Devri

Recherche 'bri...' : 262 mots trouvés

Page 1 : de bri-1 (1) à brientineler (50) :
  • bri .1
    bri .1

    f. Brassée.

    ●(1962) TDBP II 66. Me a zastume al lien em bri (rare, pour a-vriad), tr. «je ramassais la voile dans mes bras.»

  • bri .2
    bri .2

    f.

    (1) Préau.

    ●(1895) FOV 253. Doh er vri, tr. «à côté du préau.» (...) Betac ne veint er vri.

    ●(1904) DBFV 32b. bri, f., tr. «préau (Foér, 19).»

    (2) Paroi naturelle plus ou moins haute au bord de l'eau.

    ●(1869) FHB 232/179b. staget oc'h ar vri azioc'h an dour. ●(1872) ROU 72a. Dans de certains lieux, long-temps inaccessible au français, on appelle bri, vri, les rochers élevés qui abrîtent les pêcheurs de goëmons qui attendent la marée. ●(1889) ISV 14. Ha pa deu (…) an tarziou d'en em strinca gant counnar oc'h ar vri hag ar reier var ribl an aod. ●79. En dro da enez Eusa ez eus laboused mor aleiz, hag ar re-ma a deu da ober ho neiziou en toullou pe er faoutou a gavont er vri tro var dro d'an enez. Ar vri-ze a zao evel eur voger huel huel. ●488. Sevel a c'hellas gouscoude var gorre [an dour] ha cregi en eur mean a deue he benn eur pennad eus ar vri (…) rag ar vri a ioa sounn hag a rea zoken bolz a ziouthan.

    ●(1904) DBFV 32b. bri, f., tr. «petite butte, montée.» ●(1927) GERI.Ern 70. bri V[annetais] f., tr. «Hauteur, petite butte.» ●(1960) GOGO 212. (Kerlouan, Brignogan) En hiver, lorsqu'il désarme, le goémonier hâle son bateau sur la dune, bri (bri, mot fém.), quelquefois teven. ●(1994) BRRI 85. pennadoù bras eus ar vri a oa kouezhet e-touez an traezh.

    (3) (en plt d'une colline, etc.) Versant.

    ●(1937) DIHU 316/341. seùel é gastel ar vri en dosten-sé. ●(1925) FHAB C'hwevrer 51. Gwelet a ra dirazan eur vri divent, eur gompezenn hir ha ledan.

    (4) =

    ●(1929) FHAB Gouere 256. Eur c'hleger a zo eur roc'h pe eur vri.

  • bri .3
    bri .3

    m.

    I. Respect, égard.

    ●(1557) B I 684. En berr amser cret seder ez meruy / A un maru yen gant ancquen heb quen bry, tr. «sache bien que tu vas mourir (…) sans égard, d'une mort pleine d'angoisse.»

    ●(1744) L'Arm 115a. Egard, considération, tr. «Bri.»

    ●(1939) KOLM 69. Degeméret é vezè get el léañned estren get kement a her hag a vri èl get é ré.

    II. [en locution]

    (1) Dougen bri da u.b. : avoir des égards pour qqn.

    ●(1744) L'Arm 115a. Avoir des égards pour quelqu'un, tr. «Douguein bri d'unan bénac.» ●311b. Proteger, tr. «Douguein bri.» ●(1767) ISpour 23. é tougou Doué bri deoh. ●(1790) MG 149. Ur péhet bras-è doug bri d'ur hroaidur drès é verdér.

    ●(c.1802-1825) APS 83. ne zouguet bri de hanni drès er ré-ral. ●(1854) PSA II 98. én ur zouguein bri èl ma hré.

    ●(1904) DBFV 32a. dougein bri de, tr. «avoir des égards pour, protéger (l'A.).»

    (2) Dougen bri da udb. : être porté sur qque chose.

    ●(1790) MG 301. N'en dès quet paud n'ou dès ur péhed mignon-benac de béhani é tougant bri.

    ●(1838) OVD 211. douguein bri d'er vinceu.

    (3) Hep bri na heg : impartialement.

    ●(1942) VALLsup 75. Juger sans faveur et sans prévention, tr. «barn hep bri na heg.»

