Recherche 'jo...' : 133 mots trouvés
Page 1 : de jo (1) à jog-2 (50) :- jo
- joajoa
f. –ioù
I.
A.
(1) Joie.
●(1499) Ca 56b. Deduyt vide in ioae. cest tout vng. ●117a. Joae. g. ioye. ●(1530) Pm 41. Gant ioae a gor, tr. «Avec une joie complète.» ●(1575) M 2705. An yoaou muyhaff, ne raff gaes, tr. «Les joies très grandes, je ne plaisante pas.» ●(1576) Cath p. 11. guand enor ha ioay, tr. «avec honneur et joie.» ●(1650) Nlou 464. Neuse gant yoa bras, presant ez assantas, tr. «Alors avec une grande joie elle accepta sur le champ.»
●(1659) SCger 70b. ioie, tr. «ioa.» ●155a. ioa, tr. «ioye.» ●(c.1680) NG 717. Collet eu dign me ol joieu. ●995. Melody, jouay. ●(1732) GReg 543a. Joie, tr. «Joa. joaë. Van[netois] joë.» ●(1792) BD 1100. Joa dach entreoch oll, tr. «Que la joie soit parmi vous tous.»
●(1848) SBI II 210. Euz ho kened, Margodic, eur joa vraz am eus me, tr. «De votre beauté, petite Margot, j'ai grande joie.» ●(1849) LLB 193. lein a joé. ●(1860) BAL 219. ar bed ac e joaiou foll. ●(1894) BUZmornik 188. goudeze e raint adarre ho choa.
(2) Amour.
●(1909) KTLR 137. Rak ar ripitaillez-ze, seul-vui ve anezho, seul-vui e ve choa diouto.
B. [en locution]
(1) Bezañ joa gant ub., ober udb. : être content de faire qqc.
●(1894) BUZmornik 222. joa oa ganthan kaout tro dre eno da baea da justis Doue ar boan dleet d'he bec'hejou. ●272. Ar zent holl a zo bet joa gantho gouzanv eunn dra bennag evit Doue. ●370. evidon-me a ve joa ganen senti outhi.
●(1909) FHAB C’hwevrer 41. joa e ve ganen ha gant va fried ive mont da vit tud vat evel ar re-ze. ●(1963) EGRH II 120. joa eo e welout, tr. « c’est plaisir de le voir. »
(2) Joa eo ganin : je suis content.
●(18--) SCD 170. deut eta Iliac joa eo guene se.
(3) Ober joa : mener joyeuse vie.
●(1836) GBI I 434. Kant skoed en aour na eo netra / D'un den iaouank da ober joa, tr. «C'ent (lire : cent) écus d'or ce n'est rien, / A un jeune homme pour mener joyeuse vie.»
(4) Ober joa : se réjouir.
●(1530) J p. 183a. Saf, ha gra ioa, na esmae quet, tr. «lève-toi, sois joyeux, et ne crains rien.» ●(1580) G 588-589. Danzomp, hoaryomp, groeomp cher / pan eou hon mecher ober yoay, tr. «Dansons, jouons, faisons la vie, / Puisque notre métier de faire la joie.» Note d'E. Ernault : Lire ‘ober yoay hon mecher'. ●(1612) Cnf 81a. né gallaff muy ober Ioaé.
(5) Bout e galon oc'h ober joa : être joyeux.
●(1939) DIHU 332/golo vii. rak me halon e hra joé p'hé guélan é tonet. ●(1984) HBPD 150. A pe huélen mé me mestréz, me halon e hré joé !
(6) Kaout joa ouzh ub. : se réjouir de la présence de qqn.
●(17--) BMa 168. Joa bras am eus ouzoch pa voelan och presant, tr. «Je me réjouis fort de votre présence. ●(17--) Cc 1145. Yoa bras ameus outte, tr. «J'en ai grande joie.»
●(1963) EGRH II 120. kaout joa ouzh u.b., tr. « être content de qqun, le montrer. »
(7) Kaout ur joa vil : éprouver une fausse joie.
