Devri

Recherche 'kas...' : 141 mots trouvés

Page 1 : de kas-1 (1) à kasoni-kazoni (50) :
  • kas .1
    kas .1

    f.

    (1) Mont er gas : prendre la fuite, décamper.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. fi allés uous n'estes quune laide, tr. «oet er gass' pellait, oeit qüitt' n'endoch meit ul louzes.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Il a plié bagage, tr. «pleguet endés bagag', oeit é quitt', oeit e er gass'.» ●(1744) L'Arm 167a. Fuir, tr. «Monéd ér gasse.»

    ●(1931) VALL 323. Prendre la fuite, tr. F. Vallée «V[annetais] monet ér gas.»

    (2) Er gas ! : décampez !

    ●(c.1718) CHal.ms ii. haut le pied, tr. «queret hou-s-hent, diblacet bean, irgas.»

    (3) Bountañ ub. er gas : faire décamper qqn.

    ●(1907) VBFV.fb 36a. enfoncer, tr. «turel d'en dias, boutein ér gas.» ●41a. exterminer, tr. «boutein ér gas.»

    (4) Kouezhañ, treiñ, mont e kas :

    ●(1925) BILZ 123 (T) F. al Lay. Ha peurliesa ar piladegou, ar c'hannadegou a droe en kas. ●135. ar zent koz a zo aet o brud e kas. ●134. Breman, pôtr kêz, eme Bipi an Drask, ar zent-ze a zo koueet e kas : maro int marteze !... ●165. Aet an enklask en kas. ●252. koueza e kas : mond da netra (FL), êt e kas : êt da netra, echuet.

    (5) Reiñ kas da : envoyer promener.

    ●(1978) PBPP 2.2/279 (T-Plougouskant). Honnezh he doa roet kas da hennezh, tr. J. le Du «elle l'avait envoyer promener !»

  • kas .2
    kas .2

    m. & adv.

    I. M.

    A.

    (1) Vitesse.

    ●(1935) CDFi 2 novembre. kemend a gas a oa gantan.

    (2) Courant (de l'eau).

    ●(1825/30) AJC 5065. ar gas deus an dour am delche voar var. ●(1870) FHB 284/182a. ar ster-ma a zo kass gan he dour.

    ●(1909) KTLR 184. an dour oa kas ganthan.

    (3) Envoi.

    ●(1732) GReg 357a. Envoi, action d'envoyer, tr. «Caçz.»

    ●(1907) VBFV.bf 37b. kas, m. pl. eu, tr. «envoi.»

    (4) Agitation.

    ●(1732) GReg 20a. Agitation, tr. «Caçz.»

    ●(1907) VBFV.bf 37b. kas, m. pl. eu, tr. «agitation.»

    (5) Poursuite.

    ●(1870) FHB 284/182a. kass a voa var he lerc'h.

    (6) Circulation (du sang).

    ●(1931) VALL 124b. Circulation (du sang), tr. «kas (ar gwad).»

    B. [en locution]

    (1) Lakaat kas en udb. : activer qqc.

    ●(1872) ROU 72b. Activer, tr. «Lacaat cass en un dra.» ●(1890) MOA 105a. Activer, tr. «lakaat kas enn eunn dra.»

    (2) Lakaat kas war e gorf : se démener.

    ●(1872) ROU 80b. Se démener, tr. «lacaat cass var e gorf.»

    (3) Reiñ kas da : activer.

    ●(1880) SAB 48. mercou all da rei lans, da rei cass d'ar spered betec menez Calvar.

    (4) Kas ar galon : le battement du cœur.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Le battement de poulsç, tr. «cass' er galon, es er goüaïet.»

    II. Adv. A-gas.

    (1) Avec force.

    ●(1868) FHB 157/3a. an erc'h divar beg an duchen-ze a goez avechou a dolzennou. An dolzenn a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken.

    ●(1928) LEAN 61. a gas e sarre hag e tigore an noriou. ●(1957) ADBr lxiv 4/445. A-gas : adv. – Violemment, très fort : strinka a-gas.

    (2) Vite, rapidement.

    ●(1872) ROU 88a. Pa z-ân ez ân a gass, ha pa chouman e chouman a blass. ●99a. Rapidement, tr. «A gass.» ●(1880) SAB 92. grit ma z-aimp a gass, a fo, gant erder.

    ●(1927) FHAB Genver 3. a-gas ez a an dud ebarz.

    (3) Impétueusement.

    ●(1872) ROU 71a. A-gass, tr. «impétueusement.»

    ●(1913) KZVr 25 - 24/08/13. A-gas, tr. «impétueusement. L[éon].» ●(1928) LEAN 105. e lec'h mont a lamm, a gas evel gwechall, oa breman poellus, he oberou a oa reizet mat.

  • kas .3
    kas .3

    m. –où

    (1) Cassette.

    ●(1732) GReg 139a. Cassette, tr. «caçz. p. caçzou.»

    (2) (cuisine) Lèchefritte.

    ●(1723) CHal 31. Cassë, tr. «casserole, lichefritte.» ●(1732) GReg 566b. Lechefrite, tr. «Van[netois] caçz. p. caçzëu.»

    ●(1942) VALLsup 81a. récipient pour porter à cuire au four, tr. «kas m.»

  • kas .4
    kas .4

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Envoyer.

    ●(1499) Ca 29a. Cacc. g. deboutter.

    ●(1732) GReg 357a. Envoier, tr. «Caçz. pr. caçzet.»

    ●(1862) BSH 65. Me ya da gas liser.

    ►absol.

    ●(17--) EN 460. nin sou prest dond da vid, da gas, a da gerhad, tr. «nous sommes prêts à venir chercher, envoyer er quérir.»

    (2) Amener, conduire.

    ●(1621) Mc 90. an pechet en quecc en quals à miserabiliteou all.

    ●(1659) SCger 29a. conduire, tr. «cacç.» ●(c.1680) NG 330-332. Vt steren guen ha scler / Ou hassas bet el leh / Ma houe gannet hun Saluer. ●651. Ha casset a ty de ty. ●1545. Nezé er cassezant bedic ty Caiphas.

    ●(1849) LLB 499. kas er seud d'el lanneu.

    (3) Chasser, expulser.

    ●(1499) Ca 29a. Cacc. g. deboutter.

    (4) Emporter.

    ●(17--) EN 991. quas guenin an dou bechad lien, tr. «emporter les deux paquets de toiles.»

    ●(1821) SST 142. en diaul he gasset guetou. ●(1886) SBI I 42. Cass ganthan livr ha cartouren, tr. «Emportant livre et quateron.»

    (5) Passer (du temps).