  • briaat
    briaat

    v. tr. d.

    (1) Attester.

    ●(14--) Jer.ms 118. Me abry ne comery dyner, tr. «J'atteste que tu ne prendras (pas un) denier.»

    (2) Respecter.

    ●(1650) Nlou 57. Dezy ez voé bryet, gant an Eal reuelet, tr. «il lui fut respectueusement révélé par l'ange.» ●265. Oz douen feiz dezy, hy ha he bryhat, tr. «ayant foi en elle et la respectant.»

  • briad
    briad

    f. & adv. –où cf. brec'had

    I. F.

    (1) Brassée.

    ●(1659) SCger 17a. brassée de paille, tr. «vr briat colo.» ●134a. briat, tr. «brassée.» ●(1732) GReg 115b. Brassée, tr. «Bryad. p. bryadou. breyad. p. breyadou.» brehad. p. brehadou. (le premier mot, est le bon.) Van[netois] brehad. ur vrehad. p. brehadeü.» ●Brassée de paille, de bois, &c., tr. «Ur vryad colo, ur vryad qeuneud, &c.» ●(1766) MM 656. re vriat oc'h eus quemeret, tr. «vous avez trop large brasséée entreprise.»

    ●(1846) BAZ 151. eur vriadic keuneut. ●(1877) EKG I 123. eur vriad boutaillajou guin koz. ●(1878) EKG II 11. peb a vriad kolo.

    ●(1911) BUAZperrot 794. eur vriad vokedou. ●799. eur vriad roz ruz ha roz gwenn. ●(1925) FHAB Meurzh 97. e diou vriad, al laer en deus dastumet foenn leiz e landonou.

    (2) par ext. Troupe, bande.

    ●(1792) BD 389. Allas chetu aman eur vriat vugalle, tr. «Hélas, voici une bande d'enfants.»

    (3) fam. Grosse femme bien en chair.

    ●(1732) GReg 301a. Dondon, Gaguy, tr. «bryad. p. bryadou.»

    II. Adv.

    (1) A-vriad : en embrassant.

    ●(1847) GBI I 128. A-vriad en-han 'z eo kroget, tr. «Elle l'a caché dans son sein.» ●(1868) SBI I 296. Rene Lambal, p'hen eus clevet, / En-hi a vriad 'zo croget, tr. «René Lambal, quand il a entendu, / A plein bras l'a étreinte.» ●(1879) BMN 251. dal ma her guelas, a lammas a vriad d'he c'houzoug. ●316. en em stlapa a vriad etre divrec'h he mamm. ●(1880) SAB 189. à pa gav aneza e crog a vriad enna.

    ●(1906) KPSA 1. Krogit a-vriad en oll draou-ze. ●(1911) BUAZperrot 752. pignat a rejont an eil krog a vriad en egile.

    (2) Par brassées.

    ●(1869) FHB 253/348b. destum a vriadou ar frouez eus ho parkeier.

    (3) Degemer ub. a-vriad-kaer : recevoir qqn à bras ouverts.

    ●(1839) BSI 316. Doue a dra certenn, en diguemero a vryad-caër. ●(1866) FHB 54/12. Ezaü euz he gostez, a redaz var arbenn he vreur, hen digemeraz a vriad-kaer...

    (4) A-vriad-korf : en embrassant fort.

    ●(1870) FHB 267/42b. a zispill oc'h ar reier, stag a vriad korf, a laz korf, oc'h an tammou plench.

    (5) Briad da vriad : l'un dans les bras de l'autre.

    ●(1905) HFBI 508. édoant ho daou briad da vriad gant eun transport à garantes.

  • Briad
    Briad

    n. de l.

    I.

    (1) Bréhat.

    ●(1548) Cco 65. briat.

    ●(1876) BJM 87. varzu Penpoul ha Brihat. ●89. ne oa en iliz nemet tud deut eus Brihat. ●(1889) CDB 111. Eur c'hanod deuz a Vriet o tistrei da Bontre, tr. «Un canot de Bréhat, retournant à Pontrieux.»

