'h torgenn.

    ●(1909) FHAB Meurzh 67 (L) Y.-V. Perrot. Etre ar veleien hag ar skolaerien eo digor bras ar vrezel; eur rumm pe rumm a gouezo ouz torgenn araok ma ehanor. ●(1926) FHAB Genver 7 (L) Y.-V. Perrot. Siouaz, frankiz Breiz a gouezas eno ouz torgenn d'an 28 a viz gouere 1488. ●(1931) FHAB Ebrel 140 (L) Y.-V. Perrot. Met ar (lire : an ) Hollanded hag ar Spagnoled, bountet ha divountet, a rankas koueza an darn vrasa anezo ouz torgenn, an amiral Waaken en o fenn. ●(1931) VALL 735. Rester sur le terrain, tr. F. Vallée «koueza ouz torgenn.»

    (4) Kaout torgenn : être vaincu.

    ●(1921) PGAZ 83 (L) F. Moan. Ar France, eme-z'ho, e deze bepred ar gounid hag ar Prusse e deze atao torgenn.

    (5) Mont ouzh torgenn : tomber.

    ●(1931) FHAB Mezheven 203. Evel eleiz a vroiou all a zo o paouez mont ouz torgenn.

    (6) Lezel al labour ouzh torgenn :

    ●(1936) CDFi 18 avril (L) *Ab-Sulio. Mont da zigeri ar gloued deoc'h-c'houi ha lezel va labour ouzh torgenn!... N'emaoc'h ket mat paotred !

    (7) (Bezañ, chom) ouzh torgenn // chom war an dorgenn : être abattu.

    ●(1766) MM 1389 (L) C.-M. Le Laé. Feu paon a va c'hi ouc'h torguen, tr. G. Esnault «feu ! pan ! voila mon chien à la butte.»

    ●(1870) MBR 146 (L) A. Troude. Dao ! eur mean milin oc'h penn ar jeant brasa, hag hen oc'h torgenn.

    ●(1909) FHAB Mezheven 165 (L). Mes kement-se a ro da glevet oa red d'ar verourien gwerza mad frouez o douar; anez-se buhan e vijent ous torgen. ●(1913) FHAB 102 (L) Y.-V. Perrot. Eleiz a jomas eno ouz torgen, mes ne ouezer ket gant piou e chomas ar gounid. ●(1926) FHAB 7 (L) Y.-V. Perrot. An aoter a zo ouz torgenn. ●(1931) VALL 735. Rester sur le terrain, tr. F. Vallée «chom war an dorgenn.»

  • Torgenn-ar-Raden
    Torgenn-ar-Raden

    oronyme (La Forêt-Landerneau).

    ●(1987) BRUDn 110/27. Torgenn ar Raden a reer euz lodenn uhella ar Forest.

  • Torgenn-ar-Rindielloù
    Torgenn-ar-Rindielloù

    oronyme (Sizun).

    ●(1987) BRUDn 110/27. Eun Dorgenn ar Rindyellou a zo e Sizun.

  • torgennad
    torgennad

    f. –où Un dorgennad kousket : un moment de sommeil.

    ●(1877) FHB (3e série) 28/222b. mont da eüna va izili ha da ober eun dorgennad cousked.

  • torgennek
    torgennek

    adj. Collinaire, montueux, mamelonné.

    ●(1867) MGK 144. anefe ma' z eo diez / Ha torgennek an hent.

    ●(1905) IVLD 216. enn eur vro torgennek. ●(1925) SFKH 6. en hentig bihan, torgennek ha sonn. ●(1925) FHAB Mae 171. Ar vro a oa torgennek. ●(1939) DIHU 341/362. Er hornad e za de vout torgennek.

  • torgenniñ
    torgenniñ

    v. tr. d. Terrasser.

    ●(1905) HFBI 196. pa zantas ar guiës man ar goad, ê zéas eur fulor henni, ma torguenné unan bep tro eus an dud-sé.

  • torgleuz
    torgleuz

    m. –ioù =

    ●(1732) GReg 427b. Fossé imparfait, ou ruiné, demi fossé, turon, tr. «tor-gleuz. p. tor-gleuzyou.»

    ●(1876) TDE.BF 624a. Torr-kleuz, s. m. Et aussi torr-c'hleuz, tr. «clôture en terre qui a été mal faite et qui s'écroule.»

