Devri

Recherche 'Treuz...' : 126 mots trouvés

Page 1 : de treuz-1 (1) à treuzimplij (50) :
  • treuz .1
    treuz .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. Épith.

    (1) Sell treuz : regard de travers.

    ●(1732) GReg 936a. Regarder de travers, tr. «ober sellou treuz.»

    ●(1889) ISV 402. en eur deleur varnezhan eur sell treuz.

    ●(1902) PIGO I 170. Ar blei a re warnean zellou treuz. ●(1910) MBJL 44. ne reont ken d'ei sello ken treuz. ●158. hon amezeien a ra d'imp sello treuz.

    (2) Lavar, ger, mennozhioù, poz, skrid treuz : dire, mot, pensées, écrit peu correct, faux.

    ●(1869) FHB 221/92b. eur gomz benâg treuz, dizeread.

    ●(1908) FHAB Eost 241. da zispenn al lavarou treuz. ●(1909) FHAB Du 332. geriou ha skridou hag a vezo kavet treuz. ●(1910) FHAB C'hwevrer 34. kas da netra lavarou treus an dud fallakr. ●(1911) BUAZperrot 271. bet dispennet ker brao ha tra e lavarou treuz. ●(1912) BUAZpermoal 331. Biskoaz ne lavaras d'ezan eur ger treuz. ●(1926) FHAB C'hwevrer 50. ar re o deus menoziou treuz a dle dont da vestr war ar re o deus menoziou eün ha reiz. ●(1928) SAKO 29. da zisac'han eur poz treuz bennak ! ●(1932) FHAB Kerzu 488. dispenn al lavarou treuz a red etouez hor c'henvroiz.

    (3) Ru dreuz : rue de traverse.

    ●(1732) GReg 833b. La ruë de traverse, tr. «Ar ru dreuz. Van[netois] ru tréz.»

    (4) Hent treuz : chemin de traverse.

    ●(1909) FHAB Gwengolo 278. ha pa ve dre an hent treuz e ve. ●(1957) LLMM 62/24. an hent-treuz kentañ war an dorn mat.

    (5) Lamm, paz treuz : de travers.

    ●(1866) FHB 92/319b. pebez piclammou, lammou treuz, lammou a gostez. ●(1872) DJL 27. goud'eur paz treuz.

    ●(1900) FHAB Genver 17. ar chezeg a ra neuze eul lam treuz. ●(1911) BUAZperrot 676. e reas eul lamm treuz hag e torras e c'houzoug. ●(1958) BLBR 115/4. Kêzig a reas eur paz trumm ha treuz ma oe warnez treugna ar harr.

    (6) (en plt d’une langue) Peu correcte.

    ●(18--) SAQ II 22. koz tammou gallek treuz.

    (7) Rusé.

    ●(1896) LZBt Mae 37. Med ar potr koz a oa eunn den treuz.

    (8) (?) Inconvenant (?).

    ●(1868) KMM 46. meur a c'hoantegez treuz.

    (10) Tordu, tordu, de travers.

    ●(1732) GReg 929b. Piez tortus, tr. «treid treuz.»

    B. Épith. Cruel, puissant.

    ●(1530) J 12b (Passion). arre ezeux vn dour creux (lire treux ; var. ereux) / reux ten, tr. Herve Bihan « De nouveau il y a un ruisseau cruel, terrible ravage ».

    C. Attr. De travers.

    ●(1877) BSA 184. eur c’hlenvet en doa lakeat he memprou da vond treuz.

    II. Adv.

    A. Incorrectement.

    ●(1877) MSA 140. eur c'hlenvet en doa lakeat he memprou da vond treuz. ●141. he zreid a jom ato treuz. ●(1912) BUAZpermoal 258. gant aon da gomz treuz diwar-benn ar c'hras. ●(1922) FHAB Here 299. An dra-ze a reas d'ezan beza sellet treuz gant an dispac'herien ruz. ●(1924) FHAB Eost 287. penn-abeg ma voter treuz er broiou-man ? ●(1926) FHAB C'hwevrer 63. en eur zellet treuz war du ar Penglaou.

    ●(1935) BREI 423/2b. Fanch Kouer a dle kompren e oa bet kelennet treuz gant tud faos pe gant tud dall.

