Devri

Recherche 'i...' : 872 mots trouvés

Page 6 : de impi-2 (251) à indesant (300) :
  • impi .2
    impi .2

    m. –ed Impie.

    ●(1790) Ismar 21. En impi, é-mé er Profæt, en dès larét én é galon, n'en dès quet a Zoué.

  • impiañ
    impiañ

    v. tr. d. Questionner indiscrètement.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.

  • impier
    impier

    m. Celui qui questionne indiscrètement.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. Impia = questionner indiscrètement, d'où le nom impier.

  • impilog
    impilog

    m. –où Épilogue

    ●(17--) SP III p. 258. Ympilog.

  • impiod
    impiod

    m. –où Épieu.

    ●(1633) Nom 175a. Venabulum : voûge, espiu de chasse : impiot an chasse.

    ●(1732) GReg 360a. Épieu, arme ancienne, espece de lance, qui sert encore pour la chasse au sanglier, tr. «impyod. p. impyodou.» ●443b. Fût, ou hampe de pique, de lance, tr. «fust impyod. p. fustou.» ●735b. La pointe de fer d'une lance, tr. «becg un impyod.»

  • implij .1
    implij .1

    m. –où

    I.

    (1) Emploi.

    ●(1732) GReg 335b. Emploi, occupation, commission, tr. «Implich. p. implijou. Van[netois] imple. implich. pp. ëu.»

    ●(1857) HTB 24. an impli euz ar madou-ze.

    (2) Emploi, poste de travail.

    ●(1949) LLMM 12-13/17. Dalc'het e voe eta Jampi Rognant en e implij daoust dezhañ da vout kemeret evit un darsod gant e gamaraded labour koulz hag e vistri.

    II. [en locution]

    A. [compl. : qqc.]

    (1) Ober implij diouzh, gant, a, eus udb. : employer qqc.

    ●(17--) TE 217. d'obér implé ag en héritage en doai bet doh Eli.

    ●(1857) HTB 24. ar stum ma po gret impli dioute. (…) an impli euz ar madou-ze. ●(1869) SAG 125. proui da bep den a ra c'hoaz implij euz he skiant, pegen kaer pedenn e ran beza sin ar Groaz. ●(1896) LZBt Meurzh 25. koulskoude na re impli ebed na gand opium na gand gwin. ●(18--) SAQ II 328. Danvez zo mad pa zeont gant karantez, pa rear anezho implij mad, pa roer lod d'ar paour...

    ●(1909) FHAB Meurzh 80. grit implij vat gantan. ●(1910) MBJL 13. evit ober impli eus ar pez o dije skrapet er broio all. ●(1925) FHAB Gwengolo 333. Ar vedisined a ra implij eus ar brulu (...) ouz al lamm-kalon. ●(1949) KROB 12/12. Meur a hini (…) ne reont implij ebet a vutun.

    (2) Lakaat en implij : employer.

    ●(1886) SAQ I 11. Hag alies evit ho savetei ar Verc'hes a lakaio en implij ar pez a zeblant an nebeuta nerzus var an douar. ●(18--) SAQ II 318. Lakaat en implij (...) ar remed.

    (3) Bezañ en implij : être en usage.

    ●(1869) FHB 244/280a. E kostez Pon-'n'Abad ar ger del a zo c'hoaz e kiz, en implij evid signifiout delyou.

    (4) Bezañ en implij gant ub. : être employé par qqn.

    ●(1907) PERS 311. ar skudel bri a oa abaoue keit amzer en implij gant an Aot. Person.

    (5) Lezel hep implij : ne pas employer.

    ●(1912) BUAZpermoal 254. Galloud da zeski a oa ennan, koulskoude, mes ar galloud-ze a zo dinerzet, o vezan bet lezet re bell hep impli.

    (6) Kavout implij da =

    ●(1911) BUAZperrot 728-729. kerkent ha dispeg diouz ar beden, e kave implij d'he daouarn.

    B. [compl. : qqn]

    (1) Reiñ implij da ub. : employer qqn.

    ●(1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «rei implich da ur re.»

    (2) Kavout implij da ub. : trouver à employer qqn.

    ●(1924) ARVG Here 229. Eur pôtr a vanke da zifretan ; setu voe kavet impli da Fanch raktal.

