Recherche 'go...' : 1101 mots trouvés

• go .1
  go .1

  adj.

  I.

  (1) (pâtisserie) Levé.

  ●(1499) Ca 93a. Go. g. leuez comme la paste / ou le pain. ●(1633) Nom 57b. Panis fermentatus : pain leué : bara gò.

  ●(1659) SCger 73a. pain leué, tr. «bara go.» ●(1732) GReg 570b. Pâte levée, tr. «Toas go.» ●685b. Pain levé, tr. «Bara go.» ●701b. Ma pâte est levée, tr. «Go eo va zoaz.»

  ●(1857) CBF 71. Sao ar goulc'her diwar al laouer-doaz ma welinn ha go eo, tr. «Lève le couvercle du pétrin que je m'assure si la pâte est bien levée.»

  ●(1908) AVES 16. un tam gouil e gemér ur voéz de geijein get tri mezuliad bled, kent ne vent rah go.

  (2) par ext. Prêt, à point.

  ●(1926) FHAB Genver 26. abenn tri dervez, an dienn a vez go da ribotat.

  (3) (agriculture) Douar-go : terre humide.

  ●(1960) EVBF I 329. — degré d'humidité : douar gleb, nord, –glib, sud, terre humide, –umid, Plourin-M[orlaix], même sens, douar go ; eur goenn, Loperhet, L'H[ôpital-Camfrout] terre humide, qui semble fermenter (goï : deut eo an douar da hoi, deut eo an eien war-horre, la terre fermente, l'humidité est venue à la surface, L'Hôpital-Camfrout].).

  II.

  (1) Bezañ toaz e go gant ub. : voir toaz.

  (2) Lakaat an toaz e go : voir toaz.

  (3) Na vezañ go e doaz : voir toaz.

• go .2
  go .2

  m.

  (1) Fermentation, pousse.

  ●(1931) VALL 300a. Fermentation, tr. «go m.»

  (2) E go : en fermentation.

  ●(1868) KTB.ms 14 p 199. Yod en go.

  (3) Lakaat e go : mettre à lever.

  ●(1633) Nom 74b. Farinam depsere, subigere : pestrir & amollir la paste : lacquat an toas, en go, distrempaff an bleut. ●173b. Mactra : huche à pestrir le pain : laouer toasec, da lacquat an toas è gò.

  ●(1659) SCger 73a. mettre la paste a leuer, tr. «lacat an toas e go.»

  ●(1834) SIM 19. caout a rê muioc'h a blijadur oc'h eva ur verennad vin eguet o laqat toaz e gô. ●(1857) CBF 6. Lekeat ec'h euz-te ar iod e go ? tr. «As-tu fait lever la bouillie ?» ●70. Ha goell a zo, ma vezo lekeat ann toaz e go, tr. «Il y a du levain pour faire lever le pain.»

  (4) Toazañ go : mettre la pâte à lever.

  ●(1982) MABL I 167. (Lesneven) Ne veze ket fall ar bara. Ni 'rea e ti Patinec, ni a doaze go er gêr hag dac'houde e veze kaset 'ne'añ.

  (5) Levain.

  ●(1659) SCger 150a. go, tr. «levain.»

• goabienn
  goabienn

  f. (ichtyonymie) Petite anguille.

  ●(1464) Cms (d’après GMB 262). Goabienn (petite anguille). ●(1499) Ca 93b. Gabienn vide in silyenn. ●185b. g. petite anguille. b. goabienn. ●(1521) Cc (d’après GMB 262). gobien.

• goadenn
  goadenn

  f. –où Fondrière.

  ●(1942) VALLsup 80a. Fondrière, tr. «gôadenn C[ornouaille] f.»

• goadur
  goadur

  m. –ioù Fermentation.

  ●(1732) GReg 405a. Fermentation, tr. «goadur.»

  ●(1925) FHAB Mae 198. Ne lakan stouvell ebet war ar varikenn. Kentoc'h a ze e teu ar goadur. ●(1931) VALL 300a. Fermentation, tr. «goadur m.»

• goaf
  goaf

  m. –où

  (1) (armement) Lance.

  ●(1499) Ca 89b. Fust goaff. ●93b. Goaff vne sillabe. g. lance. ●(1530) J p. 148a. Seuet ma goaf en e saf sonn, tr. «Élevez droit ma lance.» ●(1612) Cnf 77b. dré vn taol goaff.

