Recherche 'louz...' : 115 mots trouvés
Page 2 : de louzaouenn-ar-garantez (51) à louzenn-2 (100) :- louzaouenn-ar-garantezlouzaouenn-ar-garantez
f. (botanique) Bardane.
●(1934) BRUS 263. La bardane, tr. «lezeuen er garanté.»
- louzaouenn-ar-goukoug
- louzaouenn-ar-gouli / louzaouenn-ar-goulioùlouzaouenn-ar-gouli / louzaouenn-ar-goulioù
f. (botanique) Anthyllis vulnéraire.
●(1876) TDE.BF 415a. Louzaouenn-ar-gouli, s. f., tr. «Pyrole, plante.» ●(1879) BLE 222. Anthyllis vulnéraire. (A. vulneraria. L.) Louzaouen-ar-gouliou.
●(1933) OALD 45/214. Louzaouen ar gouliou, tr. «Anthyllis vulnéraire.» ●(1934) BRUS 268. La vulnéraire, tr. «lezeuen er goulieu.»
- louzaouenn-ar-gravellouzaouenn-ar-gravel
f. (botanique) Alkékenge.
●(1633) Nom 85b. Halicacabus, vesicaria. offic. alkekengi, solanum vesicarium : des coquerets, coulleboges, alquequanges, baguenaudes : alcanges, lousaouen an grauel.
- louzaouenn-ar-groazlouzaouenn-ar-groaz
f. (botanique) Verveine Verbena officinalis.
●(1633) Nom 94b. Verbenaca, verbena, cincinnalis, sagmen : veruaine : lousaouen an croas.
●(1659) SCger 123b. veruene, tr. «lousaouen ar groas.»
●(1876) TDE.BF 415a. Louzaouenn-ar-groaz, s. f., tr. «Verveine, plante et fleur.» ●(1879) BLE 373. Verveine officinale. (V. oficinalis. L.)– Louzaouen-ar-groaz.
●(1987) GOEM 176. Quand un cheval a la colique, il est soigné avec le louzaouenn ar groaz.
- louzaouenn-ar-gwazi
- louzaouenn-ar-gwenaennoùlouzaouenn-ar-gwenaennoù
f. (botanique) Héliotrope.
●(1876) TDE.BF 415b. Louzaouenn-ar-gwenaennou, s. f., tr. «Héliotrope, tournesol, plantes.»
- louzaouenn-ar-gwenniliedlouzaouenn-ar-gwennilied
f. (botanique) Grande chélidoine, grande éclaire Chelidonium majus.
●(1732) GReg 259b. Chelidoine, la grande chelidoine, ou, l'éclaire, plante, tr. «lousaouen ar güimilyed.»
●(1876) TDE.BF 415b. Louzaouenn-ar-gwennelied, s. f., tr. «Grande chélidoine, grande éclaire, plantes.» ●(1879) BLE 296. Chélidoine éclaire. (C. majus. L.) Louzaouen-ar gwennélied.
- louzaouenn-ar-maenlouzaouenn-ar-maen
f. (botanique) Physalis, alkékenge.
●(1876) TDE.BF 415b. Louzaouenn-ar-mean, s. f., tr. «Coqueret, alkékenge, physalide, plantes.»
- louzaouenn-ar-maen-gravellouzaouenn-ar-maen-gravel
f. (botanique) Physalis, alkékenge.
●(1732) GReg 27a. Alkekengi, ou, Coqueret, plante semblable à la morelle, ou, Solanum, tr. «lousaoüen an mæn-gravel.»
- louzaouenn-ar-mammoulouzaouenn-ar-mammou
f. (botanique) Matricaire.
●(1876) TDE.BF 415b. Louzaouenn-ar-mammou, s. f., tr. «Matricaire, plante.»
- louzaouenn-ar-mogerioùlouzaouenn-ar-mogerioù
f. (botanique) Pariétaire.
●(1876) TDE.BF 415b. Louzaouenn-ar-mogeriou, s. f., tr. «Pariétaire, perce-muraille.» ●(1879) BLE 368. Pariétaire officinale. (P. officinalis. Sm., diffusa. K.) Louzaouen ar môgeriou. Aumure.
●(1933) OALD 45/214. Louzaouen ar mogeriou, tr. «Pariétaire.»
- louzaouenn-ar-pabaour
- louzaouenn-ar-pazlouzaouenn-ar-paz
f. (botanique) Tussilage.
