Devri

Recherche 'gra...' : 111 mots trouvés

Page 2 : de gramelian-gramerian (51) à gravell (100) :
  • gramelian / gramerian
    gramelian / gramerian

    m. –ed Grammairien.

    (1464) Cms (d’après GMB 292). Gramelian, grammairien. ●(1499) Ca 100a. g. gramoirien. b. gramelien. ●(1576) Cath p. 11. an oll gramerianet, tr. «tous les grammairiens.»

    (1732) GReg 468a-b. Grammairien, qui scait, ou qui enseigne la grammaire, tr. «Grammellyan. p. grammellyaned

    (1847) BDJ viii. Daoust da ghemend a helho koûna war ghemend-ze an holl gramherianed Breizec.

  • gramer
    gramer

    voir gramel .1

  • gramerian
    gramerian

    voir gramelian

  • gramm
    gramm

    m. –où Gramme.

    (1834) SIM 127. calculi grammou.

  • grammad
    grammad

    m. –où Gramme.

    (1931) FHAB Genver 22. 30 grammad dre litrad dour.

  • gran
    gran

    adj. (argot de Pont-l'Abbé)

    (1) Grand.

    (1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Gran, grandis = Bras.

    (2) Ar vilajenn gran : Pont-l'Abbé.

    (1936) IVGA 239. truchoned ar vilajenn gran.

    (2) Truchon gran : personne hupée, haut personnage.

    (1960) LLMM 82/311. Langaj-chon ar vilajenn gran. Truchon gran = Aotrou. ●(1972) SKVT I 48. sevel o ziez-hañv da «druchoned gran Kemper. ●(1973) SKVT II 22. N'eus ket d'an «druchoned gran» da vezañ istrogelled. ●24. An «druchoned gran»-se ne reont ket ur c'heuz eus o daouarn. ●(1974) SKVT III 32. an truchon gran.

  • granad
    granad

    m. (minéralogie) Grenat.

    (1633) Nom 254b. Carbunculus carchedonicus, vel Gatamanticus, qui granatus à pomi punici colore nominatur : granat : vn granat, so voar liou aual greunades.

  • grandis
    grandis

    adj. (argot de Pont-l'Abbé) Grand.

    (1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Gran, grandis = Bras.

  • grangilhad
    grangilhad

    s. –où Quantité.

    (1910) FHAB Here 307. ha kerkent eur grangilhad all a zivroidi a ziredas adarre en Enez Vreiz.

  • granig
    granig

    m. (argot de La Roche-Derrien) Faim.

    (1885) ARN 36. Faim. – Br. : Naon. Arg[ot] : Granik. ●(1893) RECe xiv 268. më jes sou amañ 'torteign gañd ar graniq !

    (1965) KATR 8. «granig» am-eus. (…) granig = naon. (Ger euz «tunodou» Ar Roh. ●(1975) BAHE 87/9. Goje, miñsoner, deus e-barzh ar c'houez ha taol da bouez war ar bank. 'T eus ket granig, paour ? ●13. Granig : naon.

  • grañj
    grañj

    f. –où, –ioù Grange.

    (1499) Ca 100a. Grang. g. grange. ●(1612) Cnf 43a. grangiou leun à eth. ●(1633) Nom 129b. Horreum : grange : graing.

    (1659) SC 116. er grangeou voar an hent. ●(1659) SCger 63b. grange, tr. «granch.» ●(1732) GReg 469a. Grange, tr. «Grainch. p. grainchou.» ●Battre du blé dans la grange, tr. «Dourna ed ebarz èr c'hrainch

    (1824) BAM 132. mar laquit an tan (...) e granch pe e craou hoc'h amesec. ●(1865) LZBt Gouere 21. meur a c'hranch diwar ar meaz. ●(1878) EKG II 30. ar granchou, ar c'hreier, ar c'holoeier. ●44. euz an ti d'ar c'hrainch.

    (1915) HBPR 223. en ti forn hag er c'hranj... ●(1920) AMJV 3. lavaret an oferen er c'hranchou.

  • granoilh
    granoilh

    s. –ed (zoologie) Grenouille.

    (1499) Ca 100a. Granoill. g. granoille. la. hec rubuca / ce.