  ●(1659) SCger 71b. lance, tr. «goao.» ●150b. goao, tr. «lance.» ●(1732) GReg 443b. Fût, ou hampe de pique, de lance, tr. «Fust goaff. fust goao.» ●560b. Lance, arme offensive, tr. «Goaff. p. goaffyou, goëffyou. goao. p. goavyou.» ●Petite lance, tr. «Goafficg. p. goaffyouïgou.» ●Le fer, ou la pointe d'une lance, tr. «becg ar goao.» ●Le manche d'une lance, tr. «Fust goao. p. fustou goao.» ●735b. La pointe de fer d'une lance, tr. «becg ur goao.»

  ●(1876) TDE.BF 233a. Goaf, gwaf, s. m., tr. «lance ; pl. iou.» ●(18--) SAQ I 15. gant eun taol goaf, da zigeri he gostez.

  ●(1902) MBKJ 71. eun taol goaf. ●(1911) BUAZperrot 196. ar soudard Lonjin a zarc'haouas eun taol goaf gantan en e gostez.

  (2) Gaffe.

  ●(1876) TDE.BF 233a. Goaf, gwaf, s. m., tr. «Gaffe ; pl. iou.»

  ●(1931) VALL 326b. Gaffe, tr. «goaf pl. iou.»

  (3) (botanique) Étamine.

  ●(1931) VALL 275a. Étamine de fleurs, tr. «goaf m. pl. iou.» ●417a. goaf m. pl. iou, tr. «étamine de fleur.»

  (4) Goaf-mor : lame de mer.

  ●(c.1656) VEach 62. ho barq carguet à éét (...) vn tempest quer furi (lire : furius) mazeas é lestr er fin dar sol, hac ar Kiãn (lire : Keriann) sé auoé beuzet, Iañ Symon ou'ch enem caout é creis ar goauou-mor ha ne gouyé quet neüu, enem lacquàas dindã ar protectiõ à Santes Anna. ●64. dré vn tourmant bras mauouè carguet é lestr á dour, quen gant ar gouauou mor, quen dre an er'ch puill á rea hac é chomas à hed an nos en dour bedé é gouzouc, bep momãt ne gortoé nemet an taol goauou mor diueza, euit finissa é buez. ●(1688) DOctrinal 191. biliennigou, pere é neuse souden à cresquas é reyer bras meurbet, evit limita ar flux eus ar mor, ha servicha evel da un dig cré, da ampech ar goauou furieux eux ar mor.

• goaf-bann
  goaf-bann

  m. Javelot.

  ●(1931) VALL 405b. Javelot, tr. «goaf-bann m. pl. goafiou-bann.»

• goaf-mor
  goaf-mor

  voir goaf

• goafad
  goafad

  m. –où Coup de lance.

  ●(1921) GRSA 341. hag er goalaoz a oafadeu. ●(1931) VALL 417a. coup de lance, tr. «goafad m.»

• goafañ
  goafañ

  v. tr. d.

  (1) Frapper d'un coup de lance.

  ●(1876) TDE.BF 233a. Goafa, gwafa, v. a., tr. «donner un coup de lance.»

  ●(1931) VALL 417a. frapper d'un coup de lance, tr. «goafa act.»

  (2) Accrocher avec une gaffe.

  ●(1876) TDE.BF 233a. Goafa, gwafa, v. a., tr. «Accrocher avec une gaffe.»

  ●(1931) VALL 326b. accrocher avec une gaffe, tr. «goafa.»

• goafata
  goafata

  v. intr. Pratiquer l'escrime de la lance.

  ●(1931) VALL 417a. frapper à coups répétés [de lance] ; escrime de la lance ; pratiquer cet escrime, tr. «goafata.»

• goafataer
  goafataer

  m. –ion (domaine militaire) Lancier.

  ●(1942) VALLsup 105b. Lancier, tr. «goafataer pl. ien.»

• goafeg
  goafeg

  m. goafeion (domaine militaire) Lancier.

  ●(1931) VALL 417a. Lancier, tr. «goafeg pl. –feien.»

• goafer
  goafer

  m. –ion

  (1) (domaine militaire) Lancier.

  ●(1732) GReg 560b. Lancier, armé d'une lance pour combattre, tr. «Goaffer. p. goafféryen.»

  ●(1914) DFBP 195b. lancier, tr. «Goafer.» ●(1942) VALLsup 105b. Lancier, tr. «goafer pl. ien.»

  (2) Gaffier.

  ●(1876) TDE.BF 233a. Goafer, gwafer, s. m., tr. «Gaffier ; pl. ien.»

• goafheñvel
  goafheñvel

  adj. Lancéolé.

