Recherche 'bu...' : 273 mots trouvés
Page 1 : de bu (1) à bugader-2 (50) :- bubu
s. utilisé dans diverses expressions.
Na bu na ba : rien. Voir ba.
●(18--) KTB.ms 14 p 79 (T). Ha na laras goudewez na bu na ba.
●(1902) PIGO I 207 (T) E. ar Moal. Darn-all a lampe gant ar voger, ha na deue dioute na bu na ba. ●(1910) FHAB Meurzh 112 *Ioen an Tour Gwenn. Dem-henvel eo ouz an doueou a zervichit : eun tamm metal divalo ha n'eus ennan na bu na ba. ●(1923) FHAB C'hwevrer 63 *Breizadig. Ne deu dioutan na bu na ba; 'm eus aon eo maro ! ●(1949) KROB 15-16/12 (T) *Evnig-Penn-ar-C'hoad. Lonka a reas eur bilbenn vat a vara, silzig, kig-sall, diou skudellad sistr, ha d'e wele hep lavaret na bu na ba. ●(1957) AMAH 19 (T) *Jarl Priel. Ha zoken ar re n'intentent na bu na ba kerkent ha ma paouezec'h d'ober gant ar galleg. ●(1967) BRUD 26-27/25 (T) E. ar Barzhig. N'e-noa desket ne (lenn : na) lenn na skriva, nann, na bu na ba. ●(1968) LOLE 29 (T) *Roc'h Vur. ar fornier neve ne ouie na bu na ba euz e labour. ●(1981) ANTR 53 (L) *Tad Medar. Ama, a-vad, e unan kaer e penn ar foennog hir, yar e-bed endro d'ezañ, n'eus ken na bu na ba ennañ. ●93. Difoup e zaoulagad ha dispak e ziskouarn gantañ ne gompren na bu na ba. ●141. Heb gouzoud na bu na ba war ar brezoneg.
- buabua
adv. (argot de La Roche-Derrien) Par (?) cf. hebiou (?).
●(1975) BAHE 87/14. Ret eo e vefe tremenet ma jez bua Kanbre.
- buadennbuadenn
f. (cuisine) Cuisson à la vapeur. cf. bugadenn
●(1985) OUIS 205. feu lent, cuisson à l’étouffée pour le buaden avec des mottes, sur la partie plate de l’âtre. ●note. Buaden : cuisson à la vapeur, très utilisée à Ouessant.
- bualbual
m. –ed (zoologie) Buffle.
●(1732) GReg 125b. Bufle, animal sauvage ressemblant au beuf, tr. «Bual. p. bualed.» ●Cuir de bufle, tr. «Lezr bual.»
●(1876) TDE.BF 81b. Bual, s. m., tr. «Buffle, animal ; pl. ed.»
●(1913) LZBt Gwengolo 7. ec'h an da vesa ar bualed. ●(1927) GERI.Ern 75. bual m., tr. «Buffle.»
- bualierbualier
s. (architecture) Ouverture, fenêtre.
●(1464) Cms (d’après GMB 86). Bualyer, fenestre. ●(1499) Ca 28a. Buhalyer. l. hec rima rime. ●28b. Buallier. g. fenestre. l. riscus risci per scilicet. ●(c.1500) Cb 31a. Buhalyer aliter traill. g. petite distance entre les ays. l. hec rima rime. ●31b. Buallier. g. fenestre. l. riscus risci per scilicet. ●(1521) Cc [bualier]. Bualier. g. fenestre. l. riscus rici. per scilicet. Jtem rima me. g. fante. b. fraill.
- buan .1buan .1
adv. & conj.
I Adv.
(1) Vite.