    ●(1904) DDKB 20. Ac’hane e weler Briad, / Yeltranz, Mode, Gwennou hag Erc’h. ●(1910) EGBT 131. En Briad e zo eun tour-tan uhel : gwelet ve o lugerni goude kuz-heol eus bourk Plêraneg. ●(1913) BRIT 337. ha yao war hent Briat ! (…) evit mont da Vriat. ●(1914) ARVG mae 75. En aber an Trenw, eman Briad. ●(1970) BHAF 129. a-gleiz, beteg Briad, a-zehou. ●(1995) LMBR 8. Eus Beg an Arc’houest – un nebeud kilometradoù a-us da Bempoull – e seblant Briad bezañ a-hed dorn. ●10. Ha pa kounaer Briad e tistroer da Vriad.

    (2) Enez-Vriad / Enezenn Briad : île-de-Bréhat.

    ●(18--) OLLI 207. enez Briad. ●(18--) (1985) GIRA 84 (= OLLI. 284). Ur buguel bian anwet Mazeau an Hegarat / Mab Ezvant ha Fant Callec eus a Enes Briat. ●(1825-1830) AJC 6220. ma voa comandet din gand ar jeneral mond da enes briad. ●(1865) FHB 14/107a. Maneur a ieaz gant an Tad Bernard da enezen Brehat. ●(1876) BJM 85. da ghenta en enez Vrihat (Bréhat). ●(1877) EKG I 53. Deuet eo an noz, tenval eo an amzer; n'euz den var vale adalek bek Miliau beteg enezen Brehat, o vont dreist bourk Perros ha kear Landreger.

    ●(1900) (1927) CONS 905. e kichen Enez Briad. ●(1911) BUAZmadeg 835. en enezen Lavre, tostik da enezen Brehat. ●(1913) BRIT 337. Eur valeadenn en Enez Vriat. ●(1936) BREI 442/2a. parrouziou divrezonekaet, siouas, evel Enez-Briat hag ar Goz-Korlê. ●(1962) EGRH I 75. Enez Vriad, tr. « île Bréhat. » ●(1995) LMBR 9. E norzh Enez-Vriad e oa.

    II. Dicton.

    ●(1974) BAHE 82/12b. Briad (enez) Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas.

    ●(2005) HYZH 244/37. Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas (Barr-Heol 82/12).

    III. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 25-26 N° 193. Briat.

    IV. [Toponymie locale]

    ●(18--) OLLI 207. en henor d’an Itron-Varia-Keranrous en enez Briad. ●(1870) MBR 106. ema o tont a-hont enn tu all da enez Benniget. ●(18--) SON II 276. Adieu Penn-Briat, ewit mad, / Adieu, ma dous ! c'h an d'ho cuitâd.

    ●(1974) BAHE 82/12b. Briad (enez) Itron Varia a Gerrouz / Laket hoc'h avel d'ober trouz / Na zeuy ket tud an douar bras / Da zebriñ hor fav e glas. ●(1995) LMBR 9. E tu norzh an Enez emañ Tour-tan ar Paun, a-us d’an islonk anvet ar Paun ivez. ●10. Hag eus chapel Kervikael. (...) E-tal kichen, milinoù-mor Krec’h Tareg ha Krec’h ar Pod.

  • briad-ha-briad
    briad-ha-briad

    adv. Embrassés.

    ●(1931) VALL 248b. Embrassés, tr. «briat ha briat.»

  • briad-ouzh-briad
    briad-ouzh-briad

    adv. Embrassés.

    ●(1942) VALLsup 62a. Embrassés, tr. «briat-ouz-briat («Ar bont er velin»).»

  • briadal
    briadal

    v. tr. d. Embrasser.

    ●(1499) Ca 27a. Brihadal. g. embrasser.

  • Briadiz
    Briadiz

    pl. Habitants de Bréhat.

    ●(1891) RDTp VI/658. Me vel bagou Breadic o pesketa er Raz, / Hac oc'h ma guelet aman na rent ked cals a gâz !

    ●(1962) TONA.index 78. briadiz.

  • Briag
    Briag

    n. pr.

    (1) Briac.

