Devri

Recherche 'b...' : 5779 mots trouvés

Page 1 : de b (1) à babouzez (50) :
  • b
    b

    Consonne euphonique employée devant certaines formes du verbe «bezañ».

    ●(1790) MG 196. mèrh a fæçon mar boai. ●(1792) BD 1517. marboas deut ase daguset, tr. «Si tu étais venu là pour te cacher.» ●1605. Epouantet on marboen biscoas erbet, tr. «Je suis épouvanté comme jamais je ne l'ai été au monde.» ●(17--) TE 255. Mar boai bet bras chiff er Juifèt.

    ●(1846) DGG 57. Mar boant cousquet. ●(1861) BSJ 169. mar boé ur ré-benac. ●(1867) BUE 24. Rak mar boa den, da hellout sklerian er bed, e oa Ervoan Helouri a oa.

    ●(1907) PERS 59. mar boa striz evithan he-unan, ez oa frank evit ar re all. ●(1913) PRPR 19. mall gantan dizamma deuz eun diskord a botr mar boa. ●(1924) ARVG Eost 172. mar boa unan dall bennak, didallan a reont.

  • ba .1
    ba .1

    interj. Bah !

    ●(1910) YPAG 7. Ba, ba, ba ! pelec'h eman ma spered ? ●(1950) KBSA 20. «Bah !» emezañ, «pa n'emañ ket an diaoul o c'hoari 'r c'hilhou, ne ran foueltre kaer gant den na netra ! ●67. Bah ! evit eur wech, ne vezo ket falloc'h ar vuoc'h gant he laez. ●(1970) BHAF 157. Ba ! Deomp da gerhad charbañ on amezeg ar menajer, eme unan all. ●(1974) BAHE 80/29a. Ba ! ba ! eme Dom Erwan, evit keloù ur yar, setu aze ur charre ! ●(1982) TKRH 57. Ba ! a lavare Tad-kozh, aze bepred n'eus ket dañjer dezhe da vezañ pilet gant o gwersed !!!

  • ba .2
    ba .2

    s. enfant.

    (1) Baiser, bisou.

    ●(1919) DBFVsup 5a. ba, ban, s. (terme enfantin), tr. «baiser.»

    (2) Gober ba : faire un baiser.

    ●(1972) HYZH 79/10. goubir ba /gu'bir 'ba:/ en Alr[e].

  • ba .3
    ba .3

    s. utilisé dans diverses expressions.

    (1) Na vezañ evit lavaret ba : ne pouvoir rien dire.

    ●(1902) PIGO I 158 (T) E. ar Moal. Neuze ar pôtr a goueaz war e vruchet war an dol; ne oa ken evit laret ba ! ●(1974) YABA 30.11 (Gi) J. Jaffre. Eraog ma en des bet amzér de lared «bââ» é ma paket er mélinér er sah, get ur skolm dall arnehon.

    (2) Ober ba : rester la bouche ouverte.

    ●(1974) YABA 24.04 (Gi) J. Jaffre. Ha me gred e chomehet d'obér «Bâ» get hou peg digor bras. ●(1975) YABA 29.03 (Gi) J. Jaffre. Tud «beda», hag e chomè d'obér «bâ», er beg digor kaer getè dirag en distéran tra, pe un distéran komz, rag dévéhat e vezènt de gomprenn.

    (3) Na bu na ba : voir bu.

  • ba .4
    ba .4

    voir e-barzh

  • bab / babig
    bab / babig

    m. Bébé.

    ●(1868) FHB 191/278a. Evel pa reer farz d'arbot da eur babik. ●(1883) IMP 25. evel eur babic, e kichenic e dad.

    ●(1904) BOBL 8 octobre 3/1c. pa oac'h bab en ho kavel. ●(1914) DFBP 28a. Bambin, tr. «Bab.» ●(1938) WDAP 2/120. (Pleyben, Chateauneuf-du-Faou, Gouézec) Bab, babig, hano gourel, Bugel bihan-tre. Skouer : Kousket eo ar bab (pe ar babig). Evezhiadenn : Ar ger-se a vez implijet kentoc'h gant ar vugale eget gant an dud vras. Koulskoude ar re-mañ a ro da «vabik» talvoudegez ar ger gallek «enfantin». Lavaret e vez : Komzou babik, traou babik, huñvreou babik.