●(14--) N 249. Orzca breman deomp buhan voar an maes, tr. «Or çà, maintenant allons vite à la campagne.» ●(c.1500) Cb 31a. g. isnellement / ligierement / hastiuement. b. ez buan. ●(1633) Nom 49a. Tipula : espece d’araigne legere courant sur l’eau : vr spes á quifniden á ret buhan voar an dour. ●(1647) Am A.285. Mar bez ret dyff franc buhan haranguy, / Doanyet bras vezy à melconiet, tr. « S’il me faut librement, vite, haranguer, / Je serai très ennuyé et affligé »
●(c.1680) NG 664. querhet buon mat. ●816. (Disquen) buan. ●(1744) L'Arm 403b. Vite, Prompt, tr. «Buan : Bion.»
●(1825) COSp 99. é tremén hoah buonnoh hou puhé. ●(1829) CNG 78. Un Æel e yas joyus ha bion / De lavaret d'er Vugulion. ●(1872) ROU 108. Mad ha buan n'int ket unan.
●(1904) DBFV 19a. béan, bian, bion, adj. et adv., tr. «vite, prompt, promptement.» ●34a. buan, buon, adj. et adv., tr. «prompt, promptement.» ●(1917) LZBt Gouere 31. met buhon e ankoueont hag e pardonont. ●(1925) LZBt Meurzh 8. buhon e tro a du gant an trec'her.
(2) Ken buan : sitôt.
●(1456) Credo 8-10. Hac agouz avas passion dedan pilat / crucifiet dan marue quenbuan voe / laquet ha goudese sepeliet, tr. «Et a souffert (la) passion, / crucifié sous Pilate ; / aussitôt il fut mis à mort / et ensuite enseveli.» ●(1499) Ca 170. Quenbuan. g. sitot. ●(1530) Pm 103. Quen buhan (…) / Heman he galu a voe saluet, tr. «Aussitôt (…) / Celui-ci par son appel fut sauvé.»
(3) Ken buan : moins de deux.
●(1984) EBSY 134. (Sant-Ivi) ken buan 'ven bet kouezhet, tr. «Moins deux et je serais tombé.»
(4) Ken buan hag all : tout aussi bien.
●(1910) MAKE 110. Ker buhan hag all, ma vije distroet da Bouldahud, he dije lavaret d'he anaoudegez : (…).
II. Attr./Épith.
(1) Rapide.
●(1499) Ca 28a. Buan. g. isnel. ligier hastiff. ●(1633) Nom 150a. Liburnica : fuste legere : vr fust scaff ha buhan. ●256a. Morbus acutus, pernicialis : maladie soudaine & viste : cleufuet souden ha buhan.
●(1732) GReg 963b. Cheval vite, tr. «Marc'h buhan.»
●(1906) BOBL 07 juillet 94/3a. Eun train buan o tond deuz Londrez da Blymouth. ●(1911) BUAZperrot 161. da biou oa ar re vuhanna [kezeg].
(2) Prompt.
●(1860) BAL 4. ac e vezer buan d'en em laouenaat pa zigouez ur goall-dro bennac.
●(1907) PERS 339. pegen buan oa da ankounac'had (…) ar gaou great outhan.
(3) Léger.
●(1659) SCger 72b. leger, tr. «buhan.»
(4) (en plt de fruits) Primeur, précoce.
●(1633) Nom 66b. Pomum præcox, præcoquum : pomme de hastiueau, fruict d'été, ou hastif : frouez an haff, frouez buhan. ●70b. Ficus præcox : figue hastiue : fies buhan, fies eausticq.
III. Loc. conj. Ken buan ha ma : dès que.
●(1659) SCger 69a. incontinent que ie vis cela, tr. «quer buan ha ma velis-se.»
IV.
(1) Ken buan ha lavaret chou d'ar yar : voir yar.
(2) Ker buan ha lavaret ya : voir ya.
(3) Buan evel an avel : voir avel.
(4) Buan evel un tenn : voir tenn.
(5) Buan evel un tarzh : voir tarzh.
- buan .2buan .2
m. –ed
I. (zoologie)
(1) Belette.
●(1876) TDE.BF 81b. Buan, s. m., tr. «Belette.»