    B. Loc. adv.

    (1) En dreuz : de travers.

    ●(1907) FHAB Here 247. Gwechall, gwechall, / An hini en doa daoulagad, n'oa ket dall, / An hini en deuz, / A vel en eün, pe en dreuz.

    (2) D'an treuz : de travers.

    ●(1911) SPON 7. Hag e chomou nezé, d'en treuz, ar en hent kar. ●(1925) SFKH 8. é dammeu dillad én ur val lién d'en tréz ar é ziskoé. ●(1975) YABA 15.02. Ur bedenn lonket d'en treuz. ●(1975) YABA 22.02. en ofisourion e gomprenè er frazennig-sé d'en treuz.

    (3) Hed-ha-treuz : complètement.

    ●(c.1680) NG 92. He map zo eutreu, het a tres.

    (4) War-dreuz : de travers.

    ●(1914) KZVr 66 - 07/06/14. Eul lestr all (...) karget a c'hlaou-douar, a stokas war-dreuz outan.

  • treuz .2
    treuz .2

    m. –où

    I. (dimension de travers)

    (1) Travers, largeur, distance.

    ●(1575) M 2129. Mar dougont treuz an gruech, na bech à nep pechet, tr. «S’ils portent la largeur d’un ciron ou son poids d’aucun péché.»

    ●(1659) SCger 72a. la largeur d’vn pouce, tr. «treus vr meut.» ●120b. trauers, tr. «treus.»

    ●(1848) GBI ii 268. Treuz diou pe der erw diout-han, tr. «A la distance de deux ou trrois sillons de lui.» ●(1878) EKG ii 115. en em gaout a riz treuz eur park epken dioc’h tiez bourk Berven.

    (2) Épaisseur.

    ●(1744) L’Arm 42a. Il y a au-dessus du lait caillé deux doigts d’épaisseur de grosse crème, dont on fait le beurre, tr. « Boutt-çou ar el leah coaill trez deu viss à goaiveenn tihuë, à béhani é rérr enn amoneenn » ●137b. Epaisseur d’un doigt, tr. « Trez ur biss »

    (3) Hauteur.

    ●(1869) HTC 76. treuz e benn en doa dreist an Isrealitet all.

    ●(1908) PIGO ii 125. Treuz e benn an evoa dreist d’ê.

    (4) Mont dre dreuz : aller à travers.

    ●(1931) VALL 755a. aller par une traverse, tr. «mont dre dreuz T[regor].»

    (5) N’eus ket a dreuz dezhañ : on ne peut le traverser.

    ●(1905) IMJK 165. O mor nen des chet a dréz dehou !

    (6) (marine) Tennañ treuzioù : tirer des bords.

    ●(1973) BAHE 76/38. Kregiñ a ris evelkent da dennañ treuzioù.

    (7) Trajet.

    ●(1868) KMM 216. epad an treuz adalec an ti ma oa maro ar Verc’hez enna betec ar bez.

    (8) Seuil. Cf. treuzoù

    ●(1659) SCger 74a. linteau ou seuil, tr. «treus, p. ou.»

    II. sens fig.

    (1) Ober e dreuz (er vuhez, etc.) : se débrouiller (dans la vie).

    ●(1883) SAQ i 30. Me ne meuz ket a relijion ha n’oun ket klanvoc’h evit-se, a zastum arc’hant, a ra brao-bras va zreuz var an douar. ●(1889) SFA 56. an hini n’en deuz ket a arc’hant evit ober (…) he dreuz var an douar.

    ●(1911) BUAZperrot 24. Red eo deski ar vugale abalamour d’ezo da veza barrek da ober o zreuz. ●62. diouz c’houezen o zâl e c’hounezent brao bras peadra da ober o zreuz. ●(1925) MAZmadeg 182. Ober a raint, easoc’h kalz, ho zreuz er vuez-man (...) mar keront, gounit ar baradoz. ●(1934) PONT 17. hag e sikouro ac’hanomp, d’ober mat on treuz er bed-ma. ●(1936) LVPR 74. Ha deski d’ezo e pe zoare en em gemer, evit ober hervez Doue, o zreuz er bed-ma.

    (2) Ober e dreuz e : faire sa carrière dans.

    ●(1931) FHAB Mezheven 231. Ma oa e dad hag e dad koz tud a lezenn, meur a hini eus e eontred o devoa graet o zreuz, en arme.