  • implij .2
    implij .2

    voir implijout

  • implij-amzer
    implij-amzer

    m. Emploi du temps.

    ●(1970) BRUD 35-36/146. e-pad eun deiz didermen, setu perag ar pevar mare a ziskouez anezo gand tuiou-spered hag implijou-amzer disheñvel. ●(1981) ANTR 218. sevel ha renka eun implij-amzer.

  • implijad
    implijad

    m. –ed, implijidi Employé.

    ●(1931) VALL 251b. Employé subs., tr. «implijad pl. ed et –jidi.»

  • implijañ
    implijañ

    voir implijout

  • implijer
    implijer

    m. –ion Employeur.

    ●(1931) VALL 251b. Employeur, tr. «implijer.»

  • implijiñ
    implijiñ

    voir implijout

  • implijout / implijañ / implijiñ / implij
    implijout / implijañ / implijiñ / implij

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Employer, utiliser.

    ●(1621) Mc 34. ho impligaff en euraou mat.

    ●(1659) SCger 49a. emploier, tr. «impligea.» ●155a. impligea, tr. «emploier.» ●(c.1660-1670) VEach 17. Ar Roué memes à impligeas é daou dourn Royal euit remui ar mein diuar ar cauarnse, pe en hini, euel mauoé digoret é guelsont vr scleryen bras, dré moyen vr lamp ardant allumet dirac ar Relegou sacrsé, antrasé à crescas meürbet an eston ames an oll assistantet. ●26. Ha pello’ch, an hini nen deua theaut diaquent nemet euitblasoni an deuocion-se, he impligeas à het é buez euit publia ar meuleüdiou, hac ar gallout ames a santes Anna. ●(1732) GReg 201a. Consommer, user, dissiper des denrées, des provisions nécessaires, tr. «Impligea. implicg. ppr. impliget.» ●335b. Emploier, faire usage, tr. «Impligea. pr. impliget. impligeout. pr. impliget. Van[netois] impligeiñ. impleeiñ. ppr. et.» ●(1774) AC 25. a dle besa impliget ep balanci, tr. «doit être employé, sans hésiter.» ●(17--) TE 22. ean e impléas ur finèss innoçant ha divlam.

    ●(1835) AMV 116. Chetu eno an ard malheurus a implig an drouc-speret evit o c'hol. ●(1849) LLB 387. Empléet hou krawel. ●(1872) ROU 82b. Employer, tr. «Implija.» ●(1877) MSA 7. ne reomp nemet paea eun dle a anaoudegez vad d'ar Vam goz hor Patronez evit implija en he c'herc'hen miz gouere m'en em gav he gouel.

    ●(1908) FHAB Eost 254. Evit netât an ed diouz ar skôdu eo e veze implijet, gwechall, an awezenn, an dour raz. ●(1911) SKRS II 206. implija ho amzer dibrez.

    (2) Employer (qqn).

    ●(1732) GReg 336a. Emploïer quelqu'un, lui donner de l'emploi, tr. «Impligea ur re.»

    ●(1903) MBJJ 40. An darn-vuian euz ar re 'zo implied war al lestr. ●(1928) BREI 54/3a. An holl venajerien, zoken ar re n'impliont ket a dud diavêz.

    II. V. pron. réfl. En em implijout : s'employer.

    ●(1557) B I 30. Ha da em empleig diligant / Espediant do tourmantaff, tr. «emploie toi avec diligence et avec soin pour les tourmenter.»

    ●(1838) OVD 53. ni e zeli hum impléein de guement-cé. (…) me lare é teliér hum impléein de seuel en inean bet en eile pazen-zé a burtæt.

  • imploriñ
    imploriñ

    v. tr. d. Implorer.

    ●(1659) SCger 68b. implorer, tr. «implori.» ●(c.1660-1670) VEach 64. ebarz en ne'chamant extremse é goroas é calon hacé daou lagat uar zu an éé, euit goulen hac implori an assitanç á Santes Anna.

  • impod
    impod

    m. –où (fisc) Impôt.

    ●(1633) Nom 203a. Portorium : peage ou impost du port : peaig, pe an impot ves an portz mor.

