Devri

Recherche 'dam...' : 197 mots trouvés

Page 2 : de damc_hlas (51) à damgompez (100) :
  • damc'hlas
    damc'hlas

    adj. Verdâtre, bleuâtre.

    ●(1732) GReg 99a. Bleuâtre, tr. «dém-glas.»

    ●(1869) FHB 247/303b. deut da veza demc'hlaz. ●(1870) FHB 280/148b. he flun dem c'hlaz, dem velen. ●(1872) ROU 107b. Sur le vert, tr. «Dem-c'hlaz.» ●(1876) TDE.BF 106a. Dem-c'hlaz, adj., tr. «Verdâtre.»

    ●(1909) FHAB Meurzh 74. du ha dem c’hlaz. ●(1963) LLMM 99/262. Damc’hlas en amheol, e seblante ivez an delwennoù marmor gwenn.

  • damc'hlazañ
    damc'hlazañ

    v. tr. d. Azurer.

    ●(1931) VALL 52b. Azurer, tr. «dam-c'hlaza.»

  • damc'hoant
    damc'hoant

    m. Presque envie.

    ●(1903) MBJJ 112. Dam c'hoant am euz da laret.

  • damc'hoarzh
    damc'hoarzh

    m. –où Demi sourire.

    ●(1920) LZBl Gouere 346. Ne respontjont nemet dre eun dem-c'hoarz drouk.

  • damc'holoet
    damc'holoet

    adj. =

    ●(1911) BUAZperrot 569. eur ger bennak dem-c'holoet o tont eus o ginou.

  • damc'houde
    damc'houde

    adv., prép. & conj.

    (1) Adv. Peu après.

    ●(1911) BUAZperrot 437. an eured, a oue lidet dem-goude. ●(1923) SKET I 61. Demc'houde, e save ar Breur hag ar C'hoar en eur c'harr peder-rodek. ●(1924) FHAB Mezheven 214. Eur beleg (...) a deuas dem-goude da zikour anezhan.

    (2) Prép. Peu après.

    ●(1911) BUAZperrot 451. Dem-goude e vadiziant.

    (3) Loc. conj. Damc'houde ma : peu après que.

    ●(1911) BUAZperrot 361. dem-goude m'oa bet embannet kemennadureziou an impalaër.

  • damc'houez
    damc'houez

    voir damouez

  • damc'houloù
    damc'houloù

    m. Pénombre, jour douteux.

    ●(1907) AVKA 105. na baro kammed dirakoc'h ar wirione, nemed en dramc'houlou.

  • damc'hroñs
    damc'hroñs

    adv. Presque complètement.

    ●(1866) LZBt Gouere 149-150. Ann eil dol a oe distaget krasoc'h, hag a droc'haz d'am grons penn ar merzer.

  • damc'hwenet
    damc'hwenet

    adj. À moitié sarclé.

    ●(1848) GBI I 540. eur jardrin dram-c'hoennet, tr. «Un jardin sarclé.»

  • damc'hwerv
    damc'hwerv

    adj. À moitié amer.

    ●(1860) BAL 10. Ar c'homsou a gavit ama a zo ive, martese, dem-c'huero a trist da gompren.

  • damc'hwezh
    damc'hwezh

    s. (météorologie) Coup de vent.

    ●(1919) DBFVsup 13a. damhuéh (Gr[oix]), m., tr. «rafale, coup de vent.»

  • damdeñval
    damdeñval

    adj. À moitié sombre.

    ●(1939) DIHU 334/249. en tiig damdioél.

  • damdevod
    damdevod

    m. –ed Faux dévot, cafard, cagot, papelard.

    ●(1732) GReg 284b-285b. Faux devot, tr. «dem-devot. p. dem.-devoded.»

  • damdevodez
    damdevodez

    f. –ed Fausse dévote.

    ●(1732) GReg 284b-285b. Fausse devote, tr. «dem-devodès. p. ed.»

  • damdomm
    damdomm

    adj. Éméché, gris.

    ●(1970) BHAF 41. Pa veze war yun pe damdomm dezi hepken.

  • damdost
    damdost

    adv. & prép.

    I. Adv.

    A. spat. Pas loin, tout près.

    ●(1908) PIGO II 157. E dri gensord a gavas damdost, o c'houzougal hag o sellet war be tu e oa êt. ●(1925) FHAB Ebrel 154. Arru damdost, ar c'hloareg a ya da glevet an doare. ●(1935) BREI 422/4b. eur pesketaer hag en em gave demdost. ●(1954) VAZA 19. Da goulz ar c’horaiz bihan, pa dremene gant ar prosesion damsdost d’he zi.