  • grantapl
    grantapl

    adj. Qui n'est pas difficile sur la nourriture.

    (1903) EGBV 36. grantabl, tr. «facile à nourrir.» ●(1934) BRUS 126. Facile à nourrir, tr. «grantapl.» ●349. ces enfants sont faciles à nourrir : ils mangeront comme nous, tr. «er vugalé-man e zo grantapl : ind e zèbro sord genemp.» ●(1936) DIHU 303/144. Ér vuhé-man é tér de vout grantapl. ●(1976) LIMO 20 mars. Betag neuzé, ean en em ziskoè grantapl ged peb magadur. ●(1982) LIMO 23 avril. grantabl heb boud bleiez.

  • grap
    grap

    s. –où Grappe.

    (c.1500) Cb 62b-63a. diegraff. g. desenaigrir. l. exacerbo/ as. gal. ou cest cueillir grapes de veriut. bri. trouchaff grapou verius. Inde exacerbatio/ onis. b. digryziadur. ●(1633) Nom 71a. Vua, racemus, botrys : raisin, grappe de raisin : ræsin, grap pe brancq ræsin.

  • gras
    gras

    f. & interj. –où

    I. F.

    A. (religion)

    (1) Grâce divine.

    (1499) Ca 100a. Gracc. g. grace. l. hec gracia / e. ●Jtem hoc carisma / tis. g. g. la grace du sainct esperit. b. gracc an speret glan. ●(1530) Pm 13. Mam a gracc da bout dilacet / Dreizouch an dro-man pobl an bet, tr. «Mère de grâce, vous par qui doit être délivré / Cette fois-ci le peuple du monde.» ●67. Dre gracc an ytron deboner, tr. «Par la grâce de la bonne Dame.»

    (1732) GReg 252a. C'est du Ciel que découlent toutes les grâces que nous recevons, tr. «Eus an eê e dired deomp an oll c'hrasou a recevomp.»

    ►[au plur. après un art. ind.] Ur grasoù : des grâces.

    (17--) EN 3601. [eur] graso jnmortel, tr. «des graces immortelles.»

    (2) Lavarout gras : dire les grâces à la veillée funèbre.

    (1945) GPRV 3. ar c'hiz da lavaret gras en noziou-beilh gant ar re varo. ●4. daoulinet war eur gador e-tal ar varskaoñ da lavaret gras.

    (3) Kavout d'e c'hras : trouver à son agrément.

    (1575) M 368-369. Ouz guelet da tensor, haz cosquor enorus : / Caffout arez daz graç, ez ynt aç soulaçus, tr. «De voir ton trésor, et ton honorable entourage de vassaux ; / Tu trouves que pour ton agrément ils sont fort commodes.»

    B.

    (1) Plaisir.

    (1955) STBJ 33. eur c'hras a oa beva en he zer.

    (2) Kavout gras, ur c'hras : trouver agréable, plaisant.

    (1880) SAB 26. en diseol-se, em euz cavet grass discuiza.

    (1955) STBJ 108. Daoust da ze e kavis eur c'hras beza er gwasked.

    (3) Bezañ gras : être agréable, plaisant.

    (1880) SAB 27. Ia, ac ez eo grass beza dindan skeud Jesus-Christ.

    (4) Bezañ gras gant ub. =

    (1911) SKRS II 54. grass eo ganen ho kuelet.

    (5) Gras (vat) : reconnaissance.

    (1499) Ca 100a. Graczou. g. graces merciz. la. pluraliter hec grates.

    (1934) DIHU 275/71. Liés é ma gresvad demb kaout é alieu fur.

    (6) Evañ da c'hrasoù mat ub. : boire à la santé de qqn.

    (1732 GReg 100b. Boire à la santé de Pierre, tr. «Eva da c'hraçzou-mad Pezr.»

    (1878) EKG II 308. ec'h efint d'ho krasou mad, evel a leveront, e leac'h lavaret d'ho iec'hed.

    (7) Da c'hras Doue : grâce à Dieu.

    (1908) PIGO II 46. Da c'hras Doue, war an tôl, ar vatez a deuas en ti. ●(1920) LZBt Meurzh 16. Da c'hras Doue, ma fôtred-me a dalc'has penn d'ar filouter.

