Devri

Recherche 'bri...' : 262 mots trouvés

Page 1 : de bri-1 (1) à brientineler (50) :
  • bri .1
    bri .1

    f. Brassée.

    (1962) TDBP II 66. Me a zastume al lien em bri (rare, pour a-vriad), tr. «je ramassais la voile dans mes bras.»

  • bri .2
    bri .2

    f.

    (1) Préau.

    (1895) FOV 253. Doh er vri, tr. «à côté du préau.» (...) Betac ne veint er vri.

    (1904) DBFV 32b. bri, f., tr. «préau (Foér, 19).»

    (2) Paroi naturelle plus ou moins haute au bord de l'eau.

    (1869) FHB 232/179b. staget oc'h ar vri azioc'h an dour. ●(1872) ROU 72a. Dans de certains lieux, long-temps inaccessible au français, on appelle bri, vri, les rochers élevés qui abrîtent les pêcheurs de goëmons qui attendent la marée. ●(1889) ISV 14. Ha pa deu (…) an tarziou d'en em strinca gant counnar oc'h ar vri hag ar reier var ribl an aod. ●79. En dro da enez Eusa ez eus laboused mor aleiz, hag ar re-ma a deu da ober ho neiziou en toullou pe er faoutou a gavont er vri tro var dro d'an enez. Ar vri-ze a zao evel eur voger huel huel. ●488. Sevel a c'hellas gouscoude var gorre [an dour] ha cregi en eur mean a deue he benn eur pennad eus ar vri (…) rag ar vri a ioa sounn hag a rea zoken bolz a ziouthan.

    (1904) DBFV 32b. bri, f., tr. «petite butte, montée.» ●(1927) GERI.Ern 70. bri V[annetais] f., tr. «Hauteur, petite butte.» ●(1960) GOGO 212. (Kerlouan, Brignogan) En hiver, lorsqu'il désarme, le goémonier hâle son bateau sur la dune, bri (bri, mot fém.), quelquefois teven. ●(1994) BRRI 85. pennadoù bras eus ar vri a oa kouezhet e-touez an traezh.

    (3) (en plt d'une colline, etc.) Versant.

    (1937) DIHU 316/341. seùel é gastel ar vri en dosten-sé. ●(1925) FHAB C'hwevrer 51. Gwelet a ra dirazan eur vri divent, eur gompezenn hir ha ledan.

    (4) =

    (1929) FHAB Gouere 256. Eur c'hleger a zo eur roc'h pe eur vri.

  • bri .3
    bri .3

    m.

    I. Respect, égard.

    (1557) B I 684. En berr amser cret seder ez meruy / A un maru yen gant ancquen heb quen bry, tr. «sache bien que tu vas mourir (…) sans égard, d'une mort pleine d'angoisse.»

    (1744) L'Arm 115a. Egard, considération, tr. «Bri

    (1939) KOLM 69. Degeméret é vezè get el léañned estren get kement a her hag a vri èl get é ré.

    II. [en locution]

    (1) Dougen bri da u.b. : avoir des égards pour qqn.

    (1744) L'Arm 115a. Avoir des égards pour quelqu'un, tr. «Douguein bri d'unan bénac.» ●311b. Proteger, tr. «Douguein bri.» ●(1767) ISpour 23. é tougou Doué bri deoh. ●(1790) MG 149. Ur péhet bras-è doug bri d'ur hroaidur drès é verdér.

    (c.1802-1825) APS 83. ne zouguet bri de hanni drès er ré-ral. ●(1854) PSA II 98. én ur zouguein bri èl ma hré.

    (1904) DBFV 32a. dougein bri de, tr. «avoir des égards pour, protéger (l'A.).»

    (2) Dougen bri da udb. : être porté sur qque chose.

    (1790) MG 301. N'en dès quet paud n'ou dès ur péhed mignon-benac de béhani é tougant bri.

    (1838) OVD 211. douguein bri d'er vinceu.

    (3) Hep bri na heg : impartialement.

    (1942) VALLsup 75. Juger sans faveur et sans prévention, tr. «barn hep bri na heg.»

  • briaat
    briaat

    v. tr. d.

    (1) Attester.

    (14--) Jer.ms 118. Me abry ne comery dyner, tr. «J'atteste que tu ne prendras (pas un) denier.»

    (2) Respecter.