    (3) Ober e dreuz (en ul lec’h) =

    ●(1911) BUAZperrot 210. Ar manac’h yaouank a zentas hag a yeas da ober e dreuz en eul lochen dirapar ha pell a bep leac’h.

    III.

    (1) Ober e dreuz : s’en tirer, réussir...

    ●(1926) (L) *Tintin Anna FHAB 154. pa'zint gouest da ober o zreuz o-unan e c'heller o dispartia. ●(1927) (L) L. ar Floc'h TSPY 17. Evel m'emaoun brema, emaoun o pinvidikaat va mestr, ha va-unan em eus beac'h oc'h ober va zreuz, o walc'hi an eil dourn gant egile.

    (2) Ober e dreuz war an douar : s’en tirer dans la vie.

    ●(1883) (L) J. Quéré SAQ i 30. Me (…) a zastum arc’hant, a ra brao-bras va zreuz var an douar.

    (3) Ober an treuz : s’intégrer (dans une famille).

    ●(1913) (L) M.-A. Abgrall FHAB Gouere 239. Ha koulskoude e oa mil boan o voalc'hi an eil dorn gant egile evel ma oa ar c'his da lavaret pa ves beac'h oc'h ober an treus gant an tiegez.

    (4) Bezañ e reuz hag e treuz : voir reuz.

    (5) Kaout reuz ha treuz : voir reuz.

    (6) Treuz un neudenn : voir neudenn.

  • treuz-da-dreuz da
    treuz-da-dreuz da

    prép. = a-dreuz-da-dreuz.

    ●(1912) DIHU 86/127. Tréz-de-dréz d'ur mané, tréz-de-dréz de lanneu.

  • treuz-didreuz
    treuz-didreuz

    adv. & prép.

    I. Loc. adv. De part en part, d'outre en outre.

    ●(1732) GReg 683a. Il est percé d'outre en outre, tr. «Toullet eo treuz-didreuz.» ●935a. Transpercer, tr. «Toulla treuz-didreuz.» ●936a. Traverser entierement, tr. «moñnet treuz-didreuz.»

    ●(1867) MGK 99. Toullgofet treuz-didreuz. ●(1872) ROU 94a. De part en part, tr. «treuz-didreuz.» ●(1876) TDE.BF 443b. ma klevaz Perik eur mestaol war dor he gampr hag hi toullet treuz-didreuz.

    ●(1906) BOBL 15 septembre 104/3d. toullet he c'horf treuz didreuz. ●(1927) GERI.Ern 99. treuz-didreuz, tr. «de part en part.»

    II. Loc. prép.

    A.

    (1) Treuz-didreuz dre : à travers.

    ●(1872) ROU 92a. Par monts et par vaux, tr. «Treuz-didreuz dre an douarou.»

    (2) Treuz-didreuz da =

    ●(1939) ANNI 1. Paod a roantelèheu é ma bet é vonet treuz didreuz dehè.

    B. A-dreuz-didreuz.

    (1) =

    ●(1877) FHB (3e série) 35/276b. Terri a ranket adreuz didreuz an oll deputeud (lire : deputeed).

    ●(1926) FHAB C'hwevrer 72. Hag e sav, e sav c'hoaz uhelloc'h, a-dreuz didreuz ar reier.

    (2) A-dreuz-didreuz dre =

    ●(1907) FHAB Eost 185. penaoz eo eat an traou a-dreuz didreuz dre skoliou kristen Leon ha Treger.

  • treuz-erc'h
    treuz-erc'h

    m. (botanique) Perce-neige.

    ●(1879) BLE 6. Galanthine. (Galanthus. L.) Treûz-erc'h.

    ●(1931) VALL 547b. Perce-neige, tr. «treuz-erc'h m. (Rusq.).»

  • treuz-gouzoug
    treuz-gouzoug

    m. (anatomie)

    (1) Trachée-artère.

    ●(1732) GReg 934b. Trachée-artere, le tuiau qui porte l'air aux poumons, & qui est l'instrument de la respiration & de la voix, tr. «an treuz-gouzoucq.»

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuz-gouzoug, s. m., tr. «Trachée-artère.»