    ●(1732) GReg 595a. Maltôte, droit qui se leve au nom du Roi pour les nécessités de l'Etat, tr. «Impod. p. impojou, impodou.»

  • impoder
    impoder

    m. –ion Maltôtier.

    ●(1732) GReg 21a. Receveur des aides, tr. «Impodèr. p. yen.» ●595b. Maletotier, ou Maltotier, terme du peuple, celui qui leve les droits dûs au Roy, tr. «Impoder. p. impodéryen.»

  • impokri-
    impokri-

    voir ipokri-

  • impoler
    impoler

    m. –ion Inventeur.

    ●(1917) KZVr 201 - 07/01/17. impoler, tr. «inventeur.» ●(1924) NFLO. inventeur, tr. «impoler.»

  • impoliñ
    impoliñ

    v. tr. d. Inventer.

    ●(1917) KZVr 201 - 07/01/17. Impoli, tr. «inventer.»

  • impopo
    impopo

    adj. fam. Gâteux.

    ●(1956) BAHE 9/7. Arabat lavarout e oa erru Soaz «impopo», rak ne oa ket gwir, met bouzar-lej e oa. ●(1958) BAHE 16/4. paotred kozh hanter-impopo. ●(1962) BAHE 31/50. pell emañ Yann XXIII diouzh bezañ erru impopo, da c'hras Doue ! ●(1997) HYZH 209/16b. rendre, devenir décrépit, tr. «impopo, babala (Perroz-G[ireg].»

  • import
    import

    adj. Important. (?) coquille pour important (?).

    ●(1659) SC 41. Petra eo ar brassa, an necessera, hag an importa affer hon eus da sourcia er bet-man.

  • importañs
    importañs

    f. Importance.

    ●(1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser. ●(1621) Mc 8. en traou leger, (…) en traou à importancc. ●10. En treezou à importancc.

    ●(1659) SCger 68b. importance, tr. «importancç.»

  • important
    important

    adj.

    (1) Important.

    ●(1612) Cnf 54a. mar deu an nessaff da caffout gouall, ha domaig important.

    ●(1659) SC 41. n'en deus affer er bet necesseroc'h hag importantoc'h.

    (2) De valeur.

    ●(1612) Cnf 42b. LAzrez traezou important, da lauaret eo à pris bras, so pechet maruel.

  • importun
    importun

    adj. Importun. Importun evel ar Gananeenn : voir Kananeenn.

  • importunañs
    importunañs

    f. Importunité.

    ●(1825) COSp 180. importunance en intanouès a behani e compse en aviel. ●(1838) OVD 263. importunance er helion hac en huibèd. ●(1839) BESquil 543. dré importunance.

  • importuniñ
    importuniñ

    v. tr. d. Importuner.

    ●(1741) RO 1058-1059. Rac me à gret er fat nen doch quet hoantec / besan guenen enep feson jimportunet.

    ●(1838) OVD 147. Nen dé quet dré ou stoque, mæs quêntoh dré ou zolpe bras én hun importune er hélion.

  • importunite
    importunite

    f. Importunité.

    ●(1621) Mc 100. hac an importunite à nezaff.

    ●(1710) IN I 44. pec'hejou pere a ra muia poan ha muia importunite.

  • importunus
    importunus

    adj. Malencontreux.

    ●(1532) Pmof 3. fortun importunus so doetus he vsag, tr. « Fortune malencontreuse, dont l’humeur est variable »

  • imposipl
    imposipl

    voir imposupl

  • imposupl / imposipl
    imposupl / imposipl

    adj. Impossible.

    ●(1575) M 1927. En Barnn se impossibl, terribl hep æsibldet, tr. «Dans ce jugement, ce serait impossible terriblement et point facile.» ●(1621) Mc 95. quasy impossibl.

    ●(1727) IN II (avis) vi. e vise bet impossibl din hersell. ●(1732) GReg 519a. Impossible, tr. «Impoçzub.» ●(1790) MG 81. A fæd gùélet en Eutru-Doué, un dra impossibl-è. ●(17--) TE 19. ma hoai impossibl dehai comprenein er péh e larènt en eil-d'éguilé.