●(1931) VALL 63a. Belette, tr. «buan p. pl. ed.»
(2) Musaraigne.
●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) buenn (pe muenn) (g.g.) eur ouenn loened damheñvel ouz al logod.
II. Diarrhée.
●(1732) GReg 224b. Courante, flus de ventre, tr. «ar buan. ar buanicq.»
●(1876) TDE.BF 81b. Buan, s. m., tr. «diarrhée.»
- buan-ha-buanbuan-ha-buan
adv.
(1) Rapidement.
●(1907) AVKA 300. Penno braz ar bobl a n-am dastumas buan ha buan. ●(1925) BILZ 174. Blankaat a rê buan ha buan. ●(1954) VAZA 87. barrek da zeskiñ buan ha buan c'hwistañ war an daboulin vras.
(2) Vite fait, bien fait.
●(1907) PERS 106. houman a gave an tu da ober buan ha buan eun tam lein benag.
- buanaat
- buanadur
- buanaer
- buanaus
- buanded
- buander
- buanegezh .1buanegezh .1
f.
I.
(1) Précipitation, vitesse.
●(1744) L'Arm 403b. Vitesse, tr. «Buanniguiah. f.» ●(1774) AC 103. ep re a vuanegues, tr. «sans précipitation.»
●(1904) DBFV 34a. buanigiah, f. tr. «vitesse.»
(2) Vivacité.
●(1904) DBFV 34a. buanigiah, f. tr. «vivacité.»
II.
(1) Colère, courroux.
●(1499) Ca 33a. Cassoni vide in buaneguez. ●148a. Offensaff vide in buaneguez. ●(c.1500) Cb 31b. gall. ire / ou courroux. b. buaneguez. ●(1576) H 52. hep meurbet dellit an buaneguez a doue ha pechifu maruel, tr. « without deadly sin and greatly deserving God’s wrath. » ●(1612) Cnf 19b. gant buaneguez ha fachery.
●(1659) SCger 25b. cholere, tr. «buaneguez.» ●71a. ire, tr. «buaneguez.» ●(1732) GReg 178b. Colere, peché capital, tr. «Buanéguez. Van[netois] buaniguéh.» ●225b. Courroux, tr. «Buanéguez. voyez colère.» ●963b. buhanéguez, tr. «colère.»●(1792) BD 4440. buanegues doue, tr. «la colère de Dieu.»
●(1872) ROU 108a-b. N'euz ket a diegez na vez buanegez, tr. «nul ménage où il n'y ait quelques vivacités.» ●(1877) BSA 42. varnon ebken e tle cueza ho puanegez. ●(18--) SAQ II 62. Taoliou roet gant buanegez, – a lez re a vlonsadurez.
●(1907) PERS 315. douget d'ar vuanegez. ●(1910) MAKE 58. dallet gant e vuhanegez. ●(1910) MBJL 145. pidi ar re all da vougan o buanegez. ●(1924) ZAMA 89. tuet, eun distera, war ar vuanegez. ●(1927) GERI.Ern 75. buanegez f., tr. «colère ; irritation.»
(2) Jalousie, envie.
●(1612) Cnf 12a. hac euff so pechet à buaneguez, pé à auy. ●(1625) Bel 115. an gourchemenman, à bers oll assamblez an disprisancc, an cassony, an buhaneguez, rancun, an iniuriou, ha passionou arall.
(3) Kemer buanegezh : éprouver de l'envie (envers qqn).
●(1612) Cnf 60b. Qvemeret buaneguez à enep an nessaff.
- buanegezh .2
- buanekbuanek
adj.
(1) Colérique.
●(1499) Ca 28a. Buanec. g. courrouce. ire. ●(1530) Pm 147. Buanec fresq ha lesquidic, tr. «Irrités vraiment et brûlants.»
●(1732) GReg 179a. Colere, colerique, bilieux, sujet à la colere, fougueux, emporté, tr. «Buanecq. buanocq.» ●963b. buhanecq, tr. «colerique.»
