Devri

Recherche 'briz...' : 102 mots trouvés

Page 1 : de briz-1 (1) à brizhfaoutet (50) :
  • briz .1
    briz .1

    m. (météorologie) Brise.

    ●(1925) BILZ 107. Saïg, eur briz reud a avel anei, ar varrenn stur en e zorn dehou, en e zorn klei ar skoud vras troet war an taked, a ziskouee d'ar pôtr penôs dizaveli ar gouel bras, lofi dindan ar rizennadou.

  • briz .2
    briz .2

    s. Cassure.

    ●(1557) B I 650. Me guel fournis heb un bris he bisaig, tr. «Je vois son visage sans une égratignure.»

  • brizañ
    brizañ

    v. tr. d. Briser, rompre (qqn) sur la roue.

    ●(1792) BD 2785-2786. Sa baronet amarettan / ous eur rot buan evrisan, tr. «çà ! barons, liez-le / sur une roue vite que je le brise.»

  • brizennad
    brizennad

    f. –où = (?) cf. brizh

    ●(1981) LIMO 09 février. Ha chetu e seùel én un taol ur vrisennad d'ober un distan de dud er park.

  • brizh .1
    brizh .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de couleurs)

    (1) Bariolé.

    ●(1659) SCger 134a. bris, tr. «baie.» ●(1732) GReg 221a. De differentes couleurs, tr. «bris. (Van[netois] brih. breh.»

    ●(1866) BOM 26. Ar c'hole briz, ann eujenet, tr. «le taureau tigré, les grands bœufs.»

    ●(1904) DBFV 30b. bréh, brih, breih, adj., tr. «tacheté, moucheté de diverses couleurs.» ●(1931) VALL 58a. Bariolé, tr. «briz.»

    (3) Taché, sale.

    ●(1957) AMAH 23. e soutanenn damwenn a denne da gouez sant Loeiz «du pa vez gleb, ha pa vez sec'h gwall vrizh.»

    (4) Pie.

    ●(1878) EKG II 157. ar vioc'h vriz hag a zo laer evel an dour. ●(18--) SBI II 160. Eur vuc'hic vriz, tr. «une petite vache pie.»

    (5) Grivelé.

    ●(1904) DBFV 30b-31a. bréh, brih, breih, adj., tr. «grivelé, mêlé de gris et de blanc.»

    (6) (en plt d'un vêtement) Rayé.

    ●(1499) Ca 178b. [sae] g. robe rayee my partie. b. sae briz.

    B. (météorologie) Douteux.

    ●(1915) RNDL 151. Brih en amzér ; kent pell merhat é taolo glaù, tr. «Le temps est douteux ; avant longtemps sans doute il pleuvra.» ●(1916) LIKA 27. (Groe) Brih en amzer, meit ne dol ket glao.

    C.

    (1) (en plt de qqn) Sot.

    ●(1838-1866) PRO.tj 191. en ho c'homzou int re vriz. ●(1872) FHB 394/227b. paotred briz ha brell.

    (2) (en plt de mots, de paroles) Sot.

    ●(1890) ARK 44. ar re a silaou-fe ho komzou briz ?

    ●(1915) HBPR 144. Skriva 'rea var ho c'hrampou a bep seurt traou bris.

    (3) (en plt de qqn) Qui a des taches de rousseur.

    ●(1633) Nom 271a. Lentiginosus : lentilleux, plein de taches : vn den briz, leun á tachouigou hac á rouingigou.

    II. Épith.

    (1) Bara-brizh : pain bis.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. Pain metif, tr. «bara bris, bara queig'.» ●(1732) GReg 685b. Pain metif, ou bis-blanc, tr. «bara briz.»

    (2) Askol-brizh : chardons Notre-Dame.

    ●(1732) GReg 152b. Chardon nôtre Dame, ou, argentin, tr. «An ascolen vriz.»

    ●(1919) FHAB Kerzu 191. bokedou tro 'n heol pe an askolen-vriz.

    (3) Kelien-brizh : taon.

    ●(1849) LLB 1270. Ur gelionen vreh (...) Er vugulion en des hi anvet dabonen.

    (4) Kole-brizh : taurillon moucheté (animal chimérique).

    ●(1925) SFKH 32. Nitra ne huélan : na kohlé bréh, na ki du.

    (5) Leue-brizh : veau moucheté (animal chimérique).

    ●(1925) SFKH 31. Doh troed er groéz men é vé gourvéet bamnoz ur lé bréh pé ur hi du.