    ●(1880) SAB 24. E scol ar bed en dëun, e casser calz amzer o studia disteraziou. ●168. Ho polontez eo e cassfenn va buez er bed-man var c'hed eus an eurusdet-se.

    ●(1906) KPSA xxi. Ar goazed a gase kalz amzer en hostaleriou. ●(1912) BUEV 39. en herradig amzer en doé kaset én un ti benak. ●(1929) FHAB Eost 315. bernia danvez ha dre-ze gallout korfata ha kas o amzer er c'hoariou.

    (6) Mener (une vie)

    ●(c.1680) NG 235. Herué er vuhé e cassehemp.

    (7) Apprendre (à qqn).

    ●(1909) KTLR 21. M'ho kaso da doui. Ne ve ket touet ama, emechans.

    (8) Rendre, faire devenir.

    ●(1927) KANNkerzevod 7/10. mat nemet da gas an dud da biz.

    (9) Inciter, pousser.

    ●(1792) BD 4620. ar rese am quesse da bechin nos ha de, tr. «Ce sont ceux-là qui me poussaient à pécher nuit et jour.»

    (10) Kas trouz : faire du bruit.

    ●(1907) VBFV.bf 37b. kas trouz, tr. «faire du bruit, murmurer.»

    (11) Kas trouz da ub. : réprimander.

    ●(1939) RIBA 13. É amezegion e gasè trouz dehon aveit el lakat de gemér ur voéz.

    (12) Manier, employer.

    ●(1856) GRD 155. cass en adoué hag er hourhèd.

    B. [en locution]

    (1) Kas da vat : mener à bien.

    ●(1909) BOBL 31 juillet 240/1a-b. e c'heller lavaret penaoz o deuz kaset o mennoz da vad. ●(1912) BUEV 16. d'en oed a nandek vlé, Jean-Mari e hellas érfin kas de vat er chonj en doé groeit. ●23. Mes Doué e houi guel aveit-omb penaus hum gemér aveit kas pep tra da vad. ●(1920) MVRO 21/1a. Evit kas da vad hon menoz.

    (2) Kas da benn : mener à bien.

    ●(1876) TDE.BF 325b. Kas da benn, v. a., tr. «Achever, accomplir, mener à bonne fin.» ●(1882) BAR 192. Setu perag e cassaz he labour da benn.

    ●(1957) AMAH 113. Deut on da Varsovia da gas da benn ur gefridi a-bouez evit ar Volcheviked. ●(1963) LLMM 99/265. abalamour ma virent outañ kas da benn ul labour boulc’het gant kement a verv.

    (3) Kas da bennvat : faire aboutir.

    ●(1963) BAHE 35/6. Ma sikouro kas da bennvat ar gelennadurezh a gaver e Lizher-Meur ar Pibien.

    (4) Kas e daol da vat, da benn : réussir son coup.

    ●(1939) MGGD 38. petra a vije ret prienti hag ober evit kas an taol da vat. ●43. laouen-bras da veza kaset e daol da benn. ●72. heñ e-unan ne oa ket barrek da gas an taol da benn.

    (5) Kas anezhi : faire la fête.

    ●(1952) LLMM 31/58. (Douarnenez) kas anezhi, tr. «faire la noce.»

    (6) Kas en-dro : faire fonctionner, animer.

    ●(1877) EKG I 237. enebi ouc'h ar re a gase an traou enn dro er vro.

    ●(1903) MBJJ 31. eun traouilh houarn kaset endro gant ar vapeur. ●(1909) KTLR 93. lorc'h ha fouge a gemeraz o velet e vedo he unan, o kas en dro oll dud ar maner. ●(1933) MMPA 98. kas endro ar c'harr-neza. ●(1970) BHAF 223. Ya, ar stek e-noa da gas ar stal endro.

    (7) Kas da goll : mener à sa perte.

    ●(1911) BUAZperrot 676. an dud, eur braz anezo, a gas da goll o ene.

    (8) Kas da get : anéantir.

    ●(1876) TDE.BF 325b. Kas da get, v. a. V[annetais], tr. «Anéantir, dissiper.»

    ●(1942) DRAN 94. Troadegiez ha kanoliez ar C’hallaoued, er c’hornad, o (sic) zo bet tost kaset da get gant an tokarnou plat.

    (9) Kas da netra : anéantir.

    ●(1876) TDE.BF 325b. Kas da netra, v. a., tr. «Anéantir, dissiper follement.»

    (10) Kas dent : faire ses dents (bébés).

    ●(1968) BAHE 57/49. peogwir e kase dent, an nebeutañ tra dezhañ 'oa ober taolioù esae ganto ! ●53. e kase dent : kaout dent ; donet da vezañ brasoc'h o komz eus ur bugel.

    (11) Kas d'ar bed all : envoyer dans l'autre monde.

    ●(1878) EKG II 150. oc'h euz kaset d'ar bed-all unan-bennag euz ar pilpouzed panen-ze.

    (12) An eil da gas egile : l'un dans l'autre.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 261. beb bloaz, an eil da gass egile, tost da 6,000 famill. ●(1920) MVRO 59/1a. 72 er Franz, an eil da gas egile.

    (13) Kas ub. war e giz : renvoyer qqn.

    ●(1732) GReg 805b. Renvoïer au lieu d'où on étoit venu, tr. «Caçz var e guiz.»

    II. V. tr. i.

    (1) Kas da ub. : réprimander.

    ●(1912) DIHU 81/37. Mar manké deu vlank hembkin é vezé kaset dehon épad er suhun abéh.

    (2) Kas a-enep ub., udb. : combattre qqn, qqc.

    ●(18--) SAQ II 4. Er c'hazetennou e kaser eneb d'hezan.

    ●(1936) LVPR 78. Ar vistri-skol a gav, atao, an tu, eun devez pe zevez, da gas eneb al lezenn gristen. ●(1936) PRBD 93. E lavaren bremaik, e zo kals tud o kas eneb lezenn ar Govesion.

    (3) Kas war ub. : combattre qqn par la médisance.

    ●(1915) HBPR 222. Ar vistri-skol, dreist oll, a gase var ar veleien goasoc'h eget biskoas.

    (4) Kas war ub. : rechercher, poursuivre qqn pour le persécuter.

    ●(1847) FVR 268. eur miz bennak goude, e oa a nevez ar c'has war ar veleien.

    (5) Kas war/àr-lerc’h ub. : combattre qqn par la médisance.

    ●(1870) FHB 284/182a. ar fallakr-ze a zo attao o kass war lerc'h ar veleyen.

    ●(1929) DIHU 212/224. Soéhetoh é berpet Logunéhiz ha kas e hrant start arlerh Elen.