●(1876) TDE.BF 81b. Buanek, adj., tr. «Sujet à se mettre en colère.»
●(1902) MBKJ 91. Sant Fransez, enn he vugaleach, a ioa primm ha buanek meurbed. ●(1904) BSAB 22. eun dijentil ken feulz ha ken buhanek ma seblante bean disperedet pa ye droug ennan. ●(1927) GERI.Ern 75. buanek, tr. «irrité, en colère.» ●(1972) BLBR 190/32. Skreved e oant, skreved gwenn, lijer, buaneg, atao o huchal.
(2) Bezañ buanek ouzh : être jaloux, envieux de.
●(1612) Cnf 60b. CAffout auy, da lauaret eo, bezaff buanec ves an mat, pé an Excellancc, ves an Nessaff.
- buanekaatbuanekaat
v.
I. V. intr.
(1) S'irriter, se courroucer.
●(c.1500) Cb 31b. g. offenser / courroucier. b. buanequat. ●94b. g. prouoquer / contrarier. b. breutat / buanecat.
●(1659) SCger 25b. cholerer, tr. «buanecat.» ●(1732) GReg 179a. Mettre en colère, tr. «Lacqât da vuanecqaat.» ●225b. Courroucer, tr. «Buanecqât. pr. buanecqeët.» ●582a. Bien loin de l'apaiser, il l'irrite, tr. «E lec'h e habasqaat, èl lacqa da vuannecqaat.» ●963b. buhanecqât, tr. «se mettre en colere.»
●(1855) MAV 33. Unan etouez ann dud vad-man a vuanekeaz. ●(1866) FHB 84/252b. Ann hini klan, o vez klevet kement-se, a vuaneka meurbed pe a sav drouk-braz enn-han. ●(1866) FHB 99/372a. da vuanekaat en hon eneb. ●(1869) FHB 223/105a. a lakea an Aotrou Doue da vuanecat en hon enep. ●(1876) TDE.BF 82a. Buanekaat, v. n., tr. «Se mettre en colère.»
●(1927) GERI.Ern 75. buanekaat v. n., tr. «s'irriter.»
(2) Buanekaat ouzh ub. : s'irriter contre qqn.
●(1867) FHB 125/167a. abalamour ma zoc'h bet buhaneket ouzin.
II. V. tr. d. Irriter.
●(1927) GERI.Ern 75. buanekaat v. a., tr. «irriter.»
- buanekaetbuanekaet
adj. Irrité, courroucé.
●(c.1500) Cb 31b. g. ireux / vergoinneux / ou courrouciez. b. buanequeat. ●(1575) M 2215-2217. Bezcoaz ne voe Leon na con quen disounest / Mar outraig arraget, buanecquet medest : / Pan ve lazet ho cnot, en ho bot me'n protest, tr. «Jamais il n'y eut lion ni chiens si furieux, / Si outrageusement enragés, irrités, je l'atteste, / Quand on a tué leur progéniture dans leur antre, je l'affirme.» ●(1612) Cnf 9a. en em caff buanecquet, ha subitamant ez desir da caffout vengeancc à nezaff.
●(1732) GReg 178b-179a. Elle étoit en une grande colère, tr. «buanecqët terrupl edo.»
- buanekaus
- buanidigezh
- buared
- BubriBubri
n. d. l. Bubry.
(1) Bubri.
●(1748) CI.pou 106. Bubri. ●(1775) HEneu 10/13a. guern, melran, ha lomaleu, malguennac, ha bubri / baud, pluniaue, quistinnic, hac er guer à bondi / deit de bedein a galon vat dré ur guir garanté / d'en intron vari a guelhuen d'ou secour nos ha dé.
●(1792-1815) CHCH 206. Men é ma oeit lanneg Bubri. ●(1847) FVR 287. Dilli, belek, paket e Beubri. ●(1849) LLB 78. Gunehtu é Sarhaw ha guneh é Bubri.