    (6) An dognez vrizh : personnification de la mort.

    ●(1929) SVBV 73. falc'het, e kreiz bleuñ o yaouankted, gand an dougnez vriz.

    (7) Kig-brizh : viande entrelardée.

    ●(1732) GReg 563a. Petit-lard, lard qui est entre-lardé, tr. «qicq-briz.»

    (8) [devant un subst.] Pseudo, mauvais, sommaire.

    ●(1868) KMM 255. ar briz-descadurez a roer brema dezo, nemet noazout ne raï. ●(1869) FHB 216/49a. eur bris-skiant, eur bris-descadurez, eur bris-goueziegez.

    ●(1925) BUAZmadeg 239. eur briz sin ar groaz.

    III. Adv. C'hwerv-brizh : doux amer.

    ●(1938) BRHI 81. Il veut qu'on en sépare les espèces : les amères tachetées (c'houero-briz), d'une part, et de l'autre les douces amères (c'houero-dous).

    IV.

    (1) Bezañ brizh e sac'h : voir sac'h.

    (2) Koll e vuoc'h vrizh : voir buoc'h.

    (3) Na vezañ er vuoc'h vrizh er gêr : voir buoc'h.

    (4) Diot evel ul leue brizh : voir leue.

  • brizh .2
    brizh .2

    coll. Taches de rousseur.

    ●(18--) CST 26. briz e zremm a lugerne evel ar re a zo war gein an dluzed.

    ●(1933) OALD 45/215. da gas ar pikou panez pe ar briz eus bizachou an dud.

  • brizh .3
    brizh .3

    m. Sot.

    I.

    ●(1909) FHAB Kerzu 378. Epad an amzer-ze an daou vriz all o doa toullet ha kinkaillet al lodenn vrasan eus ar bette, ha pennadet ar goulou da lakat enno. ●(1924) NFLO. bouffon (un), tr. «eur briz (H[aut]-Léon].»

    II. Kaout un tammig lod e park ar Brizh // Kaout ul lodenn e park ar Brizh : être bête, fou.

    ●(1878) SVE 548. Kaout eul loden e parg ar Briz, tr. L.-F. Salvet «Avoir une portion dans le champ de Le Bris. (Etre sot.)»

    ●(1931) VALL 701. Il est sot (en termes voilés), tr. F. Vallée «eul lodenn en deus e park ar Briz.» ●(1935) ANTO 46 (T) *Paotr Juluen. Met ha servija a ra klemm kement-se tud hag eman, d'o meno, an holl skiant ganto, hag o deus d'am hini-me, un tammig lod e park ar Briz. ●(+182). ●(1955) VBRU 176 (T) *Jarl Priel. Digouezhet e oa, am eus aon bras d'hon ofiser ul lodenn vat eus park ar Brizh.

  • brizh- .4
    brizh- .4

    (grammaire)

    (1) Préfixe péjoratif.

    ●(1732) GReg 264b. Demi (…) En terme de mépris, tr. «briz.»

    (2) Hybride.

    ●(1931) VALL 368b. Hybride, tr. «briz-.»

  • brizh-du
    brizh-du

    adj.

    (1) Tacheté de noir.

    ●(1904) DBFV 31a. bréh du, tr. «tacheté de noir.»

    (2) (Vache) pie-noir.

    ●(1962) EGRH 21. brizh-du a., tr. « pie-noir. »

  • brizh-e-sac'h
    brizh-e-sac'h

    adj. popul. Qui n'est pas difficile.

    ●(1931) VALL 195a. qui n'est pas délicat, tr. «briz-e-sac'h T[régor] popul.»

  • brizh-gwenn
    brizh-gwenn

    adj. (Vache) pie.

    ●(1849) LLB 1137. en anuerzi breh guen.

    ●(1904) DBFV 31a. añnoerzi bréh guen, tr. «génisses tachetées de noir et de blanc.»

  • brizh-melen
    brizh-melen

    adj. (Vache) pie-jaune.

    ●(1949) KROB 13/7. eur veoc'h briz-melen, hir he c'herniel, ledan he zez.

  • brizhadenn
    brizhadenn

    f. –où Petit jet (d'eau bénite avec le goupillon).

    ●(1910) MAKE 73. Eur vrizaden dour benniget.

  • brizhadur
    brizhadur

    m. –ioù

    (1) Moucheture.

    ●(1732) GReg 642a. Moucheture, tr. «brizadur.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhadur, brihadur, m. pl. eu, tr. «moucheture.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizadur m., tr. «bigarrure, marqueterie, marbrure.»