  ●(1931) VALL 417a. Lancéolé, tr. «goafhéñvel.»

• goaï
  goaï

  = (?).

  ●(1772) KI 215-216. dibaot evi-je maro / ky 'r person quer goaï.

• Goainañ
  Goainañ

  voir gwainañ

• goân
  goân

  s. = (?) Germe ; cf. diwan (?).

  ●(1866) FHB 73/167b. Divar ar beradou dour-ze, goazennou an heol en em zestum evel en eur stroillad hag a zisken er bellen, digor neuze, beteg al leac'h ma en em furm ar bouet er c'hreunen. Poazat a reont ar c'hreunen-ze, ha goude ne gaver er penn nemet goân.

• goañ
  goañ

  voir goiñ

• goanag .1
  goanag .1

  m. Espérance, espoir.

  ●(1499) Ca 94a. Goanac. g. esperance.

  ●(1905) RNDL 60. Neoah hon es goanag ! tr. «Pourtant nous avons l'espérance.» ●(1914) RNDL 83. D'er Goanag hous iné payañn e oé cherret, tr. «A l'espérance votre âme payenne était fermée.» ●(1934) BRUS 208. L'espérance, tr. «er goanag.»

• goanag .2
  goanag .2

  voir goanagiñ

• goanagiñ / goanag
  goanagiñ / goanag

  v.

  (1) Espérer.

  ●(1881) LBM.gw 126. Ben en anderw er Sant e hounagas é oè distannet pennad é væstr hag e hias d’er pédein de rein dehou é zorn.

  (2) Prévoir.

  ●(1931) VALL 591b. Prévoir, tr. «V[annetais] goanagein.»

  (3) local. Penser.

  ●(1970) GSBG 143. (Groe) goanag, tr. «penser.»

• goann .1
  goann .1

  adj. Très sale, immonde.

  ●(1932) BRTG 118. ken tampous, ker goañn, ker stronk en treu én dro dehi.

• goann / gonn .2
  goann / gonn .2

  f. –où

  (1) (zoologie) Truie.

  ●(1557) B I 593. Squegiet diff astriff he diu bronn / Quen disaczun ha da un gonn, tr. «arrachez-moi violemment ses mamelles, sans plus de façon qu'à une truie.»

  (2) Charogne.

  ●(c.1680) NG 883-884. e hes ur vlas soufrë ha puant infam, / Guet er gouannet-ze. ●(c.1718) CHal.ms i. charogne, tr. «goanh.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Les Corbeaus se paissent de Charognes, tr. «er vraini, er braindi' a ueüé a c'hoann'.» ●Il put comme la peste, tr. «blasein ara el ur c'hoann'.» ●(1732) GReg 154a. Charogne, corps d'un animal mort & corrompu, tr. «Van[netois] Goañ. p. goanneü.» ●(1744) L'Arm 53b. Charogne, tr. «Gouanne f. : Gonne. f.» ●(1745) BT 344. goann louss, tr. «sale charogne.» ●(1790) MG 25. hé horv loussoh hac horriploh eid ur ounn e vehai huéh-mis quênd é vreignein. ●(17--) TE 370. ur gonne-benac.

  ●(1919) DBFVsup 27b. goñn (B[as] v[annetais]), charogne. V. goañn.

• goannaj
  goannaj

  plur. Saleté, immondices.

  ●(1878) BAY 13. goñaj, tr. «ordures.»

  ●(1932) BRTG 117. goañnaj a bep sord.

• goañv / gouiañv
  goañv / gouiañv

  m.

  I.

  (1) Hiver.

  ●(1499) Ca 97a. Gouaff. g. yuer. ●(c.1500) Cb [Gouaff]. Gouaff. g. yuer. ●gal. petit yuer. b. gouaffyc. ●(1633) Nom 112a. Endromis : habillement velu contre l'hyver : habillamant feuzret euit ar goüaf. ●223a. Hyems : l'Hyuer : an Gouaff.

  ●(1659) SCger 67a. hyuer, tr. «goân.» ●150b. goân, tr. «l'Hyuer.» ●(1732) GReg 495b. Hiver, la plus froide » des quatre saisons de l'année, tr. «Goañ. ar goañ. van[netois] gouyañ. ar gouyañv.»

