Devri

Recherche 'du...' : 101 mots trouvés

Page 2 : de dugad-dukad (51) à duvellin (100) :
  • dugad / dukad
    dugad / dukad

    m. –où Ducat.

    ●(1732) GReg 309b. Ducat, monnoïe battuë sur les terres d'un Duc, tr. «Dugad. p. dugadou. mouneiz a dall daou real varn-'nuguent.»

    ●(1839) BSI 171. talvoudeguès trivec'h mil ducat en aour.

  • dugaj / dukaj
    dugaj / dukaj

    m. –où Duché.

    ●(1910) ISBR 149. é lakas a her é dugaj édan bili roué Frans. ●(1911) BUAZperrot 104. e kear-benn an Dukaj. ●798. e penn unan eus dukachou kaëra an Allemagn.

    ►spécial. Duché de Bretagne.

    ●(1914) FHAB Gouere 195. kurunenn an Dukach.

  • dugel
    dugel

    adj. Ducal.

    ●(1931) VALL 232a. Ducal, tr. «dugel.»

  • dugelezh
    dugelezh

    f. Duché.

    ●(1927) GERI.Ern 124. dugelez f., tr. «duché.» ●(1931) VALL 232b. Duché, tr. «dugelez f.»

  • dugen
    dugen

    adj. Noir de peau.

    ●(1931) VALL 497a. Noir de peau, tr. «dugen.»

  • dugez / dukez
    dugez / dukez

    f. –ed Duchesse.

    ●(1499) Ca 73a. duches. g. duchesse. ●(1505) Vc 14. ducgez vat ar Vretonet, tr. «bonne duchesse des Bretons.» ●24-25. enn henor dan Ytroun An(na) / hon ducgez rouanez, tr. «en l'honneur de Madame Anne / notre duchesse-reine.»

    ●(1741) RO 2647. En jtron an Duques. ●(1790) MG 45-46. Marquizesèt, Duguêzèt, ha memb Princezèt. ●(1792) BD 1368. goudese an ducques, tr. «Après cela la duchesse.»

    ●(1847) FVR 256. Ann Dukez Anna, a oa Dukez a Vreiz.

    ●(1904) SKRS I 63. dukez a Vreiz Izel.

  • dugiezh
    dugiezh

    f. Duché.

    ●(1878) BAY 14. dugeah, tr. «duché.»

    ●(1927) GERI.Ern 124. dugiez f., V[annetais] duegeh m., tr. «duché.» ●(1931) VALL 232b. Duché, tr. «dugiez f.»

  • duheuilh
    duheuilh

    s. Kemer ub. da zuheuilh : faire de qqn un souffre-douleur.

    ●(1919) DBFVsup 20b. duheuill (Gr[oix]) ; kemer unan de zuheuill, tr. «faire de quelqu'un un objet de risée, un souffre-douleur.»

  • duienn
    duienn

    voir duan

  • duig
    duig

    m. –ed

    (1) Noiraud.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duig m. pl. ed, tr. «noiraud.»

    (2) (ichtyonymie) Dorade noire.

    ●(1904) DBFV 69b. duig, m. pl. ed, tr. «dorade noire.» ●(1927) GERI.Ern 124. duig m. pl. ed, tr. «V[annetais] dorade noire.»

  • Duig
    Duig

    m. –ed (blason populaire) Homme du pays de Quimperlé, Bannalec.

    ●(1938) BRHI 111. l'excellence du Glazig sur le Duig (petit noir, allusion au costume de la région de Quimperlé).

    ●(1974) COBR 405. Duig coll. surnom des hommes portant la mode de Bannalec, Quimperlé.

  • duik
    duik

    adj. Noirâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 124. duik, tr. «un peu noir, noirâtre.»

  • duilh
    duilh

    m. –où cf. druilh

    (1) Poignée (d'herbes, de laine, etc.).

    ●(1499) Ca 73a. Duyll lin. ●(c.1500) Cb 73b. Duyll lin. m. poingnee de lin.