●(1941) SAV 19/58. Joa-vil, ano gwregel ; liester : joaiou-vil. «Déception», e galleg. Sk. : Eur joa-vil am eus bet o c'houzout ne oa ket gwir an dra-mañ an dra (Pleiben ha tro-war-dro). ●(1955) STBJ 119. Hogen eur joa vil am boe, rak n'eo ket hennez a oa hon hini. ●137. eur joa vil am boe rak ne oa den ebet enni.
(8) Reiñ joa da ub. : rendre content, joyeux.
●(1905) KANngalon Du 549. eur guchennik keleier hag a roio joa da vignouned Kaloun Jezuz.
(9) Diskouez joa da ub. : manifester son plaisir à la présence de qqn.
●(1963) EGRH II 120. diskouez joa da u.b., tr. « faire bonne mine à qqun, le bien recevoir. »
II. (religion)
(1) [généralement au plur.] Ar joaioù : le paradis.
●(1530) Pm 16. Dan ioae bizhuiquen pan ay gueneff, tr. « Quand je l’emmènerai vers la joie à jamais ». ●(1576) Cath p. 20. neuse ez commanças an guerhes da prezec deze an yoau eternell adoue, tr. « Alors la vierge commença à leur prêcher les joies éternelles de Dieu ». ●(1576) H 6. eguit mar obseruomp e gourchemennou / gantaff en ioazou bezafu tennet, tr. « if we observe his commandments, by him into joys (we may) he drawn. » ●7. an iust dan buhez ha ioaz eternel, tr. « the just to the life and joy eternal. »
●(c.1680) NG 178. Er baradoues hac er joyeu. ●(17--) VO 25. quent boud ingorto a monèt d'er joyeu... ●(1741) RO 2862. Ma hayo dar joyau goude fin e vues.
●(1849) GBI I 356. War al lec'h ez int desedet, / Ha d'ar joaïo ez int bet êt !... tr. «Ils moururent sur le lieu, / Et allèrent aux joies (éternelles)...» ●(1866) SEV 256. dre'r wenodenn / A gas d'ar joaiou da-viken. ●(18--) PEN 93/130. hineo an daou ma ia dar joaiou. ●(18--) BSG 238. Adieu, ma mab ker, kenavô er joaïo.
(2) Ar joaioù : les béatitudes.
●(1792-1815) CHCH 61. Ar ur marù ken eurus ne chuillet ket dareu, / Kuitat e hran en doar veit monnet t’er joésieu, tr. « Sur une mort si heureuse ne versez pas de pleurs, / Je vais quitter la terre pour les Béatitudes. »
(3) Porzh ar joa : le paradis.
●(1852) MML 235. Divoar ho tron en Envo, / Mari hon sicouret, / Ha voar zu pors ar joaio / Groet d'hon lestriq monet.
●(1982) TKRH 29. Marvet er bloaz mil-eizh-kant digeuz ! Kaset da borzh ar Joa ! Setu an daou grennlavar implijet gwechall evit e gañv.
- Joachim
- joadeljoadel
m. (zoologie) Araignée.
●(1943) DIHU 382/239. Goadel-en, tr. «(gg) : araignée. Groé.» ●(1943) DIHU 385/284. Ér girieu dastumet é Groé get A. Raude éh es fariet. Nivéren Dihunamb 382 : lenn joadel é léh goadel. ●(1970) GSBG 51. (Groe) jwadeir, tr. «araignée.» ●(1970) GSBG 148. (Groe) daou jwadeir, tr. «deux araignées.»
- joadenjoaden
s. = (?).
●(1821) SST.ab xix. Én ur ober peb sorte joaden eit gober de gredein e houai davoyet aberh Doué.
- JoaigJoaig
n. de p. Joaic. cf. João (?)
