Recherche 'han...' : 175 mots trouvés
Page 1 : de han (1) à hanterdon (50) :- hañhañ
interj.
(1) N'est-ce-pas ?
●(1902) PIGO I 10. «'C'hanta, Kernevad, petra a gaer a teuz kavet 'barz ar vro-man ? N'eo ket ken zod an dud 'vel du-se, han ?» ●(1942) DADO 17. Grik !... na lavarit ket d’ezi, hañ ?...
(2) [Mot interrogatif]
●(1908) PIGO II 17. – N'out ket yac'h, Itien ? – Han ? – Ha n'out ket yac'h ?
(3) Hein.
●(1950) KBSA 12. «Hañ ?» emezañ, «da gavout ar manac'h ? Da gavout ar manac'h e teu ar re-mañ ?
- han .1han .1
prép. Hors de, autre que, différent de.
●(897) MSvbr IV f° 49a main A (DGVB 207a). han dagueidret ni sequitur baptismum, tr. « hors de bonne action ne suit le baptême »
- han .2
- han .3han .3
voir añ .3
- hanafhanaf
m. –où
(1) Hanap.
●(1499) Ca 107a. Hanaff. g. hanap. ●107b. hanaff dan dour. ●(1633) Nom 158a. Poculum : hanap : hanaff. ●158a-b. Scyphus : tasse à boire, coupe, hanap : vn taçc, coup, gob, gobelet, hanaff. ●162a. Carchesium : hanap à boire : hanaff da euaff.
●(1659) SCger 153b. hanaf, tr. «coupe.» ●(1732) GReg 222b. Couppe, vase pour boire, tr. «Hanaff. p. hanaffou.» ●486a. Hanap, grand vaisseau à boire, écuelle de baratte pour y boire de l'eau, tr. «Hanaff. p. hanaffou.»
●(1857) CBF 12. Hanaf, f., tr. «Coupe, vase.» ●(1870) MBR 332. tousierou lien gwenn, arc'hanteri, anafou aour.
●(1904) ARPA 1. An den a zo evel eun hanav caër a zo bet great gant Doue evit beza carget gant ar sclerijen divin-ze. ●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. Anaf, tr. «vase en bois dont on se servait pour tirer l'eau du pot, ou pour arranger le beure. Anaf pod ar gwelhien, anaf an aman. Abbé Caer.
(2) Jatte en bois.
●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. Hanaf, en H[au]t-Léon, tr. « jatte toujours en bois, et plus grande qu’une écuelle (skudell). Milin. »
(3) Hanaf aour an nozeganed : girolle.
●(1940) DIHU 352/146. hanafeu eur en nozegañned, karget a frond huek.
- hanafadhanafad
m. –où Contenu d'un hanap.
●(1084-1112) Cqlé 201 (f° 92 v°). De ipsa autem terra que est . septem hanafat mellis . hec est . redditio . uidelicet decima & terguisiaeth.
●(c.1825-1830) AJC 4105. eun nanafad pould hac eun nanafad plom.
●(1913) KZVr 30 - 28/09/13. Anafad, hanafad, tr. «contenu de ce vase.»
- hanafer
- hanaphanap
f. –où Hanap.
●(1659) SCger 33a. coupe, tr. «hanap.» ●116a. tasse, tr. «hanap.»
●(1876) TDE.BF 279a. Hanap, s. m., tr. «Ancienne mesure pour les grains.»
●(1907) AVKA 271. Koulz-all e kemeras an hanab da fin ar pred, ha goude bea pedet, e vinigas anehi hag he roas d'e diskibien en ur laret : «Evet diouthi oll, rak Kement Ma Eo ar C'halei Deus Ma Goad (…).
- hanapadhanapad
f. –où Contenu du hanap.
●(1876) TDE.BF 279a. Hanapad, s. m., tr. «La contenance de la mesure appelée hanap en breton.»
- hañch
- handhand
voir aned
- handailhhandailh
s. Querelle.
●(1919) DBVFsup 2b. andagn (Pl[umeliau]), s. querelle ; Cf. handaill. ●(1924) DIHU 159/154. nezé e tistañnas en andaill.
- handailhourhandailhour
m. –ion Querelleur.
●(1919) DBVFsup 2b. andagnour (Pl[umeliau]), s. querelleur.
- hande
- handeal / handeiñhandeal / handeiñ
v. tr. d. Persécuter.
●(1744) L'Arm 54b. Chasser à coups, tr. «Handaiein.» ●279b. Persécuter, tr. «Handaiein ou Candaiein.» ●298a. Poursuivre à coups, tr. «Handaiein.» ●(17--) TE 34. bout haudaiét guet Isaac. ●43. haudaiét guet ou berdér.