    ●(1732) GReg 576b. Poignée de lin, tr. «Duylh lin. p. duilhou lin.» ●734b. Poignée de lin, de chanvre, de laine, &c., tr. «Un duylh lin, un duylh canab, un duylh gloan, &c. p. duylhou.»

    ●(18--) SAQ I 348. an ivre a vezo lakeat a zuillou ha taolet da rosta.

    ●(1909) KTLR 206. un duil c'hloan. ●(1923) KNOL 29. eun duilh lin. ●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilh m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilh m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilh m.»

    (2) Liasse.

    ●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilh m.»

    (3) Botte (de paille).

    ●(1910) MAKE 74. ar pôtrig a c'hourvezas war eun duilh plouz. ●(1931) VALL 73b. Botte, tr. «duilh m.»

    (4) Fagot.

    ●(1965) LLMM 109/86. div gordenn geuneud, ur c'hant duilh bleñchoù. ●(1986) CCBR 193. (Brieg) lâsènou a dèilhou kîneud væ o gwæ, tr. «des rondins là, des fagots dessus.»

  • duilhad
    duilhad

    m. –où cf. druilhad

    (1) Poignée de.

    ●(1732) GReg 734b. Une grande poignée de lin, &c., tr. «Un duylhad lin, &c. p. duylhadou.»

    ●(1876) TDE.BF 433a. he varo hirr ha gwenn-kann evel eunn duillad lin.

    ●(1931) VALL 428a. poignée de lin (liée pour rouir), tr. «duilhad m.» ●545a. Pelote de chanvre, de lin, tr. «duilhad m.» ●570b. Poignée de lin, de chanvre, etc., «duilhad m.» ●(1933) MMPA 115. Eun dulad stoub ne bado ket pell ma ve laket re dost d'an tan.

    (2) Groupe de.

    ●(1732) GReg 709a. Un peloton de monde, tr. «Un duylhad tud.» ●Un peloton de soldats, tr. «un duylhad Soudarded.»

    ●(1931) VALL 545a. Peloton de soldats, tr. «duilhad m.»

    (3) Botte de.

    ●(1931) VALL 73b. Botte de, tr. «duilhad m.»

    (4) Liasse de.

    ●(1931) VALL 424b. Liasse, tr. «duilhad m.»

  • duilhañ
    duilhañ

    v. tr. d. Botteler.

    ●(1931) VALL 73b. Botteler, tr. «duilha.»

  • duilhoù
    duilhoù

    plur. Crins (derrière les pieds des chevaux).

    ●(1931) VALL 171a. Crins touffus derrière les peids des chevaux, tr. «duilhou (treid eur marc'h).»

  • duiñ
    duiñ

    voir duañ

  • duk
    duk

    voir dug

  • dukad
    dukad

    voir dugad

  • dukaj
    dukaj

    voir dugaj

  • dukard
    dukard

    m. –ed Homme brun.

    ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Dukard, tr. «homme brun.» ●(1983) PABE 32. (Berrien) dukard, tr. «noireaud.»

  • dukardenn
    dukardenn

    f. Femme brune.

    ●(1870) KTB.ms 15 p 136. pehini a vô eureujet hiri ar penn-zun d'ar brinses Dukardenn.

  • Dukark
    Dukark

    n. de l. Dunkerque.

    ●(1732) GReg 215b. Un corsaire de Donquerque, tr. «Ur c'hourcer a Dukarq. ur c'hourser Dukarqès.» ●373a. Passer l'été à Donkerque, é l'hyver à Marseille, tr. «Trémen an hañ ê Dukark, hac ar goañ ê Marseilha.»

    ●(1954) VAZA 147. Ne oamp ket c'hoazh erru e Dukark, e c'hourc'hemennas din ar c'habiten pediñ an Aotrou Farigoul da zont d'e vete. ●(1964) ABRO 7. Va breur henañ, ofiser uhel en ur rejimant saoz, a voe lazhet e Dukark, oc’h en em gannañ ouzh ar Spagnoled.