    (2) (pathologie) Droug-sant-Briag : folie.

    ●(1931) VALL 197a. Démence folie, tr. «droug-sant-Briag.»

  • briallenn
    briallenn

    s. (botanique) Primevère Primula veris.

    ●(1879) BLE 330. Primevère vulgaire. P. vulgaris. Hd., acaulis. Jacq. grandiflora. Lm.) Briallen.

    ●(1933) OALD 45/207. bleuniou gwen-koaven ar skao hag ar brialen. ●(1934) CDFi 21 avril. bokedou nevez digoret ar brialenn hag ar spern-gwenn.

  • briañ / briiñ
    briañ / briiñ

    v. tr. d. Donner une charge honorifique à.

    ●(1927) DIHU 187/202. Divriein, en eskem de briein hag e senefi : vouer, admettre dans une confrérie. ●(1931) VALL 112a. donner une charge (honorifique) à bria ; l'enlever divria d'après V[annetais].

  • briata .1
    briata .1

    m. –où

    (1) Étreinte.

    ●(1732) GReg 331b. Embrassade, embrassement, tr. «Bryatâ. p. bryataou.» ●Donner une embrassade, tr. «Rei ur bryata.» ●Embrassement tendre, tr. «Ur bryata clos.»

    ●(1857) HTB 147. He zad a roas dezhi eur briata. ●214. o rei dez-hi eur briata a wech en amzer. ●225. eur briata tener ha karantezuz.

    ●(1925) FHAB Du 433. Pebez levenez ha pebez briata !

    (2) Accolade.

    ●(1732) GReg 7b. Accolade, embrassement, tr. «Bryata. p. bryataou.» ●Une douce accolade, tr. «Ur bryata clos. »

    ●(1931) VALL 5b. Accolade, tr. «briata.»

  • briata .2
    briata .2

    v.

    I V. tr. d.

    (1) Prendre dans ses bras, embrasser, accoler, étreindre.

    ●(1659) SCger 2b. Accoler, tr. «Briata.» ●49a. embrasser, tr. «briata.» ●(1710) IN I 101. o vriata ur Grucifi. ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryata. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryata. pr. bryatëet.»

    ●(1838) CGK 33. A me rac tal dhe briata. ●(1889) ISV 238. redek a reas da vriata ar merzer.

    ●(1911) BUAZperrot 794. Nao bloaz goude e vriatas e vamm. ●(1915) HBPR 101. Lod a lamme d'ho briata.

    (2) Embrasser.

    ●(1612) Cnf.epist 34. Dré an raeson-man, me Bellec indin hac ignorant, oz aznauout (dré an testenny à cals à Doctoret) pennaus an Confessional-man è berr compsou à brihatta hac à goasq quelennadurezou à importãcc bras, ha meurbet necesser.

    II. V. pron. réci. En em vriata : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    ●(1849) GBI I 208. En em vriata gant glac'har ! tr. «S'embrasser avec douleur (bonheur).» ●(1876) BJM 48. En em vriata a rejont en ur vouela.

    ●(1911) BUAZperrot 349. En em vriata a rejont gant teneridigez. ●816. en em vriata hag en em bardoni. ●(1925) BILZ 117. En em vriata a rejont en eur ouela. ●(1928) BFSA 135. en em vriata a rejont gant karantez.

  • briataat
    briataat

    v.

    (1) V. tr. d. Prendre (qqn) dans ses bras, l'embrasser, l'accoler, l'étreindre.

    ●(1732) GReg 7bb. Accoler, embrasser, tr. «Bryatât. pr. bryataet.» ●331b. Embrasser, serrer de ses bras, tr. «Bryatât. pr. bryatëet.»

    ●(1862) JKS.lam 567. sec'ha a ra he daelou, he briataat glann a ra.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1659) SCger 48b. embrassement, tr. «briatat.»

    (2) V. pron. réci. En em vriataat : s'embrasser, se prendre dans les bras l'un et l'autre, s'étreindre.

    ●(1862) JKS.lam 562. En em vriataat glann a reont. ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 19/235). goude en em vriataat.

  • briatad
    briatad

    s. & adv. –où

    (1) S. Embrassade.

