Devri

Recherche 'disk...' : 404 mots trouvés

Page 1 : de disk (1) à diskardi (50) :
  • disk
    disk

    m. –où

    (1) Plat de service.

    ●(c.1836) COM II moj. 20. Ar podou, ann diskou, an holl arc'hantiri. ●(1876) TDE.BF 143a. Disk, s. m. (anc.), tr. «Plat, vaisselle de table.»

    (2) (astronomie) Disque.

    ●(1744) L'Arm 112b. Disque du soleil ou de la lune, tr. «Dissque ou Dissco enn hiaule ou el loaire.» ●283a. Phase, tr. «Dissque el Louaire, ou Dissco.»

    ●(1857) LVH 277. avèl disco el loér er pléniér. ●(1876) TIM 48. el loér e zisco d'omb certæn disqueu péré e chanj peb seih dé. ●49. Er stirèd-rid Merh, er Verlehuên ha Merhér ou dès ou disqueu hag ou loéradeu, èl el loér.

    (3) (agriculture) [au plur.] Diskoù : déchaumeuse à disques.

    ●(1960) EVBF I 336. Déchaumeuse à disques : diskou, Plouaret, Plougoulm.

  • diskabell
    diskabell

    adj. & m.

    (1) Adj. Sans coiffure.

    ●(1838) CGK 13. En he c'havis divouchouër, discabel, a dierc'hen. ●(1877) EKG I 131. ar persoun intru var an hent braz, enn he roched, diarc'henn ha diskabell. ●(1878) EKG II 94. diskabell, fuillet e vleo, skerj he zaoulagad ha divoutoun he zillad.

    ●(1904) DBFV 51a. diskabel, adj., tr. «sans coiffure, décoiffé, échevelé, tête nue.» ●(1906) HPSA 36. marteloded a gorv-roched, diskabel ha diarhen. ●(1928) FHAB Mezheven 219. Amzere eo gwelet merc'hed yaouank o vont diskabell.

    (2) M. Ur gwall ziskabell : un mauvais coup.

    ●(1929) FHAB Mezheven 228. Eun dervez, unan eus listri ar marc'hadour lien a gouezas etre krabanou eun toullad laeron-vor ; eur gwall ziskabell e voe an taol-ze evit Yann Derrien. ●(1934) FHAB 271. Sonjet em eus e plijfe da lennerien «Feiz ha Breiz» kaout aman eur ger bennak diwar-benn ar strafuilh, an diskabell a daolas kelou ar brezel, e kreiz hor maeziou. ●(1935) FHAB Ebrel 146. Eur gwall ziskabell evit Kastell-Paol, eo maro an Aotrou de Guebriant.

  • diskabellañ .2
    diskabellañ .2

    v. tr. d. Faire descendre de son siège.

    ●(1907) MVET vi. hag eur wech m'en devezo kemeret e skabell, ne vezo ket diskabellet buhan.

  • diskabellañ / diskabelliñ .1
    diskabellañ / diskabelliñ .1

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Décoiffer.

    ●(1659) SCger 37a. découeffer, tr. «discabelli.»

    ●(1876) TDE.BF 142a. Diskabella, v. a., tr. «Décoiffer.»

    ●(1904) DBFV 51a. diskabellein, v. a., tr. «décoiffer.» ●(1939) RIBA 6. En tri dal (…) e ziskabel ou fen.

    (2) Écheveler.

    ●(1876) TDE.BF 142a. Diskabella, v. a., tr. «écheveler.»

    (3) sens fig. Rosser.

    ●(1878) EKG II 37. me am biche c'hoariet ar vaz ha diskabellet meur a hini.

    II. V. pron. En em ziskabellañ.

    (1) V. pron. réfl. Se décoiffer.

    ●(1868) FHB 198/335b. Ar bughel ëeun ha dinam-ze, en em ziskabelle hag a ghenighe he fennik d'ann Eskop.

    ●(1921) GRSA 24. Er béleg, éan en em ziskabel.

    (2) V. pron. récip. Se décoiffer mutuellement.

    ●(1939) RIBA 69. Strimpein e hrant unan ar en aral, aveit en em-ziskabellein.

    III. V. intr. Se découvrir.

    ●(1931) VALL 189b. se découvrir (la tête), tr. «digabelli (diskabella moins bon, mais usité).»

