Devri

Recherche 'drouk...' : 124 mots trouvés

Page 1 : de drouk (1) à drouklazh (50) :
  • drouk
    drouk

    adj., adv. & subst.

    I. Adj.

    A. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqn, d'un animal) Méchant, mauvais.

    (1499) Ca 72b. Drouc. g. mal / mauluais. ●(1612) Cnf 37a. chacc drouc.

    (1900) MSJO 183. ar roue drouk-se. ●(1909) KTLR 141. Pa lavaran eo drouk, dileaz, den n'hen deuz affer anezhi.

    (2) (en plt de qqc.) Mal, mauvais.

    (1499) Ca 121b. Lau et drouc tout unv ibi vide.

    (1790) Ismar 6-7. er péh-zou mat, doh er péh-zou droug. ●33. dré é ævrou mat pé droug.

    B. Attr.

    (1) Mal lojé.

    (1937) DIHU 318/378. Chetu-ni én hol loj neùé. Nen domb ket drouk, nameit ien é. ●(1939) DIHU 340/354. Ne veemb ket droug ama.

    (2) Ne vo ket drouk ma zraoù, hon traoù : je ne serai pas mal.

    (1935) DIHU 288/288. Elsé ne vo ket droug me zreu, d'hortoz guel. ●(1940) DIHU 343/15. Ne vo ket droug hon treu aman, mar chomamb.

    II. Adv.

    (1) Mauvais.

    (1499) Ca 84b. Flaeriaff drouc.

    (2) Komz drouk : médire.

    (1612) Cnf 50b. Comps drouc eues an nessaff.

    III. [empl. comme subst. avec valeur de pluriel] Drouk ha mat : les méchants comme les bons.

    (1575) M 622. Da barnn sasun vn lam, merch ha mam, drouc ha mat, tr. «Pour juger parfaitement, d'un coup, fille et mère, méchant et bon.»

    (c.1680) NG 1337-1339. E Vallé Josafas / E vou ret hum cauet / Dirac Doue, drouc ha mat.

    IV. Drouk ha mat gant ub. : bon gré mal gré.

    (14--) Jer A.61. Na vezo en bro quet den ganet hep quet span, / A compso mat na drouc, endan poan e crougaff, tr. Gw. ar Menn «...qui ne parlera, bon gré mal gré, sous peine d'être pendu.» ●A.62. Nygun comps mat na drouc, dydan poan e crougaff, tr. Gw. ar Menn «Personne, parler bon gré mal gré, sous peine d'être pendu.»

    (1689) DOctrinal 196-197. Ar Roué en savas en é sa, à quemennas tri Escop, ha drouc ha mat ganta evoé Sacret d’ar Sul var lerc’h.

    (17--) CCn 460 (T). [Bre]ma ar christenien, droug a mat uo gante, / Perissan a rencont, lesel ma bro guene, tr. V. Tourneur «Maintenant les chrétiens, bon gré, mal gré, doivent périr, m'abandonner mon pays.»

    (1868) GBI II 472 (T). Drouk ha mad gant nep a garo, / D'al leur newe ni a ielo, tr. F.-V. an Uhel «(le trouve) bon ou mauvais qui voudra, à l'aire-neuve nous irons.»

    (1925) FHAB Mae 162 (T) E. ar Moal. Lezenn an disparti hag a ra ac'hanomp dirak ar bed holl, eur bobl digredenn, bezet droug ha mad ganeomp... ●(1925) SFKH 20 (G) G. ar Born. Ne vein ket laér sur, emé ean ? Geou me mam, droug ha mad genoh. ●(1974) YABA 16.11 (Gi) J. Jaffre. Mes droug ha mad geti, dav e oè bet dehi monet d'er gulé ha gorein en anduilhenn épad ter suhun !

  • drouk-ha-mat
    drouk-ha-mat

    adj.

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Bara drouk-ha-mat =

    (1866) FHB 67/118a-ab. kôl, grouiou, lêz, bara droug-ha-mad gand eur chopinad gistr pe bier bemde, setu eno ho bevanz.

    (1970) BHAF 169. bara droug-ha-mad.

    (2) Bep bloaz drouk ha mat : bon an mal an.

    (c.1718) CHal.ms i. Cette terre me raporte dix pairées saigle bon an mal an, tr. «en doüar se a zigass' din peb blé drouc pe mat dec menat segal.»