    (2) Taches de rousseur.

    ●(1744) L'Arm 343a. Rousseur, tr. «Breihênn. : Bréhadur er face. m.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhadur er fas, tr. «rousseur.»

    (3) Hybridation.

    ●(1931) VALL 368b. Hybridation, tr. «brizadur.»

  • brizhaj
    brizhaj

    m.

    I. (habillement) =

    ●(1924) SBED 12. Un dantér kôh / Unan brihaj.

    II. (phycologie)

    (1) Géomon d'épave, de laisse, de houle mélangés.

    ●(1968) NOGO 211. goémons d'épave mélangés, bri:zaʒ : «mélange».

    (2) Bezhin-brizhaj : goémon d'épave, de laisse, de houle mélangés.

    ●(1960) GOGO 203. (Kerlouan, Brignogan) les goémons recueillis l'été et même en octobre sont dénomés bejin brizač (brizac'h).

  • brizhamzer
    brizhamzer

    m. (météorologie) Temps variable.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/446. (An Ospital-Kammfroud) briz-amzer, temps variable, avec légère tendance au beau temps.

  • brizhamzeriñ
    brizhamzeriñ

    v. impers. (météorologie) Faire un temps variable.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/445-446. (An Ospital-Kammfroud) Amzeri : v. – Correspond au français «se maintenir» dans l'expression : «le temps se maintiendra» : kredi a ran e amzero hirio. Lorsque les chances de beau temps sont encore plus faibles, on dit plus volontiers brizamzeri. (An Ospital-Kammfroud).

  • brizhañ / brizhat / brizhiñ
    brizhañ / brizhat / brizhiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Prendre différentes couleurs.

    ●(1732) GReg 221a. Prendre differentes couleurs, tr. «Briza. pr. brizet. Van[netois] briheiñ. brehat. ppr. et.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhat, brihat, v. n., tr. «prendre différentes couleurs.»

    (2) Se tacher.

    ●(1919) DBFVsup 10b. bréhat, tr. «Se tacher.»

    (3) (météorologie) Brumer.

    ●(1905) DIHU 5/88. Bréhein e hré en amzér neoah ha diù pé tér stiren e oé déjà dibouket ér gevred-ihuél.

    ●(1919) DBFVsup 10b. bréhat, tr. «brumer.»

    (4) (en plt de qqn) Déraisonner.

    ●(1962) TDBP II 66. E oa o vriza, tr. «il avait un accès de folie, ou : il déraisonnait.»

    II. V. tr. d.

    (1) Moucheter, tacheter, barioler.

    ●(1732) GReg 642a. Moucheter, parsemer un fond blanc de petites taches noires, tr. «(Van[netois] brehat. brihat. pr. et.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhat, brihat, v. a., tr. «tacheter.» ●(1924) ZAMA 209. ha ma vriz ac'hanon penn-da-benn gant pri ar skosellou. ●(1927) GERI.Ern 71. briza, tr. «barioler, moucheter, marqueter.» ●(1931) VALL 58a. Barioler, tr. «briza.»

    (2) Hybrider.

    ●(1931) VALL 368b. Hybrider, tr. «briza.»

  • brizhanzav
    brizhanzav

    v. [empl. comme subst.] Semi aveu.

    ●(1936) PRBD 103. Lezen ar gofesion, hervez m'eo douget gant Jezuz-Krist, n'eo ket eur bris-anzav eus hor pec'hejou.

  • brizhaon
    brizhaon

    m./f. Appréhension.

    ●(1931) VALL 32a. Appréhension, tr. «briz-aon m. (et f.).»

  • brizhaotrou
    brizhaotrou

    m. Petit monsieur.

    ●(1866) BOM 28. Sellit ! sellit ! ar briz-aotrou ! ●(1868) FHB 197/327b. briz-aotrouien, collet gantho langach ho zud.

    ●(1907) FHAB Gouere 150. lavaret da vriz-aotroned Paris. ●(1923) AAKL 3. ar briz-aotrou-ze.

  • brizhardenn .1
    brizhardenn .1

    f. –ed Femme un peu folle.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/450. (An Ospital-Kammfroud) Brizardenn n. f. pl. brizardenned. – Femme un peu folle : ar vaouez-se n'eo nemed eur vrizardenn.

  • brizhardenn .2
    brizhardenn .2

    f. –où Tache de rousseur.

    ●(1924) BILZbubr 37/811. brizardennou e-leiz e dal.