    (6) Kas war-lerc’h : poursuivre, chasser.

    ●(1967) BAHE 53/61. hag ivez ar chas o harzhal en tiegezhioù diwar-dro, ha neuze ul louarn o kas war-lerc’h ar c’honikled.

    III. V. intr.

    (1) Lez da gas : laisse couler, tomber, courir.

    ●(1914) MAEV 188. lez da gas, emon-me, mar gellan en em denna kempen ac'halen, m'em bezo traou da gonta divezatoc'h ! ●(1923) KNOL 296. Oh ! lez da gas. Ama ez eus diou fusuilh garget, eme Ian. ●(1947) BIKA 54. Lez da gas, Jakez !

    (2) (chasse) Mener, courir après un animal.

    ●(1902) PIGO I 26. hag hen da gas evel pa vije eur blei en e raog. ●(1962) GERV 50. ar chas a gase kalonek hag a rasailhe hep ehan.

    (3) (en plt d'armes à feu) Avoir comme portée de tir.

    ●(1914) KANNgwital 139/431. e vezo tennet gant eur garabinen Lebel, henvel ouz ar fuzil, nemet ne gas ket ken pell.

    (4) Kas war-raok, a-raok : aller, marcher vite.

    ●(1857) CBF 17. Mall eo d'in kas araok, tr. «Il me faut marcher vite.» ●(1895) GMB 90. pet[it] Trég[uier] kas, kas war rok, tr. «aller vite.»

    IV. V. pron. réfl. En em gas : s'éloigner.

    ●(1727) HB 32. En em gacit diouzin, tud milliguet.

    V.

    (1) Kas ouzh torgenn : voir torgenn.

    (2) Kas kouignoù sant Stefan : voir kouign.

    (3) Kas e erv da benn : voir erv.

    (4) Kas da Gêrgof : voir Kêr.

    (5) Kas da bakañ morilhoned : voir morilhoned.

    (6) Kas e garr e-unan : voir karr.

    (7) Kas e dog d'ar bern : voir tog.

    (8) Kas ar saout da beuriñ en ur park all : voir saout.

    (9) Kas ar big da gac'hat : voir pig.

    (10) Kas ar freskad da di ub. : voir freskad.

    (11) Kas ar c'hazh d'ur pennc'hêr arall : voir kazh.

    (12) Kas da welet sant Pêr : voir sant.

    (13) Kas sant Pêr da Gerborzh : voir Kerborzh.

    (14) Kas an den d'ar bern : voir bern.

    (15) Kas ar stal d'an dour : voir dour.

    (16) Kas d'ar gornôg : voir kornog.

    (17) Kas da chouchañ : voir chouchañ.

    (18) Kas war ar c'herzhed : voir kerzhed.

    (19) Kas da vale : voir bale.

    (20) Kas da ganañ : voir kanañ.

    (21) Kas da skrabat : voir skrabat.

    (22) Kas da straniñ : voir straniñ.

    (23) Kas da gousket : voir kousket.

    (24) Kas da sutal : voir sutal.

    (25) Kas da sutal brulu : voir brulu.

    (26) Kas da dreiñ mein da sec'hañ : voir mein.

    (27) Kas da granketa : voir kranketa.

    (28) Kas da dalaregeta : voir talaregeta.

    (29) Kas da stoupa : voir stoupa.

    (30) Kas da faloueta : voir faloueta.

    (31) Kas da c'hwileta : voir c'hwileta.

    (32) Kas da c'harzhata : voir garzhata.

    (33) Kas da vrammañ : voir brammañ.

    (34) Kas da geureuka : voir keureuka.

    (35) Kas da glask triñchin : voir triñchin.

    (36) Kas da c'hwennat panez : voir panez.

    (37) Kas da gaolmoc'ha : voir kaolmoc'ha.

    (38) Kas da driñchina : voir triñchina.

    (39) Kas ba bizmoc'ha : voir pizmoc'ha.

    (40) Kas da boura : voir poura.

    (41) Kas da beuriñ : voir peuriñ.

    (42) Kas da gastrilhesa : voir kastrilhesa.

    (43) Kas da vleuta : voir bleuta.

    (44) Kas da bolotresa : voir polotresa.

    (45) Kas da gac'hat : voir kac'hat.

    (46) Kas da bourmen : voir pourmen.

    (47) Kas da c'hwitellat : voir c'hwitellat.

    (48) Kas da c'hwitellat kioc'hed : voir kioc'h.

    (49) Kas da c'hwitellat kioc'hed d'an dour-sav : voir kioc'h.

    (50) Kas da c'hwitellat kioc'hed war gribell Menez Are : voir kioc'h.

    (51) Kas da c'hwitellat mouilc'hi da Venez Are : voir mouilc'hi.

    (52) Kas da sutal brini war Menez ar C'hailhoustr : voir brini.

    (53) Kas da zichoual ar brini war Menez Frubi : voir brini.

    (54) Kas da lusa da Goad Porzh Duaot : voir lusa.

    (55) Kas e kannad da gaout holl diaouloù an ifern : voir kannad.

    (56) Kas da dreiñ bili d'an aod : voir bili.

    (57) Kas da sutal brulu da Venez Are : voir brulu.

    (58) Kas da sutellat brulu war ar Menez Are : voir brulu.

    (59) Kas da sutal brulu war ar Menez Bre : voir brulu.

    (60) Kas da gaoc'ha da Baris : voir kaoc'ha.

    (61) Kas da gaoc'hkezeka : voir kaoc'hkezeka.

    (62) Kas da gousket d'an heol : voir heol.

    (63) Kas d'an heol : voir heol.

    (64) Kas d'e doull : voir toull.

    (65) Kas ub. d'e nask : voir nask.

    (66) Kas da wriat botoù : voir botoù.

    (67) Kas ub. da vaesa : voir maesa.

    (68) Kas d'an hent glas : voir hent.

    (69) Kas d'ar wedenn : voir gwedenn.

    (70) Kas d'ar foar : voir foar.

    (71) Kas da foar an diaoul : voir foar.

    (72) Kas da foar an ifern : voir foar.

    (73) Kas da foar ar c'hwitelloù : voir foar.

    (74) Kas e vel da foar sant Laorañs : voir mel.

    (75) Kas gant ar grug : voir krug.

    (76) Kas gant ar foeltr : voir foeltr.

    (77) Kas gant mil mallozh an Aotrou Doue : voir mallozh.

    (78) Kas gant ar mil mallozh ma Doue : voir mallozh.

    (79) Bezañ kaset d’ar gêr gant e viz bihan : voir kêr.

    (80) Kas ub. da grampouesha : voir krampouesha.

    (81) C'hoari kas d'ar gêr : voir c'hoari.

