Devri

Recherche 'gra...' : 111 mots trouvés

Page 2 : de gramelian-gramerian (51) à gravell (100) :
  • gramelian / gramerian
    gramelian / gramerian

    m. –ed Grammairien.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 292). Gramelian, grammairien. ●(1499) Ca 100a. g. gramoirien. b. gramelien. ●(1576) Cath p. 11. an oll gramerianet, tr. «tous les grammairiens.»

    ●(1732) GReg 468a-b. Grammairien, qui scait, ou qui enseigne la grammaire, tr. «Grammellyan. p. grammellyaned.»

    ●(1847) BDJ viii. Daoust da ghemend a helho koûna war ghemend-ze an holl gramherianed Breizec.

  • gramer
    gramer

    voir gramel .1

  • gramerian
    gramerian

    voir gramelian

  • gramm
    gramm

    m. –où Gramme.

    ●(1834) SIM 127. calculi grammou.

  • grammad
    grammad

    m. –où Gramme.

    ●(1931) FHAB Genver 22. 30 grammad dre litrad dour.

  • gran
    gran

    adj. (argot de Pont-l'Abbé)

    (1) Grand.

    ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Gran, grandis = Bras.

    (2) Ar vilajenn gran : Pont-l'Abbé.

    ●(1936) IVGA 239. truchoned ar vilajenn gran.

    (2) Truchon gran : personne hupée, haut personnage.

    ●(1960) LLMM 82/311. Langaj-chon ar vilajenn gran. Truchon gran = Aotrou. ●(1972) SKVT I 48. sevel o ziez-hañv da «druchoned gran Kemper. ●(1973) SKVT II 22. N'eus ket d'an «druchoned gran» da vezañ istrogelled. ●24. An «druchoned gran»-se ne reont ket ur c'heuz eus o daouarn. ●(1974) SKVT III 32. an truchon gran.

  • granad
    granad

    m. (minéralogie) Grenat.

    ●(1633) Nom 254b. Carbunculus carchedonicus, vel Gatamanticus, qui granatus à pomi punici colore nominatur : granat : vn granat, so voar liou aual greunades.

  • grandis
    grandis

    adj. (argot de Pont-l'Abbé) Grand.

    ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Gran, grandis = Bras.

  • grangilhad
    grangilhad

    s. –où Quantité.

    ●(1910) FHAB Here 307. ha kerkent eur grangilhad all a zivroidi a ziredas adarre en Enez Vreiz.

  • granig
    granig

    m. (argot de La Roche-Derrien) Faim.

    ●(1885) ARN 36. Faim. – Br. : Naon. Arg[ot] : Granik. ●(1893) RECe xiv 268. më jes sou amañ 'torteign gañd ar graniq !

    ●(1965) KATR 8. «granig» am-eus. (…) granig = naon. (Ger euz «tunodou» Ar Roh. ●(1975) BAHE 87/9. Goje, miñsoner, deus e-barzh ar c'houez ha taol da bouez war ar bank. 'T eus ket granig, paour ? ●13. Granig : naon.

  • grañj
    grañj

    f. –où, –ioù Grange.

    ●(1499) Ca 100a. Grang. g. grange. ●(1612) Cnf 43a. grangiou leun à eth. ●(1633) Nom 129b. Horreum : grange : graing.

    ●(1659) SC 116. er grangeou voar an hent. ●(1659) SCger 63b. grange, tr. «granch.» ●(1732) GReg 469a. Grange, tr. «Grainch. p. grainchou.» ●Battre du blé dans la grange, tr. «Dourna ed ebarz èr c'hrainch.»

    ●(1824) BAM 132. mar laquit an tan (...) e granch pe e craou hoc'h amesec. ●(1865) LZBt Gouere 21. meur a c'hranch diwar ar meaz. ●(1878) EKG II 30. ar granchou, ar c'hreier, ar c'holoeier. ●44. euz an ti d'ar c'hrainch.

    ●(1915) HBPR 223. en ti forn hag er c'hranj... ●(1920) AMJV 3. lavaret an oferen er c'hranchou.

  • granoilh
    granoilh

    s. –ed (zoologie) Grenouille.

    ●(1499) Ca 100a. Granoill. g. granoille. la. hec rubuca / ce.