  ●(1838) CGK 10. pa deu ar gohan cri / Da c'hourda om biziet. ●(1847) MDM 222. en nozvesiou hir eus ar gohan. ●(1856) VNA 104. Voici un hiver bien dur, tr. «Hennen zou ur gouyan forh calet.» ●(1860) BAL 162. Neket er goanv eo mont da glasc bleunv nac avalou en ur vezen. ●(1877) FHB (3^e série) 30/237a. gant ar goanv ne ket diminui a rai ar mervent. ●(1878) EKG II 162. ar goan a ioa rust.

  ●(1905) IVLD 35. ar goanv n'en doa ket c'hoaz taolet he oll vilim. ●(1907) PERS 130. e kreiz ar goanv. ●327. er bloaz-man ez eus bet goall c'hoanv. ●(1911) RIBR 148. rak eur goanv kalet a yoa. ●(1928) FHAB Mezheven 212. Pelec'h out bet epad ar goanv ? ●(1922) EMAR 24. garventez ar goanv.

  (2) D'ar goañv : l'hiver, en hiver.

  ●(1767) ISpour 389. crisset guet enn anéouét d'er goyant.

  (3) Er goañv : l'hiver, en hiver.

  ●(1864) KLV 51. ann douar a zispeur bep bloaz e meur a c'hiz : er goanv dre ar skourn hag ann erc'h ; en hanv dre ar c'hor hag ann dour prest ato da dreuzi anezhan.

  ●(1905) KANngalon Here 511. er goanv epad ar veilladek. ●(1909) KTLR 50. er goanv, ne deue ket deuz toul an tân. ●(1921) FHAB Du 308. Pa vez sec'h ar park, pa ne chom ket a zour ennan da varc'ha er goanv. ●(1924) FHAB Eost 315. o krabanata pri a vez yen sklas er goanv. ●(1925) FHAB Du 433. gant mein ar chiminal rampet er goanv tremenet. ●(1930) FHAB Meurzh 87. koulz er goanv hag en hanv.

  (4) Goañv bras : moment le plus froid de l'hiver.

  ●(1868) FHB 204/384a. deut ar goanv bras.

  (5) E tro ar goañv digor : au début de l'hiver.

  ●(1931) BAGA 108. ra zeuio ar roue bras, e tro ar goañv digor. ●(1942) VALLsup 126b. à l'ouverture de l'hiver, tr. «etro ar goañv digor.»

  (6) Hañv-ha-goañv : toute l'année.

  ●(1554) Moeam 6. Mé dong éz vézo roé voar ploé haff ha gouziaff.

  ●(1930) DIHU 231/139. é dreid dilor énné han ha gouian.

  (7) Hañv-c'hoañv : toute l'année.

  ●(1575) M 409. A comps rez ho bezaff, haff gouaff diauanç, tr. «Dit nettement qu'ils sont, été et hiver, sans profit.»

  ●(1868) KMM 186. Ar guez palmez, atao glaz, anv-goanv. ●(1889) SFA 207. o rei han-c'hoan roz e-pad ar bloaz.

  ●(1900) MSJO 13. ar jardinou-ze (...) a roe dezhan añv-c'hoañv froues ha fleur. ●(1925) BUAZmadeg 24. na zouge hanv-c'hoanv nemet he zae a vanac'h. ●(1955) STBJ 144. Met an darn vrasa a ranke tremen, hañv-c'hoañv, gant eun tamm bara zegal amanennet.

  II. [en apposition]

  A. D'hiver.

  ●(1872) ROU 87. Le gros des travaux d'hiver est fait, tr. «al labourou goanv a zo divrazed.»

  ●(1910) MAKE 37. laboused goanv. ●(1929) FHAB Genver 9. ar foenneier a zo o feuri eur boued-hanv hag o foenn eur boued-goanv. ●(1933) ALBR 45. Planta (...) saladenn goanv. ●(1934) FHAB 272. ar gwiniz goanv e-unan a c'hortoze ma vije lakaet ar falz dindanan. ●(1974) YABA 21.09. Breman e chomo genomp er pèr-goanv.

  B. Kala-goañv.

  (1) =

  ●(1790) Ismar 319. Vigil Calan Gouyan.

  ●(1935) FHAB Du 324. Da vare an diskar-deliou, eun deiz bennak araok kalagoanv.

  (2) (agriculture) Hadañ, ober ar c'hala-goañv =

  ●(1867) FHB 146/336b. An amzer a zo caer evit hada ar c'halagoan. ●(1868) FHB 204/384a. Eur vech great ar c'hala-goanv, e lezer al labourerien pe an dervezourien er gær bete ma tigor al labour veurs.

  ●(1964) ABRO 42. e tibabis gwelloc'h mare d'ober va here pe da hadañ va c'hala-goañv, evel ma lavarer e meur a lec'h.