    (8) A-c'hras Doue : grâce à Dieu.

    (1908) PIGO II 144. Me zo bepred divac'hagn ha digabestr, a c'hras Doue. ●152. mes, a c'hras Doue, n'hallas ket skei e dôl. ●(1925) CHIM 7. (Soaz) Ha da dad, goût a ra kement-se ? / (Marc'harit) Ra ket, a c'hras Doue !

    (9) Kemer e gras : prendre en gré.

    (1499) Ca 170a. [quempret] Jtem accepto / tas. g. prendre en gre. g. quempret en gracc.

    C. Ho Kras : Vôtre Grâce.

    (1957) AMAH 52. Ho Kras, emezo, tuet d’ober adarre o c’hazh mitaouig.

    II. Loc. interj. Gras mat ! : à la vôtre !

    (1840) EBB 13. on dit : d’hou yehèd (à votre santé), celui à qui s’adresse le souhait répond : grèce màd (je vous en remercie).

    (1903) MOAO 194. Hag en eur drei ouz peb koziad / A lavare d'ezan : Graz mad ! ●(1905) BREH 6. Chistr koh é hoah hanen. Mes ne ket fal. Grès mat. ●(1910) DIHU 61/109. Graesemat ! Mat é ; neoah guel e vehé bet d'ein stagein me fen doh er vouteill.

  • Gras-Gwengamp
    Gras-Gwengamp

    n. de l. Grâces.

    I. Gras-Gwengamp

    (1996) FLDH 3. Per ar Gall a oa ganet e 1915 e Gras-Gwengamp.

    (18--) MILg 123. Kichen goengamp, en couent Graç / a zo bet gret eur malheur braz. (...) da c’hardien Gras a neuze.

    (1935) BREI 431/4a. mêr Gras.

    (2002) TEBOT 107a. Sedtu echu eo d'an dro / Nemet daou pe dri lamm / 'Benn erruet barzh an (lire : en) Gras / Hag er gêr a Wengamp.

    II.

    (1) (Proverbe)

    (1900) KRL 17. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno; / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz (Trég.). ●(1900) ARGV 82 [= KRL. 17]. Deiz foar ar Bleuniou / 'Kousk ar goukoug en Kerrannou; / Deiz foar Bask / 'Kousk ar goukoug en Kerlaz. ●(1912) MELU 342. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno : / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz.

    (2000) TPBR 42. Da foar ar Bleunioù / Kousk ar goukoug en Kerannoù, / Da foar Bask / Kousk ar goukoug en Kerlaz.

    (2)

    (1986) MNJL 44. Nag a rimastelloù all a veze klasket deskiñ d'ar vugale moarvat evit o lakaat barrekoc'h war an distagadur. Evel da skouer Kloc'h bras Gras 'n e blas, da lavarout nav gwech hep dizalaniñ.

    (2004) TROMK 217b. Kloc'h bras Gras en e blas. Geriadur Favereau.

    (3)

    (2004) TROMK 217b. Kloc'h bras Gras ! (restit meur a wech gant herr ha[g] e klevfet !). Tud Konan.

    III. [Toponymie locale]

    (1900) KRL 17. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno; / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz. ●(1900) ARGV 82 [= KRL 17]. Deiz foar ar Bleuniou / 'Kousk ar goukoug en Kerrannou; / Deiz foar Bask / 'Kousk ar goukoug en Kerlaz. ●(1912) MELU 342. De foar ar Bleunio, / 'Kousk ar goukouk en Keranno : / De foar Bask, / 'Kousk ar goukouk en Kerlaz. ●(1935) BREI 438/4b. E kichen Gourland. ●(1996) FLDH 38. Kit da welout maner Keravel, e Gras-Gwengamp.

    (2000) TPBR 42. Da foar ar Bleunioù / Kousk ar goukoug en Kerannoù, / Da foar Bask / Kousk ar goukoug en Kerlaz.

  • gras-vat
    gras-vat

    f. Gouzout gras-vat d'ub. : savoir gré.

    (1659) SCger 108b. sçauoir bon gré, tr. «gouzout gracç mat

  • grasaouer
    grasaouer

    m. –ion Diseur de grâces à la veillée funèbre.