    ●(1659) SCger 49a. embrassement, tr. «briatat.»

    ●(1973) SKVT II 17. ne vez ket arboellet ar briatadoù gant tad ha mamm.

    (2) Adv. A-vriatad : par brassée.

    ●(1931) VALL 80b. par brassée, tr. «a-vriatad.»

  • briatadur
    briatadur

    m. –ioù (typographie)

    (1) Accolade graphique.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade signe graphique, tr. «briatadur.»

    (2) Briatadur sonn : accolade verticale.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade verticale, tr. «briatadur sounn.»

    (3) Briatadur plaen : accolade horizontale.

    ●(1931) VALL 5b. Accolade horizontale, tr. «briatadur plên.»

  • briataerezh
    briataerezh

    m. Étreinte, embrassement.

    ●(1868) FHB 165/72b. daelou a levenez, briaterez.

  • bribouilh
    bribouilh

    adj. & m. (Enfant) remuant.

    ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Bribouilh = ano-gwan hag ano. Eur bugel atao fich-fich.

  • briboull
    briboull

    s. Personne maniérée.

    ●(1984) EBSY 325. (Sant-Ivi) tamm briboull, tr. «une maniérée.»

  • brich
    brich

    f. –où

    I. Banc.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.»

    ●(1904) DBFV 32b. brich, f., tr. «escabeau (Ch. ms.).» ●(1905) LZBg Meurzh 61. Na berch, na kadoér. ●(1919) DBFVsup 10a. brech, berch, brich, m., tr. «escabeau.» ●(1931) FEZO 3. Etalti, ar un (lire : ur) vrich izel, ur plahig vihan é sellet doh hé memé. ●(1939) RIBA 74. Hep seùel diar ou bricheu. ●(1942) DHKN 103. brich er paotr-kar.

    II. par ext.

    (1) Brich turgn : banc de tour.

    ●(1919) DBFVsup 78. brech turn, tr. «banc du tour.»

    (2) Brich voser : billot de boucher.

    ●(1935) DIHU 285/235. hui en dioèdo ar ur vrich-bosér.

    ►absol.

    ●(1940) DIHU 346/51. Diskar e hrér el lon ar er vrich. Job e bar é oug, e glask er oahien mat, ha bresk, hé zrouh get beg é goutel-dag.

    (3) Brich bugad : trépied de cuvier.

    ●(1919) DBFVsup 10a. brech bugad, tr. «trépied du cuvier.»

  • briched
    briched

    m. –où Tabouret.

    ●(c.1718) CHal.ms i. escabeau, tr. «scabeu scabel, brich' ur vrich' a sarz[eau]. brechet.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Tabouret, tr. «brich' ur vrich' scabeu, tabouret, a sarz[eau] brichet.» ●(1723) CHal 24. Bassette, ou bréchette, tr. «escabeau, tabouret, placet.»

    ●(1904) DBFV 30b. brechet, m. pl. eu, tr. «escabeau, tabouret.»

  • brichin .1
    brichin .1

    adj.

    (1) Sot, niais, benêt.

    ●(1905) KANngalon Eost 462. Ne ket mad beza brichin nag aboubal. ●(1917) KZVr 225 - 24/06/17. Brichin, tr. «folâtre, volage, Bas-Léon, Loeiz ar Floc'h.» ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1942) VALLsup 20a. Benêt, tr. «brichin (et folâtre).» ●(1958) BLBR 113/12. eur brichin a zen.

    (2) Folâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichin adj., tr. «folâtre.»

  • brichin .2
    brichin .2

    m.

    (1) Sot, niais, benêt.

    ●(1868) FHB 153/387a. piou eo ar penn sot, piou eo ar brichin, ar rumer a zo bet divez aoualc'h evit henvel dour a vuhez eun dour, enn (lire : eun) eva a zo dalc'h-mad oc'h he heul ar boan, ar c'hlenved (…) ? ●(1870) FHB 280/149a. Kaoze eta, brichin, hag hast affo.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 268. hon tri vrichin. ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «Bénêt, niais, sot.» ●(1927) TSPY 49. n'out nemed eur brichin. ●(1950) KROB 26-27/19. Rei va merc'h d'ar brichin-ze ! ●(1984) HYZH 154-155/85. brichin : konter kaozioù. Hennezh oa ur sakre brichin.