●(1732) GReg 699a. Pas d'âne, plante, tr. «lousaouën ar bas.» ●945b. Tussilage, plante, tr. «lousaouën ar pas.»
●(1876) TDE.BF 416a. Louzaouenn-ar-paz, s. f., tr. «Pétasite, pas-d'âne, tussilage, plantes.»
●(1954) VAZA 16. en ur vutunat delioù teol, louzaouenn ar paz, huelenn wenn ha n’ouzon ket peseurt moc’haj all.
- louzaouenn-ar-pempdelienn
- louzaouenn-ar-pempizlouzaouenn-ar-pempiz
f. (botanique) Grande ciguë Conium maculatum.
●(1732) GReg 168b. Cigue, plante ressemblante au persil, qui est d'une excessive froideur, & un poison, tr. «lousaoüeñ ar pemp-bis.»
●(1876) TDE.BF 416a. Louzaouenn-ar-pemp-biz, s. f., tr. «Œnanthe safranée, plante dangereuse et très-commune aux environs de Brest, dans les lieux humides.» ●(1890) MOA 170a. La grande ciguë, tr. «louzaouen-ar-pemp-biz, f.»
- louzaouenn-ar-plac'h-koantlouzaouenn-ar-plac'h-koant
f. (botanique) Grande éclaire, grande chélidoine Chelidonium majus.
●(1942) VALLsup 31b. Chélidoine, tr. «louzaouenn ar plac'h koant f.»
- louzaouenn-ar-saouzanlouzaouenn-ar-saouzan
f. (botanique) Lycopode en massue Lycopodium clavatum.
●(1916) LLES33. oeid omb ar lezeuen er zaodan.
- louzaouenn-ar-skevent
- louzaouenn-ar-sklaeriglouzaouenn-ar-sklaerig
(botanique) Petite chélidoine, éclaire.
●(1710) IN I 298. lousaouen ar scleric, hanvet e gallec éclaire ou chelidoine.
- louzaouenn-ar-vammlouzaouenn-ar-vamm
f. (botanique)
(1) Matricaire camomille Matricaria chamomilla.
●(1876) TDE.BF 416a. Louzaouenn-ar-vamm, s. f., tr. «Matricaire.» ●(1879) BLE 71. Chrysanthème matricaire. (C. Parthenium. Ps. – Matricaria. L.) Louzaouen-ar-vamm.
●(1933) OALD 45/214. Louzaouen ar vamm, tr. «Chrysanthème matricaire.»
(2) Absinthe.
●(1907) VBFV.fb 1b. absinthe, tr. «lezeuen er vam.» ●(1934) BRUS 263. L'absinthe, tr. «lezeuen er vam, f.»
- louzaouenn-ar-varlennlouzaouenn-ar-varlenn
f. (botanique) Bardane mineure, grateron, herbe, barbe aux teigneux Arctium minus.
●(1732) GReg 491b. L'herbe au teigneux, bardane, & grateron, tr. «lousaouënn ar varlenn.»
●(1876) TDE.BF 416a. Louzaouenn-ar-varlenn, s. f., tr. «Bardane, tussilage, plantes.» ●(1879) BLE 63. Bardane mineure. (L. minor. DC) Louzaouen ar varlen.
- louzaouenn-ar-verranallouzaouenn-ar-verranal
f. (botanique) Scabieuse succise.
●(1879) BLE 135. Scabieuse succise. (S. succisa. L.) Louzaouen-ar-berr-alan. Herbe de St Joseph.
- louzaouenn-ar-vosenn
- louzaouenn-ar-vouezh
- louzaouenn-ar-vrec'h
- louzaouenn-ar-vronn
- louzaouenn-ar-Werc'hezlouzaouenn-ar-Werc'hez
f. (botanique) Sensitive.
●(1876) TDE.BF 416a. Louzaouenn-ar-Werc'hez, s. f., tr. «sensitive.»
- louzaouenn-ar-wiber
- louzaouenn-droug-ar-roue
- louzaouenn-sant-Benead
- louzaouenn-sant-Jakezlouzaouenn-sant-Jakez
f. (botanique) Jacobée.
●(1933) OALD 45/215. Louzaouen sant Jakez, tr. «Jacobée.»
- louzaouenn-sant-Kadou
- louzaouenn-sant-Pêrlouzaouenn-sant-Pêr
f. (botanique) Christe-marine.