    (1650) Nlou 57. Dezy ez voé bryet, gant an Eal reuelet, tr. «il lui fut respectueusement révélé par l'ange.» ●265. Oz douen feiz dezy, hy ha he bryhat, tr. «ayant foi en elle et la respectant.»

  • briad
    briad

    f. & adv. –où cf. brec'had

    I. F.

    (1) Brassée.

    (1659) SCger 17a. brassée de paille, tr. «vr briat colo.» ●134a. briat, tr. «brassée.» ●(1732) GReg 115b. Brassée, tr. «Bryad. p. bryadou. breyad. p. breyadoubrehad. p. brehadou. (le premier mot, est le bon.) Van[netois] brehad. ur vrehad. p. brehadeü.» ●Brassée de paille, de bois, &c., tr. «Ur vryad colo, ur vryad qeuneud, &c.» ●(1766) MM 656. re vriat oc'h eus quemeret, tr. «vous avez trop large brasséée entreprise.»

    (1846) BAZ 151. eur vriadic keuneut. ●(1877) EKG I 123. eur vriad boutaillajou guin koz. ●(1878) EKG II 11. peb a vriad kolo.

    (1911) BUAZperrot 794. eur vriad vokedou. ●799. eur vriad roz ruz ha roz gwenn. ●(1925) FHAB Meurzh 97. e diou vriad, al laer en deus dastumet foenn leiz e landonou.

    (2) par ext. Troupe, bande.

    (1792) BD 389. Allas chetu aman eur vriat vugalle, tr. «Hélas, voici une bande d'enfants.»

    (3) fam. Grosse femme bien en chair.

    (1732) GReg 301a. Dondon, Gaguy, tr. «bryad. p. bryadou

    II. Adv.

    (1) A-vriad : en embrassant.

    (1847) GBI I 128. A-vriad en-han 'z eo kroget, tr. «Elle l'a caché dans son sein.» ●(1868) SBI I 296. Rene Lambal, p'hen eus clevet, / En-hi a vriad 'zo croget, tr. «René Lambal, quand il a entendu, / A plein bras l'a étreinte.» ●(1879) BMN 251. dal ma her guelas, a lammas a vriad d'he c'houzoug. ●316. en em stlapa a vriad etre divrec'h he mamm. ●(1880) SAB 189. à pa gav aneza e crog a vriad enna.

    (1906) KPSA 1. Krogit a-vriad en oll draou-ze. ●(1911) BUAZperrot 752. pignat a rejont an eil krog a vriad en egile.

    (2) Par brassées.

    (1869) FHB 253/348b. destum a vriadou ar frouez eus ho parkeier.

    (3) Degemer ub. a-vriad-kaer : recevoir qqn à bras ouverts.

    (1839) BSI 316. Doue a dra certenn, en diguemero a vryad-caër. ●(1866) FHB 54/12. Ezaü euz he gostez, a redaz var arbenn he vreur, hen digemeraz a vriad-kaer...

    (4) A-vriad-korf : en embrassant fort.

    (1870) FHB 267/42b. a zispill oc'h ar reier, stag a vriad korf, a laz korf, oc'h an tammou plench.

    (5) Briad da vriad : l'un dans les bras de l'autre.

    (1905) HFBI 508. édoant ho daou briad da vriad gant eun transport à garantes.

  • Briad
    Briad

    n. de l.

    I.

    (1) Bréhat.

    (1548) Cco 65. briat.

    (1876) BJM 87. varzu Penpoul ha Brihat. ●89. ne oa en iliz nemet tud deut eus Brihat. ●(1889) CDB 111. Eur c'hanod deuz a Vriet o tistrei da Bontre, tr. «Un canot de Bréhat, retournant à Pontrieux.»

    (1904) DDKB 20. Ac’hane e weler Briad, / Yeltranz, Mode, Gwennou hag Erc’h. ●(1910) EGBT 131. En Briad e zo eun tour-tan uhel : gwelet ve o lugerni goude kuz-heol eus bourk Plêraneg. ●(1913) BRIT 337. ha yao war hent Briat ! (…) evit mont da Vriat. ●(1914) ARVG mae 75. En aber an Trenw, eman Briad. ●(1970) BHAF 129. a-gleiz, beteg Briad, a-zehou. ●(1995) LMBR 8. Eus Beg an Arc’houest – un nebeud kilometradoù a-us da Bempoull – e seblant Briad bezañ a-hed dorn. ●10. Ha pa kounaer Briad e tistroer da Vriad.