    (2) Folâtre.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichin m., tr. «folâtre.»

    (3) Ober e vrichin : faire son fou.

    ●(1958) BRUD 4/56. oh ober o brichin.

  • brichinañ / brichinat
    brichinañ / brichinat

    v. intr. Faire le fou.

    ●(1927) GERI.Ern 70. brichina v. n., tr. «faire le brichin.» ●(1942) VALLsup 20a. faire le benêt, le folâtre, tr. «brichina(t).»

  • brichinat
    brichinat

    voir brichinañ

  • brichineg
    brichineg

    m. Sot, niais, benêt.

    ●(1958) BRUD 4/44. Ro peoh ! Brichinog ! ●(1964) BRUD 18/33. Eur brichinog, n'eo bet morse nemed eur brichinog !

  • brichinerezh
    brichinerezh

    m. Bêtises idiotes.

    ●(1932) ALMA 120. Taol Brichinêrez ar Barazer. ●(1935) CDFi 16 mars. Eun tammik brichinerez a gare ober. ●(1958) BRUD 4/51. ober d'an dud a beb seurt brichinerez. ●(1982) MABL I 101. (Lesneven) bet 'c'h ober brichinerezh a-raok.

  • brid
    brid

    m. –où

    I. (harnachement)

    (1) Bride.

    ●(1499) Ca 27a. Brit. ga. bride. ●(1633) Nom 31b. Equus refractarius, duri oris : cheual dur en bouche, ou frein : march calet á guenou, pe dan brit. ●181a. Frænum : frain, bride : brid.

    ●(1659) SCger 17a. bride, tr. «brid.» ●(1732) GReg 248a. Sans debrider, tr. «èn un taul brid.» ●(17--) TE 261. de gondui er marh dré er brid.

    ●(1849) LLB 1330. er brideu hoarnet. ●(1857) CBF 103. Brid, m., tr. «Bride.» ●(1857) LVH 129. ur brind péhani hun dalh. ●(1895) FOV 241. Doh er brid é trottas get é vestr ér rakér, tr. «Son maître, le tenant par la bride, le fit trotter dans tout le village.» ●(18--) SBI I 184. eun incane gwenn / Hac eur brid arc'hant en he benn, tr. «une haquenée blanche, / Avec une bride d'argent en tête.» ●(18--) SAQ II 71. pao an alar, brid ar marc'h.

    ●(1902) PIGO I 28. krog en brid e varc'h. ●(1904) DBFV 32b. brid, brind, m. pl. eu, tr. «bride, frein.» ●(1934) BRUS 280. La bride, tr. «er brid –eu, f.»

    (2) Leñjenn-vrid : rêne de bride.

    ●(1934) BRUS 281. Les rênes, tr. «el leñjen-vrid.»

    (3) Lêrenn-vrid : rêne de bride.

    ●(1612) Cnf 27a. laezrennou brit è march.

    (4) Morz-brid : mors de bride.

    ●(1499) Ca 141a. Mors brit g. frain. ●(1633) Nom 180b. Lupatum, lupus, murex : mors de bride fort rude : mors brid á ve garu bras.

    II.

    (1) (menuiserie) Poinçon.

    ●(1958) BRUD 3/99. (Spezed) Ar brid le poinçon.

    (2) (construction) = (?) Moise (?).

    ●(1988) TIEZ II 117 L'assemblage est généralement renforcé par un entrait retroussé (brid, gourdreust).

    (3) (habillement) Brid boned : bride de bonnet.

    ●(1744) L'Arm 236b. Mentonnière ou bridoir, tr. «Brinde-bonætte. m.»

    III.

    (1) (Lezel) ar brid war ar moue : prendre liberté.

    ●(1970) BHAF 80 (T) E. ar Barzhig. Ha setu, lennerien ger, red eo bet din dizamma va halon, kuit da zialani, ar brid war moue ma fluenn.