  • diskabellet
    diskabellet

    adj. Décoiffée.

    ●(1659) SCger 47a. echeuelée, tr. «dicabellet.»

  • diskabelliñ
    diskabelliñ

    voir diskabellañ .1

  • diskae
    diskae

    adj. (en plt d'un terrain) Déclos.

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskae, adj., tr. «Sans haie, non bordé de haie.»

    ●(1932) BRTG 87. lann digor, diské. ●(1934) BRUS 144. Mal clôturé, tr. «diskei.» ●(1970) GSBG 105. (Groe) diskae, tr. «exposé au vent.»

  • diskaeañ
    diskaeañ

    voir diskaeat

  • diskaeat / diskaeañ / diskaeiñ
    diskaeat / diskaeañ / diskaeiñ

    v. tr. d.

    (1) Déclore.

    ●(1499) Ca 65a. Disqueat. g. desclorre oster la haye deshayer.

    ●(1732) GReg 251a. Declorre, tr. «disqaëa. pr. diskaët. Van[netois] disqæeiñ.»

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskaea, v. a., tr. «Abattre une haie, faire une brèche dans une haie.»

    ●(1927) GERI.Ern 110. diskaea, V[annetais] diskeiat v. a., tr. défaire une haie.» ●(1931) VALL 188a. Déclore, tr. «diskaea.»

    (2) Faire un passage dans une haie.

    ●(1744) L'Arm 183a. Faire un passage dans quelqu'endroit de la haye, tr. «Disscayatt.»

    ●(1927) GERI.Ern 110. diskaea, V[annetais] diskeiat v. a., tr. défaire une haie, y faire un passage. »

    (3) Défaire une haie.

    ●(1962) EGRH I 62. diskaeañ v., tr. « défaire une haie. »

  • diskaeiñ
    diskaeiñ

    voir diskaeat

  • diskaelat
    diskaelat

    v. tr. d. Déclore.

    ●(1931) VALL 188a. Déclore, tr. «diskaelat.»

  • diskalavr .1
    diskalavr .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Débraillé.

    ●(1919) DBFVsup 18a. diskalaù, adj., tr. «découvert, nu, débraillé.»

    (2) par ext. Inconvenant, indécent.

    ●(1941) DIHU 364/338. Ur gir gallek n'ou spont ket nag ur begad diskalaù.

    II. Adv. Crüment.

    ●(1957) DSGL 188. Rag ur hô hag ur bik a ya de servij dein / De lakâd diragzoh, diskalaù, de splannein / Disléalded er bed, hwerùoni or stad-ni, tr. «Car c'est d'une taupe et d'une pie que je vais me servir / Pour montrer crûment et de claire façon / Ce que le monde contient de déloyauté et notre sort d'amertume.»

  • diskalavr .2
    diskalavr .2

    m. Flandrin.

    ●(1919) DBFVsup 18a. diskalavr, tr. «flandrin.»

  • diskalfañ
    diskalfañ

    v. tr. d.

    (1) =

    ●(18--) SAQ II 11. kerkent ha ma oa diskalfet ar momenter, ar montr a jomaz a zav...

    (2) Arracher (une branche) d'un arbre au niveau du fourchon.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/455. (An Ospital-Kammfroud) Diskalfa : v. – Arracher une branche du tronc d'un arbre au niveau d'un fourchon (skalf) : diskalfa eur skourr diouz ar wezenn.

    (3) fam. Diskalfañ rampadennoù hir : marcher à grandes enjambées.

    ●(1924) ZAMA 209. diskalfa rampadennou hir, ken hir ma kreden regi va bragou-bras. ●(1931) VALL 258b. marcher à grandes enjambées, tr. «diskalfa rampadennou (hir) fam.»

  • diskalliñ
    diskalliñ

    v. intr. =

    ●(1979) VSDZ 141. (Douarnenez) e oa atav ar c'havell e tiskalliñ, tr. (p. 304) «le berceau n'arrêtait pas de bercer.»

  • diskalon
    diskalon

    adj. Sans cœur, sans courage.

    ●(1854) PSA II 54. ur hrechén discalon-caër, péhani e blég é armage ér momand ag er hombat. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 162. Raz Aloula (...) e chomas discalon caër.

    ●(1908) PIGO II 31. Setu on diskalon kaer hirie.

  • diskalonek
    diskalonek

    adj.