    ●(1909) KTLR 90. hag ec'h azechont ho daou var eun tamm tor-kleuz oa eno. ●(1921) PGAZ 22. eun torr-kleuz izel-izel. ●48. Va zad en doa savet eno eun torr-kleuz huel-huel. ●(1926) FHAB Mae 189. savet war eun torr-kleuz. ●(1931) VALL 128b. mauv[aise] cloture, tr. «torgleuz.»

  • torgonet
    torgonet

    =

    ●(1913) PRPR 22. Ha… torgonet a verc'hed / Ac'h int ken du ha c'houiled.

  • torgos .1
    torgos .1

    adj. (en plt de qqn) Courtaud.

    ●(1857) HTB 146. Torgoz ha tagoz a oa ; he diou char (lire : c'har) a oa moan ha goariet.

  • torgos .2
    torgos .2

    m. –où

    (1) Torgos derv : chênes têtards.

    ●(1902) TMJG 348. skeud an torgosso derw'n ho za aman ha duhont war ar c'hleuïo. ●(1973) SKVT II 58. talgosoù derv goñs.

    (2) Nabot.

    ●(1659) SCger 82b. nain, tr. «torgocç.» ●(17--) FG II 46. ar mab cast torcos.

    ●(1942) VALLsup 32a. Petit chêne noueux, tr. «tor(o)goz, targoz m. prop[rement]. courtaud.»

  • torgosenn
    torgosenn

    f. Femme courtaude.

    ●(1924) BILZbubr 37/808. eul Leonardez talfasek, eun dorgosenn a blac'h teo ha ledan.

  • torgosennet
    torgosennet

    adj. Noueux.

    ●(1958) BLBR 112/11. divesker torgosennet evel treid al lann koz.

  • torig-ruz
    torig-ruz

    m. (ornithologie) Rouge-gorge.

    ●(1907) VBFV.bf 77a. torig-ru, m., tr. «rouge-gorge.» ●(1934) BRUS 254. Un rouge-gorge, tr. «un torig ou bruchig-ru, pl. ed.»

  • torimell
    torimell

    s. & adv.

    I. S. Culbute.

    II. Adv. A-dorimell.

    (1) En dégringolant.

    ●(1921) GRSA 16. éh uélan ur bebeilpennereh ma kredan é tiskar an néanùeu a dorimel.

    (2) En faisant dégringoler.

    ●(1939) RIBA 71. éh a en aùél de ziskar a dorimel, ha mel-divel, er magoérieu.

    (3) En quantité.

    ●(1912) KIKA 7. Elmen em bou hiniù argand adorimel. ●(1915) LIKA 11. (Groe) Glao hour bès durumell. ●(1924) DIHU 161/164. (Groe) Durumel, tr. «en abondance.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913). ●(1941) DIHU 361/299. turel e hrant arnomb ou hoarnaj a dorimel, hep distag erbet. ●(1954) BGUE 31/5. hag e gavér a dorimell é ti er marhadour. ●(1967) LIMO 08 juillet. estein gran a dorimel.

  • torimellat
    torimellat

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Jeter avec force, précipiter.

    ●(1906) HIVL 96. ne fauté ket kalz a dra eit m'en devehé en dud, get ur gohad imur, dorimellet er homisér én deur. ●(1907) VBFV.bf 77a. torimellat, v. a., tr. «précipiter.»

    (2) Renverser, culbuter.

    ●(1906) HIVL 78. é torimellat er hadoérieu. ●(1907) VBFV.bf 77a. torimellat, v. a., tr. «renverser.» ●(1967) LIMO 13 janvier. torimellad me armenél.

    (3) Jeter à bas (un édifice).

    ●(1910) ISBR 199. Goudé bout groeit torimellat Kastellsauz. ●249. en dud é monet d'er butumdieu aveit ou zorimellat.

    II. V. intr.

    A.

    (1) Se vautrer.

    ●(1732) GReg 949b. Se veautrer, tr. «taurimellat. pr. et.» ●(1744) L'Arm 396b. Se veautrer, tr. «Torimellatt.» ●409b. Bailêc taulétt d'er meaoeureah / Énn é vro a chomou é peah. / Ha lausquétt vou énn é Barræss / De dorimællad énn é æss tr. (MELU xii 378) «Prêtre adonné à l'ivrognerie dans son pays restera en paix, et on le laissera dans sa paroisse se vautrer à son aise.»