    ●(1850) MOY 203. An den-ze (...) zo terrupl caledet / (...) en he bec'het, / Ma vo sur impossubl da zen dont d'er picat. ●(1852) MML 110. O Mari (…) evel-se ive a eo imposubl d'an hini pehini a dor he galon voar ho caad bean collet. ●(1854) MMM 15. eur sourcen impossubl da zisec'hi.

  • impot
    impot

    s.

    I.

    (1) = (?).

    ●(1929) SVBV 11. Ar marc'hdu a roc'he hag a strevie gwasoc'h eged eun nimbot.

    (2) Ober tro an impot : faire un grand tour, un détour.

    ●(1958) BLBR 113/12. Goude ma ve bet lavaret din mond d'ober tro an nimbod, ne vijen ket bet lakaet nehetoh ! ●(1959) BRUD 7/27. Ar chas, goude dezo tremen dre an douarou, dre an drez, dreist ar hleuziou, oh ober tro an nimpod, ne vezont ket kamm o tizrei. (...) Tro an nimpod = an dro vraz. ●(1986) PTGN 35. Gwirbater eo an istor-mañ… Great he-deus tro an eskopti ha marteze tro an imbod.

    II. C'hoari tro an impot : suivre le chemin des écoliers.

    ●(1931) VALL 239. Suivre le chemin des écoliers, tr. F. Vallée «c'hoari tro an impot.» ●(19--) NFLO (L). Détour. faire de gds détours, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot.» ●Tour. faire le tour des écoliers, tr. Loeiz ar Floc'h «ober tro 'n impot.»

  • impotant
    impotant

    adj. Impotent.

    ●(1499) Ca 116a. Jmpotant vide in galloet.

    ●(17--) Cc 2037-2038. Nen de mu cam na dal, nag yue ympotant.

  • impoteg
    impoteg

    s. Écume.

    ●(1900) KZVr 112 - 01/04/00. Impotek a dalv «eonen». Da skouer : Hennez a oa meo, ken a zeue an impotek (pe an impotek gwenn) euz e c'heno, da laret eo an eonen.

  • impozision
    impozision

    f. Imposition.

    ●(1499) Ca 116a. Jmposicion. g. idem.

  • imprekasion
    imprekasion

    f. –où Imprécation.

    ●(1846) DGG 140. ober imprecationou pe zroug-pedennou.

  • imprimañ
    imprimañ

    v. tr. d.

    (1) Imprimer.

    ●(1575) M (après le mot fin f. 71 v°). An leffr man á voe composet en bloaz 1519 / Gant Mæstre IEHAN an Archer Coz, a Parhos / Ploegonuen. Hac á voe Imprimet, E, S, Frances / CVBVRIEN, En bloaz M,ccccc,Lxxv. ●(1621) Mc i. Imprimet é Montroulles.

    ●(1659) SCger 69a. imprimer, tr. «imprima.» ●(1727) HB 504. lacat imprima ann instruction-mâ. ●(1732) GReg 520a. Imprimer, parlant de livres, tr. «èmprima. pr. et. eñprima. pr. eñprimet.» ●Faire imprimer un livre, tr. «lacqât èmprima ul levr.»

    ●(1834) APD 2. da imprima un droidigez brezonec.

    (2) Graver.

    ●(1659) SCger 63b. grauer, tr. «imprima.»

    ►sens fig.

    ●(1834) APD 3. imprima dounnoc'h en o memor, ar pez a dleont credi.

  • imprimer
    imprimer

    m. –ion Imprimeur.

    ●(1633) Nom 6a. Atramentum fuligineum : le noir ou l'encre des Imprimeurs : an duat, pe liou an Imprimeryen.

    ●(1732) GReg 520a. Imprimeur, tr. «èmprimer. p. èmpriméryen. eñprimer.» ●(1790) Ismar 559. Catalog Ag el Livreu Breton e gavér é ti J. M. Galles, Imprimour, é Guénèd.

    ●(1834) APD 2. hon Imprimer. ●(1856) VNA 55. un Imprimeur, tr. «un Imprimour.»

  • imprimeri
    imprimeri

    f. –où Imprimerie (métier).

    ●(1732) GReg 520a. Imprimerie, l'art d'imprimer des livres, tr. «èmprimery. eñprymery.»