    B. temp.

    (1) Damdost goude : peu après.

    ●(1869) FHB 208/412b. demdosd goude gouel ann Holl-Zent.

    (2) Damdost da : à peu près.

    ●(1907) LZBt Genver 11. damdost d'ar memez koulz. ●(1912) BUAZpermoal 923. Breman zo demdost da c'houec'h kant vla. ●(1933) ALBR 19. Demdost da greisteiz e oa neuze.

    (3) Damdost war un dro : À peu près au même moment.

    ●(1902) PIGO I 102. Per hag e vreur-kaer a arruaz er ger, d'an noz, damdost war eun dro.

    C. sens fig.

    (1) À peu près, pratiquement, presque.

    ●(1877) EKG I 207. An Aoutrou Levot, enn he leor, hervez va c'hreden-me, a zo demdost a du gant ar republikaned.

    ●(1906) BOBL 16 juin 91/2e. Ar gwez a gollo daou-ugent dre gant demdost. ●(1907) FHAB Eost 176. al lizeri-ze peurvuia a vez skrivet e galleg fall ken aliez demdost a faot enno evel a c'her. ●(1907) AVKA 217. Mar a hini an evo heuillet damdost ar Lezen epad ho bue. ●(1908) KMAF 35. ar re genta a ouie (...) skriva damdost evel eur c'haz. ●43. Me oar petra dremen en ti-man, damdostik, kouls hag en tier all. ●(1909) NOAR vi. Demdost an holl istoriou. ●(1923) FHAB Mezheven 219. a lavar demdost ar pez a lavare skrivagner Feiz ha Breiz. ●(1928) LEAN 58. An emgleo-ze a lavar damdost evelhen.

    (2) (en plt d'une taille, d'une quantité) Presque.

    ●(1910) MAKE 33. damdostik ken hir ha re an azen. ●(1933) IVGV 15. Demdost holl brezegerien ar feiz. ●(1941) ARVR 24/3b. damdost ken koz hag heñ. ●(1949) KROB 18-19/7. demdost da bemp kant lur. ●(1957) BLBR 99/18. Damdost da bemp kant mil anezo.

    (3) Skeiñ damdost : tomber à peu près dans une estimation.

    ●(1931) VALL 742b. Tomber à peu près (dans un estimation), tr. «skei damdost.»

    (4) Tous près.

    ●(1948) KROB 7/5. ar skuizder a stlejas anezañ war e wele hag her c'hasas demdost d'ar bez.

    (5) =

    ●(1866) LZBt Genver 86. eno e oe dam dost d'in bean lac'het.

    (6) = (?) daoust da se (?).

    ●(1907) LZBt Genver 3. Damdost da ze, peb hini gle zenti ouz gourc'hemen hon Zalver.

    II. Prép. spat.

    (1) Damdost a : tout près de.

    ●(1887) RCP IV 28. En eur barezik vihan dem-dost a Landréger, tr. «Dans une petite paroisse tout près de Tréguier.»

    (2) Damdost ac'hano : tout près de là.

    ●(1907) AVKA 13. Damdost ac'hane e oa mesaerien.

    (3) =

    ●(1909) KTLR 1. Demdost e oa eun tiik paour. ●(1923) AAKE 104. Ar re ma, a oa demdost gant ar re vac'hagnet, a zo deuet da welet petra 'zo a-nevez. ●(1923) ADML 63. an diou rod veïn war c'horre eben ha demdost e lakeaz sevel ar rod-vraz en he zav.

    (4) Damdost amañ, aze, eno : tout près d'ici, de là.

    ●(18--) KTB.ms 14 p 106. Ma welas dam-dost enno ul lojenn vihan. ●(18--) KTB.ms 14 p 271. hag a lezjont ann delio lore-se da gouea drem-dost eno.

    ●(1911) BUAZperrot 437. Demdost aman ez eus eur verc'h. ●(1923) FHAB C'hwevrer 46. ar ganolierien a gemere ar pez o devoa ezomm er c'hantin a oa demdost eno. ●(1924) KANNgwital 263/197. eur c'havarn gouez demdost eno. ●(1928) BFSA 237. eun itron fur a oa o chom demdost eno.

    (5) Presque.

    ●(1903) MBJJ 56. eur gærik koant (...) Harpet eo ouz ar mene, he zreid damdost er mor.

    (6) Damdost da : près de.

    ●(1849) GBI I 50. drem-dost d'ar Ieodet, tr. «près du Guéodet.» ●(1877) EKG I 228. Ar Mari-Stella a ioa, d'ar mare-ze, demdost da Falmouth.