●(1647) Am.ms 507. Fentis Marquisa bremaff gant Ioaic, tr. « La feinte de Marquisa maintenant avec Joaic » ●652. A mat hen trafficq Ioaic da quicqua ?, tr. « Le traffic est-il bon, Ioaic, pour chercher de la viande ? »
- joaioùjoaioù
voir joa
- joaiusjoaius
voir joaus
- joaiusaatjoaiusaat
voir joausaat
- joaiustedjoaiusted
voir joausted
- joaiuzoù
- joaljoal
m. (marine) Jas d'une ancre.
●(1931) VALL 405a. Jas d'une ancre, tr. «joal m.» ●(1944) GWAL 163/162. (Ar Gelveneg) Ret eo gouzout n'emañ ket ar joal e kompezenn ar pav hag an daou viz, hogen a-serz ganti. P'eo joalet an eor, da lavaret eo p'emañ ar joal e kroaz, e kemer re a lec'h er vag. (...) Da zerc'hel ar joal e kroaz, da joalañ, e reer gant un tamm kordenn bennak. ●(1977) PBDZ 138. (Douarnenez) joal, tr. «pièce transversale de l'ancre.»
- joalañjoalañ
v. intr. (marine) Mettre (le jas d'une ancre) en croix.
●(1944) GWAL 163/162-163. (Ar Gelveneg) P'eo joalet an eor, da lavaret eo p'emañ ar joal e kroaz, e kemer re a lec'h er vag. (...) Da zerc'hel ar joal e kroaz, da joalañ, e reer gant un tamm kordenn bennak.
- joaus / joaiusjoaus / joaius
adj.
I.
(1) Attr./Épith. Joyeux.
●(c.1500) Cb 11a. estre aisement / ou esiouir ou renoueller. b. bezaff ays pe bezaff ioyeux. ●(1557) B I 15. Hy dreis pep tra a yoa ioaus, tr. «Elle en fut on ne peut plus joyeuse.» ●634. Ha me diffrae da uent (variante : vout) ioaeus, tr. «je suis devenue joyeuse en un instant.» ●(1633) Nom 7a. Literæ laureatæ, victrices, victoriæ indices : lettres ioyeuses enuoyées du camp ou qui annoncent la victoire : lizerou ioyus digaçcet ves an bresel, pere á anonçc an victoer. ●205a. Coronarium : ce qu'on donne au Prince à sa ioyeuse entrée : an pez á roer da vn Prinçc en è antrè ioyus.
●(1659) SCger 155a. ioaus, tr. «ioyeux.» ●(17--) TE 59. ur min joyus.
●(1847) FVR 245. ar bobl a ra gant e gryadennou joayus meurbet daçzoni ha laoüenaat an ear.
(2) Adv. Joyeusement.
●(1849) LLBg I 18. én ur ganein joéius.
●(1924) SBED 3. [er hléhiér] é soñnein / Ken gé ha ken jéuis.
II.
(1) Joaus evel ur c'hant tachoù : voir tachoù.
(2) Joaus evel un alc'hweder : voir alc'hweder.
(3) Joaius evel pemp gwenneg : voir gwenneg.
- joausaat / joaiusaatjoausaat / joaiusaat
v.
I. V. intr.
(1) Se réjouir.
●(14--) N 1773. Breman joeuseomp entromp glan, tr. «Maintenant réjouissons-nous tant que nous sommes.» ●(1580) G 285. Ioeusset, noz em cuzet re, tr. «Réjouissez-vous, ne vous affligez pas trop.» ●331. yoeusset bezet fur, tr. «Réjouissez-vous, soyez sages.» ●(1650) Nlou 19. NOuel quenomp Ioaeusomp Glan, tr. «Chantons Noël, réjouissons-nous bien.»
●(c.1825/30) AJC 2938. joavusaed a ris o cleved egomgou. ●(1860) BAL 150. Eleiz anezo (…) a deue da joausaat. ●(1868) KMM 115. Tolomei neuze a joausaas, ac a varvas e peoc'h.