    ●(1907) VBFV.bf 77a. torimellat, v. n., tr. «se rouler, se vautrer.»

    (2) Dégringoler.

    ●(1896) HIS 79. Krogein e hras én hon un droug boelleu ker rust, ma torimellas beb eil pen d'er hias ag é gar.

    ●(1902) LZBg Mae 107. ur verh iouank (...) en des koéhet d'en dias én ur dorrimellat. ●(1904) LZBg Gouere 163. lusket em boé cherrein ur friad, ha matezé memb torrein me fenn én ur dorimellat ér fozél. ●(1906) HIVL 142. er huéen, get er saù lakeit édan di, en doé torimellet ha flastret é gar klei. ●(1907) VBFV.bf 77a. torimellat, v. n., tr. «rouler, tomber par terre.» ●(1913) HIVR 36. Er Fransizion e zorimellé bep-eil-pen ag ou skélieu. ●(1932) GUTO 20. aveit torimellat barh el lenn, léh ma sourè hoah ou goalauzeu. ●(1939) RIBA 160. Hag ean bebeilpennein, penderèvrein, meldivellein, torimellat én tioélded ién, sklasus, beta doned en éternité.

    (3) Vagabonder, aller et venir.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 214. Goudé bout bet lakeit de me iondr étal en nor, me ias de dorimellat dré er vro. ●(1926) DIHU 177/48. Dré hoalh torimellat, é ma arriù alkent. ●(1967) LIMO 13 janvier. un hersad kiri é torimellad dré en henteu.

    (4) =

    ●(1902) LZBg Meurzh 63. Unan a nehé e varù fonnabl, mes en aral e dorimel é tifranjal éhus.

    B. sens fig. Se bousculer (dans la tête de qqn).

    ●(1905) LZBg Meurzh 65. Torimellat e hré pep tra ém spered. ●(1912) DIHU 85/294. étré ma torimellè er chongeu glaharus én é spered. ●(1932) BRTG 29. Paud a zoéréieu e dorimellè én é ben.

  • torimellet
    torimellet

    adj. Ballotté.

    ●(1900) LZBg 57 blezad-1añ lodenn 41. er géh sklavez torrimelet ha skoeit d'en ol.

  • torkad
    torkad

    m. & adv. –où

    I. M.

    (1) (en plt d'arbres) Bosquet, massif, touffe.

    ●(1908) PIGO II 148. e-harz eun torkad dero. ●(1924) FHAB Gwengolo 358. eun torkad kelvez.

    (2) (en plt d'arbrisseaux) Buisson.

    ●(1908) PIGO II 119. 'drek eun torkad drez. ●151. eun torkad bras a lann. ●(1925) FHAB Mezheven 226. eun torkad lann.

    (3) Bouquet.

    ●(1931) VALL 76b. Bouquet, tr. «tourkad, torkad(-bleuniou).»

    (4) (en plt de personnes.) Groupe.

    ●(1910) MBJL 19. eun torkad menec'h a oa o pidi. ●135. eun torkad plac'hedigo.

    (5) =

    ●(1982) TKRH 44. Met Tad-kozh 'oa un torkad lorc'h ennañ gant e vab.

    II. Adv. A-dorkadoù : par groupes.

    ●(1907) AVKA 125. graet d'ar bobl azei a dorkado war ar c'hlazen.

  • torkad-blev
    torkad-blev

     m.

    (1) Chevelure.

    ●(1902) PIGO I ix. eun torkad bleo loued a gouee war e zaoulagad.

    (2) Chignon.

    ●(1931) VALL 120a. les cheveux du chignon, tr. «tourked ou torkad-bleo m.»

  • torkulet
    torkulet

    adj. Cagneux.

    ●(1744) L'Arm 424a. Caigneux, tr. «Torculétt.»

    ●(1904) DBFV 227b. torkulet, adj., tr. «cagneux (l'A.).»

  • torkulez
    torkulez

    f. –ed Femme cagneuse.

    ●(1744) L'Arm 424a. Caigneuse, tr. «Torculéss.»