    (2) Enez-Vriad / Enezenn Briad : île-de-Bréhat.

    (18--) OLLI 207. enez Briad. ●(18--) (1985) GIRA 84 (= OLLI. 284). Ur buguel bian anwet Mazeau an Hegarat / Mab Ezvant ha Fant Callec eus a Enes Briat. ●(1825-1830) AJC 6220. ma voa comandet din gand ar jeneral mond da enes briad.(1865) FHB 14/107a. Maneur a ieaz gant an Tad Bernard da enezen Brehat. ●(1876) BJM 85. da ghenta en enez Vrihat (Bréhat). ●(1877) EKG I 53. Deuet eo an noz, tenval eo an amzer; n'euz den var vale adalek bek Miliau beteg enezen Brehat, o vont dreist bourk Perros ha kear Landreger.

    (1900) (1927) CONS 905. e kichen Enez Briad.(1911) BUAZmadeg 835. en enezen Lavre, tostik da enezen Brehat. ●(1913) BRIT 337. Eur valeadenn en Enez Vriat. ●(1936) BREI 442/2a. parrouziou divrezonekaet, siouas, evel Enez-Briat hag ar Goz-Korlê. ●(1962) EGRH I 75. Enez Vriad, tr. « île Bréhat. » ●(1995) LMBR 9. E norzh Enez-Vriad e oa.

    II. Dicton.

    (1974) BAHE 82/12b. Briad (enez) Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas.

    (2005) HYZH 244/37. Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas (Barr-Heol 82/12).

    III. Nom de famille.

    (1970) NFBT 25-26 N° 193. Briat.

    IV. [Toponymie locale]

    (18--) OLLI 207. en henor d’an Itron-Varia-Keranrous en enez Briad. ●(1870) MBR 106. ema o tont a-hont enn tu all da enez Benniget. ●(18--) SON II 276. Adieu Penn-Briat, ewit mad, / Adieu, ma dous ! c'h an d'ho cuitâd.

    (1974) BAHE 82/12b. Briad (enez) Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas. ●(1995) LMBR 9. E tu norzh an Enez emañ Tour-tan ar Paun, a-us d’an islonk anvet ar Paun ivez. ●10. Hag eus chapel Kervikael. (...) E-tal kichen, milinoù-mor Krec’h Tareg ha Krec’h ar Pod.

  • briad-ha-briad
    briad-ha-briad

    adv. Embrassés.

    (1931) VALL 248b. Embrassés, tr. «briat ha briat

  • briad-ouzh-briad
    briad-ouzh-briad

    adv. Embrassés.

    (1942) VALLsup 62a. Embrassés, tr. «briat-ouz-briat («Ar bont er velin»).»

  • briadal
    briadal

    v. tr. d. Embrasser.

    (1499) Ca 27a. Brihadal. g. embrasser.

  • Briadiz
    Briadiz

    pl. Habitants de Bréhat.

    (1891) RDTp VI/658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    (1962) TONA.index 78. briadiz.

  • Briag
    Briag

    n. pr.

    (1) Briac.

    (2) (pathologie) Droug-sant-Briag : folie.

    (1931) VALL 197a. Démence folie, tr. «droug-sant-Briag

  • briallenn
    briallenn

    s. (botanique) Primevère Primula veris.

    (1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Briallen.

    (1933) OALD 45/207. bleuniou gwen-koaven ar skao hag ar brialen. ●(1934) CDFi 21 avril. bokedou nevez digoret ar brialenn hag ar spern-gwenn.

  • briañ / briiñ
    briañ / briiñ

    v. tr. d. Donner une charge honorifique à.

    (1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[annetais].

  • briata .1
    briata .1

    m. –où

    (1) Étreinte.

    (1732) GReg 331b. Embrassade, embrassement, tr. «Bryatâ. p. bryataou.» ●Donner une embrassade, tr. «Rei ur bryata.» ●Embrassement tendre, tr. «Ur bryata clos.»

    (1857) HTB 147. He zad a roas dezhi eur briata. ●214. o rei dez-hi eur briata a wech en amzer. ●225. eur briata tener ha karantezuz.

    (1925) FHAB Du 433. Pebez levenez ha pebez briata !

    (2) Accolade.