    ●(1902) TMJG 346. dremdost d'ar c'hê. ●(1905) BOBL 16 septembre 52/3b. dremdost d'hon bro. ●(1915) MMED 318. ar Prussianed a ioa demdost d'ezo.

  • damdousaat
    damdousaat

    v. tr. d. Apprivoiser, habituer à la maison.

    ●(1901) EPLQ 4. en petit Tréguier la forme damdousât apprivoiser, habituer à la maison.

  • damdresadur
    damdresadur

    m. –ioù Croquis.

    ●(1931) VALL 173a. Croquis, tr. «damdresadur m.»

  • damdresañ
    damdresañ

    v. tr. d. Crayonner.

    ●(1931) VALL 173a. Croquer, tr. «damdresa.» ●(1942) VALLsup 43a. Crayonner, tr. «Au fig. damdresa.»

  • damdroidigezh
    damdroidigezh

    f. –ioù (littérature) Adaptation.

    ●(1922) FHAB Du 348. Ar Bleiz hag an Danvadig – Demdroïdigez diwar Yan ar Feunteun «Le loup et l'agneau».

  • damechu
    damechu

    adj. Presque terminé.

    ●(1977) PBDZ 757. (Douarnenez) damechu, tr. «presque terminé.»

  • damedomere
    damedomere

    s. = (?).

    ●(1928) BREI 59/2b. paper fall oc'h ober anê [lizerou], warnê liou an damedomêre, glas ha melen vil.

  • damen .1
    damen .1

    interj. ; juron.

    (1) Forme atténuée de «daonet».

    ●(1970) BHAF 30. «Damen ya laouen !» ●239. Bez' e veze merhed, damen ya 'vat, met hepken yourhed. ●255. An dud ! O, damen, amañ ne zeuio ket fri an dud !

    (2) Damen a vo ! : forme atténuée de «daonet 'vo».

    ●(1964) LLMM 107/413. Damenavo, ne vin ket koll bep tro avat !

  • damen .2
    damen .2

    m.

    (1) Gwaz damen : serf de domaine.

    ●(1499) Ca 94b. Goas. g. serff. l. hic. seruus / ui Jtem hic vas sallus / li. et hic colonus / ni. g. homme. brit. goas damen.

    (2) Prisonnier.

    ●(1792) CAg 147. Inou Jesus zou damène / Aveit omb drè garanté.

    ●(1835) CNG 147. Énou Jesus zou damén, Aveit omb dré garanté. ●(1895) GMB 141-142. L'expression goas damen serf C. litt. «serf de domaine» (cf. campy) est devenue en vannetais damén : Énou Jesus zou damén, Aveit omb dré garanté là (dans l'église) Jésus est prisonnier par amour pour nous, Choæs 147

    ●(1904) DBFV 40a. damen, m., tr. «serf, prisonnier (Choæs, 147).»

  • damer
    damer

    m. –où

    (1) Damier.

    ●(1732) GReg 242a. Damier, échiquier à joüer, tr. «Damer. p. damerou.»

    ●(1914) DFBP 75b. damier, tr. «Damer.» ●(1931) VALL 180a. Damier, tr. «damer m. pl. ou.»

    (2) C'hoari an damer : jouer aux dames.

    ●(1710) IN I 316. evel ma zeo c'hoari'r volot, c'hoari'r boulou, c'hoar'r c'hillou, c'hoari'n damier. ●(1732) GReg 544b. Jouer au damier, ou aux dames, tr. «C'hoari 'n damèr.»

  • dameriñ
    dameriñ

    v. intr. Jouer aux dames.

    ●(1732) GReg 544b. Jouer au damier, ou aux dames, tr. «damèri. pr. damèret.»

    ●(1931) VALL 180a. jouer sur un damier, tr. «dameri.»

  • damesaat
    damesaat

    v. tr. d.

    I. (en plt de qqn)

    (1) Mater.

    ●(17--) EN 2896. quen ma hey a lese evou domisaed, tr. «avant qu'il s'en aille de là, il sera dompté.»

    ●(c.1825-1830) AJC 2610. mar a jnin dega a meus domisaed. ●(1884) LZBt Meurzh 72. felloud e re d'in ho danusaat [ann dud] nebeud ha nebeut.

    ●(1935) BREI 429/3a. mar teu a-benn ar Frans da damesaat ar Sôz.

    (2) Apprivoiser.

    ●(1741) RO 1417. dre comso caer donnet do dommisa. ●1490. donnet dam domisat.