●(1902) LZBg Mae 100. Bubri. ●(1905) ALMA 70. Bebrai. ●(1925) SFKH 15. é parréz Bubri, ér vro pourlet. ●(1930) GUSG 140. Kañnet get en Damezel K., é Bubri.
(2) Blason populaire : Pennoù potin pilet, voir 2. potin.
(3) [Toponymie locale]
●(1902-1905) LARB 187a. É tan mé a Sant Iouan, é tan ag er pardon, / M'em ès kavet ar me hent ur verhig a galon. ●(1905) ALMA 70. Sant Iouen (...) Santez Helena.
- bubu .1bubu .1
adj. & interj.
(1) Adj. Sale.
●(1962) TDBP III 43. bubu, tr. «sale (de bulum = binim, venin).» ●(2000) LLMM 318/59. «bubu !» er ster «sale» zo anavezet e Skrigneg ivez.
(2) interj. Attention (pour prévenir d'un danger).
●(1989) TDBP IV 26. bubu, bubu ! tr. «Attention ! Danjereux ! Mauvais ! (se dit aux enfants)»
- bubu .2bubu .2
m. enfant.
(1) Bobo.
●(c.1718) CHal.ms i. bobo, tr. «bubu.» ●(1744) L'Arm 32b. Bobo, tr. «Bubu. m.»
●(1904) DBFV 34a. bubu, m., tr. «bobo.» ●(1931) VALL 70b. Bobo, tr. «boubou –ig, bubu (surtout brûlure) m. ; (un) bobo boubouenn f. cri des enfants qui ont mal bou ! bou !» ●(c.1930) VALLtreg 8. Bek : Pluriel Bégou, épouvantail pour les enfants (1) (…) (1) Bek(ou) bebek (mot enfantin) c'est tout ce qui pique. C'est le même sens que bubu (breton) bobo (fais [= français]) (Bès) adskrivet diwar Geriadur Etienne). ●(1979) HYZH 79/14. Ar boan a zo boubou » (…) Bubu eo e T[reger]. ●(2000) LLMM 318/59. bubu, bubuig : gloaz bihan. C'hwezhañ a rer war ar gloaz gant ar genou hag an aer domm a gas kuit an droug, ar boan. Doare kozh-tre hag efedus-kaer.
(2) Ober bubu : faire bobo.
●(1979) HYZH 79/15. komzet e vo eus (…) ober bubu e T[reger].
(3) Ober fu war ar bubu : souffler sur le bobo.
●(2007) TROGERI. Du-mañ e vez(e) lâret : "ober fu war ar bubu".
(4) Chose dangereuse.
●(1978) PBPP 2.1/96. (Plougouskant) bubu, tr. «chose dangereuse /langage enfantin/.»
(5) Feu, chose qui brûle.
●(1895) RECe XVI/216. La même syllabe [bu] se présente (…) dans le terme enfantin bubu, feu, chose qui brûle, en petit Tréguier.
●(1979) HYZH 79/16. (Plouared) Bubu eo an tan e P[loua]r[e]d.
(6) Brulûre.
●(1931) VALL 70b. Bobo, tr. «boubou, –ig, bubu (surtout brulûre) m.»
- bubuigbubuig
m.
I. enfant. Bobo.
●(2000) LLMM 318/59. bubu, bubuig : gloaz bihan. C'hwezhañ a rer war ar gloaz gant ar genou hag an aer domm a gas kuit an droug, ar boan. Doare kozh-tre hag efedus-kaer.
II. fam.
(1) Dégats, casse.
●(1983) TDBP IV 26. Ya, ma na vez ket ramp an hent, bremañ 'vo bubuig, tr. «Oui, si la route n'est pas glissante, tout à l'heure, il y aura de la casse.»
(2) Appréhension.
●(c.1930) VALLtreg 292. Bubuig, appréhension. Ober bubuig (Even).
- bubuikbubuik
adj. fam.