    (82) Bezañ kaset evel piz er pod : voir piz.

    (83) Bezañ kaset betek ar mouch : voir mouch.

    (84) Kas da Logunec’h : voir Logunec’h.

  • kas .5
    kas .5

    v. [empl. devant un inf.] Tenter, essayer, tâcher.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 126a. ho ia he cass carout carout re ar mechet, tr. « Oh oui à force d’aimer, de trop aimer les filles »

    ●(1902) PIGO I 48. ar re-man 'zo kas ober eur zod ganin, herve welan. ●155. e talc'h neuze gant e hent kas goût da betra e talveo d'ean ar pennad lêr-ze. ●207. re ankeniet e oa kas gôut petra a dlee c'hoarvezout. ●217. na oant ken kas 'n em dagan. ●(1908) PIGO II 175. ankouaet e oa an dibri hag an evan kas chileo e gomzou. ●(1912) BUAZpermoal 863. ne dleont ket kas gôut petra da respont d'ar varnerien. ●(1964) LLMM 107/434. Nec'het omp hon-daou - eñ abafet o kas kompren hag emaon o wiskañ bonedoù dezhañ, ha me diek da zisklêriañ an traoù dre ar munud. ●(1973) AMED 7. Welet ket piou zo o kas miret d'ar woazed plaka o gwregou !

  • kas a-raok
    kas a-raok

    Banne kas a-raok : coup d'alcool fort.

    ●(1935) BREI 390/2d. (Katel) eur bannac'h kas-arôk, kuit a gafe. (Fifin) Tri vannac'h hini krenv, neuze.

  • kas-a-barzh
    kas-a-barzh

    m. Kas-a-barzh (danse de la famille de l’an-dro).

    ●(1975) Disque Arfolk Kan ha diskan en pays vannetais (Trouzerion) titre de chant. Me merh Janet / D’er Has-Abarh.

  • kas-c'hoant
    kas-c'hoant

    adj. Érotique.

    ●(1936) IVGA 27. he lerou kas-c'hoant.

  • kas-digas .1
    kas-digas .1

    m. Va-et-vient, allées et venues.

    ●(1732) GReg 20a. Grande agitation, tr. «Caçz-digaçz.»

    ●(1857) CBF 55. Petra eo ar c'has-digas a zo a-hont gant ann dud ? tr. «Qu'est-ce que ce va-et-vient que je vois là-bas.» ●(1876) TDE.BF 325b. Kas-digas, s. m., tr. «Agitation dans une maison. allées et venues.»

    ●(1977) PBDZ 784. (Douarnenez) kas-digas, tr. «trafic, allées et venues.»

  • kas-digas .2
    kas-digas .2

    v. tr. d. Pousser çà et là.

    ●(1732) GReg 20a. Agiter, pousser deça & delà, tr. «caçz-digaçz. pr. Caçzet-ha digaçzet.»

  • kas-ha-digas
    kas-ha-digas

    m. Mouvement, action de mouvoir.

    ●(1732) GReg 645a. Mouvement, action de mouvoir, tr. «caçz-ha-digaçz.»

    ►

    ●(1732) GReg 645a. Le mouvement du sang, tr. «Ar c'haçz hac an digaçz eus ar goad.»

  • kas-holen
    kas-holen

    m. Saunière.

    ●(1732) GReg 848a. Sauniere, tr. «caçz-holenn. p. caçzou-holenn.»

  • kas-mare
    kas-mare

    m. (marine) Chasse marée.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 127. é ma ret dihoal mad a vout taulet ar er hérrêc guet er gouh-lammen e hum gave tro-ha-tro, meit én ur vrehic mor, é péhani ur hache-maré en devehé béh erhoalh é tremeine. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 6. én ur hachemaré, péhani a sàuas de houil.

  • kasaat
    kasaat

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) (en plt de qqn) Haïr, détester.

    ●(c.1500) Cb 36a. Cassat. g. hair. l. odio / dis / iui / ire ac.

    ●(1659) SCger 65a. hair, tr. «cassaat.» ●136a. cassaat, tr. «hayr.» ●(c.1680) NG 54-56. E ré noblë a uezo cassait, / Palamor na resant erhat / Douh hou suieteu. ●(c.1718) CHal.ms ii. haïr, tr. «cassat, endeuout maliç malicein doh, glassein doh.» ●(1732) GReg 484b. Hair, avoir de la haine pour quelqu'un, tr. «Caçzaat ur re-bennac. pr. caçzeët.» ●(1790) MG 150. hemb bout hoah câsseit. ●(17--) TE 361. Er Pharisiénèt attàu glorius, e hum inzrougas ma taibrai Jesus-Chrouist guet tud e oai rebuttét ha memb câsseit guet er Juivèt.

    ●(1824) BAM 122. caçzaat hon adversourien. ●(1838) CGK 8. Carout pes a gasçaën. ●(1846) BAZ 331. e voa gouscoude rebutet, casseet ha goal-dretet bras gant he vam. ●(1856) GRD 176. Defauteu en dud ne zeli quet hou lacat de guemér caz doh-t-hai, pé hui e gassei ol en dud. ●(1894) BUZmornik 730. ma teu ann dud fall d'ho kasaat.

    ●(1911) BUAZperrot 89. unan a zaou, e gasât pe e garet ! ●(1913) AVIE 11. Ol er ré hur hasa.

    (2) =

    ●(1710) IN I 27. cassaat (…) ar pec'het. ●(1727) HB 154. Grit ma rai din anaout erfat / Va fec'hejou hac o c'hassaat. ●(1732) GReg 892b. Haïr la sujécion, tr. «Caçzât ar sugidiguez.» ●(1790) MG 313. ha de gâssad er péhet.

    ●(1870) FHB 284/182a. kassaat an droug. ●(1874) POG 22. kasaat a rann anezho [ma fec'hejou]. ●(1883) MIL 81. Kassaat ar pec'het.

    ●(1923) KTKG 64. red eo eta kasât, dreist peb drouk all, ar pec'hed a ra poan d'ezhan. ●(1932) GUTO 44. kâsat en técheu ha sieu fal.

    (3) Fuir.

    ●(c.1500) Cb 102b. [gueleuiff] Jtem hic et hec lucifuga / ge. g. fuyant clarte / lumiere. b. nep a cassa an golou.

    B. (en plt des oiseaux)

    (1) Abandonner (son nid).

    ●(1955) STBJ 145. Diês e kave Pier-Mari pa veze kaesaet o neizou gant al lapoused, rak neuze ne zeuent ket da zôvi enno ken. ●(1964) BRUD 18/22. Arabad dit krabanata ar viou (...) en aon na ve kasaet. ●24. kasaad a zo, evid eul labous, dilezel e neiz.