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouenn-drouk-sañt-Peer, s. f., tr. «crête marine.» ●(1879) BLE 271. Cassepierre maritime. (C. maritimum. L.) Louzaouen Sant-Per.
●(1931) VALL 122a. Christe-marine, tr. «louzaouenn-sant-Per f.» ●(1933) OALD 45/216. Louzaouen sant Per, tr. «Christe-marine.»
- louzaouenn-sant-Roc'h
- louzaouenn-sant-Yannlouzaouenn-sant-Yann
f. (botanique)
(1) Armoise.
●(1633) Nom 79b. Artemisia : armoise, l'herbe de sainct Iean : lousaouen sant Ian, armes.
●(1732) GReg 491b. L'herbe saint Jean, tr. «Lousaouënn sant Yan.»
(2) Orpin.
●(1732) GReg 491b. L'herbe saint Jean, herbe grasse qui verdoïe suspenduë au plancher, tr. «lousaouënn sant Jan. voyez orpin.»
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouenn-sañt-Iann, s. f., tr. «Reprise, orpin.» ●(1879) BLE 98. Orpin a reprise. (S. Telephium. L.) Louzaouen sant Iann.
●(1933) OALD 45/215. Louzaouen sant Iann, tr. «Orpin.»
- louzaouenn-santez-Apolinalouzaouenn-santez-Apolina
f. (botanique) Jusquiame noire.
●(1732) GReg 553a. Jusquiame, ou hannebanne, tr. «Lousaouënn Santès Apollina.»
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouenn-sañtez-Apollina, s. f., tr. «Jusquiame, hanebane.» ●(1879) BLE 359. Jusqiame noire. (H. nigér. L.) Louzaouen santez Appolina.
●(1933) OALD 45/216. Louzaouen santez Apollina, tr. «Jusquiame noire.» ●(1934) BRUS 265. La jusquiame, tr. «lezeuen santéz-Apolin.»
- louzaouenn-santez-Barba
- louzaouenn-santez-Marc'haridlouzaouenn-santez-Marc'harid
f. (botanique) Marguerite, paquerette.
●(1732) GReg 603a. Marguerite, fleur, tr. «Lousaouënn Santès Marc'harid.»
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouenn-sañtez-Mac'harit, s. f., tr. «Marguerite des champs.» ●(1879) BLE 83. Paquerette. (Bellis) Louzaouen Santez-Marc'harid.
●(1933) OALD 45/216. Louzaouen santez Marc'harid, tr. «Pâquerette. – Marguerite.»
- louzaouenn-staoterlouzaouenn-staoter
f. (botanique) Pissenlit.
●(1732) GReg 725b. Pissenlit, ou dent de lion, plante purgative, tr. «Leon. Lousaouënn-stauter.»
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouenn-staoter, s. f., tr. «Pissentlit.» ●(1879) BLE 85. Pissentilit officinal. (T. officinale. Wig. – Leontodon. L.) Louzaouen-staoter. Dent de lion.
- louzaouerlouzaouer
m. –ion
(1) Vendeur de plantes potagères, de légumes.
●(1732) GReg 491a. Vendeur d'herbe de jardin, tr. «Lousaouër. p. lousaouëryen. Van[netois] leseüér. p. yon.»
(2) Herboriste.
●(1633) Nom 302b. Herbarius : herbier : lousaouer.
●(c.1718) CHal.ms ii. herboriste, tr. «clasquour guïaut, lezeour.» ●(1732) GReg 491b-492a. Herboriste, celui qui connoît les plantes, ou qui en a écrit : item celui en va chercher pour s'en servir dans les maladies, tr. «Lousaouër. p. lousaouëryen. Van[netois] léseüour. p. léseüeryon.»
●(1876) TDE.BF 416b. Louzaouer, s. m., tr. «Herboriste ; pl. ien.»
●(1900) KEBR 60. Eul louzaouer, tr. « Un herboriste, un médecin » ●Al louzaouerien, tr. « Les herboristes, les medecins ». ●(1934) BRUS 270. Un herboriste, tr. «ul lezeuour.»
(3) Médecin.
●(1872) GAM 7. En ho foariou, en ho marc'hajou, hoc'h euz guelet aliez eun tenneur dent, eul louzaoueur oc'h pep klenved.