  • grantapl
    grantapl

    adj. Qui n'est pas difficile sur la nourriture.

    ●(1903) EGBV 36. grantabl, tr. «facile à nourrir.» ●(1934) BRUS 126. Facile à nourrir, tr. «grantapl.» ●349. ces enfants sont faciles à nourrir : ils mangeront comme nous, tr. «er vugalé-man e zo grantapl : ind e zèbro sord genemp.» ●(1936) DIHU 303/144. Ér vuhé-man é tér de vout grantapl. ●(1976) LIMO 20 mars. Betag neuzé, ean en em ziskoè grantapl ged peb magadur. ●(1982) LIMO 23 avril. grantabl heb boud bleiez.

  • grap
    grap

    s. –où Grappe.

    ●(c.1500) Cb 62b-63a. diegraff. g. desenaigrir. l. exacerbo/ as. gal. ou cest cueillir grapes de veriut. bri. trouchaff grapou verius. Inde exacerbatio/ onis. b. digryziadur. ●(1633) Nom 71a. Vua, racemus, botrys : raisin, grappe de raisin : ræsin, grap pe brancq ræsin.

  • gras
    gras

    f. & interj. –où

    I. F.

    A. (religion)

    (1) Grâce divine.

    ●(1499) Ca 100a. Gracc. g. grace. l. hec gracia / e. ●Jtem hoc carisma / tis. g. g. la grace du sainct esperit. b. gracc an speret glan. ●(1530) Pm 13. Mam a gracc da bout dilacet / Dreizouch an dro-man pobl an bet, tr. «Mère de grâce, vous par qui doit être délivré / Cette fois-ci le peuple du monde.» ●67. Dre gracc an ytron deboner, tr. «Par la grâce de la bonne Dame.»

    ●(1732) GReg 252a. C'est du Ciel que découlent toutes les grâces que nous recevons, tr. «Eus an eê e dired deomp an oll c'hrasou a recevomp.»

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur grasoù : des grâces.

    ●(17--) EN 3601. [eur] graso jnmortel, tr. «des graces immortelles.»

    (2) Lavarout gras : dire les grâces à la veillée funèbre.

    ●(1945) GPRV 3. ar c'hiz da lavaret gras en noziou-beilh gant ar re varo. ●4. daoulinet war eur gador e-tal ar varskaoñ da lavaret gras.

    (3) Kavout d'e c'hras : trouver à son agrément.

    ●(1575) M 368-369. Ouz guelet da tensor, haz cosquor enorus : / Caffout arez daz graç, ez ynt aç soulaçus, tr. «De voir ton trésor, et ton honorable entourage de vassaux ; / Tu trouves que pour ton agrément ils sont fort commodes.»

    B.

    (1) Plaisir.

    ●(1955) STBJ 33. eur c'hras a oa beva en he zer.

    (2) Kavout gras, ur c'hras : trouver agréable, plaisant.

    ●(1880) SAB 26. en diseol-se, em euz cavet grass discuiza.

    ●(1955) STBJ 108. Daoust da ze e kavis eur c'hras beza er gwasked.

    (3) Bezañ gras : être agréable, plaisant.

    ●(1880) SAB 27. Ia, ac ez eo grass beza dindan skeud Jesus-Christ.

    (4) Bezañ gras gant ub. =

    ●(1911) SKRS II 54. grass eo ganen ho kuelet.

    (5) Gras (vat) : reconnaissance.

    ●(1499) Ca 100a. Graczou. g. graces merciz. la. pluraliter hec grates.

    ●(1934) DIHU 275/71. Liés é ma gresvad demb kaout é alieu fur.

    (6) Evañ da c'hrasoù mat ub. : boire à la santé de qqn.

    ●(1732 GReg 100b. Boire à la santé de Pierre, tr. «Eva da c'hraçzou-mad Pezr.»

    ●(1878) EKG II 308. ec'h efint d'ho krasou mad, evel a leveront, e leac'h lavaret d'ho iec'hed.

    (7) Da c'hras Doue : grâce à Dieu.

    ●(1908) PIGO II 46. Da c'hras Doue, war an tôl, ar vatez a deuas en ti. ●(1920) LZBt Meurzh 16. Da c'hras Doue, ma fôtred-me a dalc'has penn d'ar filouter.