    (2) Kasaat un neizh : faire délaisser son nid par un oiseau.

    ●(1985) AMRZ 245. Diwall mad a reem ive da lakaad or biz enno gand aon d'o hasaad. ●339. kasaad (eun neiz) : faire délaisser un nid par l'oiseau.

    II. V. pron. En em gasaat.

    (1) V. pron. réci. Se haïr.

    ●(1752) BS 401. oc'h en em gasaat, oc'h en em dibri memes.

    ●(1846) DGG 237. Laquit evez d'en em gassaat an eil eguile.

    (2) V. pron. réfl. Se haïr.

    ●(1856) GRD 343. Disquamb hum ancoéhat hag hum gassat ér bed-men.

    ●(1911) BUAZperrot 323. en em gasaat an unan.

  • kasad
    kasad

    m. –où

    (1) Foule.

    ●(1919) DBFVsup 37b. kasad, f., tr. «foule, grande quantité.» ●(1942) VALLsup 81a. Foule, tr. «kasad V[annetais] (Suppl. Goff).»

    (2) Quantité de choses que l'on quiert, que l'on envoie.

    ●(1939) RIBA 59. é tonet d'hou puns-hui de glah kasadeu deur d'obér men grégadeu kafé.

  • kasade
    kasade

    s. = (?).

    ●(1959) BRUD 7/17. traou flastruz traou hag a vez kalonaj diwarno : moka, kasade.

  • kasadenn
    kasadenn

    f. –où

    (1) Séance (de travail).

    ●(1868) FHB 187/245a. a ree ho labourou preset hag ho c'hasadennou rèd en noz.

    ●(1936) IVGA 138. Pa ran eur gasadenn. ●(1947) BIKA 40. Mont a ran da ober eur gasadenn troc'ha lann araok an noz.

    (2) Crise, accès.

    ●(1902) MBKJ 111. en deiz-se, em euz bet eur gasadenn da zerc'hel sonj anezhi. ●(1957) BRUD 1/82. La, la, echu ar gasadenn. ●92. Eun tammig penn kalet a ziskoueze a-wechou, med ne bade ket pell ar gasadenn.

    (3) Ober ur gasadenn war ub. : s'en prendre à qqn (oralement, par écrit).

    ●(1866) FHB 96/348b. En difeza pennad or beuz greet eur gasadenn war an dud didalvez, war ar re ne labouront ket, greom er pennad-ma eur gasadenn war ar re a labour re.

    (4) Ur gwall gasadenn : un mauvais moment (à passer).

    ●(1902) MBKJ 174. An tremenvan ! Ah ! neuze, e gwirionez, ez euz eur gwall gasadenn. ●(1947) BIKA 23. an diaoul en do eur gwall gasadenn da gaout gant ar vaouez-se.

    (5) (chasse) Ober ur gasadenn da : poursuivre (un lièvre, un lapin, etc.).

    ●(1926) FHAB Du 175. Bemde 'ree eur gasadenn / D'ar c'had, ha d'al lapin ouspenn.

    (6) Envoi.

    ●(1931) VALL 265a. Envoi, tr. «kasadenn f.»

    (7) Fuite précipitée.

    ●(1942) VALLsup 83a. Fuite précipitée, tr. «kasadenn f.»

  • kasadur
    kasadur

    m. Transport, envoi.

    ●(1919) MVRO 7/2c. Kasadur (transport) ar glaou gall a c'ha ive war wellaat.

  • kasaet
    kasaet

    adj. (Nid) abandonné.

    ●(1906) BOBL 22 décembre 117/2f. en eun neiz kaseet. ●(1916) KZVr 167 - 14/05/16. Eun neiz kasaet, eun neiz dilezet gant al laboused o deus evel kaz outan (ar Fouilhez). ●(1931) VALL 495b. Nid abandonné, tr. «neiz kasaet C[ornouaille].» ●(1957) ADBr lxiv 4/464. (An Ospital-Kammfroud) Kahesêt : part. passé d'un infinitif kahesad qui demeure peu utilisé. – Signifie «abandonné», en parlant d'un nid : eun neiz am-eus kavet, med n'ouzon ket mad hag-eñ ez eo eun neiz koz (de l'année précédente) pe eun neiz kahesêt.

  • kasant
    kasant

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) (en plt de qqn) Qui se hâte.

    ●(1931) VALL 354b. qui fait hâte, tr. «kasant L[eon].»

    (2) (en plt d'un chemin) Roulant.

    ●(1942) VALLsup 9a. kasant, tr. «(chemin) roulant L[éon].»

    II. Adv. Mont kasant : aller vite.

    ●(1924) DGEShy. Kasant adv. vite : «Kasant ez a, vite, en coup de vent», Floc'h, 1924. (d'après HYZH 48-49 p. 73).

  • kasaoù
    kasaoù

    plur. Envois.

    ●(1907) BOBL 11 mai 137/2d. o c'hasaou de Vreiz-Veur.

  • kasaus
    kasaus

    adj.

    (1) (en plt de qqn) Odieux.

    ●(c.1500) Cb 36a. [cassat] Jtem hic et hec odibilis et hoc / le. ga. hayneux. b. casseus. ●36b. Cassaus. gal. hayneux / mauueillant.

    ●(1659) SCger 85b. odieux, tr. «casseus.» ●(1732) GReg 484b. Haineux, vieux mot, tr. «Caçzaüs. caçzëus.»

    ●(1867) MGK 22. Nep zo kasauz. ●(1870) FHB 284/182a. eun den kassaüz. ●(1889) ISV 445. Morse eta den cassaüs / Ne eano da deod flemmus ?

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 28. Eur joa e vez evithi entent he unan ouz he bugel hag e ve kasaüz ha goenvet. ●(1909) MMEK 10. N'oa ket kaseüs.

    (2) (en plt de qqc.) Haïssable, détestable.

    ●(1732) GReg 485a. Haissable, tr. «Caçzaüs. caçzëus.»

    ●(1834) SIM 202. ar falsentes cassaüs. ●(1877) BSA 38. morse etrezho an distera comz casaus. ●(1879) MGZ 202. lavaret dezhan bep seurt traou casaus.

    ●(1900) MSJO 148. al labour dies ha kasaüs-se. ●(1906) KANngalon Meurzh 56. Souez eo e ve kavet kasaüz hag inouüz komz euz Doue. ●(1909) NOAR 62. Na pebeuz sonjou kasaüs. ●(1911) BUAZperrot 25. ar vicher gasaüz-ze. ●157. mizus ha kaseüs oa evit an ilizou pourchas kement a win offeren. ●712. pa oue tamallet e gaou en eun doare kasaüs. ●(1928) BFSA 21. n'en doa nemet komzou kasaüs ouz e ziwallerien. ●(1936) PRBD 193. eur goulenn kasaüs, war ho meno.