    ●(1917) LZBt Gouere 33. Tamm-ha-tamm, kouskoude e oe domiseet [ar plac'hik]. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Damisât, tr. «apprivoiser.» ●(1925) LZBt Gwengolo 5. gwelet 'm eump ive penoz an tu da gemer ane, gant mestr-studi pe gelenner, a re kalz evit o domisât [an dud yaouank]. ●(1927) GERI.Ern 88. damesaat, v. a., tr. «Dompter, apprivoiser.» ●(1927) LZBt Genver 8. 'n eur donisât anê [an dud] en dro d'imp.

    (3) Calmer, apaiser (qqn en colère).

    ●(1852) MML 11. ar bobl deus a Rom evit damisaat Coriolan a gasas hen beteg an dud ar muian respectabl deus a ger.

    ●(1904) BOBL 22 octobre 5/3b. evid domesaat an den zod. ●(1912) BUAZpermoal 290. Pilat a glaskas neuze damesat ar bobl. ●(1927) GERI.Ern 88. damesaat, v. a., tr. «apaiser.» ●(1969) BAHE 62/29. Dous ha seven 'oant o-div hag o-div o doa pep a bried feulz ha taer, ret gouzout an tu d'o damesât !

    II. (en plt des animaux) =

    ●(18-) SBI i 54. 'M eus grêt meur a vad en ho ti, / Damesaad nao a ieresi ; / Damesaad nao a ieresi, / Clasket nezio d'hê da dovi, tr. «J'ai fait beaucoup de bien, dans votre maison, / En fécondant neuf poules ; / En fécondant neuf poules, / Et je leur ai procuré des nids pour pondre...»

    III. sens fig. Dominer (un penchant).

    ●(1852) MML 32. domisaat e rei ho coal inclinationo.

  • damesaer
    damesaer

    m. –ion Dompteur.

    ●(1957 AMAH 139. e-keit ma veze an damesaerien o kas ur rummad loened gouez d'o zoull.

  • dameuc'h
    dameuc'h

    m.

    (1) Réverbération, réflexion de la lumière, de la chaleur ou d'un son par une surface.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. reflechissement, ou reflexion du soleil du vent, tr. «dameuh en ehaul, dameuh en aüel.» ●refraction, tr. «reclom, dameuh.» ●le renuoy du rayon de soleil, ou du uent, tr. «dameuh en ehaul, dameuh en aüel.» ●repercussion de lumiere, de uent, ou de chaleur, tr. «dameuh. Ie n'ai encor veu personne qui connoisse ce mot, Ie ne sai par ou il m'est venu.» ●retentissement, resson, tr. «dameuh ac er son.» ●reuerberation, tr. «dameuh.» ●(c.1718) CHal.ms iv. L'echo n'est quun son reflechi, tr. «n'endequen en Echo nemeit dameuh er son, nemeit repetition ac er son.»

    ●(1904) DBFV 40a. dameuh, s., tr. «réfraction, réfléchissement, répercussion (Ch. ms.).»

    (2) (en plt d'une surface) Ober dameuc'h ouzh : réverbérer, renvoyer la lumière, la chaleur.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. reflechir, quand un corp frappant contre un autre est repoussé, tr. «ober dameuh, peut estre diroit on dameuhein, ober reclom, pourquoi ne diroit on pas reclomein.» ●les rayons du soleil qui tombent sur Cette fontaine reiaillissent contre mes yeus, tr. «lagadenneu ehaul pere a goüeh ar er feten ma a oura un dameuh doh m'en deulagat.» ●repercuter la Chaleur ou la lumiere, tr. «ober dameuh es en duemder, el lagaden ehaul.» ●reuerberer, tr. «ober dameuh, et peut estre dameuhein.»

  • dameuc'hiñ
    dameuc'hiñ

    v. (en plt d'une surface) Réverbérer, renvoyer la lumière, la chaleur.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. reflechir, quand un corp frappant contre un autre est repoussé, tr. «ober dameuh, peut estre diroit on dameuhein, ober reclom, pourquoi ne diroit on pas reclomein.» ●reuerberer, tr. «ober dameuh, et peut estre dameuhein.»

  • damez .1
    damez .1

    f. damizien (marine) Dame de nage, tolet.

    ●(1957) BRUD 2/85. (Gwaien) ar roeñvou en damichen. ●86. damichen : e galleg : tolets. ●(1979) VSDZ 14-15. (Douarnenez) ha te 'ramañse tout ar borlok, an takejoù, an damichen aze er gourivin, tr. (p. 183) «ce qui formait une petite cache où l'on pouvait ranger les tolets, les chaumards, les dames.»