  • dukart
    dukart

    adj. Qui a les cheveux bruns.

    ●(1905) BOBL 03 juin 37/2c. melen eo, liou gant ar c'houar, ha dukard.

  • dukez
    dukez

    voir dugez

  • dulad
    dulad

    m. (mycologie) Espèce de champignon.

    ●(1904) DBFV 69b. dulad, m., tr. «ratiole, champignon.» ●(1927) GERI.Ern 124. dulad V[annetois] m., tr. «Ratiole, champignon.»

  • dule
    dule

    voir tulev

  • duligen
    duligen

    (?) m. (cuisine) Plaque qu'on met entre le feu et le récipient de cuisson.

    ●(1919) DBFVsup 15a. dibobér, m. plaque de fer qu'on met sous la poêle. Ailleurs, didañner, porkle, duligen (B[as] v[annetais] hoarn palon.»

  • dum
    dum

    m.

    (1) (zoologie) Duvet des oisillons.

    ●(1633) Nom 36b. Pluma : dumet : dum.

    ●(1732) GReg 311b. Duvet, plumes douces & molles, tr. «Dum.» Coucher sur du duvet, tr. «Cousqet var an dum. gourvez var an dum.» ●(1792) BD 5427. na plun nac an dom fin, tr. «ni de plumes, ni de duvet.»

    ●(1927) GERI.Ern 124. dum m., tr. «Duvet.»

    (2) Lit de plumes.

    ●(1927) GERI.Ern 124. dum m., tr. «lit de plumes.»

  • dumed
    dumed

    m.

    (1) Duvet.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Duuet, tr. «Plum', dumet.» ●(1744) L'Arm 119a. Duvet, tr. «Dumêtt. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 124. dumed V[annetais] m., tr. «Duvet.» ●(1934) BRUS 252. Du duvet, tr. «dumed.»

    (2) Pluñv dumed : duvet.

    ●(1659) SCger 46b. duuet, tr. «plum dumet.»

    (3) Duvet qui se forme sur une étoffe.

    ●(1907) VBFV.fb 33b. duvet, d'une étoffe qui se cotonne, tr. «dumed, m.»

  • dumediñ
    dumediñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se couvrir de duvet.

    ●(1907) VBFV.bf 19b. dumédein, v. n., tr. «se couvrir de duvet.» ●(1927) GERI.Ern 124. dumédein v. n., tr. «se couvrir de duvet.»

    (2) Se cotonner, pelucher.

    ●(1907) VBFV.fb 23b. cotonner (se), tr. «dumedein.»

    II. V. tr. d. Couvrir de duvet.

    ●(1907) VBFV.bf 19b. dumédein, v. a., tr. «couvrir de duvet.» ●(1927) GERI.Ern 124. dumédein v. a., tr. «couvrir de duvet.»

  • dumek
    dumek

    adj. Duveuteux.

    ●(1931) VALL 233b. Duveteux, tr. «dumek.»

  • dumenn
    dumenn

    f.

    (1) Fleur de farine.

    ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Dumenn, tr. «fleur de farine.»

    (2) Poussière fine.

    ●(1906-1907) EVENnot 8. (Landreger) Pa ver bet eun devez hep tremen an torchouer war ar meubl e ve eun dumen warne. ●(1906-1907) EVENnot 8. (Priel) Griz e da vlew gand ar skant evel eun dumen a zo warne.

  • dunde
    dunde

    m. –ed (marine) Dundee.

    ●(1979) VSDZ 51. (Douarnenez) Neuze ar bagoù oa tout dundeed, tr. (p. 215) «Tous les bateaux alors étaient des dundees.»

  • dunetez
    dunetez

    f. –ioù (marine) Dunette.

    ●(1732) GReg 310a. Dunette, l'étage le plus élevé de la poupe d'un Vaisseau, tr. «An dunettès.»