    (3) Bezañ kasaus da ub. : être insupportable à qqn.

    ●(1859) MMN 158. An ourgouill a zo cassaüs da Zoue. ●(1869) SAG 139. ar Philistinet a ioa kassaüz braz da Zoue, hag o devoa tennet he zrouglans var ho fenn.

    ●(1912) MMPM 36. Ar pec'her a daol he galoun d'an droug a zo ker kassaüz da Vari evel ar gwel euz ar menez Kalvar.

  • kasava
    kasava

    m. (alimentation) Cassave.

    ●(1919) LZBl Genver 13. Evit bevans ho deuz ar pesked, banan ha kassava. Ar c'hassava 'zo eur c'hrizien peuz-henvel ouz an avalou douar, a reont gant-hi eun doare bleud hag a zo an darn vrasa euz ho magadurez.

  • kasavez
    kasavez

    s. (alimentation) Cassave.

    ●(1964) ABRO 47. Karet am bije kavout maniok, rak gant o gwrizioù, anvet kasavez, e vez graet bara mat-tre e Bro-Indez.

  • kased
    kased

    m. –où

    I.

    (1) Cassette.

    ●(1633) Nom 168b. Capsella, capsulla, cistella : layette, boëtte : vn bouestul, cassedic. ●171b. Dactyliotheca : cassette aux anneaux : cassedic an gouallinner. ●198b. Acerra : cassette à l'encens : cassedic an esançc.

    ●(1659) SCger 20a. cassette, tr. «cassed.» ●(1732) GReg 139a. Cassette, tr. «Caçzed. p. caçzedou.»

    ●(1889) ISV 138. An itron-ma ta a lezaz ar voalen en he c'haset. ●(1890) MOA 157b. Cassette, tr. «kasedik, m.»

    (2) Caisse.

    ●(1499) Ca 33a. Casset. g. casse. ●(1633) Nom 168b. Capsa, arca, cista : arche, cabinet : arch, casset. ●170b. Speculi theca : la casse du miroir : casset an mellezour.

    ●(1890) MOA 154a. Caisse, s. f., tr. «Kased m.»

    ●(1931) VALL 90b. Caisse, tr. «kased, kached f. pl. ou.» ●(1932) BSTR 37. Hag e kouezont, var panerou ha kasedou frouez, lakeat gant eur marc'hadour dirag e di. ●(1955) STBJ 7. kachedou, barrikennou. ●76. kachedou koad. ●223. kached : kased.

    (3) Armoire (d'horloge).

    ●(1963) BAHE 37/35. Ur sell d'ar c'hased orolaj…

    (4) Sorte de civière de couvreur.

    ●(1744) L'Arm 36a. Bourrique de couvreur, tr. «Cassaitte.. tteu. m.»

    ●(1931) VALL 77b. Bourrique de couvreur, tr. «kased m.»

    (5) (religion) Kased an Anaon : boîte noire à quêter pour les services.

    ●(1957) AMAH 52. ar c'hozhiad a ra e Priel tro an iliz gant kased an anaon. ●(1978) PBPP 2.1/26. (Plougouskant) kased an Anaon, tr. «boîte noire dans laquelle on quêtait pour faire dire des messes pour les âmes des défunts.» La formule de remerciement était : Doue d'ho paeo ! : que Dieu vous le paie !

    II. sens fig.

    (1) Ventre, buffet.

    ●(1959) BRUD 10/42. e pako ploum en e gased.

    (2) Leun va c'hased gant : ras le bol de.

    ●(2010) LLMM 381/36. Poent e oa din en em gavout, leun va c'hased gant an hent, sevel ha diskenn.

    (3) Bezañ droug en e gased : être mécontent.

    ●(2003) ENPKP 74. (Ploueskad) Gast ha Putenn a deu aliez e ginou ar vretoned pa vez droug n'o c'hasset, tr. «Gast et Putenn viennent souvent à la bouche des Bretons quant (sic) ils sont mécontents.»

    III.

    (1) Bezañ fresk e gased : être dans de beaux draps.

    ●(1920) MVRO 53/b-c. Oh la la la !... fresk eo va c’hased ! ●(1929) SVBV 32 (L) *Ab-Sulio. Fresk emañ hor c'hased amañ avat ! Ar vag-treiz ne finv mui. ●(1935) OALD 52/125 (L) *Ab-Sulio. E feiz, fresk eman da gased !

    (2) Rouzañ e gased da ub. : se moquer de qqn.

    ●(1924) NFLO. Se moquer de qq'un, tr. Loeiz ar Floc'h «rouza e gased da u.b.»

  • kasedad
    kasedad

    m. & adv. –où

    (1) M. Plein une caisse.

    ●(1870) FHB 273/96a. eur c'hasedat arc'hant.

    ●(1902) LZBt Du 12. Kasset hen deuz ganthan kassedadou bevans. ●(1918) LZBt Mae 17. eur c'hasedad avalo douar ! ●(1919) BUBR 10/267. kasedadou grenadennou. ●(1931) VALL 90b. Caisse : le contenu, tr. «kasedad f.» ●(1955) STBJ 47. eur c'hachedad skridou koz-douar.

    (2) Adv. A-gasedadoù : par pleines caisses.

    ●(1964) KTMR 154. Aour a oa ivez e-leiz a gasedadou.

  • kasedenn
    kasedenn

    f. Caisse.

    ●(1633) Nom 168b. Arca camerata : casse à couuerture ronde : vr casseten deffè vr golo round.

  • kasedour
    kasedour

    m. –ion Caissier.

    ●(1931) VALL 90b. Caissier, tr. «kasedour.»

  • kasenn .1
    kasenn .1

    f. –où

    (1) (hydrologie) Courant (d'eau).

    ●(1937) FHABvug hañv 89. emañ ar vag o vont gand ar gasenn. (d'après VALLsup 42a). ●(1942) VALLsup 42a. Courant violent, tr. «kasenn f.» ●(1943) FHAB Mezheven 309. kasenn : courant d'eau, kasenn a zo gant ar ster pe gant ar mor.

    (2) par ext. Troupe, bande de gens se dirigeant ensemble.

    ●(1955) STBJ 119. N'em boa nemet mont da heul ar gasenn.

    (3) sens fig. =

    ●(1957) BRUD 2/34. kasenn ar hiziou nevez.

  • kasenn .2
    kasenn .2

    f. –où (cuisine) Plat à four.