    (1) Lâche.

    ●(1854) PSA II 52. bout poltron ha discalonêc.

    (2) Indisposé.

    ●(1831) RDU 59. Er verdér ha hoéreset e rei vigil d'el lun ha d'er merhér, ma n'en dint clan, pé rai discalonêc.

  • diskaloniñ
    diskaloniñ

    v.

    (1) V. tr. d. Décourager.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 84. hemb guellein gobér eun dehai nag ou discalonein.

    ●(1904) DBFV 58a. diskalonein, v. a., tr. «décourager.»

    (2) V. pron. réfl. En em ziskaloniñ : se décourager.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 77. ni a hum ziscalonehé casi.

  • diskampadur
    diskampadur

    m. Action de lever le camp.

    ●(1732) GReg 248b. Decampement, levée d'un camp, tr. «discampadur.»

    ●(1904) DBFV 51a. diskanpadur, m., tr. «action de décamper.» ●(1914) DFBP 78a. décampement, tr. «Diskampadur.»

  • diskampadurezh
    diskampadurezh

    f. Action de lever le camp.

    ●(1732) GReg 248b. Decampement, levée d'un camp, tr. «Discampadurez.»

  • diskampañ
    diskampañ

    v. intr.

    (1) Décamper, lever le camp.

    ●(1732) GReg 248b. Decamper, tr. «Discampa. pr. discampet. Van[netois] discampeiñ.»

    ●(1904) DBFV 51a. diskanpein, v. n., tr. «décamper.» ●(1914) DFBP 78a. décamper, tr. «Diskampa.»

    (2) Décamper, s'enfuir rapidement.

    ●(1834) SIM 154. greomp ur yalc'hadic ha discampomp. ●(1838) CGK 14. histrogel, prim discampet. ●(1838-1866) PRO.tj 175. Alan finô / Zo discampet ! ●(1867) FHB 149/358a. o tiscampa pe o tiskuez ho fri. ●(1868) FHB 203/374a. hag a ziscampaz ac'hano ep dale pell. ●(1874) FHB 471/16a. kerkent an azen a zao he ziscouarn hir, hag a ziscamp ac'hano.

  • diskan .1
    diskan .1

    adj. Qui détonne, sort du ton.

    ●(1732) GReg 280b. Une voix qui detonne, tr. «Un vouëz discan.»

  • diskan .2
    diskan .2

    m. –où

    I. (musique)

    (1) Refrain.

    ●(1894) BUZmornik 159. ar c'houblad kenta hag ann diskan anezhan.

    ●(1900) BUSF 17. Ean e hré, én é vod, kantikeu bèr, (pausén ha diskan). ●(1904) DBFV 58a. diskan, m., tr. «refrain.» ●(1913) FHAB C'hwevrer 55. An diskan a zo eaz da eïltona. ●(1924) BILZbubr 37/810. Eun toullig en korn ar vered, eun tamm douar war an arched… Na kan na diskan : ar glazou, goude an Anjelus.

    (2) Kan-ha-diskan : chant tuilé breton.

    ●(1949) SONE 2/21. A paraître prochainement : Kan ha diskan. Chants populaires bretons recueillis, la musique par Polig Monjarret et les paroles par Albert Trévidic ou Louis Cotonnec. ●(1957) BGUE 45/3. Kroget hon es ni eùé de hoari «Kan ha Diskan», èl m'en doé groeit Loeiz Roparz, er hetan, é Poullaouen, hag Ifig Kom ar é lerh, é Spezet.

    II. Dédit, rétractation.

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskan, s. m., tr. «Dédit, rétractation.»

  • diskanañ / diskaniñ
    diskanañ / diskaniñ

    v.

    I. V. intr.

    A. (musique)

    (1) Répondre à un chant.

    ●(1889) ISV 41. ni a ia da ziscana ouzoc'h. ●(1889) SFA 239. Selaouit (...) an eostik o kana (...) ; ret eo d'eoc'h diskana out-han.

    ●(1911) BUAZperrot 751. Hag an diskanerien o tiskana outo. ●(1943) FATI 23. C'houitellat ha diskana outo [al laboused] a oa e blijadur.

    (2) Cesser de chanter.

    ●(1872) ROU 77a. Vous ne chanterez pas touj[ours], tr. «c'hui a ziscano.»

    (3) Reprendre un refrain.