    (1943) SAV 29/73. digaset betek ennomp a rumm da rumm gant hor grasaouerien. (...) Dibunet e vez ar grasou gant ar grasaouer. ●(1945) GPRV 3. pa vo aet d'ar bed-all hor grasaouerien ha hor grasaouerezed koz.

  • grasaouerez
    grasaouerez

    f. –ed Diseuse de prières à la veillée funèbre.

    (1943) SAV 29/73. Dibunet e vez ar grasou gant (…) ar c'hrasaouerez. ●(1945) GPRV 3. pa vo aet d'ar bed-all hor (…) hor grasaouerezed koz. ●(1985) AMRZ 26. Ar hrasaouéréz, n'am-eus ket a zoñj anezi, a lavare grasou beb an amzer. ●338. grasaouéréz f. –ed : diseuse de prières aux veillées mortuaires. Masc. : grasaouer –ien.

  • grasel
    grasel

    coll. (minéralogie) Gravier.

    (c.1718) CHal.ms ii. grauier, tr. «grosel, groan sabl'.»

    (1924) FHAB Eost 311. listri leun a vizin pe a c'hrasel. ●(1941) FHAB Genver 35. grotilh, e Leon, grasell, mein vunut, grouan.

  • graselek
    graselek

    adj. Graveleux.

    (c.1718) CHal.ms ii. terre graueuleuse, tr. «doüar groselec, meinec.»

  • grasiad
    grasiad

    s. (sport) Jeu de crosse.

    (1919) DBFV.Sup 49a. melaù, jeu de crosse. Gr[oix] grasiad. ●(1924) DIHU 161/165. (Groe) Grasiad, tr. «jeu de balle à la crosse.» Dastumet get I.P. Kalloh 1923 (lire : 1913)

  • grasius
    grasius

    adj.

    (1) Attr./Épith. Gracieux.

    (14--) Jer.ms 240. Den frysq isquyt Titus / damany gratius / Ha heatus dre musur, tr. Herve Bihan « Homme véritablement prompt, Titus, / Assurément gracieux / Et plaisant avec mesure. » ●(1499) Ca 100a. Gracius. g. gracieux.

    (1792) BD 4932. Ma map jesus grasius mat, tr. «Mon fils Jésus très gracieux.»

    (2) Adv. Gracieusement.

    (1650) Nlou 99. Quenomp ny gracyus, / Hætus, pligandus haff, tr. «Chantons gracieusement, / joyeusement, le plus plaisamment.»

  • grasiusted
    grasiusted

    f. Bonne grâce.

    (c.1500) Cb 100a. [gracius] Jtem graciose. ad. g. gracieusement. b. dre gracieustet.

    (1732) GReg 446a. Galant, ante, hoête, civil, tr. «nep èn hem gomport gand graciusted

    (1838) OVD 161. caractérieu contrel en eile d'éguilé (…) a hraciustæt hag a rustoni. ●(1855) BDE 419. Er graciusted zou ar hou tivéz.

  • Grasiz
    Grasiz

    plur. Habitants de Grâces (Guingamp).

    (1928) BREI 56/2b. Grasiz a zo deut.

  • graskin
    graskin

    m.

    (1) (minéralogie) Schiste.

    (1957) ADBr lxiv 4/462. (An Ospital-Kammfroud) n. à valeur de collectif. – Désigne du schiste, du tuffeau : war ar graskin ne deu netra vad. ●(1974) ISHV 28. Mein sklent a zo dre-holl ar gumun, grasken ivez, mein krag dreist-holl er reter. (1996) 26.11. Lizher gant G. ar Menn. Va zad a rae gant ur ger a vank ivez er geriadurioù (ma ne fazian ket) : grasken. (...) War unan eus va fichennoù am eus skrivet (moarvat diwar glevout va zad) : doare tuf, doare «schist», alies rous.

    (2) (agriculture) Douar-graskin : terre non labourable.

    (1960) ADBr 1960, tome 67, n° 4, pp. 325-376).">EVBF I 327. Terres non labourables, douar-graskin, L'Hôpital (terrain schisteux).

  • graskinenn
    graskinenn

    f. –où (minéralogie) Espèce de schiste.

    (1957) ADBr lxiv 4/462. (An Ospital-Kammfroud) Suivant la nature du schiste on dira : eur hraskinenn hlaz, eur hraskinenn velen.