  • baba / babaig
    baba / babaig

    s. Fille trop apprêtée.

    ●(1924) FHAB Meurzh 113. Babaigou diboell, rodellet o bleo.

  • babae
    babae

    m. enfant.

    (1) Croquemitaine, chose qui fait peur.

    ●(1952) LLMM 31/55. (Douarnenez) babae ger bugel. forzh petra a ra aon : sell ar mell babae zo o tont deoc'h.

    (2) Morve.

    ●(1952) LLMM 31/55. (Douarnenez) babae ger bugel. mec'hi : babae en ho fri !

  • babaig
    babaig

    voir baba

  • babaik
    babaik

    adj. =

    ●(1913) ARVG Eost 189. Sell aze 'vat, eur c'hloukez babaïk !

  • babala
    babala

    adj. Sot, gâteux

    ●(1987) BAPR 62. bezañ ken babala evel ma'h on-me ! ●(1996) GRVE 39. peogwir e kav ahanon… babala. ●40. te zo ken babala ken na gompreni ket. ●(1997) HYZH 209/16b. rendre, devenir décrépit, tr. «impopo, babala (Perroz-G[ireg].»

  • babarig
    babarig

    m. enfant. Bébé.

    ●(1952) LLMM 31/55. (Douarnenez) Babarig ger bugel : Babig.

  • babele
    babele

    m. –ed Badaud.

    ●(1919) DBFVsup 5a. babelé, m. pl. –ied (Gr[oix]), tr. «badaud. V. boblé.»

  • baberezh
    baberezh

    m. Enfantillage.

    ●(1962) EGRH I 11. baberezh m., tr « enfantillage. »

  • babi
    babi

    voir babu

  • babicherezh
    babicherezh

    m. Puérilité.

    ●(1914) DFBP 266a. puérilité, tr. «Babichërez.»

  • babig
    babig

    voir bab

  • babik
    babik

    adj.

    (1) Puéril.

    ●(1905) BOBL 03 juin 37/2c. An teir c'hoar latin-ze [Franz, Spagn hag Itali] a zo ken babik an eil hag heben.

    (2) Enfantin.

    ●(1938) WDAP 2/120. (Pleyben, Chateauneuf-du-Faou, Gouézec) Bab, babig, hano gourel, Bugel bihan-tre. Skouer : Kousket eo ar bab (pe ar babig). Evezhiadenn : Ar ger-se a vez implijet kentoc'h gant ar vugale eget gant an dud vras. Koulskoude ar re-mañ a ro da «vabik» talvoudegez ar ger gallek «enfantin». Lavaret e vez : Komzou babik, traou babik, huñvreou babik.

  • babilh
    babilh

    m. Babil.

    ●(1612) Cnf 80a. an babill maguerez an vanitezou.

    ●(1850) MOY 169. lêzit ho cojou coulz evel ho pabill.

  • babilhat
    babilhat

    v. intr. Babiller.

    ●(1710) IN I 324. un den ive pehini ne baouesse o parlant hac o vabillat hep rei na spaç na commodite d'ar re-all da barlant diouz o souhet.

  • babilher
    babilher

    m. –ion Bavard.

    ●(1831) RDU 77. er sort babillerion-zé.

  • babilherez
    babilherez

    f. Bavarde.

    ●(1803) MQG 9. Penn scanv, penn avelet, jacqezen, libouden / Toull stad ha beg sukret, liperez ar c'hafe / Couillouren iffrontet, catell-glanv didalve, / Pillerez he guenou, conterez mil fablen, / Goast-langach, ampoeson ha planquen millaouen, Babillerez hep fin, lost-rambre, pil-cojou, / mastrouill, ragacherez, souillerez an treujou.

  • babilherezh
    babilherezh

    m. Babillage.

    ●(1710) IN I 243. an discoursou hac ar babillerez. ●361. ur babillerez sot ha vean.

  • Babilon
    Babilon

    n. de. l.

    (1) Babylone.

    ●(1499) Ca 16a. Babilon. g. babiloine. ●(c.1500) Cb 20b. Babillon. g. babiloine.

    ●(1783) BV 11/263. me ia breman souden dre ruiou babillon.