    ●(1955) STBJ 106. Mistri-kanerien ha gwall-zañserien eo an Dardouped hervez ar vrud, ha n'eo ket laeret houmañ ganto. Pep abadenn a oa renet gant daou zañser, unan o kana hag egile o tiskana. Ken skiltrus ha ken birvidik e save ar moueziou da verka ar paz, ma sailhe an dañserien hag an dañserezed, leun a imor, en eur stoka seuliou o boutou ouz o fenn-adreñv. ●(1977) PBDZ 776. (Douarnenez) diskanañ, tr. «reprendre à la suite d'un autre chanteur.»

    (4) Détonner, sortir du ton.

    ●(1659) SCger 43a. detonner, tr. «discana.» ●(1732) GReg 280b. Detonner, ne chanter pas juste, tr. «discana. pr. discanet.» ●927b. Ne pas bien suivre le ton, tr. «discana. pr. discanet.»

    ●(1904) DBFV 58a. diskañnein, v. n., tr. «détonner, chanter ou sonner faux.»

    (5) Déchanter, chanter d'une autre manière.

    ●(1633) Nom 214a. Modos considere & frangere, minutionem citare, vel minuere : diminuer en chantant, fringotter : diminuiff ò canaff, discanaff, fringotiff, fredouniff.

    B.

    (1) Déchanter, se dédire.

    ●(1659) SCger 41a. se dedire, tr. «discana.» ●105a. retracter, tr. «discana.» ●(1732) GReg 249a. Dechanter, changer d'avis & d'opinion, en rabattre, tr. «Discana. pr. discanet.»

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskana, v. n., tr. «Se rétracter, déchanter, se démentir, se dédire.»

    ●(1904) DBFV 58a. diskanein, v. n., tr. «déchanter.» ●diskañnein, v. n., tr. «déchanter.» ●(1907) VBFV.fb 23a. (se) contredire, tr. «diskañnein.» ●28a. (se) démentir, tr. «diskañnein.»

    (2) Diskanañ da =

    ●(1929) FHAB Meurzh (pajenn Breuriez-Veur ar Brezoneg) 5. gwerzennou diglotenn a ziskan da re glotennet.

    II. V. tr. d. Désaccorder.

    ●(1659) SCger 39b. desacorder, tr. «discana.» ●(c.1718) CHal.ms i. desaccorder, tr. «discanein.»

  • diskandal
    diskandal

    adj. Sans reproche.

    ●(1575) M 578. da beuaff discandal, tr. «de vivre irréprochable.»

  • diskaner
    diskaner

    m. –ion

    (1) Celui qui répond à un chant.

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskaner, s. m., tr. «Celui ou ceux qui répètent le refrain d'une chanson ; pl. ien.»

    ●(1911) BUAZperrot 751. Hag an diskanerien o tiskana outo.

    (2) Homme qui détonne en chantant.

    ●(1732) GReg 280b. Celui qui detonne, tr. «discaner. pr. yen.»

  • diskaniñ
    diskaniñ

    voir diskanañ

  • diskant
    diskant

    m.

    I. Écaillage, action d'écailler.

    II. (agriculture)

    (1) Couche superficielle du gazon qu'on enlève lors du défrichage.

    (2) Ober an diskant kentañ : ôter cette couche.

    ●(1960) EVBF I 335. Outre les expressions données plus haut, on trouve encore, pour «défricher» : (…) diskanta, ober an diskant kenta, Ploz[évet] enlever la couche superficielle (skant, écailles, diskanta pesked, écailler des poissons).

  • diskantadur
    diskantadur

    m.

    (1) Mue, exuvie de reptile.

    ●(1744) L’Arm 433b. Dépouille du serpent, tr. «Discannadur enn aire.»

    ●(1904) DBFV 58a. diskannadur, m., tr. «dépouille (d’un serpent).»

    (2) Action d’écailler.

    ●(1962) EGRH I 62. diskantadur m., tr. « action d’écailler. »

  • diskantañ / diskantiñ
    diskantañ / diskantiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Écailler.

    ●(1499) Ca 180b. exquamo / as b. discantaff. ●(1633) Nom 42a-b. Piscem desquammare, vel disquammare : escailler le poisson : discant aff (lire : discantaff) pesquet.