    (1732) GReg 7b. Accolade, embrassement, tr. «Bryata. p. bryataou.» ●Une douce accolade, tr. «Ur bryata clos. »

    (1931) VALL 5b. Accolade, tr. «briata

  • briata .2
    briata .2

    v.

    I V. tr. d.

    (1) Prendre dans ses bras, embrasser, accoler, étreindre.

    (1659) SCger 2b. Accoler, tr. «Briata.» ●49a. embrasser, tr. «briata.» ●(1710) IN I 101. o vriata ur Grucifi. ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryata. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryata. pr. bryatëet

    (1838) CGK 33. A me rac tal dhe briata. ●(1889) ISV 238. redek a reas da vriata ar merzer.

    (1911) BUAZperrot 794. Nao bloaz goude e vriatas e vamm. ●(1915) HBPR 101. Lod a lamme d'ho briata.

    (2) Embrasser.

    (1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser.

    II. V. pron. réci. En em vriata : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    (1849) GBI I 208. En em vriata gant glac'har ! tr. «S'embrasser avec douleur (bonheur).» ●(1876) BJM 48. En em vriata a rejont en ur vouela.

    (1911) BUAZperrot 349. En em vriata a rejont gant teneridigez. ●816. en em vriata hag en em bardoni. ●(1925) BILZ 117. En em vriata a rejont en eur ouela. ●(1928) BFSA 135. en em vriata a rejont gant karantez.

  • briataat
    briataat

    v.

    (1) V. tr. d. Prendre (qqn) dans ses bras, l'embrasser, l'accoler, l'étreindre.

    (1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryatât. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryatât. pr. bryatëet

    (1862) JKS.lam 567. sec'ha a ra he daelou, he briataat glann a ra.

    ►[empl. comme subst.]

    (1659) SCger 48b. embrassement, tr. «briatat

    (2) V. pron. réci. En em vriataat : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    (1862) JKS.lam 562. En em vriataat glann a reont. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/235). goude en em vriataat.

  • briatad
    briatad

    s. & adv. –où

    (1) S. Embrassade.

    (1659) SCger 49a. embrassement, tr. «briatat

    (1973) SKVT II 17. ne vez ket arboellet ar briatadoù gant tad ha mamm.

    (2) Adv. A-vriatad : par brassée.

    (1931) VALL 80b. par brassée, tr. «a-vriatad

  • briatadur
    briatadur

    m. –ioù (typographie)

    (1) Accolade graphique.

    (1931) VALL 5b. Accolade signe graphique, tr. «briatadur

    (2) Briatadur sonn : accolade verticale.

    (1931) VALL 5b. Accolade verticale, tr. «briatadur sounn

    (3) Briatadur plaen : accolade horizontale.

    (1931) VALL 5b. Accolade horizontale, tr. «briatadur plên

  • briataerezh
    briataerezh

    m. Étreinte, embrassement.

    (1868) FHB 165/72b. daelou a levenez, briaterez.

  • bribouilh
    bribouilh

    adj. & m. (Enfant) remuant.

    (1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Bribouilh = ano-gwan hag ano. Eur bugel atao fich-fich.

  • briboull
    briboull

    s. Personne maniérée.

    (1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm briboull, tr. «une maniérée.»

  • brich
    brich

    f. –où

    I. Banc.

    (c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.»

    (1904) DBFV 32b. brich, f., tr. «escabeau (Ch. ms.).» ●(1905) LZBg Meurzh 61. Na berch, na kadoér. ●(1919) DBFVsup 10a. brech, berch, brich, m., tr. «escabeau.» ●(1931) FEZO 3. Etalti, ar un (lire : ur) vrich izel, ur plahig vihan é sellet doh hé memé. ●(1939) RIBA 74. Hep seùel diar ou bricheu. ●(1942) DHKN 103. brich er paotr-kar.

    II. par ext.

    (1) Brich turgn : banc de tour.

    (1919) DBFVsup 78. brech turn, tr. «banc du tour.»

    (2) Brich voser : billot de boucher.

    (1935) DIHU 285/235. hui en dioèdo ar ur vrich-bosér.

    ►absol.

    (1940) DIHU 346/51. Diskar e hrér el lon ar er vrich. Job e bar é oug, e glask er oahien mat, ha bresk, hé zrouh get beg é goutel-dag.

    (3) Brich bugad : trépied de cuvier.

    (1919) DBFVsup 10a. brech bugad, tr. «trépied du cuvier.»