    ●(1931) VALL 749a. Trachée-artère, tr. «treuz-gouzoug (et –goûg m.»

    (2) Beg an treuz-gouzoug : larinx.

    ●(1909) FHAB Genver 6. Ar marmouz dreist holl a c'hellfe beza ken helavar hag an den, p'e guir beg he dreuz-gouzoug a zo henvel ouz hini an dud. ●(1931) VALL 419a. Larynx, tr. «beg treuz-gouzoug m.»

  • treuz-ha-treuz
    treuz-ha-treuz

    prép. =

    ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 88. eit monnèt, tréz-ha-tréz d'er mannéieu Atlas.

  • treuzad .1
    treuzad .1

    coll. = (?) Linteau (?).

    ●(1937) DIHU 310/255. Dalhet é el lein anehon get pikol treuzad koed sintet get treid gué.

  • treuzad .2
    treuzad .2

    Qui marche les pieds tournés vers l'extérieur.

    ●(1920) KZVr 359 - 25/01/20. treujad, tr. «qui marche le bout des pieds en dehors.»

  • treuzad .3
    treuzad .3

    m. –où (literie) Traversin.

    ●(1919) DBFVsup 70a. trejad, Cl[éguérec] s., tr. «traversin.»

  • treuzad .4
    treuzad .4

    m. –où =

    ●(1905) BOBL 21 janvier 18/1a. eur pez treujad den, braz ha korvek.

  • treuzadenn
    treuzadenn

    f. –où

    (1) (architecture) Poutre qui traverse une maison.

    ●(1879) ERNsup 168. treuzadenn, f., poutre qui traverse une maison, Trév[érec].

    ●(1931) VALL 583a. Poutre transversale d'un bâtiment, tr. «treuzadenn f.»

    (2) Passerelle.

    ●(1879) ERNsup 168. treuzaden, passerelle, petit pont, Prat.

    ●(1931) VALL 538b. Passerelle, tr. «treuzadenn f.»

    (3) (pêche) Rangée de mailles sur tout le travers du filet.

    ●(1977) PBDZ 703. (Douarnenez) treuzadenn, tr. «rangée de mailles sur tout le travers du filet.»

  • treuzalpat
    treuzalpat

    adj. Transalpin.

    ●(1931) VALL 752a. Transalpin, tr. «treuzalpat.»

  • treuzañ
    treuzañ

    voir treuziñ

  • treuzannezadur
    treuzannezadur

    m. Transmigration.

    ●(1931) VALL 752b. Transmigration, tr. «treuzannezadur m.»

  • treuzannezañ
    treuzannezañ

    v. Transmigrer.

    ●(1931) VALL 752b. Transmigrer, tr. «treuzanneza.»

  • treuzannezerezh
    treuzannezerezh

    m. Transmigration.

    ●(1931) VALL 752b. Transmigration, tr. «treuzannezerez m.»

  • treuzatlantek
    treuzatlantek

    adj. Transatlantique.

    ●(1931) VALL 752b. Transatlantique (navire, navigation), tr. «treuzatlantek.» ●(1936) BREI 454/2b. o kemer al lestr treuzatlantek betek New-York. ●(1941) ARVR 21/4c. al lestr treuzatlantek brudet.

  • treuzavel
    treuzavel

    m. (météorologie) Vent coulis. cf. avel-dreuz

    ●(1906-1907) EVENnot 26. (Landreger) Lakât eun toullad gwe delioek aze e klefoc'h evit harz an trez-avel da dont er park.

  • treuzc'hoarzh
    treuzc'hoarzh

    m. Sourire (?).

    ●(1976) BRUD 51/25. he zreuzc'hoarz goapauz.

  • treuzdidreuziñ
    treuzdidreuziñ

    v. tr. d. Transpercer.

    ●(1931) VALL 753a. Transpercer, tr. «treuz-didreuzi.»

  • treuzed
    treuzed

    m. treuzidi Homme qui a les jambes torses.

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzed, adj. et s. m. Le P. Grégoire donne à ce mot le sens de homme qui a les jambes torses.»

    ●(1957) PLBR 55. treuzed, pl. treuzidi, tr. «homme qui a les jambes torses.»

  • treuzeg
    treuzeg

    m. Homme qui marche de travers.

    ●(1912) MMKE 164. eur c'hoz treuhek.