    ●(1659) SCger 46b. ecailler, tr. «discanta.» ●143b. discanta, tr. «oster les ecailles.» ●(1732) GReg 736b. Ecailler le poisson, tr. «Disqanta pesqed.»

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskañta, v. a., tr. «Ecailler, ôter les écailles du poisson.»

    ●(1904) DBFV 58a. diskannein, v. a., tr. «enlever une petite peau, ou des écailles.» ●diskantein, v. a., tr. «écailler.» ●(1914) DFBP 105b. ecailler, va., tr. «Diskanta.» ●(1962) EGRH I 62. diskantañ v., tr. « écailler. » ●(1977) PBDZ 797. (Douarnenez) diskantañ, tr. «écailler.»

    (2) par ext. (agriculture) Enlever une mince couche de gazon, défricher superficiellement.

    ●(1958) ADBr lxv 4/527. (An Ospital-Kammfroud) Diskanta (écailler) peut aussi vouloir dire : «enlever une mince couche de gazon» : diskanta an tirienn. ●(1960) ADBr 1960, tome 67, n° 4, pp. 325-376).">EVBF I 335. Outre les expressions données plus haut, on trouve encore, pour «défricher» : (…) diskanta, ober an diskant kenta, Ploz[évet] enlever la couche superficielle (skant, écailles, diskanta pesked, écailler des poissons).

    (3) Démolir.

    ●(1982) PBLS 135. (Langoned) diskantañ, tr. «démolir.»

    II. V. intr. (zoologie) Muer (en plt d'un reptile).

    ●(1904) DBFV 58a. diskannein, v. n., tr. «changer de peau, comme la couleuvre.»

    III. Diskantañ gwrac'hed : voir gwrac'h.

  • diskantenniñ
    diskantenniñ

    v. tr. d. Desquamer.

    ●(1907) AVKA 115. diskantenet ar laoureien.

  • diskanter
    diskanter

    m. –ion Écailler.

    ●(1914) DFBP 105b. ecailler, sm., tr. «Diskanter.»

  • diskanterez
    diskanterez

    f. –ioù (agriculture) Déchaumeuse à dents.

    ●(1960) EVBF I 336. Déchaumeuse à dents (…) diskanterez, Pouldergat, Plovan.

  • diskantet
    diskantet

    adj.

    (1) Écaillé.

    (2) sens fig. (en plt d'une bourse, etc.) Vidé.

    ●(1964) LLMM 107/421. Warc'hoazh emañ eured va merc'h henañ, evel a ouzhoc'h (lire : ouzoc'h) A-benn ma vo tremenet an traoù e vo diskantet va yalc'h !

  • diskantiñ
    diskantiñ

    voir diskantañ

  • diskar .1
    diskar .1

    adj.

    (1) War an tu diskar : sur le déclin.

    ●(1926) FHAB Meurzh 90. rak ar vro, a adsavo, nemet hirio, avat, n'ez a nemet war an tu diskar !

    (2) Bezañ war an oad diskar : être sur le déclin.

    ●(1921) PGAZ 17-18. He zud a ioa dija var an oad-diskar pa deuaz er bed.

  • diskar .2
    diskar .2

    m. –où

    I.

    (1) Coupe.

    ●(1955) STBJ 90. eun tamm diskar d'o bleo.

    (2) Baisse de prix.

    ●(1867) FHB 117/103a. al loenet corn a ioa discar varnezho. ●(1869) FHB 243/272a. Var an ed euz ato eun nebeut discar.

    ●(1905) BOBL 10 juin 38/3e. dirgwener e oa diskar war an holl anevaled.

    (3) Déclin.

    ●(1732) GReg 248a. Decadence, declin, ruine imminente, tr. «discarr.»

    ●(1909) FHAB Eost 247. an diskar a zo deuet en hor pardoniou.

    (4) Bezañ war an diskar : être sur le déclin.

    ●(1732) GReg 251a. Cet homme est sur son déclin, tr. «Beza ez ma var e ziscarr.»

    ●(1867) MGK 105. ho poa eur gwall stopad, / Edoc'h war an diskar.

    (5) Mont war an diskar : décliner.

    ●(1932) ALMA 102. Kola, savet da zen, a oa e kreiz e vrud, mes o vont war an diskar.

    (6) [au plur.] Ruines.

    ●(1921) GRSA 262. d'obér un droiad émesk diskareu er hastel.