  • brizhc'hoant
    brizhc'hoant

    m. –où Velléité.

    ●(1732) GReg 950b. Velleité, volonté imparfaite, tr. «Briz-c'hoand. p. brizc'hoanchou.»

  • brizhc'hoarzh
    brizhc'hoarzh

    m. –où Ricanement.

    ●(1847) BDJ 14. gant ur brusc'hoars hankeniet. ●23. brusc'hoarsou. ●32. gand eur brusc'hoars a vreûr.

    ●(1957) AMAH 100. Dipitus e kavemp evelato selloù a-dreuz ha brizh-c’hoarzh ar re a ranke hon daremprediñ.

  • brizhc'hoarzhin
    brizhc'hoarzhin

    v. intr. Ricaner.

    ●(1906) KANngalon Gwengolo 207. «Traou souezuz !» a lavar an dud difeiz, en eur vrizc'hoarzin.

  • brizhdeskadurezh
    brizhdeskadurezh

    f. Éducation de peu de valeur.

    ●(1868) KMM 255. ar briz-descadurez a roer brema dezo.

  • brizhdevod
    brizhdevod

    m. –ed Faux dévot, cafard, cagot, papelard.

    ●(1732) GReg 265a. Demi-devot, tr. «briz-devod.» ●284b. Faux devot, tr. «briz-devot. p. briz-devoded.» ●907a. Tartufe, tr. «brizdevod. p. brizdevoded.»

  • brizhdevodez
    brizhdevodez

    f. –ed Fausse dévote.

    ●(1732) GReg 284b-285b. Fausse devote, tr. «briz-devodès. p. briz-devodesed.»

  • brizhdimezell
    brizhdimezell

    f. –ed Demi-demoiselle.

    ●(1732) GReg 265a. Demi-demoiselle, tr. «briz-demesell.»

  • brizhdiod
    brizhdiod

    m. –ed Sot.

    ●(1878) SVE 82 §530. Briz-diod, hag a oar tevel, / Ouz eun den fur a zo hevel, tr. «Sot qui sait garder le silence / D'un homme sage a l'apparence.» ●(1890) MOA 85. briz-diot, tr. «à moitié fou.»

    ●(1908) FHAB Even 178. nemet eur briz-diot.

  • brizhdiot
    brizhdiot

    adj. Sot.

    ●(1867) MGK 91. e kavaz d'in gwelet / E voa eunn tamm briz-diod.

  • brizhek
    brizhek

    adj. (météorologie) Pommelé, couvert de petits nuages ronds.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. temps pommelé, femme fardée ne sont pas de longue durée, tr. «amser brehec, brihec, cogussec ne badant quet pel.» ●(c.1718) CHal.ms iii. pommelé, le Ciel le temps est pomelé, tr. «brehec, ou briec é en ean, en amser.»

    ●(1904) DBFV 31A. bréhek, brihek, tr. «(ciel, temps) pommelé.»

  • brizhell
    brizhell

    f. –où Bariolage.

    ●(1931) VALL 58a. Bariolage, tr. «brizell f.»

  • brizhelladur
    brizhelladur

    m. Moucheture.

    ●(1732) GReg 642a. Moucheture, tr. «brizelladur.»

    ●(1914) DFBP 217a. moucheture, tr. «Brizelladur.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizelladur m., tr. «bigarrure, marqueterie, marbrure.» ●(1931) VALL 58a. Bariolage, tr. «brizelladur m.»

  • brizhellañ / brizhellat / brizhelliñ
    brizhellañ / brizhellat / brizhelliñ

    v. tr. d. Moucheter.

    ●(1732) GReg 642a. Moucheter, parsemer un fond blanc de petites taches noires, tr. «Brizellat. pr. brizellet.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhellein, brihellein, v. a., tr. «moucheter, tacheter (Gon[ideg].» ●(1914) DFBP 217a. moucheter, tr. «Brizella.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizella, tr. «barioler, moucheter, marqueter.» ●(1931) VALL 58a. Barioler, tr. «brizella.»

  • brizhellek
    brizhellek

    adj.

    (1) Bariole.

    ●(1931) VALL 58a. Bariolé, tr. «brizellek.»

    (2) Marqué de taches de rousseur.

    ●(1982) PBLS 319. (Langoned) brizhelleg, tr. «marqué de taches de rousseur.»

  • brizhenn .1
    brizhenn .1

    f. –ed Folle.

    ●(1872) ROU 86a. Taisez-vous, folle (q. v. êts), tr. «roit peoc'h, brizenn ! (zo ac'hanoc'h).»