    ●(1957) AMAH 51. gwintañ mindrailherezed war an dunetez. ●(1959) TGPB 198. Kerkent ha m’am boa lammet dreist ar speurenn a-dreñv an dunetez.

  • duod
    duod

    voir duad

  • durant
    durant

    prép. & conj.

    I. Prép.

    (1) Pendant.

    ●(1621) Mc 25. parlantat dre hir amser durant an offeren.

    ●(1790) PEdenneu 128. durand er suhun. ●(17--) TE 2. ean e grouéas en Heaul eit splannein durand en dé.

    (2) Loc. prép. En durant da : pendant.

    ●(1792) BD 129. mar hon be groet erfat en durant don bue, tr. «Si nous avons bien fait pendant notre vie.» ●979. men so bet eur fol ques en durant dam bue. ●(17--) EN 2448. a reinfed d(a) andurin, en durand danaf de. ●(17--) CBet 2365. En durant d'am bue.

    ●(1827/29) VSA 390. en durand dam bue.

    II. Loc. conj. (En) durant ma.

    (1) Pendant que.

    ●(1790) MG 30. Durand ma hoh bet ar en doar. ●143. durand ma hon-mé daibrét guet mil-soursi. ●393. durand ne glasquehait meit-ai. ●(17--) TE 133. durand ma labourènt abad en noz.

    ●(1838) OVD 42. durant ma tisco d'oh. ●(1841) IDH 288. en durant me vihuein, / Mem bou chonge a nehous. ●(1855) BDE 91. én durant mé hér a foul d'en assambléyeu ag er bed.

    (2) Alors que, tandis que.

    ●(1792) HS 136. Pérac laret d'enn dut é h'eellant bout tranquil, hac é mant é sûreté, durant m'ou dèss de zougein ?

    ●(1821) SST.ab xxxvii. durant me ret dein mé poénieu a beb mode. ●(1856) VNA 156. tandis que vous n'êtes que le fils d'un paysant, tr. «durant n'en d'oh meit mab d'ur paysant.»

  • durapl
    durapl

    adj. Durable.

    ●(1499) Ca 73a. Durabl. g. durable.

  • durasion
    durasion

    f. Durée.

    ●(1575) M 2009. en ho duration, tr. «dans leur durée.»

  • durc'haat / durc'hiñ
    durc'haat / durc'hiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Durc'haat da (+ subst.) : se tourner vers.

    ●(1926) DIHU 177/44. Penaos ? é aters en-ol é turhein dehon. ●(1934) MAAZ 123. Hag er Gerbeboéren, adâl d'en or-dâl e zurha da vlein en iliz. ●(1939) DIHU 331/202. Hag éh oent guélet (...) é turhein d'er Hreisté. ●(1941) DIHU 361/290. er Person en ur zurhein dehi. ●(1942) DHKN 18. Durhein e hras dehon en ur huitellat, saùet hé fen geti, prest de fardein arnehon.

    (2) Durc'haat ouzh (+ subst.) : se tourner vers.

    ●(1912) DIHU 84/89. durheit doh er planken.

    (3) Durc'haat trema ub. : se tourner vers qqn.

    ●(1942) DIHU 377/165. béh en des é turhein tremazomb.

    (4) [à l'impérat.] Durc'hait ! : tournez-vous !

    ●(1907) VBFV.bf 19b. durheit, impérat., tr. «tournez-vous.»

    II. V. tr. d.

    A.

    (1) Durc'haat da : diriger vers (un lieu).

    ●(1921) GRSA 202. Durhein e hra é jao d'er hastel. ●(1932) BRTG 140-141. durhein é vuoh d'er parkeu ha d'en ivarheu. ●141. met ne zisoh ket a zurhein en ahurtet buoh a gemér en hent pras e dréz er voh tré ha tré. ●(1957) DSGL 240. Durheit me selleu d'en né.

    (2) (?) Faire se tourner, se détourner, revenir sur ses pas (?).

    ●(1829) CNG 140. Pe yehait de oarn el lonnet, / Queméret ur ùialen ret ; / Hac a pe vou ret ou dirroein, / Dirroeit-int guet hou cùialen.