(2) Joausaat ouzh ub. : témoigner plus de joie à qqn.
●(1869) EGB 158. Joausaad a ra ouz-iñ, tr. «il me témoigne plus de joie.» ●(1890) MOA 132a. Il devient plus gai avec moi, tr. «joausaat a ra ouz-in.»
II. V. tr. d. Rejouir, mettre en joie.
●(1499) Ca 117b. Joaussat. g. esiouir. ●(1650) Nlou 188. Deuet eo Iesus, don Ioayus hat, tr. «Jésus est venu pour nous réjouir.» ●204. Deuet eo Iesus, don Ioaius hat, tr. «Jésus est venu pour nous réjouir.»
●(1728) Resurrection 794. Chuy deu dan (lire : dam) joaiushat po guellan adare. ●971. dam besan joaiushaeet. ●1120. Euit ho joaiushaat.
●(1834) SIM 162. evit hon joaüssât. ●(1860) BAL 6. ur scleraen a deu prest, an esperans da erruout en Ee a deu da joausaat an ene christen. ●346. Plijet ganeoc'h va joaüsaat. ●(1866) LZBt Gouere 163. Ann tenno fuzuil-ze losket evit hon joausaat. ●(1866) LZBt Du 222. joausaat kalon eur Misioner.
III. V. pron. réfl. En em joaiusaat : se réjouir.
●(1650) Nlou 259. Maz dleomp hetus, en em Ioayushat, tr. «de sorte que nous devons joyeusement nous réjouir.»
- joausted / joaiustedjoausted / joaiusted
f.
(1) Gaité.
●(1612) Cnf 19b. ouz farczal ha dré ioausdet.
●(1659) SCger 70b. ioie, tr. «ioausdet.» ●155a. ioausdet, tr. «ioye.» ●(1732) GReg 445b. Gaité, tr. «joaüsted. Van[netois] joeyusted.»
●(1864) SMM 48. nep ne varc’hato ket ganta, en devezo joausdet.
●(1909) KTLR 66. lakiit, atao, ar joausded da vleunia e m’rouantelez.
(2) Ober joausted : manifester sa joie.
●(c.1825-1830 AJC 314. den na re joavusted, tr. «personne ne manifestait de joie.»
●(1924) SBED 55. É ivet chistr, é hobér joéiusted.
►N’ober joausted ebet : ne manifester aucune joie, aucun plaisir.
●(1925) CHIM 5. abaoe m’eo partiet ma breur, abaoe seiz vlôaz, ma zad ha ma mamm n’o deus grêt joausted ebet.
►Na gavout joausted ebet : être sans plaisir, joie.
●(18--) KTB.ms 14 p 26. Met ar prins keiz na gave kén joaüsted a-bed.
II. (religion) Le paradis.
●(1792) BD 5587. da antren erjoaustet abado biruiquen, tr. «entrer dans la joie qui durera toujours.» ●(17--) EN 1744. pedet vid ejne ma hey dar joausted.
●(1862) BSH 23. Quen a vo, Tad santel, ebars ar joaüsdet ! ●(18--) GBI ii 370. Et eo brema d’ar joaüsted, / Graz d’imp holl iwe da vonet ! tr. «Elle est allée à la joie (éternelle), / Puissions-nous y aller tous !...»
●(1912) MMKE 100. eus ar joausted / War an douar teurvezet rei eur zell.
- joauzamant
- JobJob
n. pr.
I.
A.
(1) (nom biblique) Job.
●(1792) HS 188. n’ou dou jamæss enn derderann ag er péh enn doai Job.
●(1922) EOVD 113. En dén santél Job.
(2) Joseph.
●(1857) CBF 49. Kribit he benn da Jopik, tr. «Peignez le petit Joseph.»
●(1908) PIGO ii 67. Job hag e zevejer oc’h hadvernian. ●(1924) BILZbubr 41/944. Jobig ar marc’h-pôtr. ●(1925) DIHU 163/213. Ur balboh, un astraillad, ur haill hag ur haillon, me lar d’oh, e troas de vout Jobig er Frimout. ●(1963) EGRH II 120. Job n. d’h., tr. « Joseph. » ●dimin[utif] Jopig ou Jobig.