(1) Risqué, hasardeux, aléatoire.
●(1942) VALLsup 6b. Aléatoire, tr. «bubuik enfant. L[eon].» ●(1960) BAHE 25/4. Biskoazh avat n'he deus sinet ar Frañs emglev ebet a-zivout ar c'hraf-se, ha n'eo ket risklet d'hen ober, 'm eus aon : re vubuik e vefe eviti ! ●(1968) BAHE 55/64. evel just e vefe bubuik ha lu lavarout ez eo abalamour da se. ●(1978) PBPP 2.1/96. (Plougouskant) bubuig, tr. «risqué /familier/.» ●laka patatez re abred zo bubuik, tr. «planter des pommes de terre trop tôt, c'est risqué /à cause de la gelée/.»
(2) Bubuik ar jeu : l'affaire est délicate.
●(1967) BAHE 51/27. 'M eus aon ez eo bubuïk ar jeu !
(3) (météorologie) Variable.
●(1962) TDBP IV 26. An amzer-se e-kerz ar goañv a vez bubuig, tr. «En hiver, le temps est très variable»
(4) Interj. Bubuik ! : ça brûle !
●(19--) VALLtreg 292. Bubuig ça brûle ! se dit aux enfants (Biler).
- buch
- buchal / buchañbuchal / buchañ
v.
(1) V. tr. d. Lancer (qqc.) contre qqc. d'autre.
●(1982) PBLS 38. (Langoned) buchal, tr. «lancer qch contre qch d'autre.» ●108. buchañ, tr. «lancer qch avec force.»
(2) V. intr. sens fig. Y aller hardiement.
●(1982) PBLS 38. (Langoned) buchal, tr. «(au fig.) y aller hardi.» ●108. buchañ, tr. «attaquer.»
- buchañbuchañ
voir buchal
- buchedbuched
m. –où Bûcher de supplice.
●(1792) BD 5435. bout tolet en eur buchet euit col e vue, tr. «être jeté dans un bûcher pour perdre la vie.»
- buchennbuchenn
f. –où Bûche.
●(1969) BAHE 60/35. dougen ar buchennoù da vord an hent bras. (…) pemp pe c'hwec'h buchenn.
- bucher
- bucher-kad
- buchiñbuchiñ
voir muchañ
- budbud
voir but
- bud(ik)
- budet
- budez
- budjed
- Buelion
- buezonbuezon
f. –où Période (de pluie, de vent, de beau temps, etec.), nuaison.
●(1978) PBPP 2.1/96-97. (Plougouskant) buezon f. buezonoù période /en parlant du temps qu'il fait/. ●ur vuezon glaveier ; ur vuezon dour ; ur vuezon c'hlav : une période de pluie. ●ur vuezon avel : une période de vent. ●buezonoù re hir 'ra evel-henn memestra : le temps ne change pas assez souvent. ●ur vuezon sec'hor : une période de sécheresse. ●ur vuezon amzer vrav : une période de beau temps.
- bufedbufed
m. –où
(1) (mobilier) Buffet.
●(1633) Nom 134a. Argyrotheca, vasarium : buffet : buffet, pres. ●156a. Abacus, repositorium : buffet, dressoir : buffet, dressouër.
●(1890) MOA 152b. Buffet. On dit aussi : bufed, m.
●(1983) TDBP IV 42. An hini vihan a vez o tisklenkañ an traoù eus ar bufed, tr. «La petite dérange les affaires du buffet.»
(2) (musique) Buffet (d'orgue).
●(1910) MBJL 107. buffet an ogro.
- bug .1
- bug .2
- bug .3bug .3
m.
(1) Action de fouler, presser.
●(1876) TDE.BF 82a. Bug, s. m., tr. «Action de fouler, de presser.»
(2) sens fig. Ober ur bug da =
●(1912) BUAZpermoal 341. Evit digeri hent, Jann a reas eur mug d'eze [d'ar Saozon].