    ●(1905) DIHU 2/34. Monet arlerh er bugul, ne oé ket moiand : «Durhamb ataù er seud, eme er person.» ●(1914) MABR 37-38. A ! é han d'ou durhein [er seut]. ●(1919) DBFVsup 17b. dirroein, tr. «détourner. V. durhein.» ●20b. durhein, v. a. et n., tr. «détourner de, tourner vers.»

    B. sens fig.

    (1) Tourner qqn vers qqc., un but.

    ●(1933) DIHU 270/354. durhein mem bugalé d'er brehoneg.

    (2) Retourner.

    ●(1831) RDU 225. a pe larai ur gonz bernac hemb er pouisein mat, en troér hac en durér a guement tu e oai hac é cavér attàu un drouc benac abarth.

  • durc'haet
    durc'haet

    adj.

    (1) Durc'haet da (+ subst.) : exposé au.

    ●(1907) VBFV.bf 19b. durheit, part. tr. «tourné.» ●(1909) SPON 24. ar lein er mañné du-zé, durheit d'er seih aùel. ●(1931) GUBI 56. Ti en Intron (…) / Ar en deval é ma saùet / Durheit d'en dias. ●(1942) DHKN 113. én ur hreu distér, / Durheit d'er glaù, d'er seih amzér.

    (2) Durc'haet ouzh (+ subst.) : exposé au, tourné vers.

    ●(1831) RDU 198. durreit doh en hani e ya d'er gusquein, tr. «se tourant vers la personne qu'il va vêtir.»

    ●(1907) VBFV.bf 19b. durheit doh er hreisté, tr. «tourné au midi.»

    (3) Durc'haet da gavout : tourné vers.

    ●(1958) BRUD 4/92. éma durheit hé 'fenn de gavouid en oéled.

  • durc'hamenn
    durc'hamenn

    f. Durham (vache).

    ●(1931) VALL 769b. Durham, tr. « durc’hamenn ».

  • durc'hiñ
    durc'hiñ

    voir durc'haat

  • durumell
    durumell

    voir a-dorimell

  • dus
    dus

    s. (pathologie animale) Ladrerie.

    ●(1926) FHAB Meurzh 94. klenved ar moc'h pe ar gourc'he (...) An dus, a lavar darn all.

  • duskellañ
    duskellañ

    voir luskellañ

  • dustrilh
    dustrilh

    voir drustuilh

  • duvell
    duvell

    m. –où

    (1) Duel.

    ●(1659) SCger 46a. duel, tr. «duel.» ●(1732) GReg 181b. Combat singulier, tr. «duffell. p. duffellou.» ●310a. Duel, combat de deux personnes, afin de s'ôter la vie l'un à l'autre, tr. «Dufell. p. dufellou. duvell. p. duvellou.»

    (2) Tennañ d'an duvell : se battre en combat singulier.

    ●(17--) ST 438. Me c'houlenn ho lakât da denna d'ann dufel, tr. «je demande le combat singulier.»

    (3) C'hoari an duvell ouzh ub. : se battre en duel contre qqn.

    ●(17--) ST 440. ha c'houi a ve dizank, / Da c'hoari ann dufel ouz ar bughel iaouank ? tr. «êtes-vous en mesure de vous battre en combat singulier contre cet enfant ?»

    (4) Daeañ ub. d'an duvell : provoquer qqn en duel.

    ●(1732) GReg 310a. Appeler en duël, défier, tr. «daëa da'n duffell.»

  • duveller
    duveller

    m. –ion Dueliste.

    ●(1732) GReg 310a. Dueliste, tr. «Dufeller. p. dufelléryen. duveller. p. yen. dufellour. p. yen.»

  • duvelliñ
    duvelliñ

    v. intr. Se battre en duel.

    ●(1732) GReg 310a. Se battre en duel, tr. «Dufelli. pr. dufellet. duvelli. pr. duvellet.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...