    II. (en plt de qqn) Bezet drouk ha mat gant ub. : n'en déplaise à.

    (1925) FHAB Mae 162. lezenn an disparti hag a ra ac'hanomp dirak ar bed holl, eur bobl digredenn, bezet droug ha mad ganeomp

  • droukaat
    droukaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Devenir mauvais.

    (1927) GERI.Ern 123. droukaat, tr. «devenir mauvais.»

    (2) Droukaat ouzh ub. : devenir méchant avec qqn.

    (1866) LZBt Genver 78. Hardiaat ha droukaat bemde a reont ouz-imp.

    (3) Mont war zroukaat : devenir de plus en plus méchant.

    (1908) BOBL 29 mai 179/1a. An dud a ia var zroukaat. ●(1927) GERI.Ern 4. war droukât T[régor], tr. «(aller) en empirant, devenir de plus en plus méchant.»

    II. V. tr. d. Rendre mauvais.

    (c.1500) Cb. [peruers] Jtem peruerto / is. g. peruertir. b. drouchat.

    (1927) GERI.Ern 123. droukaat, tr. «rendre mauvais.»

  • droukc'hoant
    droukc'hoant

    m. –où Concupiscence.

    (1732) GReg 209a. Convoitise, desir de posseder le bien, ou la femme d'autruy, tr. «drouc-c'hoant.» ●275b-276a. Desir dereglé, tr. «droucq-c'hoandt. p. droucq-c'hoanchou

    (1847) FVR 136. Evit ar veleien a reaz al Le dre eunn drouk-c'hoant bennak, ar re-ze her miraz hogoz holl.

    (1914) DFBP 74a. cupidement, tr. «Gant drougc'hoant.» ●(1927) GERI.Ern 122. drouk(-)c'hoant m., tr. «mauvais désir, convoitise.»

  • droukc'hoantañ
    droukc'hoantañ

    v. tr. d. Souhaiter une mauvaise chose.

    (1732) GReg 880a. Souhaiter une mauvaise chose, tr. «Droucq-hoandta

    (1931) VALL 703a. souhaiter une mauvaise chose, tr. «drouk-c'hoanta

  • droukc'hoantus
    droukc'hoantus

    adj. Cupide.

    (1914) DFBP 74a. cupide, tr. «Drougc'hoantus

  • droukc'hor
    droukc'hor

    adj. Mal couvé.

    (1876) TDE.BF 239a. Eur vi drouk gor, tr. «un œuf mal couvé.»

  • droukc'hraer
    droukc'hraer

    m. Malfaiteur.

    (1530) J 101a. Pan na ve drouc graer meurbet / Ne vihe quet dereet dit, tr. «s'il n'était pas un grand malfaiteur, / il ne vous eût point été amené.»

  • droukc'hraet
    droukc'hraet

    adj. Mal fait.

    (1659) SCger 76a. malfait, tr. «drouc gret

  • droukc'hras
    droukc'hras

    f. –où Disgrâce. cf. droukrañs

    (1612) Cnf 8a. hac é drouc gracc an Autrou Doué.

    (1752) BS 114. beza em be drouc-c'hraç an Impalaër.

    (1829) IAY 11. tennan a reont voar-neze hoc'h-unan he drouc-c'hras. ●(1852) MML 2. gant aon da denna voarnezi hec'h-unan droug gras ar roue. ●(1854) MMM 277. el labouriou, en droug-c'hraçou, en humiliationou (…) ho Crucifi ho consolo.

  • droukc'hwezh
    droukc'hwezh

    f. Mauvaise odeur.

    (1633) Nom 246b. Mephitis : puanteur des eaux ensoulfrées : an drouc, chuez (lire : drouc chuez) pe gouall chuez an dour souffret, an dour fleryus.

    (?) droukerioù plur. = (?) drougeur (?).

    (2002) TEBOT 32. Klevet ho peus koulz ha me / Komz deus an droukerioù / Na 'pezh en em gav bemdez / Goude re gorvadoù.

  • droukchañs
    droukchañs

    f. Malchance.

    (1659) SCger 75b. mal aduenture, tr. «drouc eur, pe auentur, pe chancç.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mal auanture, tr. «goal auantur' drouc chanç.» ●malencontre, tr. «goal, drouc chans' goal ancontr'.» ●(1732) GReg 426b. Mauvaise fortune, revers de fortune, tr. «droucq chançz.» ●594b. Mal-avanture, rencontre fâcheuse par hazard, tr. «droucq-chançz

    (1914) DFBP 163a. guignon, tr. «Drougchans.» ●(1935) BREI 390/2c. Eun tôl a zrouk-chans eo bet se d'ac'h ha n'eo ket dre hon ratoz. ●(1939) MGGD 69. kouezet eo, eur wech c'hoaz, an drouk-chañs warnoun.