  • treuzek
    treuzek

    adj.

    (1) Qui marche de travers.

    ●(1912) MMKE 178. Keit ha ma vo ho loened ken fall ha ken treuhek !

    (2) Maladroit.

    ●(1982) PBLS 46. (Langoned) treuzeug, tr. «maladroit.»

  • treuzell
    treuzell

    f. –où

    (1) Traverse.

    ●(1732) GReg 936a. Traverse, barre de fer ou pièce de bois posée en travers, tr. «Treuzell. p. treuzellou. Van[netois] trezell. p. eü.»

    ●(1872) ROU 106b. Traverse. Pièce en trav[ers], tr. «Treuzel.»

    (2) Passerelle.

    ●(1732) GReg 738b. Petit pont de bois, arbre équari sur lequel on passe un ruisseau, tr. «treuzell. p. treuzellou.»

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzell, s. f., tr. «Petit pont sur l'eau, passerelle.»

    (3) Poutre transversale d'un bâtiment.

    ●(1931) VALL 583a. Poutre transversale d'un bâtiment, tr. «treuzadenn f.»

    (4) sens fig. Obstacle.

    ●(1787) BI 41. er goal-speret ë daule attauë mil trezel énn hentt. ●(1790) MG 355. de beèllad ha de vihannad en trezèlleu e hum bresantt eit mirèt a bratiquein er péh en dès ordrénét. ●(1790) Ismar 229. feahein (...) en ol trezèlleu.

    ●(1839) BESquil 606. ne laquamb quet poén assès eit lemel ag hé hent hilleih a drezelleu. ●(1839) BSI 21. mil dreuzel var an hènd. ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 128. quement a drézelleu.

    (5) (pathologie) Mal de rein.

    ●(1914) MNOTes 201. (Goelo) (…) dont war an douar enep d'e izili venir au monde les pieds en avant, litt. «contre ses membres» ; un enfant qui naît ainsi a le privilège de guérir le mal de rein, ôzañ an dreuzell.

  • treuzellañ
    treuzellañ

    v. tr. d. Agacer (les dents).

    ●(1955) STBJ 146. Mat e kavis an traou skildreñk-se a dreuzelle ma dent. ●(1962) GERV 18. ar bara leun a ludu a dreuzelle o dent o strakal dindano.

  • treuzellek
    treuzellek

    adj.

    (1) Attr./Épith. Bezañ treuzellek : marcher de travers.

    ●(1919) BUBR 5/123. peb a du d'ezi (…) e tiviner ez eus toullou all ne ve ket red beza mezo na treuzellek evit koueza ebarz.

    (2) Adv. Kerzhout treuzellek : clopiner.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Clopiner, tr. «camein, querhein tresellec.»

    ●(1931) VALL 449b. Marcher en clopinant, tr. «kerzet treuzellek.» ●(1934) BRUS 106. Clopinant, tr. «trezellek.»

  • treuzellenn
    treuzellenn

    f. –où

    (1) Traverse.

    ●(1732) GReg 936a. Traverse, barre de fer ou pièce de bois posée en travers, tr. «truzellenn. p. treuzellennou.»

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzellenn, s. f., tr. «traverse en fer ou en bois.»

    (2) Traversier (dans une cheminée).

    ●(1732) GReg 936b. Traversiers enchassez dans une cheminée pour soutenir du bois à sécher, tr. «treuzellenn. p. treuzellennou.»

    (3) Appui-pieds d'une table.

    ●(1929) DIHU 212/221. Trezellen, tr. «(s. f.) barre de bois au bas des tables pour poser les pieds.» ●(1934) BRUS 237. La barre appui-pieds des meubles, tr. «en drezellen –neu.»

    (4) sens fig. Biais, ruse.

    ●(1732) GReg 92b. Biais, ruse frauduleuse, moyen injuste, tr. «treuzell. p. treuzellou.»

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzellenn, s. f., tr. «par extension, mauvais détour, fraude, ruse fallacieuse.»

  • treuzenep
    treuzenep

    adj. Faux, malhonnête.

    ●(1862) JKS 258. Dallet e oant bet gant ho zruez treuz-enep. ●(1890) MOA 127a. Ils se laissèrent attendir par une fausse pitié, tr. «touellet int bet gant ho zruez treuz-enep.»