    (7) Abattis.

    ●(1744) L'Arm 3a. Abatis, tr. «Disscar.. pl, reu. m.»

    II. (astronomie)

    (1) Déclin, décours de la lune. cf. diskar-loar.

    ●(1732) GReg 587b. Le decours de la Lune, tr. «An discarr.» ●(1744) L'Arm 223a. Le decours, tr. «Enn disscarr.» ●316b-317a. Pendant le Croissant, les Cornes de la Lune regardent l'Orient ; & pendant le Décours, elles sont tournées au Couchant, tr. «Durand er Hrissque ag el Loaire hi hærn a séle er Sau-hiaule ; ha durand enn Disscar, ind a zou troueitt d'er Huh-hiaule.»

    ●(1855) FUB 70. Mâd éo hada ann douar / War ann diskar eûz al loar, tr. «Il est bon d'ensemencer la terre / Au décours de la lune.» ●(1876) TDE.BF 804. Reo gwenn er c'hresk / Amzer gaer ha fresk ; / reo gwenn enn diskar / Amzer gleb hep mar.

    ●(1912) MELU xi 210. Mar 'teuz klénvet, zell oc'h al loar ; / Diwall rag e ziskar (sic), tr. «Si tu es malade, observe la lune; prends garde à son décours. (Trég[or].)» ●(1931) VALL 435a. décours de la lune, tr. «diskar m.» ●(1942) VALLsup 156b. Il est mauvais de semer pendant le décours de la lune, tr. «fall eo hadañ war diskar al loar T[régor] Croyance populaire.» ●174a. Ar gwener kenta eus al loar – E vez nevez ha diskar. Dicton.

    (2) En diskar, war he diskar : en décours.

    ●(1878) SVE 98 §672. Reo gwenn en diskar.

    ●(1985) MARE 54. penaoz e vefe al loar : war he hrésk, pe war he hann, pe war he diskar.

    III. Mont war an diskar : vieillir, décliner.

    ●(1932) ALMA 102 (L). Kola, savet da zen, a oa e kreiz e vrud, mes o vont war an diskar.

  • diskar .3
    diskar .3

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Renverser, abattre (qqc.).

    ●(1499) Ca 64a. Discar. g. abbastre. l. obruo / is / rui / itum / ac. ●(1633) Nom 28b. Rostrum : groin d'vn porc : groüin vn ouch, pe gant hiny ez discar an bernou mous.

    ●(1659) SCger 143a. discar, tr. «abattre.»

    ●(1876) TDE.BF 142b. Diskar eunn ti d'ann douar, tr. «abattre une maison.» ●(1884) LZBt Meurzh 53. Goude-ze e oe diskarret gant eur c'hrenan douar. ●(1893) IAI 194. Petra reer pa vez c'hoant da ziskar eun ti ? Diskar da genta ar skoriou.

    ●(1918) LZBl Du 449. Diskar eur pagod (...) ha d'an traon ar pagodou ! ●(1921) LZBt Here 30. Ar chapel, bet diskaret gant eur bar-awel korvouez.

    (2) Faire tomber (qqn).

    ●(1575) M 1226. De disquar en carez, pemdez ho deuez hoant, tr. «Ils ont envie de la faire tomber en faute, chaque jour.»

    ●(1872) ROU 105b. D'un mot il le terrassa, tr. «Gant ur g'er en discaras.» ●(18--) SAQ I 312. e vezond dindan hon troad eur mean-reuill mad d'hon diskar.

    ●(1908) PIGO II 59. Gant al lans an evoa e tiskaras ane o-daou hed-blad o c'horf.

    (3) Couper, abattre (des arbres).

    ●(1732) GReg 223a. Coupper une forêt, tr. «discarr ur c'hoad.»

    ●(1847) MDM 305. Ho diskar pe ho diskoultra [ar guez]. ●(1857) CBF 113. Diskarit ar gwez a zo aze, tr. «Abattez les arbres qui sont là.» ●(1868) KTB.ms 14 p 4. diskaret a ve ar gwez. ●(1870) MBR 98. diskar ar c'hoat, he fagodi, he faouta hag he gordenna. ●(1872) ROU 74a. Laissez-moi abattre autant d'arbre[s] que je pourrai en une année, tr. «Va lizt da ober ur bloavezad discar guez.

    (4) Faire tomber (des fruits de l'arbre).