●(1974) TDBP III 210. Emañ Job hag e vab o kravazata bezin en Aod-Vraz, tr. « Joseph et son fils sont en train de transporter du goémon sur une civière dans la Grande Grève »
B. Mari-Job : Marie-Josèphe.
●(1902) TMJG 346. Ha Mari-Job a wie ze rez mad. ●(1908) PIGO II 10. prenan eur bizaou da Varijob. ●(1913) BUKE 12. Mari-Job e zegoéh dre ardran kein Anna.
II. (botanique) Daeroù-Job : larmes-de-Job Coïs larme.
●(1870) FHB 292/244b. Kavout a reer ato er jardinou-ze, baljm, soc'h munud, kamailha, begar, citrouellez, tuellen ven (lire : huelen ven), lavand, regalis, betec daëlou job, a behini ar greunn a servich da ober chapeledou.
III.
(1) Paour evel Job : très pauvre.
●(1732) GReg 543a. Pauvre comme Job, tr. G. Rostrenenn «Paour evel Job. qer paur ha Job. paur-glez ec'hiz Job. paur-glad evel Job.»
●(1866) FHB 93/328b (L) G. Morvan. Eur borcherez hag a ioa, emezhi, paouroc'h evit Job. ●(1867) MGK 78 (L) G. Milin. Eno, ker paour ha Job, gleb-dour-teil, hanter-noaz. ●(1868) FHB 167/86a (L). evel ma oant paour Job.
●(1925) BUAZmadeg 408 (L) Y.-M. Madec. Guell e kavan mervel paour-Job. ●(1927) FHAB Gouere 140 G. M.. Paour Job e oa eta. ●(1951) LLMM 28/31 (T). met bremañ ez on paour evel Job.
(2) Paour evel Job war e vern teil : très pauvre.
●(1911) RIBR 79 (L) K. ar Prat. Paour ez oant, evel just; ya, ken paour ha Job war e vern teil. ●(1955) VBRU 4 (T) *Jarl Priel. Hag en gwirionez ken paour ha Job war e vern teil e veze da neuze. ●(1964) LLMM 102/13 (K) Y. ar Gow. Boh ! ur prizonier all o tont eus an Alamagn, ken paour, moarvat, hag an den santel Job war e vern teil !
(3) Pasiant evel Job : très patient.
●(1900) MSJO 180 (L) P. Kerjean. Ar paourkeas a oa pasiant evel an den santel Job.
- jobar .1
- jobar .2
- jobelinjobelin
m. –où (habillement)
(1) Béguin.
●(1744) L'Arm 28b. Beguin, tr. «Jobelin.. neu. m.»
●(1876) TDE.BF 310b. Jobelin, s. m. V[annetais], tr. «Béguin.»
●(1904) DBFV 118b. jobelin, m. pl. eu, tr. «béguin, coiffe.» ●(1927) GERI.Ern 245. jobelin V[annetais], tr. «béguin.»
(2) Coiffe.
●(1903) EGBV 42. jobelin, m. pl. ieu, tr. «coiffure (de Vannes et d'Auray), coiffe.» ●43. ur jobelin a drez. ●(1921) FHAB Meurzh 56. ho proz vordet, koulz hag ho chobelin. ●(1985) ADEM 29. (An Arradon) lakaet ur jobelin tew.
(3) Coiffe de dessus, de protection.
●(1927) GERI.Ern 245. jobelin V[annetais], tr. «Voile pour garantir la coiffe.»
(4) Bavolet.
●(1927) GERI.Ern 245. jobelin V[annetais], tr. «bavolet.»
- jobelinenn .1jobelinenn .1
f. –où (habillement)
(1) Béguin pour enfants.