  (3) Mue des poules.

  ●(1942) FHAB Meurzh/Ebrel 150. (note de F. Vallée) Kalagoan «mue des poules».

  (4) local. Miz Kala-goañv : mois de novembre.

  ●(1790) Ismar 301. er héttan dé a vis Calan-Gouyan.

  ●(1855) BDE 191. er hetan guinér a vis calan-gouyan.

  ●(1902) LZBg Gwengolo 199. D'er pemzek a galan-gouian. ●(1922) BUPU 3. d'en huézek a viz kalan gouian.

  C. Kala-ar-goañv.

  (1) =

  ●(1869) FHB 250/312a. da voueliou kalargoan.

  (2) (agriculture) =

  ●(1870) FHB 286/196a. Deut oa ar mare ma en em laca al labourerien da c'hounit ho c'halargoanv.

  D. Kel-ar-goañv =

  ●(1908) FHAB Du 329. araog kel-ar-goanv. ●(1922) KAAG 42. Da Gel ar goanv, e ves henoret an holl zent. ●(1931) FHAB Here 400. abenn goueliou kel-ar-goanv, da ziwezata. ●(1941) FHAB Du/Kerzu 93. Goueliou Kel-ar-goañv.

• goañva
  goañva

  v. intr. Hiverner.

  ●(1744) L'Arm 185b. Hiverner, tr. «Gouïanna.. gouïannétt.»

• goañvaat
  goañvaat

  v. intr. Hiverner.

  ●(c.1500) Cb 97b. [gouaff] Jtem hiberno / as. ac. galli. yuerner. b. gouaffhat.

• goañvad
  goañvad

  m. –où

  (1) Quartier d'hiver.

  ●(1744) L'Arm 317a. Quartier (…) D'hiver, tr. «Gouyannatt.»

  (2) Durée de l'hiver.

  ●(1900) LZBg 57 blezad-1^añ lodenn 61. tostat e hra piskèd a leih hag é kavé gememb hun behé tapet treu erhoal aveit hun gouïañad.

  (3) [suivi d'un compl. de nom] Provision pour l'hiver.

  ●(1942) DHKN 15. é keneta he gouiañùad koed séh.

• goañvadenn
  goañvadenn

  f. –où (pathologie) Engelure.

  ●(1931) VALL 257b. Engelure, tr. «goañvadenn f.»

• goañvadur
  goañvadur

  m. Quartier d'hiver.

  ●(1732) GReg 496a. Quartier d'hiver, tr. «Goañvadur. goãvadur.» ●Ils sont en quartier d'hiver à Carhaix, tr. «ê Kærahès ez ma int ê goañvadur.»

  ●(1931) VALL 362a. Hivernage, tr. «goañvadur m.»

• goañvadurezh
  goañvadurezh

  f. (domaine militaire) Quartier d'hiver.

  ●(1732) GReg 768b. Quartier d'hyver, terme de guerre, tr. «Goañvadurez. goñvadurez.»

• goañvañ
  goañvañ

  voir goañviñ

• goañvek
  goañvek

  adj. Hivernal, d'hiver, hiémal.

  ●(1633) Nom 66b. Pomum serotinum : pomme tardiue, fruict d'hyuer : aual diuezat, frouec (lire : frouez) gouaffuec.

  ●(c.1718) CHal.ms ii. appartement d'esté, appartement d'hyuer, tr. «logeris a han, logeris a c'houïan, cambreu hanuec, ha gouïanuec.» ●(1732) GReg 441a. Fruits d'hiver, tr. «Frouëz goañvecq.» ●497a. D'hiver, qui concerne l'hiver, tr. «Goañvecq.» ●Fruits d'hiver, tr. «Frouëz goañvecq.» ●Habits d'hiver, tr. «Abychou goañvecq.» ●Un appartement d'hiver, tr. «Un ty goañvecq.» ●737b. Pommes d'Hiver, tr. «Avalou goañvecq.»

  ●(1931) VALL 362a. Hivernal, tr. «goañvek.» ●(1934) BRUS 117. D'hiver, tr. «gouiañùek.»

• goañvel
  goañvel

  adj. Hivernal, hiémal.

  ●(1914) DFBP 168a. hiémal, tr. «Goanvel.» ●(1931) VALL 362a. Hivernal, tr. «goañvel.»

• goañvenn
  goañvenn

  f. –où (pathologie) Engelure.

  ●(1633) Nom 265b. Pernio : mule aux talons : mul en seulyou, mul pe gouauen en talounou.