  • droukchañsus
    droukchañsus

    adj.

    (1) Qui porte malchance, malheur.

    (1967) BAHE 52/46. ’Oa ket mat, eme ar re gozh, dispenn ar (lire : an) neizhioù-piged re dost d’an ti. Se ’oa droukchañsus.

    (2) Malchanceux.

    (1962) EGRH I 72. droukchañsus a., tr. « malchanceux. »

  • droukfavor
    droukfavor

    f. Défaveur.

    (c.1500) Cb 84a. [fauor] vnde hec fautoria / e. g. mal faueur. b. drouch fauor.

  • droukfazi
    droukfazi

    m. Erreur.

    (1959) BAHE 18/26. ober dezho dilezel o droukfazi.

  • droukfin
    droukfin

    f. Mauvaise fin.

    (1575) M 1694. Ez tenne da drouc fin, tr. «Qu'il menait à mauvaise fin.»

  • droukfinvezh
    droukfinvezh

    f.

    (1) Mort brutale, tragique, malemort.

    (1732) GReg 595a. Male-mort, mort funeste, tr. «droucq-finvez

    (2) Kouezhañ e droukfinvezh : mourir de malemort.

    (1557) B I 699. Rac en drouc finuez ez coezy, tr. «car tu feras une mauvaise fin.»

    (1732) GReg 415a. Faire une mauvaise fin, tr. «cüeza ê droucq finvez

  • droukfinvezhañ
    droukfinvezhañ

    v. intr. Mourir funestement.

    (1732) GReg 713b. Les mechans, les scelerats perissent tôt ou tard malheureusement, tr. «Ar fallagred, an droucq-oberéryen a zeu abred pe zivezat da zroucq-finveza

  • droukfiziañs
    droukfiziañs

    f. Défiance.

    (1862) JKS.lam 211. Digas a ra ar gasoni, ar warisi, ann disleaded, ann drouk fizians.

  • droukfiziiñ
    droukfiziiñ

    voir droukfiziout

  • droukfiziout / droukfiziiñ
    droukfiziout / droukfiziiñ

    v. intr. Se défier.

    (1924) DIHU 161/164. (Groe) Droukfiein, tr. «se défier.» ●(1927) GERI.Ern 122. droukfi V[annetais], tr. «se méfier.»

  • droukfortun
    droukfortun

    f. Mauvaise fortune.

    (c.1500) Cb 87b. [fortun] Jtem hoc infortunium / nij. g. aduersite / ou mal fortune. bri. drouc fortun. ●(1557) B I 552. Traou vil ort a drouc fortun, tr. «objets repoussants et malencontreux.»

    (1728) Resurrection 1621-1622. Allas allas me so eur paour ques disasun / Dre ma fragilite coeset en drouc fortun. ●3080. Chetu er voes man coesset endrouc fortun. ●(1732) GReg 426b. Mauvaise fortune, revers de fortune, tr. «droucq fortun.» ●531a. Infortune, malheur, disgrace, tr. «droucq fortun

  • droukhañval
    droukhañval

    adj. Dissemblable.

    (1896) LZBt Mae 13. na nint ket drouk-hanvel deuz morianed Basukuma.

  • droukhañvalout
    droukhañvalout

    v. tr. i. Se différencier.

    (1865) LZBt Gouere 16. paneved eunn nebeut a dreo euz ar re disteran, e lerent-hi, he$$$ relijion na droug hanval ket ouz hon hini.

  • droukhoalañ
    droukhoalañ

    v. tr. d. Tenter.

    (1920) MVRO 46/2a. diaoul ar pizoni en em lakaas d'e zrouk-hoala.

  • droukkannad
    droukkannad

    m. –ed =

    (1867) MGK 46. Pa zilamm eur c'hi red, drouk-kannad ann dud kriz.

  • droukkarout
    droukkarout

    v. tr. d. Détester.

    (1876) TDE.BF 173b. Drouk-karet, v. a., tr. «Détester, haïr.»

  • droukkas
    droukkas

    v. tr. d. malmener.

    (1659) SCger 76a. mal mener, tr. «drouc cacç

  • droukkejañ
    droukkejañ

    v. tr. d. Mélanger, confondre.