    ●(1857) AVImaheu 2. a houdé David betig en divroedigueah de Vabylon.

    (2) Mont da Vabilon : se perdre, aller au diable.

    ●(1825-1830) AJC 485. en mor ar ponan a moamb groed roud vel mond da vabilon.

    (3) plais. Tour Babilon ha kêr Landreger : le derrière.

    ●(1899) KRYP 66. Tour Babulon ha ker Landregér, tr. « la tour de Babylone et la ville de Tréguier, = le derrière en petit Tréguier. »

  • babilotez
    babilotez

    coll. (botanique) Faînes, fruits du hêtre.

    ●(1895) GMB 243. faîne (...). On dit à Tressignaux babilotes, peut-être sous l'influence de babi, guignes.

  • babiol
    babiol

    coll. (botanique) Bigarreaux.

    ●(1904) DBFV 15a. babiolen, f. pl. babiol, tr. «bigarreau.»

  • babiolenn
    babiolenn

    f. –où, babiol (botanique) Bigarreau.

    ●(1904) DBFV 15a. babiolen, f. pl. babiol, tr. «bigarreau.»

  • babiolez
    babiolez

    coll. Bigarreaux.

    ●(1983) PABE 141. (Berrien) babiolez, tr. «bigarreaux.»

  • Babistoul
    Babistoul

    m. -ed (blason populaire) Surnom des Bas-Bretons en pays vannetais.

    ●(2007) DGRGE 37a. babistoul m. -ed surnom des Bas-Bretons [déformation péjorative de Babërton, le pays de Vannes étant en haute Bretagne]. ●164a. Babistouled a oá [lavar]ët anezhe, tr. « on les appelait B ».

  • babouchenn
    babouchenn

    f. –où, babouchoù (habillement) Babouche.

    ●(1903) MBJJ 258. kemer en feurm diou vabouchen. (...) me a lez gant ar porjer e vabouchenno. ●(1924) CBOU 2/29. e «vabouchou» great gant kroc'hen kanval. ●(1931) VALL 53a. Babouche, tr. «babouchenn f. pl. ou.»

  • babouin
    babouin

    m. (zoologie) Babouin.

    ●(1557) B I 290. Diot, sotin, babouin, tr. «Imbécile, sot, babouin.»

  • babouinañ
    babouinañ

    v.

    (1) V. tr. d. Barbouiller.

    ●(1464) Cms (d’après DEBm 221). babouynaff. ●(1499) Ca 16a. Babouinaff an visag. g. conchier le visaige.

    (2) V. intr. Être stupéfait.

    ●(1909) BROU 204. (Eusa) baboúina, tr. «Etre stupéfait, peut être pour badaoui, badaouet, qui se dit en Cornouaille d'un homme étourdi, ivre.»

  • babourzh
    babourzh

    m. –où (marine) Bâbord.

    ●(1732) GReg 82a. Bas-bord, le côté gauche du vaisseau par rapport au pilote qui est à la poupe, tr. «Babourz. Van[netois] babourh.» ●888a. Stribord, & bas-bord, tr. «strybourz, ha babourz. Van[netois] strybourh, ha babourh.» ●(1744) L'Arm 26a. Bas-bord, côté gauche du Navire de la poupe à la prouë, tr. «Babourh.. heu. m.»

    ●(1904) DBFV 15a. babourh, p. pl. eu, tr. «bâbord.»

  • babourzhad
    babourzhad

    m. babourzhidi (marine) Bâbordais.

    ●(1953) TGPB 126. ar vabourzhidi Ned Marshall, Hans Vanderchelden, George pillips ha me.

  • babous / bavous
    babous / bavous

    adj.

    (1) Baveux.

    ●(1938) DIHU 330/193. deu ben gouleu baùous.

    (2) (Lait) qui file.

    ●(1744) L'Arm 212b. Lait qui file, tr. «Leah bàouss.»

  • babousat
    babousat

    v. intr. Baver.

    ●(1982) PBLS 625. (Langoned) baboussad, tr. «baver.»

  • babouz / bavouz .1
    babouz / bavouz .1

    m.

    (1) Bave.