  • graspadur
    graspadur

    m. –ioù Excoriation.

    (1744) L'Arm 166b. Ecorchement, tr. «Grasspadurr. m.» 442b. Excoriation, tr. «Graspadur. m.»

  • graspenn
    graspenn

    f. –Chose pour érafler.

    (1932) GUTO 29. é lost e oè hir ha rus, gronnet a hraspenneu.

  • grasperezh
    grasperezh

    local. Excoriation.

    (1744) L'Arm 439a. Éraflure, tr. «Graspereah, hiroh n'enn-dé lédan.»

  • graspet
    graspet

    adj. =

    (1744) L'Arm 439a. Fruit entiché, tr. «Fréh graspétt

  • graspiñ
    graspiñ

    v. tr. d. Excorier, égratigner, érafler.

    (1744) L'Arm 124b. Effleurer, enlever très-peu la peau, tr. «Grasspein.. pétt.» ●165a. Toucher legerement, tr. «Grasspein.» ●166b. Ecorcher un peu en froissant, tr. «Grasspein

    (1907) VBFV.fb 34a. écorcher, tr. «graspein.» ●34b. effleurer, tr. «graspein

  • grataat / grataezh
    grataat / grataezh

    v. tr. d.

    (1) Promettre.

    (1530) Pm 40. Eual maz grattas (variante : gratias) ent hasou / Ez quendelch roen tir e guiryou, tr. «Comme il (le) promit avec bonté / Le roi de la terre tient parole.» ●(1530) J p. 127b-128a. Allas gabriel archael bras / A perz doen tat te a gratas / Ha dif a lauaras assur / Ezoann guenuidic benniget / Entrenn holl graguez glan an bet / Leun ha carguet a melidur, tr. «Hélas ! Gabriel, grand archange, que me disais-tu donc que j'étais agréable à Dieu le père, que j'étais bienheureuse, que j'étais bénie entre toutes les saintes femmes du monde, que j'étais pleine de grâces ?» ●153b. Ha dif e youll mat en gratas, tr. « et il me l’a donné de bon gré. » ●(1580) G 327. me grata || reyf dych hep breyge (variante : brayg) de ya || quement tra, tr. «je promets / De vous donner sans faute, à l'instant, / Toute chose.»

    (1744) L'Arm 310a. Promettre, tr. «Gratein, teah.» ●(1787) PT 6. Hac er grateah e ran eid on hac eid omp ol.

    (1831) RDU 76. touïein pé sermantein e zou quemér en Eutru Doué de dest ag er péh e larér pé e grattér. ●114. er recompance en dès pliget gueneoh grateah d'er-ré e vou fidel deoh. ●(1844) DMB 10. Gratat a ran é vein sentus, tr. « Je promets de vous être obéissant. »

    (1921) BUFA 165. en donézoneu e hues grateit dehi. ●(1942) DHKN 68. én ur hratat dehi (= da santez Terez) ur haer a brov aveit hé chapél a Gériadeu.

    ►[devant un v.]

    (1922) EOVD 53. me hrata a-ziféh chervij, karein Doué. ●(1942) DHKN 73-74. Grateit mat en doè en deu zén iouank lakat el lihérieu de gerhet étré Breih hag er Hreisté.

    ►absol.

    (1767) ISpour 395. mæss ne faut quet grateah hemp intantion de reign.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 128. er resinenneu e zou bet plantet ; forh distér-ind ha ne hrant hoah meit gratat. ●(1856) VNA 206. Promettre et tenir sont deux choses, tr. «Grateah ha fournissein e zou deu dra.»

    (2) Accorder, octroyer, agréer.

    (1557) B I 676. Da hol mennat so dit pep stat grataet, tr. «toutes tes demandes te sont accordées.»

    (1732) GReg 470b. Prendre en gré, agréer, tr. « Grataat. pr. grateët. »

    (3) Grataat ub. da ub. : confier qqn à qqn.

    (14--) N 1048. Dren pez mazeo onest e stat // da vng mestr mat en hoz grataff, tr. « Comme son caractère est honnête, je vous confie à un bon maître. »

    (4) Souhaiter.