    (17--) TE 19. rac-ce dorgaigeamb ou langage én ur fæçon ne hum antandeint mui itré-d'ai.

  • droukkeloù
    droukkeloù

    m. Faux bruits.

    (1862) JKS 251-252. ar re a lekea drouk kelou da redek diwar he benn.

  • droukkemer
    droukkemer

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Voler, dérober.

    (1829) IAY 115. bean drouc-quemeret gouinien Naboth.

    (1927) GERI.Ern 122-123. drouk(-)kemer, tr. «prendre à tort (par fraude ou vol).»

    (2) Mal comprendre, confondre.

    (1907) AVKA 34. N'eom ket da droug kémer ar gir a «vaouez». Er jude d'ar mare-ma an hano-ze a dalvee ar gir a «itron.» ●(1927) GERI.Ern 122-123. drouk(-)kemer, tr. «prendre à tort (par erreur).»

    II. V. pron. réfl. En em zroukkemer : se méprendre.

    (1659) SCger 79a. se mesprendre, tr. «en em drouc quemeret

  • droukkempenn
    droukkempenn

    v. tr. d. Maltraiter.

    (1732) GReg 597a. Maltraiter, tr. «drouq-qempenn. pr. droucqempennet

  • droukkinnig
    droukkinnig

    m. –où Tribut.

    (1867) BBZ III 112. Le Tribut de Noménoë, tr. «Drouk-kinnig Neumenoiou.»

  • droukklemm
    droukklemm

    v. intr. Récriminer.

    (1962) TDBP III $$$. Tud kêr a vez o troukklemm pa n'o-devez ket tra-walh a gig, tr. «les gens de la ville récriminent (toujours) quand ils n'ont pas assez de viande.»

  • droukklevet
    droukklevet

    voir droukklevout

  • droukklevout / droukklevet
    droukklevout / droukklevet

    v. intr. Mal entendre.

    (1879) ERNsup 162. drouk-klewet, entendre haut, Trév[érec].

  • droukkompagnunezh
    droukkompagnunezh

    f. Mauvaise compagnie.

    (1621) Mc 41. euel maz eo drouc compaigunez.

  • droukkomz .1
    droukkomz .1

    f. –où

    (1) Médisance.

    (1911) SKRS II 128. Ar roue Sant Loïz a ziskoueze ive hen doa kaz ouz an drouk komz.

    (2) (Une) médisance.

    (1862) JKS 252. komziou ha drouk-komziou ar re all ? ●(1868) KMM 65. evit ma tiouallo ac'hanoc'h diouz an droug-sonjou, an droug-komzou.

    (1906) KPSA 12. kemend (...) a zrouk-komzou da c'houzanv.

  • droukkomz .2
    droukkomz .2

    v.

    I. V. intr. Mal parler.

    (c.1500) Cb 100a. [gragaillat] Jtem cest iangler / bourder / ou ordement parler. b. drouc comps / pe goapat.

    (1659) SCger 145b. drouc comps, tr. «mal parler.»

    II. V. tr.

    (1) V. tr. i. Droukkomz a, eus, diouzh, enep : médire de.

    (1499) Ca 72b. Droucomps. g. mesdire. latine obloquor obloqueris deponentis generis. ●(1612) Cnf 50b. drouc comps eues an nessaff.

    (1659) SCger 145b. drouc comps, tr. «mal parler.» ●(1710) IN I 195. da zroug-coms en hon enep. ●(1732) GReg 280b-281a. Detracter, medire de quelqu'un, tr. «drouc-comps vès a ur re.» ●(1741) RO 1360. Hep enor na respect da drouc coms à hanon.

    (1848) SBI I 248. Me o clewet eur gwall-deod o drouc-comz ac'hanon, tr. «Moi d'entendre une mauvaise langue mal parler de ma condition.»

    (1907) AVKA 157. ha droug komz diouzin. ●(1910) MAKE 32. Mar deo fall d'eun den drouk-komz eus e nesa.

    (2) V. tr. d. Détracter, dénigrer.

    (1612) Cnf 65b. Aoun da bezaff drouc compset ha drouc prezequet gant an drouc teautou.

  • droukkomzer
    droukkomzer

    m. –ion

    (1) Détracteur.

    (c.1500) Cb 73a. [drouc] g. maldisent. b. drouc comser. ●(1576) Gk I 260. Gaudisseryen, drouc comseryen, flateryen, gaouyeryen, ha pariureryen.