●(1732) GReg 88a. Beguin, coëffe de toile qu'on met par-dessus le bonnet des enfans pour les garantir du hâle, tr. «Jobelinenn. p. jobelinennou.»
(2) Coiffe.
●(1849) SBI II 190. Da lacad jobilinenno, tr. «De mettre des Jobelines.»
●(1912) BSAf xxxix 290. il devint la super lineam, le vêtement qui recouvre le voile blanc, la supellinen bretonne. (...) En Bretagne, la linea et la supper lineam, supellinen, furent réunies en un seul vêtement de lin, qui est la première coiffe bretonne, tenant, du Pallium, son capuce et son camail, et, du voile, sa visagière. ●(1924) BILZbubr 37/809. Ha Marc'harid, soublet ganti he fenn, kuzet en he jobilinenn, a ouele goustadik.
(3) Coiffe de dessus, de protection.
●(1821) GON 206a. jobélinen ou joubélinen, s. f., tr. «sorte de voile en laine ou en coton que les femmes mettent sur leur coiffe, pour se garantir de la pluie ou du soleil. Pl. jobélinennou.» ●(1857) CBF 26. Setu hi aze ha c'hoef, va jobelinen, va gouzougenn, tr. «Les voilà et ma coiffe aussi, ma coiffe de dessus, ma collerette.»
●(1927) GERI.Ern 245. jobelinenn, joubelinenn f., tr. «Voile pour garantir la coiffe.»
(4) Bavolet.
●(1876) TDE.BF 310b. Jobelinenn, s. f, tr. «Bavolet, coiffe de dessous, béguin.»
●(1927) GERI.Ern 245. jobelinenn, joubelinenn f., tr. «bavolet.» ●(1985) OUIS 222. la coiffe (…) est posée sur un bonnet (chubilinen).
(5) Mantelet.
●(1872) ROU 91a. Mantelet, tr. «joublinenn.»
- jobelinenn .2jobelinenn .2
f. –ed = (?) [voir texte latin en regard].
●(1874) POG 167. Ha d'ho pobl hoc'h euz pardonet, / Jobelinenned he bec'hed.
- Jobenn
- joberd
- jobezennjobezenn
f. Niais, sot, jobard.
●(1908) PIGO II 88. biskoaz n'em boa gwelet kaeroc'h jobezen, kaeroc'h panezen 'vit ar Job-man !
- jobinjobin
m. (?) Niais (?).
●(14--) Jer.ms 613. he seurt coz jobin, tr. «(?) un tel vieux (?) niais (?).»
- jochennjochenn
f. –où Sébile.
●(1732) GReg 56b. Petite assiette de bois, pour écrémer le lait, tr. «jocheñ. p. jochénnou.»
- jod / jotjod / jot
f. –où, divjod / divjot
(1) (anatomie) Joue.
●(1499) Ca 37a. Chot. g. ioe. ●(1580) G 667-668. Tro da gront dyouz hon ty, ha na deus muy dyot, / Pe me roy dyt breman a huyban var an chout, tr. «Détourne ton grognement de chez nous, et ne reviens plus, imbécile, / Ou je vais te donner en sifflant sur la joue.»
●(1659) SCger 70a. iouë, tr. «iot.» ●70b. iouës, tr. «diouchot.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Ioüe, tr. «a sarz[eau], tr. «boucel, diuoucel, ailleurs bouguen diuouguen Iot, dijot.» ●(1728) Resurrection 1462. Daero ma daou lagat aret gant ma diou jot. ●(1732) GReg 544a. Joue, tr. «jodt. p. divjodt. Van[netois] jodt. p. dijodt.» ●(1744) L'Arm 24b. Bajoue, tr. «Jotte.. eu. f.»
●(1854) MMM 106. ê zioujout a yoa cleus ha treud heusus.
●(1909) BLYA 49. e ziouchod koac'het.
►[au duel après un art. ind.] Un divjod : (une paire) de joues.
●(1868) SBI I 190. Eun diou-jod ruz, tr. «Deux joues roses.»