  • damez .2
    damez .2

    f. –ed, damizien (jeu)

    (1) Dame.

    ●(1914) DFBP 75a. dame, tr. «Damez (c'hoari).»

    (2) (cartes) Dame.

    ●(1933) KANNkerzevod 75/9. en eur zellet ouz an damez keur. ●(1962) EGRH I 50. damez f. -ed, damizien, tr. « dame (aux cartes). »

  • damezañ
    damezañ

    v. tr. d. (jeu) Damer.

    ●(1914) DFBP 75b. damer, tr. «Dameza.»

  • damezell
    damezell

    f. –ed Damoiselle.

    ●(1838) OVD 91. un damesél péhani e oé forh youanq.

    ●(1904) DBFV 40b. damézel, amézel, f. pl. –ed, tr. «demoiselle.» ●(1942) DHKN 70. Damezél ker, emé ean, laret hou poè dein er uéh aral, é voureh bras é lenn romanteu.

  • damfaoutañ
    damfaoutañ

    v.

    (1) V. tr. d. Fêler.

    ●(1732) GReg 402b. féler, fendre un peu, sans rien séparer, tr. «demfauta. pr. demfautet.»

    ●(1876) TDE.BF 106b. Dem-faouta, v. a., tr. «Fêler.»

    (2) V. intr. Se fêler.

    ●(1876) TDE.BF 106b. Dem-faouta, v. n., tr. «se fêler.»

  • damfaoutet
    damfaoutet

    adj. Fêlé.

    ●(1732) GReg 402b. Ce verre, ce pot est félé, tr. «demfautet eo ar verenn-ze, ar pod-ze.»

    ●(1890) MOA 85. dem-fautet, tr. «preque fendu.»

  • damfregañ
    damfregañ

    v. tr. d. Déchirer à demi.

    ●(1931) VALL 104. ma voe damfreget ganto moger al logell.

  • Damgan
    Damgan

    n. de l. Damgan.

    (1) Damgan.

    ●(1910-1920) K*** []. ur arrad mingn taille ag e gassé de Trop-Parc pé de Zam-Gan.

    (2) [Toponymie locale]

    ●(1891) VNB 133. er mod-é surtout é Rhuis, én Arh, én Izenah, é Pèn-arh [= Penerf], etc.

  • damgaz
    damgaz

    m. Espèce de haine, d'aversion.

    ●(1716) PEll.ms 332. Dam-gas, tr. «presque haine.»

    ●(1872) ROU 77a. J'avais une certaine haine contre lui, tr. «dem-gas am oa outa.»

    ●(1931) VALL 193b. Dégoût ; aversion, tr. «damgas.»

  • damgeal
    damgeal

    m. –ioù Notion.

    ●(1931) VALL 499b. Notion (philos.), tr. «damgeal.»

  • damgeuz
    damgeuz

    m. (religion) Attrition.

    ●(1931) VALL 45b. Attrition (théol.), tr. «damgeuz m. (de ses péchés d'e bec'hedou).»

  • damgeuzidigezh
    damgeuzidigezh

    f. (religion) Attrition.

    ●(1931) VALL 45b. Attrition (théol.), tr. «damgeuzidigez f. (de ses péchés d'e bec'hedou).»

  • damglañv
    damglañv

    adj. À moitié malade.

    ●(1931) VALL 386a. Indisposé, tr. «damglañv.» ●(1944) DGBD 123. kement all a dud klañv, pe damglañv.

  • damgleñved
    damgleñved

    m. –où Indisposition.

    ●(1931) VALL 386a. Indisposition, tr. «damgléñved.»

  • damglevet
    damglevet

    voir damglevout

  • damglevout / damglevet
    damglevout / damglevet

    v. tr. d. Entendre à demi.

    ●(1876) TDE.BF 97b. Dam-glevet, v. a., tr. «Entendre à demi.»

    ●(1927) GERI.Ern 88. damglevet, tr. «entendre à demi.» ●(1931) VALL 261b. entendre à demi, tr. «damglevout.»

  • damgloz
    damgloz

    adj. À moitié fermé, entreclos.

    ●(1919) MVRO 13/1c. Dorojou ar staliou bara a oa damgloz epad ar zizun. ●(1931) VALL 300b. qui ne ferme pas, à demi fermé (porte, etc.), tr. «damglos.»

  • damglozañ
    damglozañ

    v. tr. d. Entreclore.

    ●(1923) SKET I 45. o tamgloza e zaoulagad.

  • damgompez
    damgompez

    adj. (en plt de la mer) À peu près calme.

    ●(1935) CDFi 8 juin. habask an avel ha damgompes ar mor.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...