    ●(1904) DBFV 227b. torkuléz, f., tr. «cagneux (l'A.).»

  • torkuliñ
    torkuliñ

    v. tr. d. Éculer.

    ●(1744) L'Arm 436a. Éculer, tr. «Torculein.»

    ●(1904) DBFV 227b. torkulein, v. a., tr. «éculer (l'A.).»

  • torloiñ
    torloiñ

    voir dorloiñ

  • torlosk
    torlosk

    voir tarlask

  • tornaod
    tornaod

    m. (géographie) Falaise.

    ●(1633) Nom 246a. Torrens : torrent : torrant, tornaut.

  • tornikell
    tornikell

    f. –où Pirouette.

    ●(1744) L'Arm 286b. Pirouette, tr. «Tro ar sêlle er botte : Torniquêlle.. leu. f.»

  • tornikellat
    tornikellat

    v. int. Pirouetter.

    ●(1744) L'Arm 286b. Pirouetter, tr. «Gobérr unn dro ar sêlle er botte : Torniquêllatt.»

  • tornouer
    tornouer

    voir tournouer

  • torodell .1
    torodell .1

    adj. Qui marche de travers.

    ●(1931) VALL 180a. qui marche de travers, tr. «torodell.»

  • torodell .2
    torodell .2

    m. Celui qui se pavane.

    ●(1931) VALL 541b. Celui qui se pavane, tr. «torodell T[régor] m.»

  • torodelliñ
    torodelliñ

    v. intr. Se pavaner.

    ●(1931) VALL 180a. Se dandiner, tr. «torodelli.» ●541b. Pavaner (se), tr. «torodelli.»

  • torodos
    torodos

    voir todoros

  • toron
    toron

    m. Radoteur.

    ●(1931) VALL 145b. Radoteur, tr. «toronour V[annetais].»

  • toronal / toronat
    toronal / toronat

    v.

    (1) (en plt de qqn) Radoter.

    ●(1905) KDBA 6. lausket en azen aral de doronat er péh e garou. ●(1931) VALL 145b. Radoter, tr. «torônal V[annetais].» ●(1934) BRUS 79. Radoter, tr. «toroñnal.»

    (2) Gronder.

    ●(1918) LILH 8 a Eost. beta ken ma ta en aerlestri de doroñnal d'en noz drest hor pen.

  • toronour
    toronour

    m. –ion Radoteur.

    ●(1931) VALL 145b. Radoteur, tr. «toronour V[annetais].»

  • torosenn
    torosenn

    f. –où

    (1) (géographie) Tertre.

    ●(1659) SCger 15b. bosse de terre, tr. «dorossen.» ●145b. dorossen, tr. «bosse de terre.» ●(1732) GReg 104b. Bosse de terre, élevation, bute, tr. «doroçzeñ. p. doroçzennou.»

    (2) Massue.

    ●(1659) SCger 77b. massuë, tr. «dorossen.»

  • torosennad
    torosennad

    f. –où Chute.

    ●(1927) TSPY 10. eun tarosennad am eus tapet aze.

  • torosennadur
    torosennadur

    m. –ioù Relief (de terrain).

    ●(1931) VALL 640a. Relief, tr. «torosennadur m.»

  • torosennek
    torosennek

    adj. Accidenté.

    ●(1931) VALL 73b. qui a des bosses, tr. «torosennek.»

  • torosennus
    torosennus

    adj. Accidenté.

    ●(1732) GReg 104b. Païs inégal, plein de bosses, de collines &c., tr. «Canton doroçzennus. bro doroçzennus.»

    ●(1942) VALLsup 2b. Accidenté (terrain), tr. «torosennus.»

  • torpez
    torpez

    coll. (cuisine)

    (1) Galettes cuite à la poêle.

    ●(1931) VALL 328a. Galette cuite sur la poêle, tr. «torpez col. sg. torpezenn f. pl. ou.»

    (2) Torpez tore : galette de farine délayée dans l'eau, ou mélangée de bouille d'avoine qu'on pétrit comme la pâte

    ●(1942) VALLsup 84b. tolpez tore et kouign-yod désignent une galette de farine délayée dans l'eau, ou mélangée de bouille d'avoine qu'on pétrit comme la pâte.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...