●(1838) OVD 274. handéein David én ur fæçon cruel. ●(1855) BDE 778. Ni e hèl enta bout ingorto a vout handayet. ●(1856) GRD 45. Caïn a zou bet miliguet guet Doué ha handéhet guet en ol. ●(1857) LVH 322. sauvet-mé a zeourn er ré zou doh men handéal.
●(1903) EGBV 108. handéein, tr. «persécuter.» ●109. er vélean hag er venéh, handéet e Frans. ●(1913) AVIE 78. elsen ou des handéet er brofet e oé én hou rauk. ●82. pedet aveit er ré hous handé. ●125. P'hou handéeint ér gér ma veet, téhet d'un aral. ●268. hui (...) ou handéou a gér de gér.
- handeer
- handeiñhandeiñ
voir handeal
- hanebanennhanebanenn
f. (botanique) Hanebanne.
●(1633) Nom 86b. Hyoscyamus, altercum, apollinaris, fabulum, Iouis faba, faba suila, herba calicularis, faba lupina, symphoniaca, mania, officinis iusquiamus : hannebane, endormie, iusquiame, mort aux oyes, febue de porc : an hannebau, en (lire : hannebanen) lousaouen an cousquet.
- hanez
- hanezer
- hañoad
- hanochhanoch
coll.
(1) Rondins.
●(1919) DBFVsup 30b. hanochen, f. pl. hanoch, tr. «rondin.» ●(1931) VALL 664a. Rondin, tr. «hanochenn et L[éon] annochenn f. col. hanoch.»
(2) Koad-hanoch : bois scié en rondins.
●(1919) DBFVsup 30b. koed hanoch, tr. «bois de chauffage scié.» ●(1981) ANTR 147. ar c'hoad-anoch, roundin faouted munud evid ar gegin.
- hanochañ
- hanochenn
- hanocherhanocher
m. –ion Homme qui coupe des rondins.
●(1939) RIBA 84. Peh mechér é hou hani ? Diskarour ? Divarour ? Fagotour ? Divrazour ? Heskennour ? Hanochour ? Kordennour ?...
- hanter .1hanter .1
adv.
(1) A-hanter : à moitié.
●(17--) TE 33. ha n'en dint mam meid a hantér, a pe vanquant d'un devær quen naturel.
●(1839) BESquil 150. En ilisieu e oé hemb tuèn ha couéhet a hantér. ●(1854) MMM 106. e tigor a anter ê valvennou quasi maro. ●(1897) EST 12. A zoh er foen goinwet pé séhet a hantér.
●(1925) SFKH 20. ne vé ket laér un dén a hantér ; nen des chet a vrih-laer. ●(1939) ANNI 2. ne hrezant ket en treu a hantér.
(2) War hanter ; de profil.
●(1732) GReg 758b. Voir de profil, tr. «Guëllet var hanter.»
(3) Diwar-hanter : à moitié.
●(1911) BUAZperrot 103. N'eus netra ker fall, evel ober an traou divar anter. ●(1936) PRBD 114. da veza lavaret anezo [ar pec'hedou] diwar-hanter ha netra ken.
►[devant un. pp., un adj.]
●(1499) Ca 107b. Hanter armet. g. demy arme. ●108a. Hanter lazet. g. demy tue. ●(1633) Nom 61a. Ouum edurum : œuf à demy dur, à demy mollet : vy anter calet, hac anter gouac. ●219a. Luna diuida, dimidiata : lune à demy pleine : loar anter leun, anter loar.
●(1869) SAG 209. anter-varo ar feiz e kalounou ar gristenien.
- hanter .2hanter .2
m. & adv.
I.
(1) Moitié.
●(12--) Cqlé f° 60r° [143]. De agro qui dicitur Maes Minichi, hanter minot frumenti et decima tota ipsius agri. ●(1499) Ca 107b. g. moitiez. b. hanter. ●(1557) B I 264. Pan finuezo ne caffo splann / Queuer hanter na trederann / Na queffrann na nep rann ann neff, tr. «Quand il mourra, il n'aura ni le tout, ni la moitié, ni le tiers, ni une portion ou une partie quelconque du ciel.» ●(1621) Mc 38. en spacc à vn hanter bloaz. ●(1633) Nom 137a. Adigere stipitem per medium hominem : empaler : trouchaff vn den dre'n hanter.
●(1659) SCger 80b. moitié, tr. «anter.» ●(17--) TE 205. ean e laras é hai en Autær-ze de feutein é deu hanter. ●437. er gouile ag en Tampl e rougas dré en hantér pèn-d'er-bèn.
●(1869) KTB.ms 14 p 20. Hag hen o reï ann anter he vare d'ar wrac'h.