    (8) A-c'hras Doue : grâce à Dieu.

    ●(1908) PIGO II 144. Me zo bepred divac'hagn ha digabestr, a c'hras Doue. ●152. mes, a c'hras Doue, n'hallas ket skei e dôl. ●(1925) CHIM 7. (Soaz) Ha da dad, goût a ra kement-se ? / (Marc'harit) Ra ket, a c'hras Doue !

    (9) Kemer e gras : prendre en gré.

    ●(1499) Ca 170a. [quempret] Jtem accepto / tas. g. prendre en gre. g. quempret en gracc.

    C. Ho Kras : Vôtre Grâce.

    ●(1957) AMAH 52. Ho Kras, emezo, tuet d’ober adarre o c’hazh mitaouig.

    II. Loc. interj. Gras mat ! : à la vôtre !

    ●(1840) EBB 13. on dit : d’hou yehèd (à votre santé), celui à qui s’adresse le souhait répond : grèce màd (je vous en remercie).

    ●(1903) MOAO 194. Hag en eur drei ouz peb koziad / A lavare d'ezan : Graz mad ! ●(1905) BREH 6. Chistr koh é hoah hanen. Mes ne ket fal. Grès mat. ●(1910) DIHU 61/109. Graesemat ! Mat é ; neoah guel e vehé bet d'ein stagein me fen doh er vouteill.

  • Gras-Gwengamp
    Gras-Gwengamp

    n. de l. Grâces.

    I. Gras-Gwengamp

    ●(1996) FLDH 3. Per ar Gall a oa ganet e 1915 e Gras-Gwengamp.

    ►

    ●(18--) MILg 123. Kichen goengamp, en couent Graç / a zo bet gret eur malheur braz. (...) da c’hardien Gras a neuze.

    ●(1935) BREI 431/4a. mêr Gras.

    ●(2002) TEBOT 107a. Sedtu echu eo d'an dro / Nemet daou pe dri lamm / 'Benn erruet barzh an (lire : en) Gras / Hag er gêr a Wengamp.

    II.

    (1) (Proverbe)

    ●(1900) KRL 17. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno; / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz (Trég.). ●(1900) ARGV 82 [= KRL. 17]. Deiz foar ar Bleuniou / 'Kousk ar goukoug en Kerrannou; / Deiz foar Bask / 'Kousk ar goukoug en Kerlaz. ●(1912) MELU 342. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno : / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz.

    ●(2000) TPBR 42. Da foar ar Bleunioù / Kousk ar goukoug en Kerannoù, / Da foar Bask / Kousk ar goukoug en Kerlaz.

    (2)

    ●(1986) MNJL 44. Nag a rimastelloù all a veze klasket deskiñ d'ar vugale moarvat evit o lakaat barrekoc'h war an distagadur. Evel da skouer Kloc'h bras Gras 'n e blas, da lavarout nav gwech hep dizalaniñ.

    ●(2004) TROMK 217b. Kloc'h bras Gras en e blas. Geriadur Favereau.

    (3)

    ●(2004) TROMK 217b. Kloc'h bras Gras ! (restit meur a wech gant herr ha[g] e klevfet !). Tud Konan.

    III. [Toponymie locale]

    ●(1900) KRL 17. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno; / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz. ●(1900) ARGV 82 [= KRL 17]. Deiz foar ar Bleuniou / 'Kousk ar goukoug en Kerrannou; / Deiz foar Bask / 'Kousk ar goukoug en Kerlaz. ●(1912) MELU 342. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno : / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz. ●(1935) BREI 438/4b. E kichen Gourland. ●(1996) FLDH 38. Kit da welout maner Keravel, e Gras-Gwengamp.

    ●(2000) TPBR 42. Da foar ar Bleunioù / Kousk ar goukoug en Kerannoù, / Da foar Bask / Kousk ar goukoug en Kerlaz.

  • gras-vat
    gras-vat

    f. Gouzout gras-vat d'ub. : savoir gré.

    ●(1659) SCger 108b. sçauoir bon gré, tr. «gouzout gracç mat.»

  • grasaouer
    grasaouer

    m. –ion Diseur de grâces à la veillée funèbre.