  • treuzenn
    treuzenn

    f. –où

    (1) Chemin dre traverse.

    ●(1936) IVGA 228. an dreuzenn striz etre al leur hag hent Pornaleg.

    (2) Manche de parapluie.

    ●(1978) LLMM 186/16. an dreuzenn-mañ a oa a-istribilh e-kichen va disglavier nevez.

    (3) Traverse.

    ●(1869) SAG 152. e beg ar vern-ze e zeuz eun dreujen e kroaz.

  • treuzet
    treuzet

    adj.

    (1) Tortu.

    ●(1659) SCger 119a. tortu, tr. «treuzet.»

    (2) (en plt des pieds de qqn) Tourné vers l'intérieur.

    ●(1838) CGK 13. He zreïd vel re an houïdy, en dia bars (sic) zo treujet.

    (3) Qui a une jambe torte.

    ●(1659) SCger 67b. iambe torte, tr. «treuset.»

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzed, adj. et s. m. Le P. Grégoire donne à ce mot le sens de homme qui a les jambes torses.»

    (4) Trempé de pluie.

    ●(1879) ERNsup 168. me zo treujet, je suis traversé (de pluie), Lanr[odec].

  • treuzeuler
    treuzeuler

    voir treuzeurel

  • treuzeuliek
    treuzeuliek

    adj. Qui marche les pieds de travers.

    ●(1983) PABE 64. (Berrien) treuzeulieg, tr. «qui marche les pieds de travers.»

  • treuzeurel
    treuzeurel

    v. intr.

    (1) Passer.

    ●(1926) FHAB Eost 291. ar Vretoned a oa kement a zanvez o treuzeuler etre o daouarn. ●(1941) FHAB Meurzh-Ebrel 34. beza kempenn war ar madou a vez o treuzeuler etre hon daouarn.

    (2) Aller et venir.

    ●(1928) FHAB Gouere 320. Ha diaes eo da dud, evel d'az tad ha d'it te, en em glevet gant tud hag a vez epad an daou benn eus an amzer o treuzeurel [treuzeuler] etre ar gwele hag an tan evel ma vezan-me.

  • treuzfaltazi
    treuzfaltazi

    f. Illusion.

    ●(1931) VALL 373b. Illusion ; de l'imagination, de l'esprit, tr. «treuz-faltazi f.»

  • treuzfroud
    treuzfroud

    f. –où Remous.

    ●(1925) SKET III 48. dre an treuzfroudou savet e-kreiz an dour e voe krignet an div c'hlann.

  • treuzfurmadur
    treuzfurmadur

    m. –ioù Transformation.

    ●(1914) DFBP 327b. transformation, tr. «Treuzfurmadur.» ●(1931) VALL 752b. Transformation, tr. «treuzfurmadur m.»

  • treuzfurmerezh
    treuzfurmerezh

    m. Transformation.

    ●(1931) VALL 752b. Transformation, tr. «treuzfurmerez m.»

  • treuzfurmidigezh
    treuzfurmidigezh

    f. Transformation.

    ●(1931) VALL 752b. Transformation, tr. «treuzfurmidigez f.»

  • treuzfurmiñ
    treuzfurmiñ

    v. tr. d. Transformer.

    ●(1914) DFBP 327b. transformer, tr. «Treuzfurmi.» ●(1931) VALL 752b. Transformer, tr. «treuzfurmi.»

  • treuzgeot
    treuzgeot

    coll. (botanique) Chiendent.

    ●(1732) GReg 164b. Chien-dent, ou, dent de chien, herbe, tr. «Treuzyaud. (id e, treuz-gueaud, herbe traversante, & difficile à déraciner.»

    ●(1847) MDM 242. eur banne tizan divar grisiou treuziaud. ●(1876) TDE.BF 636b. Treuz-c'heot, treuz-ieot, s. m., tr. «Chiendent, herbe aux chiens.» ●(1879) BLE 168. Cynodon digité. (C. dactylon.) Treûz-iéod.

    ●(1908) FHAB Mae 138. peur-zisc'hriennet an treuz-ieot. ●(1922) FHAB Eost 240. ne zave netra war ar c'hrec'hennou-ze nemet mollesk ha treuziad hag a blege dindan ar barrou avel diroll. ●(1923) FHAB Genver 32. evel an treuzyeot (louzaouen-ar-c'hi, gwein). ●(1931) KANNgwital 338/14. evel an treuz-yaot en eun dachenn douar. ●(1983) PABE 193. (Berrien) treuzgeot, tr. «chiendent.»