    (14--) N 1886. Dercher guir fez carantez mat // entroch peuch mat eo a grataff, tr. « De maintenir la vraie foi, la bonne charité; je souhaite que la vraie paix soit parmi vous. »

  • gratadenn
    gratadenn

    f. Chaleur intense et passagère.

    (1927) GERI.Ern 192. gratadenn (domder ou heol) T[régor] f., tr. «Chaleur intense et passagère.» ●(1931) VALL 108a. Chaleur passagère et vive, tr. «gratadenn T[régor] f.»

  • grataer
    grataer

    m. –ion Prometteur.

    (1744) L'Arm 310a. Prometteur, tr. «Gratourr.. terion

  • grataerez
    grataerez

    f. –ed Prometteuse.

    (1744) L'Arm 310a. Prometteuse, tr. «Grateréss.. ézétt

  • grataerezh
    grataerezh

    m. –où Promesse.

    (1744) L'Arm 310a. Promesse, tr. «Gratereah.. heu.» ●418a. Aval, tr. «Gratereah, mærchéd ar er villæteenn (...).»

    (1838) OVD 81. gratereaheu caër. ●170. n'ou dès én ou sperèd nagé n ou halon nameit chongeu ha desirieu a gratereaheu caër.

    (1921) GRSA 308. Paod ahanoh en des ankoéheit ou gratereh. ●(1934) BRUS 211. Une promesse, tr. «ur gratereh, m.»

  • grataet
    grataet

    adj. Promis.

    (1861) BSJ 162. er Messi grateit. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 177. Azé é oé en Douar grateit !

    (1912) DIHU 81/45. en donézon grateit. ●(1915) RNDL 127. en Douar-Grateit.

  • grataezh
    grataezh

    voir grataat

  • gratañ
    gratañ

    v. tr. d. Chauffer, griller.

    (1919) BUBR 8/205. Poazat a ra an heol. Gratet eo an traou gantan er-maez ha mouget an dud en diabarz. ●(1927) GERI.Ern 192. grata v. a., tr. «Chauffer, griller.» ●(1931) VALL 108a. faire cette chaleur [passagère et vive], tr. «grata

  • grataus
    grataus

    adj. =

    (1936) IVGA 85. e selaouint a youl gratausoc'h ouz gourc'hemennou an Aviel.

  • gratenn
    gratenn

    f. Chaleur intense et passagère.

    (1927) GERI.Ern 192. gratenn (domder ou heol) T[régor] f., tr. «Chaleur intense et passagère.» ●(1931) VALL 108a. Chaleur passagère et vive, tr. «gratenn T[régor] f.»

  • gratis
    gratis

    adj. cf. gradus

    (1) Kavout gratis udb. : agréable.

    (1906-1907) EVENnot 18. (Ar Veuzid) Ma saout a zou bevet gand plouz breman Kavet a reint gratiz pa dou melchon. ●(1928) BREI 58/3b. Me a gav gratis eveldout. ●(1978) BAHE 97-98/27. kaout a ran gratis un tantad tan ruz en oaled fenoz.

    (2) Kavout gratis gant udb. : agréable, plaisant.

    (1935) BREI 397/1b. an daoulagad a gav gratis gant liviou koant an tavanjerou. ●(1978) LLMM 186/15. Kafe Mari-Suzanna gozh, dilezet ganimp da greisteiz a veze kavet gratis gantañ goude ar skol.

    (3) Kavout gratis : être content, soulagé.

    (1977) BAHE 95/24b. Ponner a-walc’h e oa he faotrig a-benn neuze, ha gratis e kavas Viviana pan erruas er c’hoas.

    (4) Bezañ, kavout gratis + v. :

    (1969) BAHE 60/28. un doare danvez bougasin a oa c'hoazh gratis e gaout pa ne oa ket gwelloc'h. ●(1982) TKRH 130. met erru e Pariz pe e lec'h all e kavent gratis bout gouest d'en em zibab gras d'o zammig galleg.

    (5) Ober gratis da : faire du bien à.

    (1913) NECH 16. Gratis e rê d'ean 'n em gavet eno en eur gegin kempen. ●(1928) BREI 58/3b. Me, bopred, a ra gratis d'in ! ●(1935) BREI 395/1c. breman, pa 'maent a-unan, setu i en o bleud ; gratis a rei d'eze.