    (2) Chakañ e vrid : ronger son frein.

    ●(1970) BHAF 235 (T) E. ar Barzhig. Ne servije ket, perag mond da goll e skiant ha darhoi e benn gant mogeriou, red e oa dezañ derhel da chaka e vrid ha gortoz...

  • brid-morch
    brid-morch

    m. (harnachement) Bride.

    ●(1895) FOV 244. Er sanclen en é zorn, er brid-morch doh é vréh, tr. «La sangle à la main, la bride sous le bras.»

    ●(1904) DBFV 32b. brid-morch, tr. «bride, frein.»

  • brid-mouch
    brid-mouch

    m. (harnachement) Bride à œillères.

    ●(1931) VALL 82a. bride à œillères, tr. «brid-mouch T[régor].»

  • bridaj
    bridaj

    m. =

    ●(1890) MOA 236b. Pièces d'enchevêtrures (parlant d'un moulin), tr. «bridach, sing. pl. m. (collectif).»

  • bridañ / bridiñ
    bridañ / bridiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Brider.

    ●(c.1500) Cb 30b. g. fraindre. b. bridaff.

    ●(1659) SCger 17a. brider, tr. «brida.» ●(1732) GReg 162a. Brider un cheval, tr. «Brida ur marc'h.»

    ●(1856) VNA 215. Bridez mon cheval, sellez-le aussi, tr. «Bridet me marh ; dibret-ean ehué.»

    ●(1904) DBFV 32b. bridein, v. a., tr. «brider.»

    (2) V. pron. réfl. En em vridañ : se rengorger.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. se rengorger, tr. «him ambridein him vridein.»

    ●(1904) DBFV 32b. hum vridein, tr. «se rengorger.»

  • bridaouerez
    bridaouerez

    f. Morceau de cuir (?) dans le rouet qui serre le fuseau (?).

    ●(1905) FHAB Mae/Mezheven 94. E kreiz etre an daou dam koat (...) ez eus c'hoaz unan all (...) zo he hano an eskob ha n'eo ket maro en he blas ; stag ez euz outhan eun tam ler hanvet bridaouerez, ha labour ar vridaouerez eo starda ar verzit.

  • bridet
    bridet

    adj.

    (1) Bridé.

    ●(14--) Jer 298. Me rôy d’oc’h dybret brydet tregont Cousr ha tregont genet., tr. « Je vous donnerai, sellés, bridés, trente coursiers, et trente genets ».

    (2) sens fig. Courbé.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/449-450. (An Ospital-Kammfroud) S'emploie en parlant des épis mûrs qui se courbent vers le sol, sans que fléchisse pour autant la tige de la céréale. Abarz bez(a) mad da droha, an heiz a rank bez(a) bridet e bennou gantañ.

  • bridig
    bridig

    m. –où (harnachement) Bridon.

    ●(1904) DBFV 32b. bridig, m.pl. eu, tr. «petite bride, bridon.»

  • bridiñ
    bridiñ

    voir bridañ

  • bridmouchañ
    bridmouchañ

    v. tr. d. =

    ●(1972) BAHE 75/4. bridmouchet eo an dud.

  • bridol
    bridol

    s. Engin de guerre à lancer des cailloux.

    ●(1499) Ca 27a. Bridol vide in talm.

    ●(1876) TDE.BF 77b. Bridol, s. m. (anc.), tr. «Fronde.»

  • bridoù
    bridoù

    plur. Brides de meule.

    ●(1876) TDE.BF 77b. Bridou, s. pl. m., tr. «Brides de meule.»

  • Brieg .1
    Brieg .1

    n. pr. Brieuc.

    ●(1499) Ca 27a. Briec. g. brieuc.

    ●(1659) SCger 17a. Brieu, tr. «Briec.»

    ●(1920) MVRO 28/2b. he eskibien, Malo, Tual, Briek, Paol, Kaourantin.

  • Brieg .2
    Brieg .2

    n. de l. Saint-Brieuc.

    ●(1712) HB 80. ha nep a chom e Briec : Sant Paul ha Sant Briec.