    ●(1931) VALL 298b-299a. Femme ; peu sensée, fantasque, tr. «brizenn.»

  • brizhenn .2
    brizhenn .2

    f. –où, brizhad Tache de rousseur.

    ●(1744) L'Arm 343a. Rousseur, tr. «Breihênn. : Bréhadur er face. m.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhen, brihen, f. pl. –nneu, et bréhad, brihad, tr. «moucheture, rousseur.» ●(1927) GERI.Ern 71. brizenn f., tr. «tache de rousseur.»

  • brizhenn .3
    brizhenn .3

    f. –où (météorologie)

    (1) Petite ondée.

    ●(1919) DBFVsup 10b. bréhen, tr. «petite ondée.»

    (2) Temps gris.

    ●(1919) DBFVsup 10b. bréhen, tr. «(temps) gris.»

  • brizhennañ
    brizhennañ

    voir brizhennat

  • brizhennat / brizhennañ
    brizhennat / brizhennañ

    v.

    (1) V. intr. Prendre différentes couleurs.

    ●(1732) GReg 221a. Prendre differentes couleurs, tr. «Van[netois] brihennat. pr. et.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhennat, brihennad, brihennein, v. n. part. eit, tr. «prendre différentes couleurs.» ●(1927) GERI.Ern 71. brihennat, bréhennein, brihennat, bréhennein v. n., tr. «se marqueter.»

    (2) V. tr. d. Moucheter.

    ●(1732) GReg 642a. Moucheter, parsemer un fond blanc de petites taches noires, tr. «Brizenna. pr. brizennet. (Van[netois] brihennat. pr. et.»

    ●(1904) DBFV 31a. bréhennat, brihennad, brihennein, v. a. et part. eit, tr. «marqueter, moucheter.» ●(1927) GERI.Ern 71. brihennat, bréhennein, brihennat, bréhennein v. n., tr. «marqueter.»

  • brizhennek
    brizhennek

    adj. Qui a des taches de rousseur.

    ●(1927) GERI.Ern 77. brizennek, tr. «qui en a [des taches de rousseur].»

  • brizhennet
    brizhennet

    adj. Qui a des taches de rousseur.

    ●(1927) GERI.Ern 77. brizennet, tr. «qui en a [des taches de rousseur].»

  • brizhennus
    brizhennus

    adj. Qui donne des taches de rousseur.

    ●(1927) GERI.Ern 77. brizennus, tr. «qui en donne [des taches de rousseur].»

  • brizherezh
    brizherezh

    m.

    (1) Bêtises, sottises.

    ●(1872) ROU 76a. Bêtise, tr. «Brizerez.» ●103b. Sottises, tr. «Brizerez.» ●(1878) EKG II 293. an dud difeiz a lavare n'oa an traou-ze nemed brizerez.

    ●(1909) FHAB Here 302. o klask dre o brizerez penn-an-dro da lakât taoler dismeganz var hor bro. ●(1909) FHAB Du 332. n'o deuz gellet miret evit c'hoaz da ober eur brizerez bennak dre gement parrez m'int tremenet. ●(1911) BUAZperrot 847. en aouen da ober eur brizerez bennak. ●(1927) GERI.Ern 71. brizerez m., tr. «sottise.»

    (2) Ober brizherezh : se conduire bêtement.

    ●(1877) EKG I 179. lezomp ar re-man da ober ho brizerez.

    ●(1911) BUAZperrot 65. miret ouz ar bayaned da ober o brizerez kement hag a reant.

  • brizhet
    brizhet

    adj.

    (1) Moucheté.

    ●(1908) PIGO II 142. ar yeod hag an deliou gwe war-dro a zo brizet gant an takennou goad a strimp.

    (2) Gâté.

    ●(1904) DBFV 31a. bréhet, tr. «(pomme de terre) gâtée (En Est 83.»

  • brizhfaout
    brizhfaout

    m. –où Fêlure.

    ●(1931) VALL 298a. Fêlure, tr. «briz-faout m.»

  • brizhfaoutañ
    brizhfaoutañ

    v. tr. d. Fêler.

    ●(1732) GReg 402b. féler, fendre un peu, sans rien séparer, tr. «brisfauta. pr. brisfautet.»

  • brizhfaoutet
    brizhfaoutet

    adj. Fêlé.

    ●(1732) GReg 402b. Ce verre, ce pot est félé, tr. «brisfautet eo ar verenn-ze, ar pod-ze.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...