  ●(1732) GReg 345a. Engelure, enflure & petite crevasse aux mains et aux pieds, causées par le grand froid, tr. «Goañvénn. p. goañvénnou.» ●Avoir des engelûres, tr. «Cahout goañvennou.»

  ●(1876) TDE.BF 233b. Goañvenn, s. f., tr. «Engelure ; pl. ou.»

  ●(1907) VBFV.fb 36b. engelure, tr. «gouiañnen, f. (pl. neu).» ●(1925) BILZ 136. ho koanvennou, ho kwenaennou pe ho tarvoedennou. ●(1931) VALL 257b. Engelure, tr. «goañvenn f.»

• goañvennet
  goañvennet

  adj. Qui a des engelures.

  ●(1981) ANTR 96. kigned e uverniou pe goañvenned e zaouarn.

• goañvenniñ
  goañvenniñ

  v. Causer des engelures.

  ●(1732) GReg 345a. Causer ou donner des engelûres, tr. «Goañvenni. p. goañvennet.»

  ●(1931) VALL 257b. avoir des engelures, tr. «goañvenna, goañvenni.»

• goañverezh
  goañverezh

  m. Action de passer l'hiver.

  ●(1931) VALL 362a. action de le faire [passer l'hiver], tr. «goañverez m.»

• goañvezh
  goañvezh

  m. –ioù Durée de l'hiver.

  ●(1907) PERS 327. Epad eur goanvez rust meurbed. ●(1924) BILZbubr 41/948. pegoulz ? teir pe beder c'hoanvez a zo abaoe. ●(1931) VALL 362a. durée de l'hiver, tr. «goañvez m.»

• goañvezhiad
  goañvezhiad

  m. –où Contenu de la durée d'un hiver.

  ●(1931) VALL 362a. l'emploie de cette durée [de l'hiver], tr. «goañveziad m.»

• goañvhañv
  goañvhañv

  m. Automne.

  ●(1896) GMB 559. Une autre désignation de la même saison est goanvàn m. Ricou 12, 42, 74, litt. «hiver-été».

• goañviñ / goañvañ
  goañviñ / goañvañ

  v.

  I. V. intr.

  (1) Passer l'hiver.

  ●(1633) Nom 190a. Hiberna, hibernacula : lieu où le soldat yuerne : læch ma vez an soudardet ô gouauaff.

  ●(1659) SCger 67a. hyuerner, tr. «goânvi.» ●(1732) GReg 496a. Ils sont en quartier d'hiver à Carhaix, tr. «Ez ma int o c'hoãva eñ Kærahès.»

  ●(1872) ROU 94b. Il passera l'hiver, tr. «goavi a raï.»

  ●(1907) BOBL 26 octobre 161/3c. Da foar ar plu e teu ive an dud divar ar meaz da brena dillad da c'hoanvi. ●(1931) VALL 362a. passer l'hiver, tr. «goañvi.»

  (2) (apiculture) Hiberner.

  ●(1906) GWEN 22. lezel ganto [ar gwenan] ar bourvizion neseser evit goanvi etre pemp varnugent a tregont liour mel. ●(1923) FHAB C'hwevrer 72. a zonj d'ezo ema ar gwenan o c'hoanvi ebarz an toull a zo ebarz ar c'hoar.

  II. V. tr. d.

  (1) (apiculture) Hiverner.

  ●(1921) FHAB Kerzu 337. Penôs goanvi ar gwenan ? ●(1931) VALL 362a. faire hiverner, tr. «goañva v. act.»

  (2) (agriculture) Couvrir les meules de foin, de paille.

  ●(1995) BRYV IV 22. (Milizag) Lavaret ive goañvi ar berniou kolo pe foenn en eur lakaad eur gwiskad kolo warno.

  (3) Nourrir, soigner pendant l'hiver.

  ●(1732) GReg 496a. Nourrir un homme, ou une bête pendant l'hiver, tr. «Goañva, ou, goañvi un dèn, pe ul loëzn.»

  ●(1895) GMB 281. pet[it] tréc[orois] goañva, soigner pendant l'hiver.

• goañvus
  goañvus

  adj.

  (1) Hivernal.

  ●(c.1500) Cb 97b. [gouaff] Jtem hoc hibernum / ni. g. moyson dyuer. b. gouanffus.

  (2) Qui amène l'hiver.

  ●(1931) VALL 362a. qui amène l'hiver, tr. «goañvus.»

• goap
  goap

  m. –où

  I. (en plt de qqn)

  (1) Moquerie, lazzi.