    (1732) GReg 281a. Detracteur, medisant, tr. «drouc-compser. p. drouc-compseryen

    (1914) DFBP 87a. denigrant, tr. «Droukomzer

    (2) Bègue.

    (c.1500) Cb 21a. [balbouzer] g. besgue. b. drouc comser.

  • droukkontant
    droukkontant

    adj. Mécontent.

    (1659) SCger 30b. mal contant, tr. «drouc contant.» ●75b. mal content, tr. «drouc content.» ●79a. il est mal content, tr. «drouc content eo.» ●(1732) GReg 203a. Je ne suis pas content, tr. «droucq-countant oun.» ●(1744) L'Arm 227b. Malsatisfait, tr. «Drouc-coutantt

    (1835) AMV 109. drouc-contant an eil eus eguile. ●(1869) SAG 63. hag e zint droug-kontant bras. ●(1877) BSA 36. Ar re-man en em ziscuezas drouc-countant. ●296. Persoun Pluneret ne gollas ket adarre an dro da ziscuez da Nicolazic pegen drouc-countant oa.

    (1906) KANngalon Eost 179. Ar Verc'hez Santel ne oue ket drouk kountant euz eun hevelep peden. ●(1913) FHAB Meurzh 70. Eun den a zeu neuze da gempenn an ti-ze evit laza ar mikrobed a vefe ebarz. Kalz tud a vez drouk kontant o welet ar c'hempenner-ze o tont d'o c'hear. ●(1915) HBPR 126. An oll a veule ar seurezet hag a ziskueze beza drouk-kountant.

  • droukkontantiñ
    droukkontantiñ

    v. tr. d. Mécontenter.

    (1659) SCger 79a. mescontenter, tr. «drouc contenti

    (1866) HSH 102. ar pez a zrouc-contante cals ar pharisianet.

  • droukkustum
    droukkustum

    m. Mauvaise coutume.

    (1612) Cnf 30b. dré disprisancc, pé dré drouc custum.

  • drouklagadet
    drouklagadet

    adj. Bezañ drouklagadet : être soumis à l'influence du mauvais œil.

    (1884) MELu III 374. Dans presque toute la Cornouaille, il est d'usage de mettre un morceau de pain dans les manches de l'enfant que l'on va faire baptiser, afin de le soustraire à l'influence du mauvais œil (evit ampech na ve drouklagadet).

  • drouklamm
    drouklamm

    m. –où

    (1) Infortune.

    (1575) M 1610. Pez molest, pez yestlam, pez drouc lam bet amen tr. «Quelle torture, quelle angoisse, quel désastre jusqu'à l'écrasement.»

    (1857) HTB 28. an taoliou amzer, ha kant drouk-lamm-all a lemm diganimp bemdez madou. ●(1872) ROU 72a. Accident, tr. «Droug-lam

    (1927) GERI.Ern 122. drou(k-)lamm m., tr. «malheur, infortune.»

    (2) Faute.

    (1580) G 512. Nac an merch nac an mam a drouc lam ne blamat, tr. «Ni la mère, ni la fille ne furent blâmés de leurs fautes.»

  • drouklaouen
    drouklaouen

    adj. Mécontent.

    (1908) KZVr 5 kerzu. Ar vamm, drouklaouen, he gourdrouz. (d'après ARVR 138/4a). ●(1927) GERI.Ern 123. drouk(-)laouen, tr. «mécontent.»

  • drouklavarer
    drouklavarer

    m. –ion Médisant.

    (c.1500) Cb 74a. [echarnaff] g. echarnifleur / ou mesdisant daultruy. b. drouc lauarer e hentez.

    (1931) VALL 457b. Médisant, tr. «drouklavarer

  • drouklavaret
    drouklavaret

    voir drouklavarout

  • drouklavarout / drouklavaret
    drouklavarout / drouklavaret

    v.

    (1) V. tr. i. Drouklavarout a ub. : médire de qqn.

    (1621) Mc 21. Drouc lauaret em eux à tut.

    (1576) H 14. rac a pep comps drouc lauaret / ez rentomp cont en fin an bet, tr. « for of every word ill-spoken we shall render count at the end of the world. »

    (1927) GERI.Ern 123. drouklavaret, tr. « médire. » ●(1931) VALL 457b. Médire, tr. « drouklavaret. »

    (2) Mal dire.

    (1927) GERI.Ern 123. drouk-lavaret, tr. « mal-dire. »

  • drouklazh
    drouklazh

    m. Assassinat.

    (1927) GERI.Ern 123. drouklaz m., tr. «assassinat.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...