    ●(1943) SAV 29/73. digaset betek ennomp a rumm da rumm gant hor grasaouerien. (...) Dibunet e vez ar grasou gant ar grasaouer. ●(1945) GPRV 3. pa vo aet d'ar bed-all hor grasaouerien ha hor grasaouerezed koz.

  • grasaouerez
    grasaouerez

    f. –ed Diseuse de prières à la veillée funèbre.

    ●(1943) SAV 29/73. Dibunet e vez ar grasou gant (…) ar c'hrasaouerez. ●(1945) GPRV 3. pa vo aet d'ar bed-all hor (…) hor grasaouerezed koz. ●(1985) AMRZ 26. Ar hrasaouéréz, n'am-eus ket a zoñj anezi, a lavare grasou beb an amzer. ●338. grasaouéréz f. –ed : diseuse de prières aux veillées mortuaires. Masc. : grasaouer –ien.

  • grasel
    grasel

    coll. (minéralogie) Gravier.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. grauier, tr. «grosel, groan sabl'.»

    ●(1924) FHAB Eost 311. listri leun a vizin pe a c'hrasel. ●(1941) FHAB Genver 35. grotilh, e Leon, grasell, mein vunut, grouan.

  • graselek
    graselek

    adj. Graveleux.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. terre graueuleuse, tr. «doüar groselec, meinec.»

  • grasiad
    grasiad

    s. (sport) Jeu de crosse.

    ●(1919) DBFV.Sup 49a. melaù, jeu de crosse. Gr[oix] grasiad. ●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Grasiad, tr. «jeu de balle à la crosse.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)

  • grasius
    grasius

    adj.

    (1) Attr./Épith. Gracieux.

    ●(14--) Jer.ms 240. Den frysq isquyt Titus / damany gratius / Ha heatus dre musur, tr. Herve Bihan « Homme véritablement prompt, Titus, / Assurément gracieux / Et plaisant avec mesure. » ●(1499) Ca 100a. Gracius. g. gracieux.

    ●(1792) BD 4932. Ma map jesus grasius mat, tr. «Mon fils Jésus très gracieux.»

    (2) Adv. Gracieusement.

    ●(1650) Nlou 99. Quenomp ny gracyus, / Hætus, pligandus haff, tr. «Chantons gracieusement, / joyeusement, le plus plaisamment.»

  • grasiusted
    grasiusted

    f. Bonne grâce.

    ●(c.1500) Cb 100a. [gracius] Jtem graciose. ad. g. gracieusement. b. dre gracieustet.

    ●(1732) GReg 446a. Galant, ante, hoête, civil, tr. «nep èn hem gomport gand graciusted.»

    ●(1838) OVD 161. caractérieu contrel en eile d'éguilé (…) a hraciustæt hag a rustoni. ●(1855) BDE 419. Er graciusted zou ar hou tivéz.

  • Grasiz
    Grasiz

    plur. Habitants de Grâces (Guingamp).

    ●(1928) BREI 56/2b. Grasiz a zo deut.

  • graskin
    graskin

    m.

    (1) (minéralogie) Schiste.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/462. (An Ospital-Kammfroud) n. à valeur de collectif. – Désigne du schiste, du tuffeau : war ar graskin ne deu netra vad. ●(1974) ISHV 28. Mein sklent a zo dre-holl ar gumun, grasken ivez, mein krag dreist-holl er reter. ●(1996) 26.11. Lizher gant G. ar Menn. Va zad a rae gant ur ger a vank ivez er geriadurioù (ma ne fazian ket) : grasken. (...) War unan eus va fichennoù am eus skrivet (moarvat diwar glevout va zad) : doare tuf, doare «schist», alies rous.

    (2) (agriculture) Douar-graskin : terre non labourable.

    ●(1960) ADBr 1960, tome 67, n° 4, pp. 325-376).">EVBF I 327. Terres non labourables, douar-graskin, L'Hôpital (terrain schisteux).

  • graskinenn
    graskinenn

    f. –où (minéralogie) Espèce de schiste.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/462. (An Ospital-Kammfroud) Suivant la nature du schiste on dira : eur hraskinenn hlaz, eur hraskinenn velen.

  • graspadur
    graspadur

    m. –ioù Excoriation.