    ●(1905) BOBL 04 novembre 59/3a. An neb a duf d'an nec'h, a gwez e vaouz en dro var e fri. ●(1908) PIGO II 123. Julig a huche ken ma lampe ar baouz eus e c'heno. ●(1924) FHAB Kerzu 443. eun den mezo o stlepel babouz e c'henou lous. ●(1958) BRUD 5/77. Babez toull o henou. ●Babez = Babouz.

    (2) péjor. Chaoker babouz : bavard.

    ●(1935) BREI 411/2a. kalz eus ar pismigerien pe eus ar chaokerien-babouz.

    (3) fam. Gnognotte.

    ●(1906) CDFi 21 juillet. gwir a roër dezo war ar prisiou, hag ar prisiou-ze niverus, n'eo ket babouz e vezint a c'hellit kredi.

  • babouz / bavouz .2
    babouz / bavouz .2

    m. –ed

    (1) Babouin, injure aux enfants qui se salissent la bouche en mangeant.

    ●(1732) GReg 73b-74a. Babouin, marmouset. C'est aussi une injure qu'on dit aux petits enfans, tr. «Babous. p. baboused.»

    ●(1919) DBFVsup 6a. baùous, tr. «petit morveux.»

    (2) Baveur.

    ●(1744) L'Arm 28a. Baveur, tr. «Baouss.. uzétt. m.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùouz m. pl. ed, tr. «baveur.»

    (3) Bavard.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Bauard, tr. «Lanterner, ur bauous.» ●(1744) L'Arm 24a. Babouin, bavart, tr. «Baouss.. uzétt. m.» ●28a. Bavard, tr. «Baouss.. ouzétt. m.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùouz m. pl. ed, tr. «bavard.»

    (4) (insulte) =

    ●(1920) MVRO 22/1a. baous ma 'z out ! ●(1920) MVRO 24/1b. Ro peoc'h'ta, baous, gant aoun na ves klevet oc'h ober da alvaon.

    (5) = (?) par erreur (?) Babouin, singe.

    ●(1881) RECe v 163. Ar babouz e aoza ioud, tr. «Le babouin prépare la bouillie.»

  • babouzañ / babouziñ / babouzat
    babouzañ / babouziñ / babouzat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Baver.

    ●(1744) L'Arm 28a. Baver, tr. «Baouzein.»

    ●(1904) DBFV 17b. baouzein, v. n., tr. «baver.» ●(1919) DBFVsup 5a. babouzein, v. n., tr. «baver.» ●(1927) GERI.Ern 34. babouza(ñ) v. n., tr. «baver.» ●(1906) BOBL 13 janvier 69/1c. babouzi war hon bro. ●(1943) VKST Genver-C'hwevrer 227. glaourenna, babouzat, evel melc'hod. ●(1954) LLMM 42/13. gwech o chaokat hag o vandrouilhat, gwech o tarlonkañ hag o vabouzañ.

    (2) Bavarder.

    ●(1927) GERI.Ern 34. babouza(ñ) v. n., tr. «bavarder.»

    II. V. tr. d. Baver.

    ●(1904) DBFV 17b. baouzein, v. a., tr. «baver.»

  • babouzat
    babouzat

    voir babouzañ

  • babouzeg
    babouzeg

    m. babouzeien

    (1) Bavard.

    ●(1922) EMAR 58. Gwall-gaset gant e-leiz, gant meur a vabouseg.

    (2) =

    ●(1965) BRUD 20/18. Emañ ar babouzeg-mañ, emezañ, oh ober e hogez, sed amañ marteze eur bern-kaoh !»

    (3) Baveux.

    ●(1962) EGRH I 11. babouzeg m. babouzeien, tr. « baveux »

    ►(insulte)

    ●(1741) RO 1302. Penos cos babousec quer sot ac an douar.

    ●(1913) PRPR 85. Torch da c'hronj, babouzek !

  • babouzek
    babouzek

    adj.

    (1) Baveux.

    ●(1914) KZVr 66 - 07/06/14. Babouzek, tr. «baveur.» ●(1919) DBFVsup 5a. babouzek, adj., tr. «baveux.» ●(1977) PBDZ 709. (Douarnenez) babouzek, tr. «qui bave.»

    (2) sens fig. Sot.

    ●(1914) KZVr 66 - 07/06/14. Babouzek, tr. «sot, bête.»

    (3) (météorologie) Amzer vabouzek : temps qui donne une pluie fine et continue.