  • gratouilh
    gratouilh

    s. = (?) Babil (?).

    (1938) CDFi 30 avril. trouz ebet ne gleved nemet ruilh an tonnennou-mor pe gratouilh eur c'hrouadur.

  • gratulatouer
    gratulatouer

    adj. Lizher gratulatouer : lettre gratulatoire.

    (1633) Nom 7a. Epistola aduentoria : lettre gratulatoire : lizer gratulatoer, á offrer demp pan deuer en tiesè ha enomp.

  • graus
    graus

    adj. Réalisable.

    (1931) VALL 626b. Réalisable, tr. «graüs

  • grav / krav
    grav / krav

    f. –ioù

    (1) Côte, montée.

    (1866) LZBt Gouere 158. graio sonn. ●159. o tiskenn gant eur c'hra hirr. ●161. lein ar c'hra. ●(1869) EGB 24. ar zével graiou a zo diêz d'ar ré a zô berr hô halan, tr. «il est difficile à ceux qui ont la courte haleine de monter des côtes.»

    (1902) TMJG 347. Ben neuze oant arri en gra Traou-Wern. ●(1903) MBJJ 162. e traou ar c'hra. ●(1918) LZBt Mae 13. Krapât gantan en eur c'hra-zont e tigoueas en eur lochen all. ●(1924) BILZbubr 37/807. en traou gra Pennenez. ●(1942) DADO 19. An dour-mañ n’eo ket sorset… Dont a ra eus ar c’hra goz, diouz feunteun Soez Prigent. ●(1947) TNOG 5/23. (Tregor ha Goelo) Grav, ak. gg. : krapenn, tamm hent o sevel. ●(1963) BAHE 35/36. erru e grav Sant-Elived. ●(1970) BHAF 213. kraiou spontuz lanneier an Exmoor (Devon). ●(1971) BAHE 68/9. ken bouc’h m’eo krav bourk Langoad. ●(1983) PABE 68. (Berrien) krao, tr. «côte, montée.»

    (2) par ext. Pente montante.

    (1919) BUBR 3/64. Grav zo. Arru omp e beg an dosen. ●(1948) ETCE 323. Mes informateurs de Plouigneau m'ont donné gra, f. pl. graiou «côte montante (sur un chemin)», mais aussi «pente, degré de déclivité (en montée)» : âze 'zo kalz a hra : kalz a bwéz kréc'h, il y a beaucoup de pente (montante)», c'est-à-dire «la pente est très forte».

    (3) (?) Talus (?).

    (1982) TIEZ I 213. Il refait aussi ses talus (para c'hraiou).

  • gravant
    gravant

    voir travant

  • gravazh-
    gravazh-

    voir kravazh-

  • gravell
    gravell

    m.

    I. (minéralogie) Gravier.

    (1499) Ca 100a. Grauel. g. grauele. l. hec arena / e. Jnde arenula / e dimi. Jtem arenosus / a / um. gal. graueleux.

    II. (pathologie)

    (1) Gravelle.

    (1464) Cms (d’après GMB ). Grauell, grauiel, gravelle, maladie. ●(1499) Ca 100a. Jtem hec dissuria / e / cest maladie qui greue ceulx qui ne peulent pisser. b. grauel.

    (1659) SCger 152a. grauel, tr. «gravelle.» ●(1732) GReg 470a. Gravelle, maladie des reins &c., tr. «Ar grevell

    (2) Maen-gravell : gravelle, calcul.

    . (pathologie) Gravelle, calcul.

    (1633) Nom 261b. Nephritis : douleur de reins, la pierre ou la grauelle : ancquen en quein, an mæn grauèl, grauèl.

    (1659) SCger 63b. grauelle, tr. «men grauel.» ●(1732) GReg 470a. Gravelle, maladie des reins &c., tr. «ar mæn-grevell. ar mean-gravell. Van[netois] ar mæn-gravell

    III. (botanique) Louzaouenn-ar-gravell : alkékenge.

    (1633) Nom 85b. Halicacabus, vesicaria. offic. alkekengi, solanum vesicarium : des coquerets, coulleboges, alquequanges, baguenaudes : alcanges, lousaouen an grauel.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...