(2) (en plt de qqn) Bout hanter a =
●(1942) DHKN 31. hantér ne oè ket ag er Vreihadéz ar el lestr. ●56. Er verhig ne oè ket hantér anehi, és é gout.
(3) (en plt de plusieurs choses) =
●(1913) FHAB Genver 4. Mui-oc'h-mui e kemer preder gant ar skolioù kristen, ha kaout a ra, evel ma kavan va unan, n'eus ket a hanter anezo.
(4) =
●(1911) FHAB Ebrel 73. eun anter gouez a zen.
(5) Mont da hanter : baisser de moitié.
●(1981) ANTR 227. Niver an dud er barrez a zo eed da hanter.
(6) Demi.
●(18--) SAQ I 19. n'eo ket awoalac'h kaout eun alc'houez, red eo c'hoas he lakaad er potail ha rei dezhi eun hanter tro.
(7) Taille, moitié du corps.
●(1912) FHAB Even 188. eur gouriz alaouret hebken en dro d'e hanter. ●(1931) VALL 467a. (il est dans l’eau) jusqu’à mi-corps, tr. « beteg e hanter ».
(8) Ha hanter : et demi.
●(1633) Nom 210b. Sescuncia & secunx : vne once & demie : vn ounçc ha hanter. ●210b-211a. Drachma : trois sols & demy : try guennec ha anter. ●211b. Cubitum, vlna, sesquipes : coudée de pied & demy, aulne : vn troattat ha hanter, vn goüalennat. ●227b. Sequihora : vne heure & demie : vn heur ha anter.
●(1821) SST.ab xiii. é corf seih vlai ha hanter. ●(1856) VNA 215. il est six heures et demi, tr. «huéh ær ha hantér-é.»
(9) Et demi.
●(1910) MAKE 35. Seiz heur hanter e oa eus an noz.
II. Troc'hañ ar berenn dre an hanter : voir perenn.
- Hanter-al-LennHanter-al-Lenn
n. de l. (embouchure de la rivière de Morlaix).
●(1732) GReg 488a. Hanter-al-lenn. haur Montroulæs. ●639a. Hanter-al-lenn, au-dessous du passage S. Julien. ●777a. Hanter-al-lenn.
- hanter-dihanter
- hanter-Eosthanter-Eost
m.
(1) Mi-août, le 15 août.
●(1732) GReg 623b. La mi-Aoust, tr. «Hanter-Éaust.»
●(1912) MMKE 103. en pardon Hanter-est, 'barz ar gêr a Rostrenn. ●(1923) KNOL 309. derc'hent hanter-eost e oa.
(2) (religion) Gouel-Hanter-Eost : Fête de l'Assomption.
●(1854) MMM 48. en deves diaguent gouel anter-eost. ●(1889) ISV 159. D'an noz araok gouel anter eost.
●(1923) KTKG 44. araok gouel Hanter-Eost.●(1933) MMPA 158. derc'hent gouel Hanter-Eost.
- hanter-henañ
- hanter-kanthanter-kant
adj. num. card. Cinquante.
●(1499) Ca 43b. Hanter cant vnan ha hanter cant. ●107b. Hanter cant g. cinquante. ●(1576) Cath p. 11. hantercant orateur, pere a excede an holl re aral, tr. «cinquante orateurs qui surpassaient tous les autres.»
●(1659) SCger 26a. cinquante, tr. «antercant.» ●(1732) GReg 169a. Cinquantiéme, nombre d'ordre, tr. «Hanter-cant-vet. hanter-c'hant-vet.» ●(17--) TE 209. Chetu amen puar hant hantér-hant ag é Velean.
●(1857) CBF 53. Eunn hanter kant vloaz den bennak ei, tr. «C'est un homme d'une cinquantaine d'années.»
- hanter-ouzh-hanter
- hanter-reghanter-reg
m. local. Demi-sillon.
●(1909-1910) ADBr 25/250 (Ouessant). Demi-sillon, tr. « Hantérek /Ãtẹrẹk/. »
- hanter-war-hanter
- hanterañ / hanteriñhanterañ / hanteriñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Couper en deux.
●(1499) Ca 107b. Hanteraff. g. deuiser. par moitez.
●(1876) TDE.BF 279b. Hantera, v. a., tr. «Séparer en deux.»
(2) Hanterañ gant ub. : partager avec qqn.
●(1910) FHAB Kerzu 362. An Aotr. a Vazenod a skriv dezan evit hantera gant e vignoun ar sonjou hen doa.
►absol.
●(1883) IMP 67. Ne vank evisiken mui netra ken de joa, / Nemet ho kuelet dont da anteri ganta.
(3) Faire à moitié.