    ●(1914) KZVr 66 - 07/06/14. Amzer vabouzek, tr. «pluie fine et continue, H[au]t-Trég[uier].»

  • babouzenn
    babouzenn

    f.

    I.

    (1) Filet de bave.

    ●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. Babouzen f., tr. «bave.»

    (2) Bavette (de tablier).

    ●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. Babouzen f. (et baouzen), tr. «bavette, C[ornouaille].»

    (3) (Choses) éparpillées.

    ●(1914) KZVr 67 - 21/06/14. Babouzen, tr. «confusion, éparpillement (blé, foin, etc. mal ramassés).»

    (4) Fille qui bave.

    ●(1977) PBDZ 699. (Douarnenez) babouzenn, tr. «fille qui bave.»

    II. Lonkañ e vabouzenn : mourir. Cf. lipat e loa.

    ●(1978) (T-Plougouskant) PBPP 2.1/43. lonkañ e vabouzenn, tr. «avaler sa chique, mourir / avaler sa bave /. ●2.2/349. Lonkañ e vabouzenn, tr. J. le Du «casser sa pipe /lit. avaler son filet de bave.»

  • babouzenneg
    babouzenneg

    m. Morveux.

    ●(18--) SCD 175. penos babouzennec da afer eo entre me a ma friet.

  • babouzer .1
    babouzer .1

    m. –ioù (habillement) Bavette (de tablier, etc.).

    ●(1744) L'Arm 28a. Bavette, tr. «Bausér.. ieu. m.»

    ●(1903) EGBV 42. bauzér m. pl. ieu, tr. «"piécette", bavette de tablier.» ●(1904) DBFV 19a. bauzér, m. pl. ieu, tr. «bavette (d'un tablier), piécette.» ●(1914) DIHU 108/88. é vabouzér kaer geton. ●(1919) DBFVsup 5a. babouzér (B[as] v[annetais]) m. pl. ieu, tr. «bavette. V. bauzér.» ●(1924) SBED 12. Hag ur baojer / É giz er vro. ●(1927) DIHU 190/243. un dantér hemb baujér, ker dru èl un toaillon-chudelleu e vezè berpet tronset ar hé zor. ●(1934) BRUS 236. La piécette du tablier, tr. «er baozér –ieu, m.» ●(1941) DIHU 363/329. En dantér e oè ber a vaozer. ●(1985) ADEM 45. (An Arradon) un danter àr ar vrozh, ur baoser doutou, spilhet amañ.

  • babouzer .2
    babouzer .2

    m. –ion Baveur.

    ●(1904) DBFV 17b. baouzér, m. pl. zerion, tr. «baveur.»

  • babouzerez
    babouzerez

    f. –ed Baveuse.

    ●(1904) DBFV 17b. baouzér, m. pl. zerion, f. –zerez, pl. ed tr. «baveur.»

  • babouzerezh
    babouzerezh

    m.

    (1) Bavardage.

    ●(1744) L'Arm 28a. Bavarderie, tr. «Baousereah.. heu. m.»

    ●(1879) MGZ 205. Comzou an testou faos a ioa bet kemeret gant ar varnerien evit babouzerez ha rambreou : netra ken.

    ●(1904) DBFV 17b. baouzereh, m. pl. eu, tr. «bavardage.»

    (2) Action de baver.

    ●(1962) EGRH I 11. babouzerezh m., tr. « action de baver. »

  • babouzet
    babouzet

    m. –où (habillement) Bavette.

    ●(1744) L'Arm 28a. Bavette, tr. «Bausette.. eu. m.»

    ●(1904) DBFV 19a. bauzét, m. pl. eu, tr. «bavette (d'un tablier), piécette.»

  • babouzez
    babouzez

    f. –ed

    (1) Baveuse.

    ●(1744) L'Arm 28a. Baveuse, tr. «Baouséss.. ézétt. f.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùouz f. éz, pl. ed, tr. «baveur[se].»

    (2) Bavarde.

    ●(1744) L'Arm 24a. Babouine, tr. «Baouséss.. ézétt. f.» ●28a. Bavarde, tr. «Baouzéss.. zézétt. f.»

    ●(1904) DBFV 19a. baùouz f. éz, pl. ed, tr. «bavard[e].»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...