  ●(1499) Ca 89b. Gaes ha goap tout vng ibi vide. ●(c.1500) Cb 94b. [goapat] Jtem hec irrisio / nis. g. moquerie. b. goab. ●(1530) Pm 237. Hep goap apret parfet detal, tr. «Sans moquerie, tôt, parfaitement, exactement.» ●(1650) Nlou 49. hep goap quet, tr. «sans raillerie aucune.»

  ●(1659) SCger 39b. derision, tr. «goap.» ●81a. moquerie, tr. «goap.» ●(1710) IN I 292. ar goab hac ar c'haquet.

  ●(1876) TDE.BF 233b. Goap, s. m., tr. «Raillerie, dérision, moquerie.»

  ●(1939) RIBA 85. ne gavè mui gant unan ha get en aral nameit goapeu ha troieu kam.

  (2) Ober goap a, eus, ouzh : se moquer de.

  ●(1530) Pm 241. Gra goap az port az sort ordur, tr. «Moque-toi de ta conduite, d'une impureté telle que la tienne.»

  ●(1659) SCger 81a. se moquer, tr. «ober goap oc'h.» ●(c.1680) NG 1719. Anehou ober gouab, / Ha cals a ré. ●(1790) MG 126. me mès groeit goab men goalh a ré e bassai eit sorcerion. ●(1790) Ismar 45. er goab hac en disprisance e rér ag en devotion. ●(1792) HS 33. à gauss ma lausquai ur vatéh d'obér gouap à nehi. ●(17--) TE 135. Ean e ras goab a nehi peèl amzér.

  ●(1876) TDE.BF 233b. Ober goap euz a eunn den, s. m., tr. «se moquer de quelqu'un.»

  ●(1907) PERS 181. an hini a oa bet great goap anezhan. ●(1909) TOJA 22. 'Rez ket a wap ac'hanon, klevet a rez !

  (3) Bout goap gantañ =

  ●(c.1785) VO 3. Goab é guet en dud youanq cleuèt conze ag en devotion. ●(1790) MG 351. Goab-è guet-t’ai ma larét é jauge er gùir devotion guet quemènt-stad ha vacation-zou. ●(17--) TE 336. péré-zou goab guet-ai desquein guet en dud a Ilis er moyandeu de salvein ou inean.

  ●(1906) HIVL 112-113. Mes goap e oé get hé tennein ardran. ●(1912) BUEV 12-13. Franséz e oé goap getou guélet Jean-Mari é talein elsé dehon.

  (4) Bout goap gantañ : être indigné.

  ●(1907) VBFV.fb 54b. montrer de l'indignation, tr. «bout goap getou.»

  (5) Ober goap diàr ub. : se moquer de qqn.

  ●(1910) DIHU 60/88. Chetu perak e vezé dalbéh Lanlir é hober goap diarnehon ha diar er ré e oé bet téhet geton.

  (6) Ober goap gant ub. : se moquer de qqn.

  ●(1974) YABA 11.05. Chetu man sklepeu e greda obér goap genom !

  (7) C'hoarzhin goap (da ub.) : se moquer (de qqn).

  ●(1878) EKG II 310. edo an oll o c'hoarzin goap da Nonnik an Deun.

  ●(1909) HBAL 5. ken aliez guech ma teuont d'ho kwelet, ne reont nemet ho rouza, ha kerkent a ma vez ho zreid er meaz, e torollont da c'hoarzin goap… ●(1900) MSJO 201. beza c'hoarzet goab avoalc'h d'he ziskibien.

  (8) Ober goap ouzh =

  ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 197. Hini pe hini (...) a ra goap eus micher o zad : «N'eo ket micher ebet, emezo, ul labour evit tud dizesk ha tud diwarlerc'h !»

  (9) Ober goap a : faire semblant de.

  ●(1934) MAAZ 93. e hra goap a chachein ar é ziskoharn.

  II. sans compl.

  (1) Ober goap =

  ●(14--) N 1619. Rac e mecher eo auber goab, tr. «Car son cas est une plaisanterie.» ●tr. R. Hemon (Jer 148) «car son métier est de se moquer.» ●(c.1500) Cb 48a. g. cest vne figure quant on entent le contraire de ce que len dit en taisant. bri. vn figur galuet pan grear goab.

  ●(1856) VNA 118. tu te moques, je crois, tr. «goab e hrès, me grèd.»

  ●(1904) BMSB 87. N'euz 'meit tud diramailh, marfad a Gær Wazi, Garanet war o fas muzul o zotoni, – / Ar re ze a ra goab.