    ●(1575) M 791-793. Heman so aneual, à car an aualaou, / Hac ho hego an guez, nos dez en bergezou : / Pan vezont disquaret, gantaff net de metou, tr. «C'est un animal qui aime les pommes, / Et il les secouera des arbres, nuit et jout dans les vergers ; / Quand elles sont par lui abattues, toutes autour de lui.»

    (5) Tuer, abattre (un animal).

    ●(1877) EKG I 90. loened lard da ziskar.

    ●(1902) PIGO I 51. diskar eur marc'h.

    (6) Déposer (qqn).

    ●(1915) HBPR 29. Evel-se, eskob Kastell a dlie beza diskaret.

    (7) Abattre (du chemin).

    ●(1939) RIBA 25. Liés é saùè ar é jao, de ziskar er lèuig hent e oè étré é vanér hag er hastel.

    (8) Baisser (un prix).

    ●(1659) SCger 100a. rabatre du prix, tr. «discar ar pris.»

    ●(1922) IATA 37. Bezit truez, aoutrounez, diskarit ar mizou !

    (9) Donner (un coup).

    ●(1818) HJC 354. de ziscare tauleu ar i ben.

    (10) Dire (des injures, etc.).

    ●(1939) RIBA 90. Diskar e hrér arnehon dejañneu ha hujaoteu.

    (11) Diskar ub. e : précipiter qqn dans.

    ●(1790) MG 72. me gav guenein (…) é ma bras madeleah en Eutru-Doué é quevir er beurerion, a pe bromètt er Baraouis d'er-ré ou secour, ha ma tiscarr én ihuern er faus pihuiq.

    (12) Flétrir, mortifier, abattre l'orgueil.

    ●(1894) BUZmornik 2. diskar hon ourgouill.

    (13) Renverser (qqc. d'abstrait).

    ●(18--) SAQ I 253. ho deuz klasket orjellad ha diskar guirioneziou an Aviel.

    ●(1924) LZBt Mezheven 10. Evit enebi heman ha diskar e c'halloud.

    (14) Abattre (qqn, au moral).

    ●(17--) TE 9. perac é lausquai er chagrin d'en discarr ha d'en disséhein.

    B.

    (1) Diskar a-benn-font : détruire de font en comble.

    ●(1942) VALLsup 80a. détruire de font en comble, tr. «diskar a-benn-font.»

    (2) Diskar ub. a-blad : jeter qqn à bas.

    ●(1790) MG 400. mar eèllét en discar a blad.

    ●(1862) BSH 61. Discaret m'emp a blad ar roue Catebron.

    (3) Diskar ub. war c’hwen : renverser qqn sur le dos.

    ●(1575) M 113. Oll ez disquer oar huen, pobl humen hep quen dout, tr. « Tous elle renverse sur le dos les gens humains, sans nul doute. »

    II. V. intr.

    (1) Descendre (de cheval, etc.).

    ●(1921) GRSA 329. Er roué e ziskar a ziar é jao aveit emzioal. ●(1939) RIBA 1. Ul laer é tiskar diar téren el loér.

    (2) Faiblir, perdre ses forces, déchoir physiquement, décliner.

    ●(1870) FHB 265/28b. Pa vez deuet an den da zeg, da unneg vloaz ha tri-ughent, e tiskar tol ha tol, e ya an ober diout-ha. ●(1889) ISV 451a. An oad a deu, discar a rez.

    (3) (en plt d'une construction) Tomber en décadence, en ruines.

    ●(1732) GReg 248a. Tomber en decadence, tr. «discarr. pr. discarret.»

    III. V. pron. réfl. En em ziskar : nuire à sa réputation.

    ●(1872) ROU 100b. Nuire à sa réputation, tr. «En em ziscar.»

    IV.

    (1) Diskar e glipenn da ub. : voir klipenn.

    (2) Diskar un iliz da sevel ur chapel : voir iliz.

  • diskar-al-loar
    diskar-al-loar

    voir diskar-loar

  • diskar-amzer / diskaramzer
    diskar-amzer / diskaramzer

    m. Automne.

    ●(1732) GReg 71a. Automne, troisiéme saison de l'Année, tr. «discarr-amser.» ●755a. Le printemps est bien opposé à l'automne, tr. «An névez-amser a so controll-bras d'an discarr-amser.»