  • briched
    briched

    m. –où Tabouret.

    (c.1718) CHal.ms i. escabeau, tr. «scabeu scabel, brich' ur vrich' a sarz[eau]. brechet.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.» ●(1723) CHal 24. Bassette, ou bréchette, tr. «escabeau, tabouret, placet.»

    (1904) DBFV 30b. brechet, m. pl. eu, tr. «escabeau, tabouret.»

  • brichin .1
    brichin .1

    adj.

    (1) Sot, niais, benêt.

    (1905) KANngalon Eost 462. Ne ket mad beza brichin nag aboubal. ●(1917) KZVr 225 - 24/06/17. Brichin, tr. «folâtre, volage, Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.» ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1942) VALLsup 20a. Benêt, tr. «brichin (et folâtre).» ●(1958) BLBR 113/12. eur brichin a zen.

    (2) Folâtre.

    (1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «folâtre.»

  • brichin .2
    brichin .2

    m.

    (1) Sot, niais, benêt.

    (1868) FHB 153/387a. piou eo ar penn sot, piou eo ar brichin, ar rumer a zo bet divez aoualc'h evit henvel dour a vuhez eun dour, enn (lire : eun) eva a zo dalc'h-mad oc'h he heul ar boan, ar c'hlenved (…) ? ●(1870) FHB 280/149a. Kaoze eta, brichin, hag hast affo.

    (1908) FHAB Gwengolo 268. hon tri vrichin. ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin. ●(1950) KROB 26-27/19. Rei va merc'h d'ar brichin-ze ! ●(1984) HYZH 154-155/85. brichin : konter kaozioù. Hennezh oa ur sakre brichin.

    (2) Folâtre.

    (1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «folâtre.»

    (3) Ober e vrichin : faire son fou.

    (1958) BRUD 4/56. oh ober o brichin.

  • brichinañ / brichinat
    brichinañ / brichinat

    v. intr. Faire le fou.

    (1927) GERI.Ern 70. brichina v. n., tr. «faire le brichin.» ●(1942) VALLsup 20a. faire le benêt, le folâtre, tr. «brichina(t).»

  • brichinat
    brichinat

    voir brichinañ

  • brichineg
    brichineg

    m. Sot, niais, benêt.

    (1958) BRUD 4/44. Ro peoh ! Brichinog ! ●(1964) BRUD 18/33. Eur brichinog, n'eo bet morse nemed eur brichinog !

  • brichinerezh
    brichinerezh

    m. Bêtises idiotes.

    (1932) ALMA 120. Taol Brichinêrez ar Barazer. ●(1935) CDFi 16 mars. Eun tammik brichinerez a gare ober. ●(1958) BRUD 4/51. ober d'an dud a beb seurt brichinerez. ●(1982) MABL I 101. (Lesneven) bet 'c'h ober brichinerezh a-raok.

  • brid
    brid

    m. –où

    I. (harnachement)

    (1) Bride.

    (1499) Ca 27a. Brit. ga. bride. ●(1633) Nom 31b. Equus refractarius, duri oris : cheual dur en bouche, ou frein : march calet á guenou, pe dan brit. ●181a. Frænum : frain, bride : brid.

    (1659) SCger 17a. bride, tr. «brid.» ●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «èn un taul brid.» ●(17--) TE 261. de gondui er marh dré er brid.

    (1849) LLB 1330. er brideu hoarnet. ●(1857) CBF 103. Brid, m., tr. «Bride.» ●(1857) LVH 129. ur brind péhani hun dalh. ●(1895) FOV 241. Doh er brid é trottas get é vestr ér rakér, tr. «Son maître, le tenant par la bride, le fit trotter dans tout le village.» ●(18--) SBI I 184. eun incane gwenn / Hac eur brid arc'hant en he benn, tr. «une haquenée blanche, / Avec une bride d'argent en tête.» ●(18--) SAQ II 71. pao an alar, brid ar marc'h.

    (1902) PIGO I 28. krog en brid e varc'h. ●(1904) DBFV 32b. brid, brind, m. pl. eu, tr. «bride, frein.» ●(1934) BRUS 280. La bride, tr. «er brid –eu, f.»

    (2) Leñjenn-vrid : rêne de bride.

    (1934) BRUS 281. Les rênes, tr. «el leñjen-vrid

    (3) Lêrenn-vrid : rêne de bride.