- bugadbugad
m.
I.
(1) Lessive.
●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms ii. la cuue ou l'on fait la lessiue, tr. « g/quibel bugat.» ●(1732) GReg 125a. Buée, lessive, tr. «bugad. p. bugadou. Van[netois] bugad. p. bugadeü.»
●(1857) CBF 114. Ober eur bugad, tr. «faire une petite lessive.» ●(1876) TDE.BF 82b. Bugad, s. m., tr. «Petite lessive faite dans la maison, sans emploi de cendre ou potasse, en foulant et pressant le linge sale.»
●(1904) DBFV 34a. bugad (bas van[netais]) bigoad, Loth), m. pl. eu, tr. «buée, lessive.» ●(1906) HPSA 55. é oent é hobér bugad. ●(1908) NIKO 15. Bugad e zou get ré Nikolazig. ●(1911) SPON 13. Ur bugad bras benak, marsé ? ●(1927) GERI.Ern 75. bugad m., tr. «petite lessive avec du savon.»
(2) Gwalc'hiñ ar bugad : faire la lessive.
●(1897) EST 63. de holhein er bugad.
(3) Ensemble du linge lessivé.
●(1767) ISpour 278. séheinn bugadeu.
●(1897) EST 64. ur bugad é séhein !
●(1904) DBFV 34a. bugad (bas van[netais]) bigoad, Loth), m. pl. eu, tr. «le linge de la lessive.»
(3) Ti-bugad : buanderie.
●(1744) L'Arm 39b. Buanderie, tr. «Ti bugatt. m.»
II. sens fig.
(1) Magnificence.
●(1575) M 1911. goude go (lire : ho) holl bugat, tr. «après toute leur magnificence.»
(2) Vanité.
●(1847) FVR 364. Jorj a bign war-n-ezhan hep bugad, evel ivez hep kridien.
●(1927) GERI.Ern 75. bugad m., tr. «Vanité.»
III. Ober bugad : fanfaronner, se glorifier. Cf. Français se faire mousser & BRUD 16/15 : Moarvad n'out ket o vond da glogori evid beza lazet kelien ? & LLMM 161/434 : klogoret gant al lorc'h.
●(1659) SCger 17a. se brauer, tr. «ober bugat.» ●(1732) GReg 116a. Faire le brave, le fanfaron, tr. «ober bugad.»
●(1878) SVE 590. Ober bugad, tr. L.-F. Salvet «Faire petite lessive. (Se glorifier.)»
●(1912) MELU XI 206. Ober bugad. «Faire petite lessive. (Se glorifier)» S[auvé] 590. Il y a là deux mots différents, cf. Gloss. 87; Henry, Lexique étym. 47. Mil. ms. a Ober bugad ha kalz a deil gant nebeud a golo, qu'il traduit «se glorifier et faire plus de fumée que de feu». Litt. : faire ostentation et beaucoup de fumier avec peu de paille; l'idée de «lessive» produirait ici deux images incohérentes. Le sens de vanterie ne se trouve jamais dans kouez(z), synonyme de bugad; son emploie figuré rappelle plutôt l'expression française «laver son linge sale en famille», dans le proverbe de Plouézec : Koue unan bennak 've ordinal war ar c'harz. La lessive de quelqu'un est toujours sur la haie, = il y a toujours quelqu'un qui est sur le tapis, dont on médit; personne n'est à l'abri de la critique.»
- bugadennbugadenn
f. –où Lessive.
●(1857) CBF 114. Ober eur vugaden, tr. «faire une petite lessive.» ●(1876) TDE.BF 82b. Bugadenn, s. f., tr. «Petite lessive faite dans la maison, sans emploi de cendre ou potasse, en foulant et pressant le linge sale.» ●(18--) SAQ I 58. bervet el lichou pe er vugaden.
●(1927) GERI.Ern 75. bugadenn f., tr. «petite lessive avec du savon.»
- bugader .1
- bugader .2