  (2) C'hoarzhin goap =

  ●(18--) SAQ I 175. hag a deu da c'hoarzin goap, pa gozeer d'ezhan deuz a varadoz pe ifern.

  ●(1909) HBAL 5. ha kerkent a ma vez ho zreid er meaz, e tirollont da c'hoarzin goap... ●(1910) FHAB Genver 28. Ia, Enebourien Doue a ra van da c'hoarzin goap.

  (3) Stagañ goap = ober goap.

  ●(1925) DIHU 166/252. Gouiet e hrent stagein goap.

  (4) Dre c'hoap : par dérision.

  ●(1612) Cnf 19a. an heny à pech oz hoary pé dré goap.

  ●(1910) MBJL 176. Ar meulodi a roe d'imp vit an deio ar Pab (…) a vo troet breman, dre wap, enep d'imp.

  (5) Diwar c'hoap : par moquerie.

  ●(1530) Pm 83. Ha ne voe hep mar diuar goap, tr. «Et ce ne fut point sans doute par moquerie.»

  III. Épith. C'hoarzh goap : sourire moqueur.

  ●(1901) FHAB Genver 207. eur c'hoarz goab en ho daoulagad ha var ho muzellou.

  IV. Graet en deus e c'henoù goap eus e revr : voir genoù.

• goapaat / goapal
  goapaat / goapal

  v. tr. d. Se moquer de.

  ●(1499) Ca 94a. Goapat. g. moquer. ●(1530) J p. 33a. Em goapaher, tr. «on se moquera de moi.»

  ●(1659) SCger 81a. se moquer, tr. «goapaat.» ●150b. goapat, tr. «se moquer.» ●(c.1680) NG 1542. gouapait guet pep vnan. ●(1732) GReg 637a. Se moquer de quelqu'un, tr. «Goapaat ur re.» ●On se moque de vous, tr. «Ho coapaat a rear.» ●(1790) Ismar 76. Ean e zihuèn dohemb enta (…) a er goapad. ●110. guet eun a vout goapeit. ●(1792) CAg 70. Aveit goah-ar-oah goapale / Jesus hun Roué gùirion. ●87. Goapal er-ré devod.

  ●(1829) HBM 15. evit va goapât. ●(1838) CGK 11. Pautret a veler bemde o voapat ar merc'het. ●(1860) BAL 221. poan e d-oa o velet goapaat unan bennac. ●(1869) KTB.ms 14 p 20. ann holl (…) a voapaë anezhan. ●(1878) EKG II 71. oc'h esa goapaat Jannet ar Go. ●(1889) SFA 62. lod all ho koapaio.

  ●(1911) BUAZperrot 176. hag e c'hoapât meur a wech. ●(1914) DFBP 38b. brocarder, brocarder, tr. «goapaat.» ●(1944) VKST Ebrel 115. daoust ma seblantont e c'hoapaat.

  ►absol.

  ●(14--) N 610. na goappa quet laedus, tr. «ne fais pas de railleries injurieuses.» ●(1650) Nlou 277. He map na goapeyt, voe à acuytat, tr. «ce fut son fils, ne vous moquez pas, qu'on sauva.»

  ●(1877) EKG I 72. da dremen eun tamm amzer en eur c'hoapaat. ●(1878) EKG II 183. Ar zoudarded a vizaz en eur c'hoapaat. ●(1889) ISV 114. nicun anezho n'en doa c'hoant goapaat.

  ●(1925) FHAB Mezheven 216. an Duk a lavaras d'ezan en eur c'hoapaat : (...). ●(1935) BREI 416/2c. Ober fent, dispenn, goapaat a zo brao.

• goapadenn
  goapadenn

  f. –où Moquerie.

  ●(1939) RIBA 40. Met er maligorn e droh geton ur oapaden.

• goapadur
  goapadur

  m. Provocation.

  ●(c.1500) Cb 94b. [goapat] inde hec irritatio / nis. ga. prouocation. b. goapadur.

• goapadurezh
  goapadurezh

  f.

  (1) Tromperie moqueuse.

  ●(1732) GReg 444a. Gabatine, tr. «goapadurez. p. goapadurezou.»

  (2) Ober goapadurezh : tromper, en faire accroire.

  ●(1732) GReg 444a. Donner des gabatines, tr. «ober goapadurez.»

• goapaenn
  goapaenn

  f. –où Moquerie.

  ●(1933) ALBR 28. e klevas ar wapaenn diweza.