    (1612) Cnf 27a. laezrennou brit è march.

    (4) Morz-brid : mors de bride.

    (1499) Ca 141a. Mors brit g. frain. ●(1633) Nom 180b. Lupatum, lupus, murex : mors de bride fort rude : mors brid á ve garu bras.

    II.

    (1) (menuiserie) Poinçon.

    (1958) BRUD 3/99. (Spezed) Ar brid le poinçon.

    (2) (construction) = (?) Moise (?).

    (1988) TIEZ II 117 L'assemblage est généralement renforcé par un entrait retroussé (brid, gourdreust).

    (3) (habillement) Brid boned : bride de bonnet.

    (1744) L'Arm 236b. Mentonnière ou bridoir, tr. «Brinde-bonætte. m.»

    III.

    (1) (Lezel) ar brid war ar moue : prendre liberté.

    (1970) BHAF 80 (T) E. ar Barzhig. Ha setu, lennerien ger, red eo bet din dizamma va halon, kuit da zialani, ar brid war moue ma fluenn.

    (2) Chakañ e vrid : ronger son frein.

    (1970) BHAF 235 (T) E. ar Barzhig. Ne servije ket, perag mond da goll e skiant ha darhoi e benn gant mogeriou, red e oa dezañ derhel da chaka e vrid ha gortoz...

  • brid-morch
    brid-morch

    m. (harnachement) Bride.

    (1895) FOV 244. Er sanclen en é zorn, er brid-morch doh é vréh, tr. «La sangle à la main, la bride sous le bras.»

    (1904) DBFV 32b. brid-morch, tr. «bride, frein.»

  • brid-mouch
    brid-mouch

    m. (harnachement) Bride à œillères.

    (1931) VALL 82a. bride à œillères, tr. «brid-mouch T[régor].»

  • bridaj
    bridaj

    m. =

    (1890) MOA 236b. Pièces d'enchevêtrures (parlant d'un moulin), tr. «bridach, sing. pl. m. (collectif).»

  • bridañ / bridiñ
    bridañ / bridiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Brider.

    (c.1500) Cb 30b. g. fraindre. b. bridaff.

    (1659) SCger 17a. brider, tr. «brida.» ●(1732) GReg 162a. Brider un cheval, tr. «Brida ur marc'h.»

    (1856) VNA 215. Bridez mon cheval, sellez-le aussi, tr. «Bridet me marh ; dibret-ean ehué.»

    (1904) DBFV 32b. bridein, v. a., tr. «brider.»

    (2) V. pron. réfl. En em vridañ : se rengorger.

    (c.1718) CHal.ms iii. se rengorger, tr. «him ambridein him vridein

    (1904) DBFV 32b. hum vridein, tr. «se rengorger.»

  • bridaouerez
    bridaouerez

    f. Morceau de cuir (?) dans le rouet qui serre le fuseau (?).

    (1905) FHAB Mae/Mezheven 94. E kreiz etre an daou dam koat (...) ez eus c'hoaz unan all (...) zo he hano an eskob ha n'eo ket maro en he blas ; stag ez euz outhan eun tam ler hanvet bridaouerez, ha labour ar vridaouerez eo starda ar verzit.

  • bridet
    bridet

    adj.

    (1) Bridé.

    (14--) Jer 298. Me rôy d’oc’h dybret brydet tregont Cousr ha tregont genet., tr. « Je vous donnerai, sellés, bridés, trente coursiers, et trente genets ».

    (2) sens fig. Courbé.

    (1957) ADBr lxiv 4/449-450. (An Ospital-Kammfroud) S'emploie en parlant des épis mûrs qui se courbent vers le sol, sans que fléchisse pour autant la tige de la céréale. Abarz bez(a) mad da droha, an heiz a rank bez(a) bridet e bennou gantañ.

  • bridig
    bridig

    m. –où (harnachement) Bridon.

    (1904) DBFV 32b. bridig, m.pl. eu, tr. «petite bride, bridon.»

  • bridiñ
    bridiñ

    voir bridañ

  • bridmouchañ
    bridmouchañ

    v. tr. d. =

    (1972) BAHE 75/4. bridmouchet eo an dud.

  • bridol
    bridol

    s. Engin de guerre à lancer des cailloux.

    (1499) Ca 27a. Bridol vide in talm.

    (1876) TDE.BF 77b. Bridol, s. m. (anc.), tr. «Fronde.»