    ●(1917) KZVr 250 - 16/12/17. Kasenn, tr. «plat rond ou ovale pour mettre des pâtes au four, synonyme de «lechefre», sauf que le «lechefre» est en terre et la «kasenn» en fer émaillé.»

  • kaser .1
    kaser .1

    m. Conducteur (courant, chaleur, etc.).

    ●(1907) FHAB Du 260. Doue hen deus great deuz an ear eur c'hasser fall a domder.

  • kaser .2
    kaser .2

    m. –ion

    (1) Entremetteur de mariages.

    ●(1931) VALL 263b. Entremetteur ; pour les mariages, tr. «kaser, kasour.» ●(1974) LIMO 01 juin. Marh-diméeu, littéralement le cheval des mariages, ainsi désignait-on celui que l'on chargeait de négocier les accordailles. Ailleurs on dit kasour.

    (2) Conducteur, meneur.

    ●(1732) GReg 614b. Meneur, tr. «caçzer. p. caçzéryen.»

    ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 199b. Eur c'haser fall a gezeg a dorr ar manej.

    (3) Porteur de paille dans un battage.

    ●(1909) FHAB Even 182. Kaserrien kolo ha mandoserezet, peb hini d'he labour ! ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 198b. stampa 'ra ar c'haser o vont eus ar ficherez d'ar goloeg.

    (4) Kaser anezhi : noceur, fêtard.

    ●(1977) PBDZ 369. (Douarnenez) kasourien anezhi, tr. «gens qui font la noce.»

    (5) Garçon d'honneur.

    ●(1907) VBFV.fb 47a. garçon d'honneur, tr. «kasour.» ●(1931) VALL 329b. Garçon d'honneur, tr. «kaser, kasour.» ●(1934) BRUS 198. Un garçon d'honneur, tr. «ur hasour –erion.»

    (6) Meneur.

    ●(1907) VBFV.bf 37b. kasour, m. pl. –erion, tr. «meneur.»

    (7) Envoyeur.

    ●(1907) BOBL 28 décembre 170/2b. daoust da glemmou ar c'haser ha da re an digemerer.

  • kaser-lizheroù
    kaser-lizheroù

    m. Facteur.

    ●(1903) JOZO 29. Er hasour-lihérieu, é tigor er lihér.

  • kaserez .1
    kaserez .1

    f. –ed Fille d'honneur.

    ●(1934) BRUS 198. Une fille d'honneur, tr. «ur gaseréz –ed.»

  • kaserez .2
    kaserez .2

    f. (serrurerie) Pène.

    ●(1919) DBFVsup 2a. alhuéerez, f., tr. «pène, ailleurs kaseréz, spleiten, moraill.» ●(1931) VALL 546a. Pène, tr. «kasérez V[annetais] f.»

  • kaserezh
    kaserezh

    s. =

    ●(1904) LZBg Gouere 163. Chetu mé kentéh én ur harig, er gasereh étré men dehorn.

  • kaserolenn
    kaserolenn

    f. –où (cuisine) Casserole.

    ●(1732) GReg 135b. Caquerolle, ou, caquerolliere, tr. «caçzerolenn. p. ou.» ●(1790) MG 186. scrihuein ur bilig pé ur gasserollèn ?

    ●(1904) DBFV 124a. kaserolen, f. pl. –nneu, kaseroleu,, tr. «casserole.» ●(1910) DIHU 62/117. Lakeit en ur gaserolen tammigeu kig moh de vilénein. ●(1934) BRUS 238. La casserolle, tr. «er gaserolen –neu.»

  • kaset .1
    kaset .1

    adj.

    (1) Renvoyé.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 384). cacet en meas bro. ●(1499) Ca 29a. g. deboutte. bri. cacet. ●g. deboutte ou mis hors de son pais. b. cacet en mais bro.

    (2) Malmené.

    ●(1864) SMM 132. Sellit da guenta penaus e casset an den-se gant ar c'hlenvet ! ●(1883) MIL 191. Eur paour, ken kasset gant ar c'hlenved ma velet he groc'hen stag ous he eskern, a deuas d'he gaout.

    ●(1868) FHB 170/106b. ha calz anezho a vez ker kasset, ken astud, ken distruj gant an naoun (...) ma varvont ep dale.

    (3) Kaset mat : (âge) bien avancé.

    ●(1925) SFKH 4. Me zad koh, hag e oé deustou d'é oed kaset mat, chomet él a viskoah, un dén bourabl.

  • kaset .2
    kaset .2

    adj. = (?) Délaissé, abandonné (?).

    ●(1633) Nom 234a-b. Ager effœtus, effœtum solum, defatigatum solum : champ qui ne porte plus : mesou casset, douar eulyet na roë muy á frouez.

  • kasia
    kasia

    coll. (botanique) Gwez-kasia : acacias.

    ●(1931) VALL 4b. Acacia véritable, tr. «gwez-kasia sg. gwezenn-gasia f.»

  • kasiaenn
    kasiaenn

    f. –ed (botanique) Acacia.

    ●(1949) SIZH 47. kasiaenned yaouank.

  • kasidigezh
    kasidigezh

    f. Envoi.

    ●(1732) GReg 357a. Envoi, action d'envoyer, tr. «caçzidiguez.»

  • kasiñ
    kasiñ

    v. tr. d. Casser, renvoyer.

    ●(1633) Nom 192a. Exauctorare absoluere : casser les soldats : cassiff an soudardet.

  • kask
    kask

    m. –où Casque.

    ●(1633) Nom 183b. Pelta, cetra, scutum Amazonicum : pauois en façon de lune croissante : casq, casquet.

    ●(1834) SIM 229. Ar c'havalier a so difennet e benn gant ur c'hasq mad.

  • kaskalat
    kaskalat

    v.

    I. V. intr.

    (1) =

    ●(1920) KZVr 362 - 08/02/20. on dit, en Tréger, kaskalat, se frotter les épaules. ●(1931) GWAL 136-137/424. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Kaskalat : ober e-giz an hini en deus debron en e gein, pe, heja e ziouskoaz pa vez debron er c'hein. ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG I et TNOG I et TNOG II).">TNOG II).">TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) Kaskalat, verb. : frotañ e zivskoaz gant e zilhad en ur dreiñ anezho dindano. Torloskat.

    (2) =

    ●(1924) FHAB Ebrel 126. an dud fall int a oar kaskalat. ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG I et TNOG I et TNOG II).">TNOG II).">TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) Kaskalat, verb. : frotañ e zivskoaz gant e zilhad en ur dreiñ anezho dindano. Torloskat. Ivez chom d'ober digarezioù.

    II. V. pron. réfl. En em gaskalat.

    (1) Se frotter le dos comme les mendiants.