  • treuzgeotenn
    treuzgeotenn

    f. –où (botanique) Brin de chiendent.

    ●(1920) KZVr 361 - 01/02/20. treuzyeoten, comme saouzanenn, herbe qui égare ; (et) chiendent (Goelo).

  • treuzhent
    treuzhent

    m. –où Traverse, obstacle.

    ●(1931) VALL 755a. Traverse ; obstacle, tr. «treushent m.»

  • treuziad
    treuziad

    m. –où

    (1) Espace de temps.

    ●(1744) L'Arm 387a. Trait de tems, tr. «Treziatt.»

    ●(1904) DBFV 232a. tréziad s., tr. «espace de temps (l'A.).»

    (2) Quantité de.

    ●(1941) GWAL 136-137/392. eun treuziad lizerou bet skrivet tost da gant vloaz 'zo. ●(1955) STBJ 98. Brezelet en devoa en Tonkin hag e oa deuet ac'hane, gant eun treuziad medalennou.

    (3) Engagement à forfait.

    ●(1919) DBFVsup 70a. treziad, tr. «engagement à forfait ; marchandage.» ●(1931) VALL 313a. engagement à forfait, tr. «treziad (pour treuziad) V[annetais].» ●(1996) CRYK 347. 'vit ober un treujad, tr. «pour travailler à la tâche.»

    (4) Travée.

    ●(1886) RUSq.FB 468a. Travée, sf., espace entre deux poutres, tr. «treuziad m.»

  • treuziadenn
    treuziadenn

    f. –où

    (1) Traverse (de métier à tisser).

    ●(1905) FHAB Gwengolo/Here 151. Ar guyader a zo azezet var eun dreujaden goat hannvet kazeg pe skeuzeller. ●(1920) KZVr 364 - 22/02/20. Treujadenn, tr. «traverse.»

    (2) Partie transversale d'une croix.

    ●(1867) FHB 127/179b. var dreuziaden ar groaz. ●(1872) ROU 106b. Traverse. Pièce en trav[ers], tr. «treuziadenn.» ●(1874) FHB 486/122a. troad ar groas pe ar voalen a dlie caout var dro pemzek troatad hed, hag an dreuziaden vardro nao droatad.

  • treuziata
    treuziata

    v. intr.

    (1) Couper à travers champs.

    ●(1855) TOB 5. Il marchait à travers champs, tr. «Treuziata a re.» ●(1869) FHB 252/344a. caer ho devoa gouscoude treuchata n'oant ket evit erruout var ho c'hanfart.

    ●(1931) VALL 755a. aller par une traverse, tr. «treuziata T[regor].»

    (2) Biaiser.

    ●(1920) KZVr 364 - 22/02/20. Treuziata, tr. «biaiser.»

    (3) S'engager pour une saison.

    ●(1919) DBFVsup 70a. treziatat, tr. «gager ou s'engager pour une saison.» ●(1931) VALL 313a. (s') engager à forfait (pour une saison), tr. «treziatat V[annetais].»

  • treuziataer
    treuziataer

    m. –ion Ouvrier engagé à forfait pour une saison.

    ●(1919) DBFVsup 70a. treziatour, tr. «ouvrier engagé pour une saison.» ●(1931) VALL 313a. celui qui s'engage à forfait, tr. «treziatour V[annetais].»

  • treuzidigezh
    treuzidigezh

    f. Franchissement.

    ●(1931) VALL 318b. Franchissement, tr. «treuzidigez f.»

  • treuzigellañ
    treuzigellañ

    v. intr. Chanceler en marchant.

    ●(1876) TDE.BF 636b. Treuzigella. Voy. trobidella [= p. 629b Trabidella et aussi Trobidella, v. n. C[ornouaille], tr. «Chanceler en marchant comme font les petits enfants et les personnes malades et faibles.»

  • treuzimplij
    treuzimplij

    m. Mésusage.

    ●(1947) YBBK $ 775. Ur boaz ken argasus eo hag an treuzimplij eus pehini ha pere.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...