    ●(1849) LLB 101. En iscob a Vriek e daul en asperjes.

  • Brieg .3
    Brieg .3

    n. de l. Briec.

    I.

    (1) Brieg.

    ●(18--) OLLI 411A. Chanson nevez composet gant un Den yaouanc eus a bares Briec. ●(1865) FHB 2/16a. D’ar merc’her 8, Briec, da greis-deiz.

    ●(1905) ALMA 64. Briec. ●(1911) BUAZmadeg 368. e leac'h m'ema hirio iliz Briec. ●(1925) ARVG 3/61. En Breiz an eus seiz ti, ar brasan, hini Gourin, demdost da Geraez; ar re all e Brest, Briek, Edern, Bannalek, Langonnet. ●(1931) FHAB Gouere/249. Hen eo ivez patron iliz Edern, savet war ar Reun-Du, e kichenik Brieg ha patron iliz Plouedern, e Leon, e tal landerne. ●(1943) FHAB Mezeven 308. tost d'Edern ha Brieg. ●(1955) STBJ 43. eur marichal ginidik eus Brieg.

    (2) Brieg-war-Oded.

    ●(1890) MOA 19b. Briek-var-Odet.

    II. Blason populaire : voir Glazig.

    III. Nom de famille.

    ●(1970) NFBT 26 N° 194. Briec.

    IV. [Toponymie locale]

    ●(c.1900) PEAB 4. An autrou eus a Gistinit / A fachaz ouz he vioc'hik. ●20. Sant Yann-bod-lan. ●21. Itroun-Varia-an-Templ (...) Feunteun Varia. ●29. Motte dite Ar Santinellou, à Ty-Flean. ●(1935) SARO 87. e chapel Santez-Sesilia. ●(1970) NFBT 271 N° 2138. Tréflez (...) celui du l.-dit de Briec (se prononce) : Trolez.

  • briell
    briell

    f. –où Berge.

    ●(1927) GERI.Ern 70. briell V[annetais] f., tr. «Talus peu élevé, berge.» ●(1934) BRUS 181. La berge, tr. «er vriel –eu.»

  • brien
    brien

    coll. Miettes.

    ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.» ●624a-b. La Cananée demandoit seulement au Seigneur les miettes qui tomboient de sa table, tr. «Ar Cananean ne oulenné digad hor Salver nemed ar bryenn bara a gouëzé divar e daul.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienenn
    brienenn

    f. –où, brien Miette.

    ●(1499) Ca 26a. Breyenenn bara. g. miete de pain. ●(c. 1501) Lv 235/122. breonnen gl. fragmentum. ●(1633) Nom 56b. Mica : mie, miette : breyenen. ●58b. Analecta : reliefs, miettes : an brusunadou, an briennennou.

    ●(1659) SCger 79b. miette, tr. «brienen, enou.» ●(1732) GReg 624a. Miette, petite mie de pain, tr. «Bryenenn. p. bryenennou, bryenn.»

    ●(1890) MOA 98b. Brin à brin, tr. «ann eil vrienenn goude eben.»

    ●(1927) GERI.Ern 70. brienenn f. pl. ou, col. brien, tr. «Miette, petit morceau, brin.»

  • brienn
    brienn

    f. –où Rive, berge.

    ●(1896) LZBt Mae 23. lagennou braz meurbed gwech e ve dao saillet a vrien da vrien.

    ●(1921) GRSA 23. ha mé nezé guélet, doh brien er feten, ur groéz. ●(1927) GERI.Ern 70. brienn f., tr. «bord qui surplombe, rivage.»

  • brientin
    brientin

    m. –ed, –ion Aristocrate.

    ●(1931) VALL 36a. Aristocrate, tr. «brientin pl. ed, –ien (ancien, opposé à gwerin plèbe).»

    ●(2016) BARAB 198. …ha klevet e vez neuze brientinien Roma, ar baramantourien, an enbarzherien, ar foñcherien, ha me ’oar me c’hoazh, o klemm.

  • brientineler
    brientineler

    m. –ion Partisan de l'aristocratie.

    ●(1931) VALL 36a. partisan de l'aristocratie, tr. «brientineler m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...