●(19--) EURW 105. Gant ur min ruz, un divjod bougennek, ur c'hof enorabl.
(2) (ichtyonimie) Opercule.
●(1499) Ca 37a. Chot an pesq. g. ioe de poisson.
- jodad / jotadjodad / jotad
f. –où
(1) Gifle, soufflet.
●(1530) J 77a-b. dre da respont sot / Ez vezo dan drot un chotat, tr. «Tiens, ce soufflet à la volée, ta sotte réponse le mérite.»
●(1659) SCger 112b. souflet, tr. «iottat.» ●136b. chotat, tr. «souflet.» ●(c.1680) NG 1721. Guet jotadeu ha crachë. ●(1732) GReg 879a. Souflet, coup de la main étendue sur la joüe, tr. «Jodtad. p. ou. Van[netois] jodtad. p. éü.» ●(1744) L'Arm 363b. Soufflet (…) Coup, tr. «Jotatt.. adeu.» ●(1790) MG 297. ur jottadiq d'en hani e gonfirm.
●(1821) SST 43. ur jottat horrible a berh ur servitour. ●(1861) BELeu 118. hou poé receuet ur jottad. ●(1878) BAY 13. ur jotad, tr. «un coup à la joue.»
(2) Reiñ ur jodad da ub. : donner une gifle, un soufflet à qqn.
●(c.1718) CHal.ms ii. Ie lui ai flanqué un bon soufflet, tr. «ur goal Iotad em més reit dehou.»
●(1877) EFV 2. rein ur jottad. ●(1896) HIS 133. rein ur jottad de Jésus.
●(1913) AVIE 313. rein dehou jotadeu.
(3) Divandiñ ur jodad ouzh ub. : donner une gifle, un soufflet à qqn.
●(c.1718) CHal.ms ii. Ie lui ai flanqué un bon soufflet, tr. «diuandet em mes doh tou ur Iotad a choes.»
- jodadenn / jotadennjodadenn / jotadenn
f. –où Gifle, soufflet.
●(c.1718) CHal.ms iii. Il a dit quelque chose de choquant a ce braue qui lui a repondu par un soufflet, tr. «laret en des guirieu lem, chocant Iniurius, guirieu a Zispris d'en deen courajus se, pehani endes rescontet e tiuandein ur Iotaden dehou.»
●(1964) KTMR 7. rei ur jotadenn, eur fasadenn dezi.
- jodader / jotadourjodader / jotadour
m. –ion Celui qui donne des gifles.
●(1744) L'Arm 363b. Souffletteur, tr. «Jotadour.»
- jodadiñ / jotadiñjodadiñ / jotadiñ
v. tr. d. Gifler, souffleter.
●(1580) G 930. hac y dymat en chotadas, tr. «Et méchamment ils le souffletèrent.»
●(1744) L'Arm 363b. Souffletter, tr. «Jotadein.» ●(1790) Ismar 274. é hoai bet jotadét.
●(1821) SST 176. durant me her jottader é ti Caïphe. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 45. ur huéh hemb quin é omb bet jottadet hun deu. ●(1861) BELeu 91. ean en dès vennet bout bet jotadet.
●(1934) BRUS 84. Souffleter, tr. «jotadein.»
- jodata
- jodeg / jotegjodeg / joteg
m. –ed Homme qui a de grosses joues.
●(1732) GReg 545a. Jouflu, uë, qui a des grosses jouës, tr. «jodtecq. p. jodtegued.»
- jodegenn / jotegenn
- jodek / jotek
- jodennjodenn
voir chotenn
- jodetjodet
adj. Joufflu.
●(1913) PRPR 17. fistoulat tavanjerou ar mitizien chodet ruz, kroazellet teo, brec'hiet kuill.
- jodig-wenn / jotig-wennjodig-wenn / jotig-wenn
f. (ornithologie) Fauvette.
●(1876) TDE.BF 86a. Chaotik-gwenn, s. f., tr. «Fauvette.»