●(1945) GPRV 119. Pa vez hanteret ar chapeled.
II. V. intr.
(1) Faire les choses à moitié.
●(1935) LZBl Gwengolo/Here 172. Emaor o sevel eun iliz, hag aon zo dija ne vefe-hi re vihan. An Tadou n'int ket evit hantera.
(2) Servir de médiateur, s'entremettre.
●(1732) GReg 354b. S'entremettre, s'interposer pour quelque affaire, tr. «hantera. hanteri. ppr. hanteret.» ●610b. Emploïer sa mediation, faire l'office de mediateur, ou de mediatrice, tr. «Hantera. pr. hanteret.» ●611a. Emploïez vôtre mediation pour nous accorder, tr. «Hanterit eñtrezomp, mar plich.»
●(1876) TDE.BF 279b. Hantera, v. a., tr. «s'entremettre pour une affaire.»
- hanterantren
- hanterbareañhanterbareañ
v. intr. Guérir en partie.
●(1905) IVLD 98. hanter-barea a reaz, mes ne deuaz morse da veza mad aoualc'h divar ar c'hlenved-se.
- hanterbouez .1hanterbouez .1
adj.
(1) Marc'h hanterbouez : cheval demi-trait.
●(1920) FHAB C'hwevrer 233. ar c'hezeg hanter-bouez posterien. ●234. Ar pez zo gwir evit ar c'hezeg pounner, a vefe ken gwir evit ar c'hezeg skanv pe hanter-bouez. ●(1921) FHAB Ebrel 89. kezeg Breiz a zo troet e diou ouenn nevez, hanvet, unan pounner (race de trait), eun all hanter-bouez (race postière).
(2) Gouenn hanterbouez : race demi-trait.
●(1921) FHAB Ebrel 89. kezeg Breiz a zo troet e diou ouenn nevez, hanvet, unan pounner (race de trait), eun all hanter-bouez (race postière).
- hanterbouez .2
- hanterbredhanterbred
m. Bezañ hanterbred : en être à mi-repas.
●(1954) VAZA 132. p'edont hanter-bred, ha ni o seniñ dezho.
- hanterbrezeghanterbrezeg
v. Entrecouper son discours.
●(1732) GReg 353b. Entrecouper son discours, tr. «hanter-brezecq. pr. hanter-brezeguet.»
- hanterc'had
- hanterc'herhanterc'her
m. Diwar hanterc'her : à demi mot.
●(1939) MGGD 18. ha diwar hanter-c'her alïes, e klevas ivez doare ar pez a oa c'hoarvezet.
- hanterc'hoarhanterc'hoar
f. –ezed
(1) Sœur d’un autre lit.
●(1732) GReg 88b. Belle-sœur, fille d'un autre lit, tr. «Hanter-c'hoar. p. hanter-c'hoaresed. Van. Hoëreg. p. hoëregued.»
●(1876) TDE.BF 279b. Hañter-c'hoar, s. f., tr. «Sœur d'un autre lit.»
(2) Demi-sœur.
●(1732) GReg 870b. Sœur de pere, & non de mere, ou de mere, & nom de pere. «Hanter-hoar. p. hanter-hoaresed. (Van[netois] hoëreg. p. hoëregued.) En un quartier de Leon, ils disent : Lès-hoar. p. lès-hoaresed.» ●(1744) L'Arm 29a. Demi-Sœur, tr. «Hantér-Hoaire. f.»
●(1911) BUAZperrot 432. he anter-breudeur hag he anter-c'hoarezed.
- hanterc'hraet
- hanterdaolhanterdaol
m. & adv.
(1) M. Petit coup.
(2) Adv. A-hanterdaol : à petits coups.
●(1934) BRUS 94. A petits coups, tr. «a hantér daol.»
- hanterdeiz
- hanterdiegezhhanterdiegezh
m. Époux, épouse.
●(1732) GReg 633a. Moitié, parlant de la femme mariée, tr. «Hanter-tyeguez.» ●Ma moitié, mon épouse, tr. «Va hanter-dyéguez.»
●(1847) FVR 27. Ann den enoruz man, hag he hanter-diegez., hir-hoalet. ●(1870) FHB 289/222b. her grea a enep mourrou he anter-tiegez.
●(1910) FHAB Mae 151. Neuse eo e kemeras eun hanter-tiegez. ●(1941) FHAB Mae/Mezheven 49. aes e vezo d'it kaout eun hanter-tiegez. ●(1957) BRUD 2/44. Med ar Pichon, c’hoant gantañ da ziskouez d’e hanter-diegez e oa eur pôtr dispont, a reas eun hij d’e ziouskoaz gand fê hag a laoskas eur skrignadenn leun a zismegañs.
- hanterdon