    ●(1847) MDM 73. an nevez amzer, an han, hag an discar-amzer. ●(1857) CBF 3. Enn diskar-amzer ann deliou a gouez, tr. «A l'automne les feuilles tombent.» ●(1862) JKS.lam 301. ann tiek a c'hortoz sioul glaoeier ann nevez-amzer ha re ann diskar-amzer. ●(1889) ISV 445. an discar-amzer / Miziou douetuz a c'halver. ●(1896) GMB 559. diskar-amzer à Pontrieux.

    ●(1911) BUAZperrot 219. pa deu an diskar amzer. ●(1932) KWLB 11. Lakaet e vezint neuze d'an diskar-amzer.

  • diskar-an-hañv
    diskar-an-hañv

    m. Automne.

    ●(1896) GMB 559. L'automne s'appelle à Sarzeau diskar-eñoñ (ce dernier mot en une syll.), litt. «déclin de l'été».

  • diskar-ar-bloaz
    diskar-ar-bloaz

    m. Automne.

    ●(1970) BHAF 342. nozveziou hir ha teñval diskar-ar-bloaz.

  • diskar-avel
    diskar-avel

    m. Abat-vent.

    ●(c.1718) CHal.ms i. auuant, abauant, tr. «un discar aüel.»

    ●(1904) DBFV 58a. diskar-aùél, s., tr. «abat-vent (Ch. ms.).»

  • diskar-deiz
    diskar-deiz

    m. Chute du jour.

    ●(1943) TRHS 18. gant an diskar-deiz.

  • diskar-delioù
    diskar-delioù

    m. Automne.

    ●(1935) FHAB Du 324. Da vare an diskar-deliou, eun deiz bennak araok kalagoanv.

  • diskar-loar / diskar-al-loar
    diskar-loar / diskar-al-loar

    m. (astronomie) Déclin, décours de la lune, lune décroissante.

    ●(1659) SCger 35a. le decours de la Lune, tr. «an discar al loar.» ●37a. decours de la Lune, tr. «discar ar Loar.» ●(1723) CHal 59. Discar el loüer, tr. «Décours de la lune.» ●(1732) GReg 587b. Le decours de la Lune, tr. «Discarr al loar. An Discarr-loar. Van[nnetais] discar el loer. discar el luér.»

    ●(1856) VNA 13. le décours de la Lune, tr. «en discar ag el Loër.» ●(1876) TDE.BF 142b. diskar al loar, tr. «décours de la lune.»

    ●(1909) BOBL 13 mars 220/2d. Choazit eun amzer seac'h pa vo an avel enn uhel ha var an diskar loar evit ober al labour-ze. ●(1924) FHAB Mezheven 215. An diskar-loar eo ; atao e tigouez an dra-ze goude ar c'hann-loar. ●(1931) VALL 435a. décours de la lune, tr. «diskar-loar, diskar al loar.» ●(1949) KROB 10/15. An diskar-loar ez oa, ha teñval sac'h anezi. ●(1955) STBJ 166. E oa gwelloc'h hada war ar c'hoz (an diskar-loar) eget war an nevez (ar c'hresk-loar). ●(1962) TDBP II 115. Gand an diskarloar e vez hadet an traou bihan, tr. «c'est pendant le décours de la lune que l'on sème les petits légumes.» ●(1972) BRUD 41/29. Ar henta patatez lakaet en douar veze e diskar-loar, pe prim-loar veurz.

  • diskaradeg
    diskaradeg

    f. –où Abattis.

    ●(1879) ERNsup 145-146. diskaradek (gwe) abatis.

  • diskaradur
    diskaradur

    m. –ioù

    (1) Abattage.

    ●(1744) L'Arm 3a. Abatage, tr. «Discaradur. pl. disscaradureu. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 110. diskaradur V[annetais] m., tr. «action d'abattre.»

    (2) Abattis.

    ●(1744) L'Arm 3a. Abatis, tr. «Disscaradur.. pl, reu. m.»

    (3) Dépérissement.

    ●(1927) GERI.Ern 110. diskaradur V[annetais] m., tr. «dépérissement.»

  • diskaramzer
    diskaramzer

    voir diskar-amzer

  • diskardi
    diskardi

    m. –où Abattoir.

    ●(1914) DFBP 1b. abattoir, tr. «Diskardi.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...