- jodouinjodouin
m. –ed
(1) Esprit follet.
●(1732) GReg 367b. Esprits-folets, nocturnes, tr. «jodouyned.» ●L'Esprit follet à étrillé les chevaux, tr. «Ar jodouyn èn deus scrivellet ar c'hesecq.»
●(1876) TDE.BF 310b. Jodouin, s. m, tr. «Esprit follet, sorsier, lutin ; pl. ed.»
(2) Feu follet.
●(1876) TDE.BF 310b. Jodouin, s. m, tr. «feu follet.»
- jodus / jotus
- joentetjoentet
adj. Joint.
●(1621) Mc 107 [lire : 109]. deuotamant hac ez sau gand an daou dorn iointet ha gorroet.
- joentr .1
- joentr .2joentr .2
m. –où
(1) Joint.
●(1499) Ca 117b. Joentr vide in goaf.
●(1732) GReg 543b. Joint, le joint de deux choses, tr. «Joëntr. ar joëntr. ar joënt.»
(2) Jointure.
●(c.1500) Cb 17b. g. iointure des os. b. ioint an esquern. ●(1650) Nlou 213. Staguet voe outraig gant, tachaou, / Tennet maz contet é Ioentaou, / d'ren oll mempraou en en-claouat, tr. «Il fut outrageusement attaché par des clous, / si tendu qu'on comptait ses jointures, / par tous les membres on le ferra.»
●(1732) GReg 543b. Jointure, tr. «Joëntr. p. joëntrou. (Van[netois] jeüt. joënt. pp. ëu.» ●Les jointures des doigts, tr. «Joëntrou ar bisyad.»
- joentradur
- joentrañ / joentañ / joentiñjoentrañ / joentañ / joentiñ
v.
(1) V. tr. d. Joindre.
●(1499) Ca 43a. ioentaff. ●117b. Joentaff. g. iondre.
●(1659) SCger 29b. conioindre, tr. «ioenta.» ●70a. ioindre, tr. «ioenta.» ●125b. vnir, tr. «iointa.» ●(1732) GReg 543a. Joindre, lier deux choses ensembles, tr. «Joëntra. pr. joëntret. joënta. pr. joëntet. (Van[netois] joënteiñ. jëuteiñ.» ●(1744) L'Arm 18a. Assembler des pieces, tr. «Joenntein.» ●(1790) Ismar 24. en Eutru-Doué (…) e groué un inean eit bout joéntét doh er horv-ce.
(2) V. pron. réfl. En em joentrañ : se joindre, se rejoindre.
●(1688) MD I 29. evit enem ioenta dré carantez gant calon Jesus.
●(1732) GReg 543a. Se joindre, tr. «Van[netois] him joënteiñ.» ●(1790) Ismar 47. hac é tei hun ineanneu de hum joéntein doh hur horveu.
●(1838) OVD 86. èl er ruyad péré e ya tout de hum joéntein ér moyél ag er rod. ●(1839) BESquil 192. Deu ag é vredér e zisclærias brézel dehou, hac hum joéntas ou deu eit en discar ag é dron.
●(1906) HIVL 144. Er goulieu e zou guelleit ; en eskern, tri mèdad rè vèr a houdé ma oé bet lammet a nehé, e zou oeit d'hum gavet hag en des hum joentet.
- joenturjoentur
f. –où Jointure.
●(1464) Cms (d’après GMB 125). Couffaut et jointur, tout vng. ●(1499) Ca 117b. Jointur. g. ioint. ●(1633) Nom 13b. Artus, compages, & nodi corporum : parties du corps entre les iointures, les membres : quefrennou ves an corf, entrè an ioüinturou, memprou. ●13b. Articulus : iointure : ioüinteür. ●24b. Articuli : ioinctures : an iointeürou. ●254a. Coagmentum, commissura : iointure, attachement, liaison : iointeür, attaigamant, liesonnou.
- jog .1
- jog .2