    ●(1744) L'Arm 166b. Ecorchement, tr. «Grasspadurr. m.» ●442b. Excoriation, tr. «Graspadur. m.»

  • graspenn
    graspenn

    f. –où Chose pour érafler.

    ●(1932) GUTO 29. é lost e oè hir ha rus, gronnet a hraspenneu.

  • grasperezh
    grasperezh

    local. Excoriation.

    ●(1744) L'Arm 439a. Éraflure, tr. «Graspereah, hiroh n'enn-dé lédan.»

  • graspet
    graspet

    adj. =

    ●(1744) L'Arm 439a. Fruit entiché, tr. «Fréh graspétt.»

  • graspiñ
    graspiñ

    v. tr. d. Excorier, égratigner, érafler.

    ●(1744) L'Arm 124b. Effleurer, enlever très-peu la peau, tr. «Grasspein.. pétt.» ●165a. Toucher legerement, tr. «Grasspein.» ●166b. Ecorcher un peu en froissant, tr. «Grasspein.»

    ●(1907) VBFV.fb 34a. écorcher, tr. «graspein.» ●34b. effleurer, tr. «graspein.»

  • grataat / grataezh
    grataat / grataezh

    v. tr. d.

    (1) Promettre.

    ●(1530) Pm 40. Eual maz grattas (variante : gratias) ent hasou / Ez quendelch roen tir e guiryou, tr. «Comme il (le) promit avec bonté / Le roi de la terre tient parole.» ●(1530) J p. 127b-128a. Allas gabriel archael bras / A perz doen tat te a gratas / Ha dif a lauaras assur / Ezoann guenuidic benniget / Entrenn holl graguez glan an bet / Leun ha carguet a melidur, tr. «Hélas ! Gabriel, grand archange, que me disais-tu donc que j'étais agréable à Dieu le père, que j'étais bienheureuse, que j'étais bénie entre toutes les saintes femmes du monde, que j'étais pleine de grâces ?» ●153b. Ha dif e youll mat en gratas, tr. « et il me l’a donné de bon gré. » ●(1580) G 327. me grata || reyf dych hep breyge (variante : brayg) de ya || quement tra, tr. «je promets / De vous donner sans faute, à l'instant, / Toute chose.»

    ●(1744) L'Arm 310a. Promettre, tr. «Gratein, teah.» ●(1787) PT 6. Hac er grateah e ran eid on hac eid omp ol.

    ●(1831) RDU 76. touïein pé sermantein e zou quemér en Eutru Doué de dest ag er péh e larér pé e grattér. ●114. er recompance en dès pliget gueneoh grateah d'er-ré e vou fidel deoh. ●(1844) DMB 10. Gratat a ran é vein sentus, tr. « Je promets de vous être obéissant. »

    ●(1921) BUFA 165. en donézoneu e hues grateit dehi. ●(1942) DHKN 68. én ur hratat dehi (= da santez Terez) ur haer a brov aveit hé chapél a Gériadeu.

    ►[devant un v.]

    ●(1922) EOVD 53. me hrata a-ziféh chervij, karein Doué. ●(1942) DHKN 73-74. Grateit mat en doè en deu zén iouank lakat el lihérieu de gerhet étré Breih hag er Hreisté.

    ►absol.

    ●(1767) ISpour 395. mæss ne faut quet grateah hemp intantion de reign.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 128. er resinenneu e zou bet plantet ; forh distér-ind ha ne hrant hoah meit gratat. ●(1856) VNA 206. Promettre et tenir sont deux choses, tr. «Grateah ha fournissein e zou deu dra.»

    (2) Accorder, octroyer, agréer.

    ●(1557) B I 676. Da hol mennat so dit pep stat grataet, tr. «toutes tes demandes te sont accordées.»

    ●(1732) GReg 470b. Prendre en gré, agréer, tr. « Grataat. pr. grateët. »

    (3) Grataat ub. da ub. : confier qqn à qqn.

    ●(14--) N 1048. Dren pez mazeo onest e stat // da vng mestr mat en hoz grataff, tr. « Comme son caractère est honnête, je vous confie à un bon maître. »

    (4) Souhaiter.

    ●(14--) N 1886. Dercher guir fez carantez mat // entroch peuch mat eo a grataff, tr. « De maintenir la vraie foi, la bonne charité; je souhaite que la vraie paix soit parmi vous. »

  • gratadenn
    gratadenn

    f. Chaleur intense et passagère.