  • bridoù
    bridoù

    plur. Brides de meule.

    (1876) TDE.BF 77b. Bridou, s. pl. m., tr. «Brides de meule.»

  • Brieg .1
    Brieg .1

    n. pr. Brieuc.

    (1499) Ca 27a. Briec. g. brieuc.

    (1659) SCger 17a. Brieu, tr. «Briec

    (1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin.

  • Brieg .2
    Brieg .2

    n. de l. Saint-Brieuc.

    (1712) HB 80. ha nep a chom e Briec : Sant Paul ha Sant Briec.

    (1849) LLB 101. En iscob a Vriek e daul en asperjes.

  • Brieg .3
    Brieg .3

    n. de l. Briec.

    I.

    (1) Brieg.

    (18--) OLLI 411A. Chanson nevez composet gant un Den yaouanc eus a bares Briec. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar merc’her 8, Briec, da greis-deiz.

    (1905) ALMA 64. Briec. ●(1911) BUAZmadeg 368. e leac'h m'ema hirio iliz Briec.(1925) ARVG 3/61. En Breiz an eus seiz ti, ar brasan, hini Gourin, demdost da Geraez; ar re all e Brest, Briek, Edern, Bannalek, Langonnet. ●(1931) FHAB Gouere/249. Hen eo ivez patron iliz Edern, savet war ar Reun-Du, e kichenik Brieg ha patron iliz Plouedern, e Leon, e tal landerne. ●(1943) FHAB Mezeven 308. tost d'Edern ha Brieg. ●(1955) STBJ 43. eur marichal ginidik eus Brieg.

    (2) Brieg-war-Oded.

    (1890) MOA 19b. Briek-var-Odet.

    II. Blason populaire : voir Glazig.

    III. Nom de famille.

    (1970) NFBT 26 N° 194. Briec.

    IV. [Toponymie locale]

    (c.1900) PEAB 4. An autrou eus a Gistinit / A fachaz ouz he vioc'hik. ●20. Sant Yann-bod-lan. ●21. Itroun-Varia-an-Templ (...) Feunteun Varia. ●29. Motte dite Ar Santinellou, à Ty-Flean. ●(1935) SARO 87. e chapel Santez-Sesilia. ●(1970) NFBT 271 N° 2138. Tréflez (...) celui du l.-dit de Briec (se prononce) : Trolez.

  • briell
    briell

    f. –où Berge.

    (1927) GERI.Ern 70. briell V[annetais] f., tr. «Talus peu élevé, berge.» ●(1934) BRUS 181. La berge, tr. «er vriel –eu

  • brien
    brien

    coll. Miettes.

    (1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.» ●624a-b. La Cananée demandoit seulement au Seigneur les miettes qui tomboient de sa table, tr. «Ar Cananean ne oulenné digad hor Salver nemed ar bryenn bara a gouëzé divar e daul.»

    (1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienenn
    brienenn

    f. –où, brien Miette.

    (1499) Ca 26a. Breyenenn bara. g. miete de pain. ●(c. 1501) Lv 235/122. breonnen gl. fragmentum. ●(1633) Nom 56b. Mica : mie, miette : breyenen. ●58b. Analecta : reliefs, miettes : an brusunadou, an briennennou.

    (1659) SCger 79b. miette, tr. «brienen, enou.» ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.»

    (1890) MOA 98b. Brin à brin, tr. «ann eil vrienenn goude eben.»

    (1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienn
    brienn

    f. –où Rive, berge.

    (1896) LZBt Mae 23. lagennou braz meurbed gwech e ve dao saillet a vrien da vrien.

    (1921) GRSA 23. ha mé nezé guélet, doh brien er feten, ur groéz. ●(1927) GERI.Ern 70. brienn f., tr. «bord qui surplombe, rivage.»

  • brientin
    brientin

    m. –ed, –ion Aristocrate.

    (1931) VALL 36a. Aristocrate, tr. «brientin pl. ed, –ien (ancien, opposé à gwerin plèbe).»

    (2016) BARAB 198. …ha klevet e vez neuze brientinien Roma, ar baramantourien, an enbarzherien, ar foñcherien, ha me ’oar me c’hoazh, o klemm.

  • brientineler
    brientineler

    m. –ion Partisan de l'aristocratie.

    (1931) VALL 36a. partisan de l'aristocratie, tr. «brientineler m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...