  • impudik
    impudik

    adj. Impudique.

    ●(1576) Gk I 260. pep attouchamant impudic. ●(1633) Nom 8a-b. chanson sale, vilaine & impudique, ou de paillarde, tr. «canauen lubricq, vil hac impudicq.»

    ●(1710) IN I 334. an idoles impudic Venus. ●(17--) TE 287. ou dezirieu impudiq.

    ●(1834) APD 60. ur gomz badinach impudiq. ●(1866) HSH 48. ur c'hreg losq hac impudic.

  • inam
    inam

    coll. (botanique) Molènes Verbascum sp.

    ●(1876) TDE.BF 303b. Inam, s. m., tr. «Gouet, molène, plantes.» ●(1879) BLE 360. Molène. (Verbascum. L.) Inam.

  • inamenn
    inamenn

    f. –où, inam

    (1) Molène, bouillon Verbascum sp.

    ●(1633) Nom 94a-b. Verbascum, lucumbra, lucernalis herba, candela regia, candelaria, officinis : tapsus barbatus : an inammen.

    ●(1732) GReg 108b. Boüillon, plante medicinale, tr. «an jnammen.»

    (2) Inamenn wenn : molène bouillon blanc Verbascum thapsus.

    ●(1732) GReg 108b. Boüillon blanc, tr. «an jnammen-vénn.»

    (3) Inamenn du : molène noire, bouillon noir Verbascum nigrum.

    ●(1732) GReg 108b. Boüillon noir, tr. «an jnammen-du.»

  • inar
    inar

    s. Boucle d'attelage.

    ●(1919) DBFVsup 2a. ambléz (Bieuzy, Cl[éguérec]), f. pl. –blézi, amblézen, f., tr. «boucle d'attelage, cercle sur un balai. – Ailleurs, anneuéz, enaù, inal, inar, ézen, lagaden.» ●33b. inal, inar (Lang[uidic]), tr. «anneau, cercle de joug.» ●(1927) GERI.Ern 236. inar s., tr. «Anneau, cercle du joug V[annetais].»

  • inariñ
    inariñ

    v.

    (1) V. tr. d. Plier en cercle.

    ●(1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. a., tr. «plier en cercle V[annetais].»

    (2) V. intr. Se plier en cercle.

    ●(1919) DBFVsup 33b. inarein, tr. «se plier en cercle.» ●(1927) GERI.Ern 236. inarein, v. n., tr. «se plier en cercle V[annetais].»

  • inchaj
    inchaj

    adv. Derc'hel inchaj : retenir de force.

    ●(1919) DBFVsup 1a. derhel acheinj, v. a. tr. «retenir de force.»

  • inchajiñ
    inchajiñ

    v. tr. d.

    (1) Retenir, garder, consigner.

    ●(1744) L'Arm 332a. Rencoigner, tr. «Inchagein.. gétt.» ●(1790) MG 174. Tud youanq e vai bet inchaigét durand er suhun, en dès dobér a zeværrance hac a excelcice. ●(17--) TE 46. ou zad e zou inchægét ér mæz ag é vro.

    ●(1919) DBFVsup 1a. acheinjein, v. a. tr. «retenir de force.» ●(1927) GERI.Ern 236. inchagein V[annetais] v. a., tr. «Rencogner ; retenir à la maison, claquemurer.»

    (2) Inchajiñ ub. gant : (?) accabler de (?).

    ●(17--) TE 63-64. Ean e laquas enta én é chonge de zistrugein er boble-ze a nebedigueu, doh ou inchægein guet labourieu calét.

  • Ind
    Ind

    n. de l. Inde.

    ●(1931) DIHU 245/354. betag Iùerhon, betag er Rusi, en Ind hag er Japon, a pe gav en tu.

  • Inda
    Inda

    n. de l. Inde.

    ●(1499) Ca 116a. Jndaff. g. inde. cest vne region qui sapelle inde la grand.

  • indan
    indan

    voir endan

  • indeksadur
    indeksadur

    m. –ion Indexation.

    ●(1960) BAHE 22/4. indeksadur ar prizioù.

  • indesant
    indesant

    adj. Indécent.

    ●(1710) IN I 257. gestou indeçant.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...