    ●(1927) GERI.Ern 192. gratadenn (domder ou heol) T[régor] f., tr. «Chaleur intense et passagère.» ●(1931) VALL 108a. Chaleur passagère et vive, tr. «gratadenn T[régor] f.»

  • grataer
    grataer

    m. –ion Prometteur.

    ●(1744) L'Arm 310a. Prometteur, tr. «Gratourr.. terion.»

  • grataerez
    grataerez

    f. –ed Prometteuse.

    ●(1744) L'Arm 310a. Prometteuse, tr. «Grateréss.. ézétt.»

  • grataerezh
    grataerezh

    m. –où Promesse.

    ●(1744) L'Arm 310a. Promesse, tr. «Gratereah.. heu.» ●418a. Aval, tr. «Gratereah, mærchéd ar er villæteenn (...).»

    ●(1838) OVD 81. gratereaheu caër. ●170. n'ou dès én ou sperèd nagé n ou halon nameit chongeu ha desirieu a gratereaheu caër.

    ●(1921) GRSA 308. Paod ahanoh en des ankoéheit ou gratereh. ●(1934) BRUS 211. Une promesse, tr. «ur gratereh, m.»

  • grataet
    grataet

    adj. Promis.

    ●(1861) BSJ 162. er Messi grateit. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 177. Azé é oé en Douar grateit !

    ●(1912) DIHU 81/45. en donézon grateit. ●(1915) RNDL 127. en Douar-Grateit.

  • grataezh
    grataezh

    voir grataat

  • gratañ
    gratañ

    v. tr. d. Chauffer, griller.

    ●(1919) BUBR 8/205. Poazat a ra an heol. Gratet eo an traou gantan er-maez ha mouget an dud en diabarz. ●(1927) GERI.Ern 192. grata v. a., tr. «Chauffer, griller.» ●(1931) VALL 108a. faire cette chaleur [passagère et vive], tr. «grata.»

  • grataus
    grataus

    adj. =

    ●(1936) IVGA 85. e selaouint a youl gratausoc'h ouz gourc'hemennou an Aviel.

  • gratenn
    gratenn

    f. Chaleur intense et passagère.

    ●(1927) GERI.Ern 192. gratenn (domder ou heol) T[régor] f., tr. «Chaleur intense et passagère.» ●(1931) VALL 108a. Chaleur passagère et vive, tr. «gratenn T[régor] f.»

  • gratis
    gratis

    adj. cf. gradus

    (1) Kavout gratis udb. : agréable.

    ●(1906-1907) EVENnot 18. (Ar Veuzid) Ma saout a zou bevet gand plouz breman Kavet a reint gratiz pa dou melchon. ●(1928) BREI 58/3b. Me a gav gratis eveldout. ●(1978) BAHE 97-98/27. kaout a ran gratis un tantad tan ruz en oaled fenoz.

    (2) Kavout gratis gant udb. : agréable, plaisant.

    ●(1935) BREI 397/1b. an daoulagad a gav gratis gant liviou koant an tavanjerou. ●(1978) LLMM 186/15. Kafe Mari-Suzanna gozh, dilezet ganimp da greisteiz a veze kavet gratis gantañ goude ar skol.

    (3) Kavout gratis : être content, soulagé.

    ●(1977) BAHE 95/24b. Ponner a-walc’h e oa he faotrig a-benn neuze, ha gratis e kavas Viviana pan erruas er c’hoas.

    (4) Bezañ, kavout gratis + v. :

    ●(1969) BAHE 60/28. un doare danvez bougasin a oa c'hoazh gratis e gaout pa ne oa ket gwelloc'h. ●(1982) TKRH 130. met erru e Pariz pe e lec'h all e kavent gratis bout gouest d'en em zibab gras d'o zammig galleg.

    (5) Ober gratis da : faire du bien à.

    ●(1913) NECH 16. Gratis e rê d'ean 'n em gavet eno en eur gegin kempen. ●(1928) BREI 58/3b. Me, bopred, a ra gratis d'in ! ●(1935) BREI 395/1c. breman, pa 'maent a-unan, setu i en o bleud ; gratis a rei d'eze.