    ●(1876) TDE.BF 325b. Kaskalat, kaskarat, v. n., tr. «Se frotter le dos comme les mendiants, pour attirer la pitié.»

    ●(1901) EPLQ 21. J'ai entendu en petit Tréguier ce verbe employé non pas neutralement, mais sous forme réfléchie : 'n im gaskëlat. ●(1947) TNOG I et TNOG II).">TNOG I et TNOG I et TNOG II).">TNOG II).">TNOG 5/21. (Tregor ha Goelo) en em gaskalat, verb. : frotañ e zivskoaz gant e zilhad en ur dreiñ anezho dindano. Torloskat.

    (2) sens fig. Se démener.

    ●(c.1825/30) AJC 3733. hac a re don enemied nem gasqualad, tr. «Et à faire nos ennemis se démener terriblement !»

  • kasked
    kasked

    m. –où (domaine militaire) Casque, heaume.

    ●(1633) Nom 183a. Galea, cassis : heaume, salade, bassinet, armet, cabasset : haum, casquet, bonet ouarn. ●183b. Pelta, cetra, scutum Amazonicum : pauois en façon de lune croissante : casq, casquet.

    ●(1659) SCger 65b. heaume, tr. «casquet.» ●(1732) GReg 139a. Casque, armure de la tête, & du cou du Cavalier, tr. «Van[netois] casqed. p. casqedeu.» ●490a. Heaume, pot qui couvroit la tête, le visage, & le cou de l'homme armé, tr. «Van[netois] casqed. p. casqedëu.»

  • kaskenn
    kaskenn

    f. –où (domaine militaire) Casque.

    ●(1732) GReg 139a. Casque, armure de la tête, & du cou du Cavalier, tr. «casqenn. p. casqennou, casqed.»

  • kasketenn
    kasketenn

    f. –où (habillement) Casquette.

    ●(1907) KANngalon Meurzh 349. He damik kasketen en he zourn. ●(1910) MBJL 58. eur gasketen wenn. ●(1935) BREI 391/4a. kasketten ledan hag alaouret. ●(1959) TGPB 65. Evit ar pezh a sell ouzh ar paotr kozh, e lamas hemañ e gasketenn.

  • kasoc'h
    kasoc'h

    m. –ed Rousselet.

    ●(1904) DBFV 124a. kassoh, m. pl. ed, tr. «rousselet.»

  • kasoni / kazoni
    kasoni / kazoni

    f./m. –où

    (1) Haine.

    ●(1499) Ca 33a. g. hayne. b. cassoni. ●Cassoni vide in buaneguez. ●(1612) Cnf 50b. lauaret an trasé dré cassony. ●(1621) Mc 23. Quemeret em eux pligadur da cleuet comps drouc am hentez dre cassony. ●(1650) Nlou 53. Neuse Longius a vsas / A vn cassou ny re difflas, tr. «Alors Longin fit montre / d'une haine trop odieuse.»

    ●(1659) SCger 64b. haine, tr. «cassoni.» ●101a. rancune, tr. «casoni.» ●(1732) GReg 484b. Haine, passion qui nous fait vouloir du mal à autrui, tr. «Caçzôny.» ●La haine est une fille de l'envie, tr. «An avy a zigaçz ar gasôny.»

    ●(1824) BAM 254. Ne dleer quet eta castiza bugale dre humor, dre gassouni ha dre egas. ●(1839) BESquil 234. cazoni er ré fal. ●(1847) MDM 364. gant ma her graio gant lealded hag ep kasouni. ●(1869) HTC 5. Me a lakaio cassouniou etre ar vaouez ha te. ●(1884) FHB 11/87b. en deus kasouni du outho. ●(1891) MAA 35. o deuz eur gassoni dispar outan. ●(1894) BUZmornik 408. pa zave eunn trouz pe eur gasouni bennag entrezho.

    ●(1900) MSJO 3. dallet muioc'h-mui gant ar gasoni. ●(1911) BUAZperrot 581. Eleiz a gasoniou a lakeas da goueza. ●(1912) BOEG 160. lezeu er hazoni. ●168. en ti / Em es (…) lannet a gazoni. ●(1913) AVIE xiv. Chetu perak é oé kazoni étré zé hag er Juifed aral.

    (2) Den a gasoni : personne haineuse.

    ●(1854) MMM 324. An den a gassoni ac a venjanç a zestum var ê benn ê-unan eur mor a dân.

    (3) Kaout kasoni ouzh ub., udb. : avoir de la haine pour qqn, qqc.

    ●(1864) SMM 199. ra dec'ho a zirazan ar re o deus cassoni outhan. ●(18--) SAQ I 19. peger braz kasouni he deuz ouz ar pec'het.

    ●(1907) PERS 261. pegement a gasoni a dleit kaout outhan. ●(1912) MMPM 36. Mari (…) he deuz kassoni ouz ar pec'hed.

    (4) Derc'hel kasoni ouzh ub. : nourrir de la haine contre qqn.

    ●(1612) Cnf 27b. An ré pe-ré à doug hac à dalch cassony.

    ●(1900) MSJO 3. He vreudeur a zalc'has kasoni outha dre'n abek-se. ●(1911) BUAZperrot 431. o terc'hel kasoni outan [hon nesa].

    (5) Magañ kasoni ouzh ub. : nourrir de la haine contre qqn.

    ●(1907) PERS 255. Maga­­ a rea en he c'halon eur gasoni bero a eneb ar veleyen. ●(1911) BUAZperrot 426. Ar plac'h fall (…) a vagas kasoni ouz ar zant. ●(1939) MGGD 51. da vaga kasoni. ●(1948) KROB 9/2. Ar paour ne vag, re alies, nemet kasoni ha youl-dispac'h enep ar pinvidig.

    (6) Fichañ kasoni : attiser la haine.

    ●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Ficha, au sens de stigna. machiner : ficha trouz ha kasoni e-touez mignoned.

    (7) Kemer kasoni ouzh ub. : prendre qqn en haine.

    ●(1868) FHB 159/22a. Eleac'h kemeret cassoni oc'h an den iaouank.

    ●(1900) MSJO 110. Ar baianed a gemeras kasoni outho abalamour d'ar Relijion a brezegent.

    (8) Kasoni da varv : haine mortelle.

    ●(1910) ISBR 205. é kalon unan anehé, Montauban é hanù, é saùas kasoni de varù doh Jili. ●223. Kâsoni de varù e oé saùet étré en arhtrézolour Landéz hag er hansellour.

    (9) Tad ar gasoni : surnom du diable.

    ●(1869) FHB 216/50a. an droug-speret, tad ar gasoni.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...