●(1900) KEBR 60. Eul louzaouer, tr. « Un herboriste, un médecin » ●Al louzaouerien, tr. « Les herboristes, les medecins ». ●(1909) FHAB Here 301. Er penn-kenta louzaouer ebet ne gavas, hag a forz da jom da lec'heria, e vennas mont d'ar bern. ●(1921) PGAZ 62. ma fell deoc'h beza louzaouer.
- louzaouer-kezeg
- louzaouerezlouzaouerez
f. –ed Vendeuse de plantes potagères, de légumes.
●(1732) GReg 491a. Vendeuse d'herbes [de jardin], tr. «Lousaouërès. p. lousaouëresed.»
- louzaouerezh
- louzaouiñ / louzaouañlouzaouiñ / louzaouañ
v.
I. V. tr. d.
A. (médecine)
(1) Soigner, panser (qqn, une maladie, une blessure).
●(1732) GReg 611a. Medicamenter, tr. «Lousaouï. pr. lousaouët. lousaouï un dèn clañ, ur gouly.» ●688b. Pancer, accomoder une plaïe, tr. «lousaouï. pr. lousaouët. Van[netois] leseüeiñ ur gouly.»
●(1859) MMN 6. goalc'hi ha louzaoui a ra ar gouliou an donjerussa. ●(1866) FHB 80/222a. louzaoui ar gouliou hag ar c'hlenvejou. ●(1894) BUZmornik 11. Aliez zoken e louzaoue he-unan ho gouliou (…) goude beza louzaouet eunn den lor. ●(18--) SAQ II 408. o louzaoui ar gouli bilimuz.
●(1909) KTLR 150. penaoz e vije louzaouet guella ar c'hlenvejou. ●(1911) BUAZperrot 176. hag e louzaoue d'ezo o gouliou. ●368. louzaoui ar re glanv. ●(1928) LEAN 84. louzaoui klenvejou ar c'horf.
►absol.
●(1872) GAM 3. Eun trouc'h a vez great d'ar red ; aliez ha pell e renker louzaoui evit her parea.
►[empl. comme subst.] Traitement.
●(1866) FHB 75/181a. epad al louzaoui.
(2) Droguer.
●(1939) RIBA 148. N'en des ket a zihun dehon. Lezeueit é bet de goén aveit kousket.
(3) fam. Soûler, soigner.
●(1942) DHKN 51. Lezeueit hou poè houh ostiz déh d'en noz, me gred ?
B. (agriculture)
(1) Traiter (légumes, fruits, etc.).
●(1910) BOBL 08 janvier 263/2e. Ar strinkerez-ze (…) ganthi e c'haller louzaoua daou zervez arat en eun devez. ●(1982) PBLS 639. (Sant-Servez-Kallag) louzaouiñ, tr. «traiter (les légumes).»
►absol.
●(1950) KROB 26-27/17. louzaoui hep ehan.
(2) Sarcler.
●(1907) VBFV.bf 47a. lezeuein, v. a., tr. «sarcler.»
II. V. pron. réfl. En em louzaouiñ : se soigner.
●(1847) MDM 227. ha pa vezer paket, en em louzaoui kerkent.
●(1905) IVLD 254. Goude beza chomet ouspenn bloaz d'en em louzaoui enn aner. ●(1921) PGAZ 62. en em louzaouit oc'h-unan da genta.
- louzawour
- louzawouriezh
- louzelllouzell
f. –ed Souillon.
●(1970) GSBG 42. (Groe) louzell, tr. «souillon.» ●141. louzell, tr. «femme sale, souillon.»
- louzenn .1louzenn .1
f. –ed, –où
(1) Souillon.
●(1838) CGK 8. A[n] ancqo louzen ep fri. ●(1888) SBI II 178. pouillet gant louzenno ! tr. «insultée par des saletés !»
●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. louzenn, tr. femme sale.» ●(1931) VALL 298b. femme ; sale, salope, tr. «louzenn.» ●703a. Souillon, tr. «louzenn f.» ●(1932) BRTG 112. laret e vezè anehè éh oent, unan ur galaùeréz, an eil ul louzen, en dervet un anstuegen. ●(1943) DIHU 379/198. Mar fal deoh-hui gouiet, mouzen, / Sellet er sil hag er goupen ; / Ha mar behè kaoh-saout dohté, / Eh oh louzen é guirioné ! ●(1970) GSBG 141. (Groe) louzenn, tr. «femme sale, souillon.»
(2) par ext. Putain.
●(1907) KANngalon Mae 395. merc'hed direol, louzennet.
- louzenn .2