  • gratouilh
    gratouilh

    s. = (?) Babil (?).

    ●(1938) CDFi 30 avril. trouz ebet ne gleved nemet ruilh an tonnennou-mor pe gratouilh eur c'hrouadur.

  • gratulatouer
    gratulatouer

    adj. Lizher gratulatouer : lettre gratulatoire.

    ●(1633) Nom 7a. Epistola aduentoria : lettre gratulatoire : lizer gratulatoer, á offrer demp pan deuer en tiesè ha enomp.

  • graus
    graus

    adj. Réalisable.

    ●(1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «graüs.»

  • grav / krav
    grav / krav

    f. –ioù

    (1) Côte, montée.

    ●(1866) LZBt Gouere 158. graio sonn. ●159. o tiskenn gant eur c'hra hirr. ●161. lein ar c'hra. ●(1869) EGB 24. ar zével graiou a zo diêz d'ar ré a zô berr hô halan, tr. «il est difficile à ceux qui ont la courte haleine de monter des côtes.»

    ●(1902) TMJG 347. Ben neuze oant arri en gra Traou-Wern. ●(1903) MBJJ 162. e traou ar c'hra. ●(1918) LZBt Mae 13. Krapât gantan en eur c'hra-zont e tigoueas en eur lochen all. ●(1924) BILZbubr 37/807. en traou gra Pennenez. ●(1942) DADO 19. An dour-mañ n’eo ket sorset… Dont a ra eus ar c’hra goz, diouz feunteun Soez Prigent. ●(1947) TNOG 5/23. (Tregor ha Goelo) Grav, ak. gg. : krapenn, tamm hent o sevel. ●(1963) BAHE 35/36. erru e grav Sant-Elived. ●(1970) BHAF 213. kraiou spontuz lanneier an Exmoor (Devon). ●(1971) BAHE 68/9. ken bouc’h m’eo krav bourk Langoad. ●(1983) PABE 68. (Berrien) krao, tr. «côte, montée.»

    (2) par ext. Pente montante.

    ●(1919) BUBR 3/64. Grav zo. Arru omp e beg an dosen. ●(1948) ETCE 323. Mes informateurs de Plouigneau m'ont donné gra, f. pl. graiou «côte montante (sur un chemin)», mais aussi «pente, degré de déclivité (en montée)» : âze 'zo kalz a hra : kalz a bwéz kréc'h, il y a beaucoup de pente (montante)», c'est-à-dire «la pente est très forte».

    (3) (?) Talus (?).

    ●(1982) TIEZ I 213. Il refait aussi ses talus (para c'hraiou).

  • gravant
    gravant

    voir travant

  • gravazh-
    gravazh-

    voir kravazh-

  • gravell
    gravell

    m.

    I. (minéralogie) Gravier.

    ●(1499) Ca 100a. Grauel. g. grauele. l. hec arena / e. Jnde arenula / e dimi. Jtem arenosus / a / um. gal. graueleux.

    II. (pathologie)

    (1) Gravelle.

    ●(1464) Cms (d’après GMB ). Grauell, grauiel, gravelle, maladie. ●(1499) Ca 100a. Jtem hec dissuria / e / cest maladie qui greue ceulx qui ne peulent pisser. b. grauel.

    ●(1659) SCger 152a. grauel, tr. «gravelle.» ●(1732) GReg 470a. Gravelle, maladie des reins &c., tr. «Ar grevell.»

    (2) Maen-gravell : gravelle, calcul.

    . (pathologie) Gravelle, calcul.

    ●(1633) Nom 261b. Nephritis : douleur de reins, la pierre ou la grauelle : ancquen en quein, an mæn grauèl, grauèl.

    ●(1659) SCger 63b. grauelle, tr. «men grauel.» ●(1732) GReg 470a. Gravelle, maladie des reins &c., tr. «ar mæn-grevell. ar mean-gravell. Van[netois] ar mæn-gravell.»

    III. (botanique) Louzaouenn-ar-gravell : alkékenge.

    ●(1633) Nom 85b. Halicacabus, vesicaria. offic. alkekengi, solanum vesicarium : des coquerets, coulleboges, alquequanges, baguenaudes : alcanges, lousaouen an grauel.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...